چیدمان واژه‌ها

انتخاب کلمات مناسب مهم است، اما برگزیدن جای درست کلمات در جمله نیز به همان اندازه‌ یا گاه بیشتر اهمیت دارد.

ساده‌ترین گام برای آغاز آموختن ساختارهای مختلف جمله‌نویسی کدام است؟ 

بیایید نگاهی بیندازیم به برخی از جملات فصل آغازین جلد اول «حکایت بلوچ»، اثر سترگ محمود زندمقدم:

«می‌رفتیم به زاهدان.»

«ایستاد راننده.»

««بوی دود چوب، آمیخته با عطر لیموعمانی و بوی زردچوبه، پر کرده بود فضای قهوه‌خانه را.»

«دل نمی‌داد راننده به راه افتادن.»

«ماندگار شدیم در قهوه‌خانه.»

«دراز کشیدیم روی تخت‌های چوبی، به هوای خوابی و خستگی‌درکردنی.»

«ابری بود آسمان همچنان، ابری یکدست و بلند و نازک.»

«سیلاب برده بود پاره‌های راه را.»

«دشنام می‌داد راننده.»

«لبریز آب باران بود کفش‌ها و جوراب‌ها.»

«فوتی کرد راننده در فانوس.»

«خبری نبود از کبود ابرها در آسمان.»

«خالی بود خیابان.»

اکنون فعل جمله‌های بالا را در انتهای جملات تصور کنید؛ جمله‌ها به شکل رایجی که از جمله‌‌‌نویسی در ذهن داریم نزدیک‌تر می‌شوند: «راننده ایستاد.»، «در قهوه ماندگار شدیم.» و…

آیا آوردن فعل در ابتدا یا میانه‌ی جمله نادرست است؟ نه، چون ما در گفتار روزانه‌مان هم به‌کرات چنین جملاتی را به زبان می‌آوریم. آیا همیشه باید این کار را بکنیم؟ این شیوه لزومن به متنی زیبا منجر می‌شود؟ نه، بستگی دارد به هدف جمله و سبکی که نویسنده برای اثر برگزیده.

هدف از ارائه‌ی این نمونه‌ها آن بود که قدمی کوچک برای آموختن شکل‌های مختلف جمله‌سازی باشد. 

می‌توانید همین الان یکی از نوشته‌های قبلی‌تان را بردارید و بکوشید جای فعل را در اغلب جمله‌ها عوض کنید، بعد از هر تغییر از خودتان بپرسید: حالا این جمله روی کدام کلمه یا کلمات بیشتر تأکید می‌کند؟ صورت فعلی جمله در دریافت مفهوم تعلیق ایجاد می‌کند یا وضوح بیشتری به متن می‌بخشد؟ لحن و آهنگ جمله چه شکلی یافته است؟

به همسفران مدرسه نویسندگی بپیوندید:

پیشنهاد مطالعه:

25 شهریور 1403

25 شهریور 1403

15 اردیبهشت 1403

15 اردیبهشت 1403

4 پاسخ

  1. شاهین
    شاهین طلایی دوران ما در آسمان ادبیات به پرواز درآمده و می‌کوشد گوشه گوشه این گنج را به مشتاقان آن نشان دهد و برق و تلالو آنها را به چشم دوست و آشنا بکشد تا مبادا لحظه ای از آن غافل شوند و من دغدغه آن را دارم که روزی بال و پر این شاهین اقبال بشکند و ما بهره لازم را از این گنج بی‌نظیر نبرده باشیم.
    خداوندا این ستاره اقبال را برای آسمان ادبیات ایران حفظ کن و راهش را پر رهرو وعالم‌گیر کن. ای خدای بینا و دانا و توانا

  2. مثل اینکه ما یک دهه عقب هستیم
    محتواهای شما محتواهای غنی یک دهه دودهه پیش هستند مال زمان بلاگفا، کلاب ،مجلات طنز،گل آقا
    الان وارد عصر محتوای پفک نمکی شدیم کوتاه خوشمزه بی معنی مهمل چرتان پرتان سریع

  3. سلام یه زمان تو بلاگفا یک وبلاگ داشتم پست‌می زاشتم ده هزار تا کامنت می گرفتم البته اونموقع برای دل خودم می نوشتم نه جلب نظر دیگران، اول دبیرستان بودم
    الان هزار تا مطلب ناب می نویسم تا کسب و کارم رو شروع کنم اونقدر رقیب هست می ترسم دیده نمی شوم و باز می ترسم
    کمک چه کار بکنم اولش خیلی سخت هست وبلاگ‌ میومد صحفه اول گوگل، الان چطور تلگرام یا اینستام رو‌ مردم ببینند، از طرفی نمی تونم مثل یک عده هرکاری بکنم تا صحفم دیده بشه مثل فیلم بامزه و… اهل این محتواها نیستم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *