بطری آب از لبه‌ی میز سر می‌خورد و با صدایی تیز کف سالن می‌افتد. سرش را بالا می‌آورد. سی جفت چشم به او خیره شده‌اند.
دستش می‌لرزد. صدای تپش‌های دیوانه‌وار قلبش را در گلو می‌شنود. آب دهانش را قورت می‌دهد، دهانش خشک و تلخ است.
بازهم بدنش با او سر ناسازگاری دارد.
نگاه مراقب به نگاهش گره می‌خورد. انگار با چشمانی تنگ شده می‌گوید:
«جرات داری دست از پا خطا کن.»
چشم از او می‌دزدد و به ساعت خیره می‌شود. هنوز نیم ساعت وقت هست.
بوی نارنگی فضای سالن را پر میکند.
ـ«آخه کی سر جلسه آزمون نارنگی می‌خوره؟»
دوباره سوال‌ها را مرور میکند.
ـ«لعنت بهت.»
سرش را میان دستانش می‌گیرد. ذهنش مانند کاغذ سفیدی خالی می‌شود.
انگار نه انگار که هشت ماه برای این آزمون وقت گذاشته‌است. بعضی از سوال‌ها برایش آشنا هستند، اما هرچه به ذهنش فشار می‌آورد، به جوابی نمی‌رسد.
سرش را روی دسته‌ی صندلی می‌گذارد. دیگر چیزی برایش اهمیت ندارد.
با صدای مراقب چشمانش را باز میکند، لحظه‌ای فراموش میکند کجاست.
ـ«خانم، پاسخ‌نامه‌ت.
سریع باش، تمام روز وقت ندارم.»
به برگه‌ی نیمه خالی نگاه میکند و بی‌میل برگه را تحویل می‌دهد.
بیرون از سالن «حنا» او را می‌بیند. به سمتش قدم برمی‌دارد.
ـ «خسته نباشی.
چطور بود؟چیکار کردی؟»
دلش می‌خواهد حنا ساکت شود، نمی‌خواهد در این شرایط کسی جویای احوال و نتیجه کارش باشد، نتیجه ای که از همین حالا می‌داند چه آش دهان‌سوزی‌ست.
ـ«بد نبود، تو چیکار کردی؟»
ـ«احساس خوبی دارم.»
ـ« هووم.»
لحظه‌ای مکث میکند. و بعد ادامه می‌دهد:
ـ«امیدوارم قبول بشی»
حنا با لبخند جواب می‌دهد:
ـ«همچنین. می‌خوای برسونمت؟»
ـ«نه، پیاده میرم»
ـ«سرده»
«نه، خوبه. ممنون.»
کلاهش را روی سرش می‌گذارد، شالگردنش را دور صورتش می‌پیچد، در حالی که دکمه‌های کتش را می‌بندد، می‌گوید:
ـ«می‌بینمت.»
با سر خداحافظی میکند، و قدم زنان به سمت خانه میرود.
از همین حالا غصه فردا و سوال‌های همکارانش را دارد.
کم کم شقیقه‌هایش نبض می‌زند، چشم چپش داغ می‌شود. معده‌اش می‌جوشد و بالاخره تهوع شروع می‌شود.
***
ـ«آبروی ما رو بردی.»
ـ«مامان، من نمی‌دونستم، به خدا…»
ـ«بی‌دقتی کردی.»
ضربان قلبش بالا میرود، همه وجودش در آتش می‌سوزد، فریاد می‌زند نه، نه، نه.
بالاخره فریاد آخر او را از عالم خواب بیرون می‌آورد.
سر دردش هنوز هست. به سختی از تخت جدا می‌شود. به آشپزخانه میرود و آب می‌نوشد.
به اتاقش که باز می‌گردد، یک راست میرود سراغ دفترش.
«ساعت ۲:۱۶ صبح. کابوسِ آزمون تیزهوشان راهنمایی. وقتی از امتحان برگشتم خونه، مهمون داشتیم. مامان جوابامو چک کرد و با افتخار گفت فقط یه سوال جواب ندادم، بقیه درست. همه تبریک گفتن.
یک ماه بعد اسمم حتی تو لیست ذخیره‌ها هم نبود. مامان و بابا تا اداره آموزش و پرورش استان رفتن. پاسخ‌نامه‌مو بیرون کشیدن. فقط دوتا سوال درست زده بودم. اشتباهی جای جواب خالی رو جا به جا زده بودم.
مامان بابا ازم ناامید شدن.»
دفترش را می‌بندد.
***
با صدای آلارم گوشی بیدار می‌شود.
لقمه نان و پنیر را نیمه‌جویده فرو می‌دهد. مانتوی مشکی را از روی صندلی برمی‌دارد و در را پشت سرش می‌بندد.
سر در ساختمان درشت نوشته « اداره بهداشت».
همان جایی که طرحش را تمدید می‌کردند، چون هنوز استخدام نشده بود.
آزمون استخدامی سه سال متوالی بود که انجام می‌شد و دیروز سومین آزمونش را از دست داده بود.
هنوز کیفش را روی میز نگذاشته، تلفن زنگ می‌خورد.
ـ«آیدا، سلام. خانم فضلی دو هفته‌ست مدام سوتی میده، وقتم هم می‌خوام چیزی بگم می‌زنه زیر گریه.»
نفسش را آهسته بیرون می‌دهد، همانطور که وسایلش را روی میز می‌چیند:
ـ«باشه، رسیدگی می‌کنم. فعلاً کاری بهش نداشته باش.»
گوشی را قطع میکند. شماره بخش منابع انسانی را می‌گیرد.
ـ«حنا سلام؟ یه ارجاع دارم برات. خانم فضلی، ببین مشکلش چیه، موقع کار تمرکز نداره، شکایت همکارها ازش زیاده…»
هنوز گوشی را قطع نکرده، موبایلش زنگ می‌خورد. شاکری، سوپروایزر آزمایشگاه مرکزی.
ـ«آیدا،سلام. سلطانی نیومده. یه مراجع مالاریا داریم. کسی نیست نمونه بگیره. هفته پیشم همین داستانو باهاش داشتیم. دیگه واقعا داره شورشو در میاره»
کمی روی صندلی اش جابه جا می‌شود:
ـ«باشه با آقای مروتی صحبت می‌کنم. خودم میام نمونه رو می‌گیرم.»
کمی کارها را جلو می‌برد. می‌خواهد از اتاق خارج شود، که آقای مروتی را با پوشه از مدارک آزمایشگاه می‌بیند. او تازه از جلسه برگشته وهمچنان درحال بررسی مدارک است. سرش را بالا می‌آورد و آیدا را می‌بیند:
ـ«صبح اول وقت کجا؟ امروز پایش داریم.»
با لبخند جواب می‌دهد:
ـ «نگران نباشین، خودم حواسم هست. الانم دارم میرم آزمایشگاه مرکزی، یه نمونه مالاریا داریم. باید یه فکری به حال این بخش بکنیم، سلطانی دست تنهاست. اونم به مرخصی احتیاج داره، ولی خب اذیتم می‌کنه دیگه»
ـ«امروز از وزارت خونه درخواست برگزاری کلاس آموزشی می‌کنم. نامه اش رو الان می‌زنم.
راستی، آزمونتو چیکار کردی؟ اگه قبول بشی، درخواست می‌دم کارشناس مسئول بشی.»
لبخندش محو می‌شود.
ـ«بد بود.»
و در را پشت سرش می‌بندد.
***
یک ماه بعد
آیدا پشت میز نشسته و به صفحه کامپیوتر خیره شده است. صدای جیغ و خنده از راهرو می‌آید. جواب آزمون آمده. اسم آیدا حتی میان ذخیره شده‌ها هم نیست.
دست و دلش بکار نمی‌‌رود.
آقای مروتی پشت میزش نشسته و دستانش را به هم گره زده و خیره به آیدا نگاه میکند. رو به او می‌گوید:
ـ«سر آزمون چه اتفاقی برات می‌افته؟
من سوالا رو نگاه کردم، چیزی نبود تو از پسش برنیای.»
تمام بدنش گر می‌گیرد. دلش نمی‌خواهد به چشم‌های آقای مروتی نگاه کند. احساس میکند مانند کودکی خطاکار دارد توبیخ می‌شود.
در اتاق با چند ضربه زده می‌شود و حنا با صورتی خندان و یک جعبه شیرینی وارد اتاق می‌شود.
ـ«سلام، سلام، بفرمایین شیرینی.»
با خوشحالی ابتدا جعبه را روبه‌روی آقای مروتی می‌گیرد.
ـ «من قبول شدم.»
ـ«بفرمایین…»
نگاهش به آیدا می‌افتد، لحظه‌ای مکث میکند. در آزمون ورودی ردیف و واحدهای مورد تقاضایشان با هم فرق داشت. اما با یک حساب ساده از ظاهر امر می‌تواند بفهمد نتیجه آزمونش چه شده.
اینبار آرام و بدون هیجان رو به آیدا :
ـ «بفرما، شیرینی بردار.»
ـ«نه ممنون، نمی‌خورم. تبریک میگم بهت.»
قبل از آنکه اشک‌هایش سرازیر شوند، از اتاق بیرون می‌آید. راهرو را به سمت سرویس طی میکند. آنجاست که آهسته اشک‌هایش سرازیر می‌شود .
ـ«نه نه الان نه، خواهش می‌کنم.»
کمی که بی‌صدا گریه میکند و سبک‌تر می‌شود اشک‌هایش را پاک میکند و در آینه نگاهی به خودش می‌اندازد. مقنعه اش را مرتب میکند و از سرویس خارج می‌شود. چند نفس عمیق می‌کشد، که حنا را پیش رویش می‌بیند.
حنا با چهره ای در هم رفته نگاهش میکند:
ـ«آیدا؟»
کمی مکث میکند.
ـ « فقط اومدم ببینم خوبی؟»
ـ«خوبم. ممنون»
هنوز کمی بغض دارد. نگاهش را از او می‌گیرد و به انتهای سالن نگاه میکند:
ـ«برات خوشحالم.»
و بعد به صورت حنا نگاه میکند.
می‌خواهد از کنارش عبور کند. حنا به آرامی دست‌هایش را مقابلش می‌آورد و اجازه عبور به او نمی‌دهد. او را به خودش نزدیک‌تر میکند. به مردمک چشم هایش نگاه میکند:
ـ« نمی‌دونم کمکی بهت می‌کنه یا نه، دلم نمی‌خواد تو این شرایط تنها بمونی.»
قطره اشکی روی گونه‌اش می‌غلتد.
برای لحظه‌ای نمی‌داند چه باید بگوید.
کلمات بریده بریده از گلویش خارج می‌شوند.
«احساس می‌کنم یه …»
نفسش می‌گیرد.
ـ«انگار یه…
ولش کن.»
حنا چیزی نمی‌گوید. دست‌هایش را دور شانه‌های آیدا حلقه میکند و آرام می‌گوید:
ـ«اشکالی نداره»
و او را بغل میکند.
کمی بعد آیدا خودش را از او جدا میکند.
ـ«ببخشید، دست خودم نبود. بازم بهت تبریک میگم.»
با عجله از او جدا می‌شود.
***
روز جدید دوباره شروع می‌شود. امروز برخلاف همیشه نباید مستقیم به محل کارش برود. کلاس مالاریا دارند. آقای مروتی بی توجه به اعتراض‌هایش نام او را هم در لیست شرکت‌کنندگان ثبت کرده است.
شش نفر به غیر از خودش سر کلاس حاضرند.
ـ«خیلی خوش اومدین عزیزان. بنده سبحانی هستم. از بخش « ان سی جی» وزارت بهداشت. قراره این‌طوری جلو بریم: سه روز آموزش فشرده، یه روز استراحت، روز پنجم یه آزمون چهارگزینه‌ای ازتون می‌گیرم و بعدش مدارکتون رو ان‌شاءالله از وزارت‌خونه تحویل می‌گیرین.»
شنیدن اسم «آزمون» کافی بود تا دوباره دستش کمی بلرزد.
با این حال سر کلاس چنان ذوق نشان می‌داد که سبحانی وقتی سوال می‌پرسید، اول به او نگاه می‌کرد.
چند روز مثل برق می‌گذرد.
روز آزمون فرا می‌رسد. پشت میکروسکوپ‌هایشان نشسته اند. سبحانی برگه‌ها را میانشان پخش میکند و آرام از کلاس خارج می‌شود. به محض خروجش، شش نفر برای تقلب همه کار انجام می‌دهند. آیدا هاج و واج نگاهشان میکند. یعنی او هم تقلب کند و نمره قبولی بگیرد؟
در کش‌مکش با احساسات و وسوسه‌های خودش است که بغل‌دستی‌اش می‌پرسد:
«آیدا، سوال ۲ رو کدوم گزینه زدی؟»
نگاهی به برگه‌اش می‌اندازد:
ـ«گزینه ۳»
اما خودش هرچه میکند، دلش راضی نمی‌شود از او سوالی بپرسد. بی‌سروصدا، فارغ از هم‌همه کلاس، مشغول امتحان می‌شود.
پایان آزمون، برگه‌ها جمع می‌شود. سبحانی از آن‌ها می‌خواهد سر کلاس بمانند تا جواب آزمونشان را بدهد. برگه‌ها را مرتب میکند و به ترتیب شروع به خواندن میکند:
«کلانتری :آ مثبت.
شهیدی:آ مثبت
تدین: آ مثبت
شیرازی:آ
ذوالفقاری:آ
زارع: آ
همت:بی
آخرین نمره کلاس مال او می‌شود. خونش می‌جوشد. خسته از کلاس خارج می‌شود.
بی‌آنکه بداند چرا، گوشی‌اش را در می‌آورد و شماره حنا را می‌گیرد. اما همین‌که دو بار بوق می‌خورد، تماس را قطع میکند. با خودش می‌گوید:
ـ«چیکار می‌کنی؟ تو قرار نیست تو محیط کار با کسی صمیمی بشی.»
به راهش ادامه می‌دهد. وقتی به محوطه ساختمان اصلی می رسد حنا را می‌بیند که مشغول صحبت با همکارش است.
حنا از دور متوجه‌اش می‌شود. بلافاصله با همکارش خداحافظی میکند و سمتش می‌آید.
ـ«بهم زنگ زده بودی؟ اتفاقاً با آقای مروتی کار دارم، داشتم می‌اومدم اتاقتون. خوبی؟جانم؟»
ـ«داشتی می‌رفتی اتاقمون؟ بیا باهم بریم.»
با هم وارد اتاق می‌شوند.
حنا رو به آقای مروتی:
ـ«ستاد کل در رابطه با مراکز درمان برای خانم‌های باردار یه بخشنامه جدید صادر کرده. از من خواستن تو بخش روان‌شناسی با شما همکاری کنم…»
صحبتش تمام می‌شود. می‌خواهد از اتاق خارج شود که صدای آقای مروتی را می‌شنود:
ـ«خانم همت، امتحان امروزتون چطور بود؟»
ـ«پایین ترین نمره، بی»
***
پیامی از حنا روی صفحه‌ی گوشی‌اش می‌درخشد:
«بعدِ ساعتِ کاریت میای کافه‌ی روبه‌روی اداره؟»
دلش می‌خواهد دوباره با او حرف بزند، اما ذهنش هشدار می‌دهد: از حنا دوری کن.
با این حال می‌نویسد:
«ساعت سه کارم تموم می‌شه.»
پنج دقیقه مانده به سه، طبق قرارشان در کافه نشسته است. فضای کوچک و آرامی که بوی قهوه‌ی تلخ می‌دهد.
از پشت شیشه‌ی بخارگرفته، حنا را می‌بیند که از خیابان رد می‌شود.
حنا وارد کافه می‌شود، با نگاهش میان میزها دنبال او می‌گردد. آیدا از جایش بلند می‌شود.
ـ «خسته نباشی، خوبی؟»
حنا لبخند کوتاهی می‌زند؛ هر دو چای زنجبیلی سفارش می‌دهند.
وقتی فنجان‌ها را روی میز می‌گذارند، حنا تشکر میکند و رو به آیدا می‌پرسد:
ـ «می‌خوای حرف بزنی؟»
ـ «درباره‌ی چی؟»
ـ «اینکه چی اذیتت می‌کنه؟»
آیدا سکوت میکند. حنا ادامه می‌دهد:
ـ «آیدا، تو باهوشی.»
ـ «این چیزیه که همه می‌گن، ولی خودم حسش نمی‌کنم.»
انگشتانش دور فنجان داغ حلقه می‌شوند؛ بخار چای به گونه‌اش می‌خورد.
حنا نگاهش را از او نمی‌گیرد، به صندلی تکیه می‌دهد، فنجانش را به سمت خودش می‌کشد.
ـ «می‌دونی؟ به نظرم زیادی به خودت سخت می‌گیری.»
چای را با نبات هم می‌زند، صدای تق‌تق قاشق، سکوت میانشان را پر میکند.
آیدا آرام می‌گوید:
ـ «امروز تو آزمون بالاترین نمره رو نگرفتم.»
ـ «نتونستی؟»
ـ «نخواستم تقلب کنم.»
ـ «پس این برات مهم بود؟»
ـ «آره.»
ـ «پس چرا ناراحتی؟»
ـ «عادلانه نبود.»
حنا سری به تأمل تکان می‌دهد؛ نگاهش برای لحظه‌ای روی میز دو زوج جوان کنارشان می‌افتد، بعد دوباره به آیدا برمی‌گردد.
ـ «دنیا همینه.»
آیدا چای می‌نوشد، عطر تند زنجبیل را حس میکند.
ـ «خسته‌ام.»
حنا غمگین نگاهش میکند و دستش را می‌گیرد. نگاه آیدا به دست‌هایشان ثابت می‌ماند.
حنا به آرامی می‌پرسد:
ـ «چی خوشحالت می‌کنه؟»
آیدا لبخند می‌زند.
ـ «فیلم. غذای خوشمزه… نارنگی.»
هر دو می‌خندند.
ـ«حرف زدن باتو.»
کمی مکث میکند:
ـ«دوست دارم از زندگی بیشتر لذت ببرم.»
حنا می‌پرسد:
ـ«با دوستات کجا می‌ری؟»
آیدا سرش پایین می‌افتد، با انگشت‌هایش بازی میکند.
ـ «من دوستی ندارم.»
حنا چیزی نمی‌گوید. فقط فنجانش را جا‌به‌جا میکند.
ـ «باشه.»
آیدا بعد از لحظه‌ای می‌پرسد:
ـ «چرا اینجایی؟ می‌تونی خودت یه کلینیک مشاوره داشته باشی.»
ـ «بودنم اینجا کمک می‌کنه راحت مجوزش رو بگیرم.»
آیدا نگاهش را بالا می‌آورد.
ـ «عالیه.»
سکوت.
حرف‌هایشان، میان فنجان‌های خالی و بوی زنجبیل تمام می‌شود.
***
یک سال بعد
امسال هم وزارت بهداشت دوباره آزمون برگزار کرد، و اینبار آیدا آرام سر جلسه حضور داشت. باخودش یک نارنگی هم برده و بعد از آزمون یک بستنی بزرگ شکلاتی خریده بود.
حالا سه هفته از آن گذشته و آزمون بازآموزی مالاریا درحال برگزار شدن است.
سر جلسه، آیدا در انتهای سالن نشسته است. آقای سبحانی وارد کلاس می‌شود.
این بار اما مثل سال گذشته نیست، به‌جای بیرون رفتن از کلاس میان میزها، می‌چرخد و با نگاه تیزش نمی‌گذارد کسی حتی فکر تقلب به سرش بزند.
آیدا بی‌صدا برگه را ورق می‌زند و با آرامش جواب می‌دهد.
آزمون تمام می‌شود، سبحانی برگه‌ها را جمع میکند. چند دقیقه بعد، بدون مقدمه نمره‌ها اعلام می‌شود:
«همت آ مثبت.»
زمزمه‌ای در کلاس می‌پیچد.
بعد یکی‌یکی اسم‌ها آورده می‌شود:
«سی… سی… سی.»
آیدا تنها کسی است که آ گرفته.
در اوج خوشحالی زمزمه همکارانش را می‌شنود که می‌گویند:
ـ«خدا شانس بده.»
پوزخندی می‌زند واز کلاس خارج می‌شود. در انتهای سالن سبحانی را می‌بیند که با مروتی صحبت میکند. صبر میکند تا صحبتشان تمام شود.
وقتی سبحانی دور می‌شود پا تند میکند و به مروتی می‌رسد:
ـ«به به، ببین کی اینجا! بالاترین نمره کلاس.»
با ناراحتی اخم میکند:
ـ«ای بابا، خودم می‌خواستم بهتون بگم.»
ـ«عوضش من غافلگیرت می‌کنم.»
ـ«غافلگیری؟ من که میدونم بالاترین نمره رو آوردم»
ـ« یه عده ای از اعضا «ان سی جی» دارن بازنشسته می‌شن، اینا هم دنبال عضو جدیدن. اما هرکسی نه. از پارسال تو فکرش بودن و همزمان که مدرس ها رو فرستادن ازشون خواستن افراد مستعد رو شناسایی کنن. سبحانی می‌گفت احتمالا برای این گروه تو رو می‌خوان، خیلی برات خوشحالم دختر جان»
مروتی اشک شوقش را با دست پاک میکند.
قلب آیدا تند تند می‌زند. باورش نمی‌شود. او کجا، وزارت خانه و گروه « ان سی جی» کجا.
دستش را روی سینه‌اش می‌گذارد و نفس عمیقی می‌کشد.
لبخندی روی لبهایش می‌نشیند. از اینکه بالاخره بعد از آن همه سقوط بلند شده به خودش افتخار میکند.
وقتی به اتاقش وارد می‌شود، پایان ساعت کاری است. وسایلش را جمع و جور میکند. با چند ضربه در، توجهش جلب می‌شود. حنا است:
ـ«سلام، چطوری؟ برات یه خبر دارم مژده بده مژده….»
ـ « از یه منبع موثق تو منابع انسانی شنیدم اسمت نفر اولِ قبولی های آزمونه، تبریک میگم عزیزدلم، خیلی خیلی برات خوشحالم.»
حنا می‌پرسد:
ـ «چرا هیچی نمی‌گی؟»
آیدا خودکارش را از روی میز برمی‌دارد و آرام داخل جامدادی می‌گذارد.
ـ« تصمیم دارم ادامه تحصیل بدم و ارشد شرکت کنم.»
ـ«یعنی نمی‌خوای تو اداره بمونی؟»
ـ« چرا می‌خوام هم درس بخونم، هم اینجا باشم.»
نگاهش لحظه‌ای روی دست‌هایش می‌ماند.
دیگر نمی‌لرزند. لبخند می‌زند. می‌گوید:
ـ «فردا برای بچه‌ها نارنگی می‌خرم… از اون شیرین‌هاش.»
یک پاسخ
سعیده‌ی عزیز،
شخصیت اصلی قصه‌ی شما یک شخصیت واقعی با چالش‌های واقعی است که می‌توان درکش کرد و با او همراه شد؛ دغدغه‌هایی که هر کدام از ما احتمالن بارها با آن‌ها درگیر بوده‌ایم. با این وجود قصه به سمت کلیشه نرفته است و تازگی لازم را در خود دارد.
اما در روند تغییر شخصیت یک شکاف منطقی وجود دارد، نیاز است که دو بخش پایانی ارتباط محکم‌تری با هم پیدا کنند تا این‌طور به نظر نیاید که تغییر شخصیت بعد از فقط یک بار گفت‌و‌گو با مشاور رخ داده است. البته که می‌توان تفسیر کرد که حتمن او در یک سال گذشته روی تغییر خود کار کرده است اما اگر در جریان قصه این پیوند نشان داده شود منطق قوی‌تری به قصه خواهد داد. البته که پایان‌بندی کاملن منطقی و به‌اندازه است.
قسمت پی‌نوشت بهتر است به شکل پاورقی به پایان قصه منتقل شود چرا که حس و حال قصه را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد.
موفق باشید.