ژورنالینگ (Journaling) چیست؟ چگونه روزنویسی (ژورنال‌نویسی) را به شیرین‌ترین کار هر روزمان تبدیل کنیم؟

در این صفحه چنین مطالبی می‌بینید:
-تعریف ژورنالینگ (Journaling)
-اصول و مسائل ژورنال نویسی (روزنویسی)
-انواع روزنویسی و روش‌های خلاقانه در خودروایتگری
-دانلود کتاب‌هایی که می‌توانند الگوی مناسبی برای روزنویسی باشند
-پاره‌هایی از نمونه‌های شاخص روزنویسی


۱۴۰۵.۵.۳۰

ولو شده‌ام کفِ خانه‌ی یکی از دوستانم، دور تا دورم کتاب. دمای مناسب خانه هوس و حواسم را تیزه کرده. از هر کتاب چند صفحه‌یی می‌خانم؛ غزلی از یغمای جندقی، پاره‌ای از مصاحبه‌ی سیروس رادمنش، فصلی از رمان «نظام آبادِ» مهران موسوی و غیره و غیره. که یکهو  یادم می‌افتد سال‌هاست سودای نگارش کتابی را در سر پخته‌ام و همین حالا که دما مناسب است و کتاب‌ها مشوق و هوس و حواسم تیز باید کاری بکنم براش.

اگر بنا باشد در معرفیِ فعالیت‌های ادبی-هنری خودم تنها به یک عنوان بسنده کنم، انتخابم جز این نیست: «مروج روزنویسی».

مدت‌ها بود به نوشتن کتابی درباره‌ی یادداشت‌نویسی روزانه می‌اندیشیدم.

بسیاری از ایده‌های این کتاب را پیش‌تر در قالب یادداشت و مقاله و وبینار ارائه کرده بودم، اما دیدم دیگر باید دست بجنبانم و مجموعه‌ی آموزه‌ها را در قالب کتابی سامان بدهم.

یکی از چالش‌هایم در پرداختن به این کتاب یافتن فرم مناسب بود؛ صورتی درخور که بتواند روزنویسی را برای نانویسندگان نیز جالب و کاربردی بنمایاند.

امروز معما حل شد: (شاید در اثر انگیزه‌‌ای که ۱۰۰ روزه شدن چالش «گزارش نیک» ایجاد کرد.)

کتابی که درباره‌ی یادداشت‌نویسی روزانه است چه‌بهتر که خود نیز در قالب یادداشت‌های روزانه نوشته شود.

برای من که در کارگاه‌های داستان نیز یادداشت روزانه را به عنوان فرمی برای قصه‌نویسی پیشنهاد می‌دهم، نگارش این کتاب در قالب روزنویسی بسیار ترغیب‌گرتر است و اصلن شاید بهترین شیوه باشد برای آنکه در انبوه گرفتاری‌های روزمره از کتاب‌نویسی دور نیفتم.

باری، بنا دارم از امروز هر روز پاره‌ای از کتاب را همینجا بنویسم و هوا کنم تا روزی که حس کنم همه چیز را به حد کافی گفته‌ام و گاهِ آن است که مطالب را بسپارم به ویراستار و صفحه‌آرا.

اما بگذارید مانند هر کارِ اصولی، با معنا و معادل کلمات و اصطلاحات بیاغازیم. اصلن برای Journaling چه معادلی مناسب‌تر است؟

بنگرید به انبوه برابرنهادها:

روزنگاری/خودنگاری/خاطره‌نویسی/گزارش‌نویسی/یادداشت‌نویسی روزانه/روزانه‌نویسی

زمان قاجار برای دفترچه‌ی روزنویسه‌ها از اصلاح «روزنامه‌ی خاطرات» استفاده می‌شد که معروف‌ترینش شاید روزنامه‌ی خاطرات ناصرالدین شاه باشد. یک پاره‌اش را بخانیم:

«شب بیتوته کردیم در کرمانشاه. رعیت آمده بودند به تظلم. گویا والی آنجا ظلم را از حد گذرانده است. سر خلق نبودیم. دادیم همه را چوب مفصل زدند.»

اما معادل برگزیده‌ی من برای Journaling:

روزنویسی

چرا «یادداشت روزانه» نه؟

طولانی است. بهتر است یک کلمه باشد.

چرا «روزنگاری» نه؟

گمانم «نویسی» رساتر است و نوشتن را بیشتر تداعی‌ می‌کند تا «نگاری» که بیشتر حال‌وهوانی نقاشی و نگارگری دارد.

چرا «روزانه‌نویسی» نه؟

پنداری روزانه‌نویسی می‌تواند نوشتن روزانه‌ی هر چیزی باشد از جمله رمان؛ اما روزنویسی مشخصن به نوشتن از روزِ خود تأکید می‌کند.

چرا «خاطره‌نویسی» نه؟

خاطره رو به گذشته دارد و نوشتن از رخدادهای دور را تداعی می‌کند.

پس در این کتاب بیشتر «روزنویسی» و «روزنویسه» می‌بینیم و بعضن «یادداشت روزانه».

اسم کتاب را چه بگذاریم؟

اول تو فکرم بود بگذارم «بوطیقای روزنویسی». ولی حس کردم «بوطیقا» روزنگاری را خیلی قاعده‌مند نشان می‌دهد، در صورتی که در این نوعی از روزنویسی که طرفدار آنم، نوشتن بناست تجربه‌ی بازی و آزادی باشد. پس بوطیقا را بگذاریم برای نقد و آفرینش ادبی.

فعلن این کتاب را می‌نامیم:

«کتاب روزنویسی»

با عنوان فرعی:

«چگونه خودروایتگری را به شیرین‌ترین کار هر روزمان تبدیل کنیم؟»

مکمل روز اول:

نگاهی بیندازید به کتاب «در حال هوای جوانی» از شاهرخ مسکوب. مسکوب، علاوه بر این کتاب، روزنویسه‌هایش را در مجموعه‌ی دیگری به نام «روزها در راه» منتشر کرده است. در اولی مسکوب جوان‌تر است و شاید قدری امیدوارتر و البته بسیار عاشق‌تر، در دومی اما مسکوب گاه چنان تلخ می‌شود که مادر بگرید. راستی مسکوب کتابی هم دارد به نام «سوگ مادر» که قطعه‌هایی‌ست بریده از یادداشت‌های روزانه‌ی او درباره‌ی مادرش.

تمرینی برای ثبت در بخش نظرات همین صفحه:

آنافورا

برای این سطر چند ادامه‌ی گوناگون بنویسیم:

من روزنویسی می‌کنم چون…

یا

من یادداشت‌ روزانه می‌‌نویسم تا…

مثال:

  • من روزنویسی می‌کنم چون می‌خاهم برای استفاده‌ی درست از مهم‌ترین منبع زندگی‌ام، یعنی عمر، بهتر تدبیر کنم.
  • من روزنویسی می‌کنم چون پیشرفت حاصل اندیشیدن و بازاندیشی در عملکرد خود و رخدادهای زندگی‌ست.
  • من روزنویسی می‌کنم تا به هر روز‌ از عمرم به‌شکل قصه‌یی بنگرم که می‌توان جالب‌تر روایتش کرد.

بشنوید: تشریح صوتی نکات روز اول


۱۴۰۵.۵.۳۱

 


۱۴۰۵.۶.۱

 


۱۴۰۵.۶.۲

 


۱۴۰۵.۶.۳

 


۱۴۰۵.۶.۴

 


۱۴۰۵.۶.۵

 


۱۴۰۵.۶.۶

 


۱۴۰۵.۶.۷

 


۱۴۰۵.۶.۸

 


۱۴۰۵.۶.۹

 


۱۴۰۵.۶.۱۰

 


۱۴۰۵.۶.۱۱

 


۱۴۰۵.۶.۱۲

 


۱۴۰۵.۶.۱۳

 


۱۴۰۵.۶.۱۴

 


۱۴۰۵.۶.۱۵

 


۱۴۰۵.۶.۱۶

 


۱۴۰۵.۶.۱۷

 


۱۴۰۵.۶.۱۸

 


۱۴۰۵.۶.۱۹

 


۱۴۰۵.۶.۲۰

 


۱۴۰۵.۶.۲۱

 


۱۴۰۵.۶.۲۲

 


۱۴۰۵.۶.۲۳

 


۱۴۰۵.۶.۲۴

 


۱۴۰۵.۶.۲۵

 


۱۴۰۵.۶.۲۶

 


۱۴۰۵.۶.۲۷

 


۱۴۰۵.۶.۲۸

 


۱۴۰۵.۶.۲۹

 


۱۴۰۵.۶.۳۰

 


۱۴۰۵.۶.۳۱

 


۱۴۰۵.۷.۱

به همسفران مدرسه نویسندگی بپیوندید:

پیشنهاد مطالعه:

31 اردیبهشت 1402

31 اردیبهشت 1402

26 مهر 1403

26 مهر 1403

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *