آفرینش فکری و هنری نیازمند «ذهن دوم» هم هست؛ یعنی مجموعهی بهسامانی از آموختهها در بستری دیجیتال که همواره در دسترس باشد و از ذهن اول پشتیبانی کند.
اینجاست که میرسیم به مفهوم «مدیریت دانش شخصی».
جان هانتر که از کملطفیِ حافظهاش کلافه بود گفت:
«کسی که کتابی بخواند و مطالب آن را که در ذهنش باقیمانده است، یادداشت نکند، مثل تاجری است که حساب دار و ندار خود را نداشته باشد.»
از همین حالا هم میتوانید با گامی ساده ذهن دوم خود را بسازید.
نخست، برنامهی دیجیتال را برگزینید و همزمان روی گوشی و رایانهی خود نصب کنید.
برنامهی پیشنهادی برای اندروید و ویندوز: گوگلکیپ یا واننوت
برنامهی پیشنهادی برای آیفون و مک: برنامهی پیشفرض خودِ اپل برای یادداشت
بهجای واژهی «فایل» یا «صفحه» از این پس از واژهی «سبد» استفاده میکنم تا درک ملموستری شکل بگیرد.
در آغاز چهار سبد با عنوانهای زیر بسازیم:
کلمهبرداری/نقلقول/جرقه/توجه
حالیا توضیح هر یک:
سبد ۱: کلمهبرداری
با هدف گسترش دایرهی واژگان
-هر واژه، عبارت یا جملهی متفاوتی که میخانیم و میشنویم بهسرعت بیفزاییمش به این سبد.
-هرازگاهی به فهرست اندوختههایمان بنگریم.
-از محتوای این سطل در تمرینهای نوشتاری استفاده کنیم.
سبد ۲: نقلقول
یادداشتبرداری و بازنویسی آموختهها
-پس از مطالعهی بخشی از یک کتاب یا حضور در یک کلاس، هرچه آموختهایم در این بخش نقل کنیم. میتوانیم عین سخن را بازگوییم یا مؤثرتر از آن، «نقل به مضمون» کنیم: یعنی حرفها را با زبان خودمان بنویسیم.
-محتوای این سبد را هر چند روز یکبار مرور کنیم. این یکی از اثربخشترین کارها در تقویت حافظه است.
-همچنین میتوانیم برداشت خودمان از مطالب را هم لابهلای سطرها بیاوریم.
سبد ۳: جرقه
ثبت آزادانهی ایدهها
-نسخهی خام و جرقهی تمام ایدههایی که به ذهنمان میرسد فوری بیندازیم توی این سبد.
-ثبت سریع و مرور گاهبهگاهِ جرقهها سبب میشود آنها بهتدریج در ذهن ما گسترش بیابند.
-هر یکی دو هفته یکبار جرقهها را دستهبندی و منظم کنیم.
سبد ۴: توجه
ثبت تاکتیکها و استراتژیها و آموختههای کلیدی در فشردهترین حالت ممکن
-این سبد کمحجمترین سبدِ ذهن دوم ماست. فقط باید فشردهیی از مهمترین آموختهها و برنامههایمان را ثبت کنیم. بهعبارتی دستورالعمل یا پندنامهیی شخصی است که در یک نگاه اولویتها و استراتژیهای ما را یادآوری میکند.
-از هرس کردن مداوم محتوای این سبد دست نکشیم.
-اگر میتوانیم هر صبح و هر شب یکبار به آن بنگریم.
در روزهای آتی مثالهایی از محتوای هر یک از این سبدها هوا میکنم.