گزارش نیک
درس امروز: وبینار کلونتری را موازی با هیچ کار ئیگری قرار مده. تمرکز از دسترفتهات توان فهم ان را میگیرد.ا
امروز روزنیکویی نبود که بخواهم از ان گزارشینیکو بنویسم. انفولانزای لعنتی خیلی به دستوبالم پیچیده به هرجانکندنی که بود ناهار پختم. غذا خوردهوناخورده قرص خوردم و خوابیدم. وقت بیداری روز را به شب سپرده بودند. یکساعت تمام ازادانه نوشتم. سرم سبک شد. ان مرد با خرید امد. به چندکارگی افتادم. شام رژیمی شستن ظرفها بستهبندی خریدها و تحویل خرماها از مادر. سری به ان پدربزرگ پیر که از گذران عمر او دل سخت میگیرد. با یارا شام زدیم و غیبت کردیم. برگشتیم خانه با “ح “حرف زدم تا از ظرفها رها شدم. کمی شبنشینی کردیم و خسبیدیم. بقول کلونتری ما ایندگانیم.
گزارش پنجاه و هشت
سال واژه: تبدیل
از گزیدهکارهای نیک امروزم:
_نوشتن اولین رخدادک و فرستادن آن در کانال بعد از صحبت با دوستان همسفر عزیزم مخصوصا مینا
_ امروز خورهی فیلم و سریال دیدنم فعال شده بود.
ادامهی سریال کرهای مترسک را دیدم.
دو قسمت یَل دیدم و حرص خوردم.
قسمت اول سریال جدید carrie را دیدم. گویا اولین رمان منتشرشدهی استیون کینگ بوده. استیون کینگ نویسندهای که اثرات به یادماندنی و دوستداشتنی در ذهن من دارد.
_ یک گربه از صبح روبهروی خانهمان خوابیده بود. منم که گربه ندیده، تکهای برغ برداشتم و رفتم پایین.
عجب استقبالی. کم مانده بود بپرد بغلم. با آن موهای مشکی براق و چشمهای سبز خودش را به من میکوبید.
_ یک ریلز اینستاگرام باعث شد هوس کیک هویج به دلم بیفتد. همراه با ویدیوی یوتیوب شروع به آمادهسازی کردم. بافت و طعمش عالی شد.
بعضی وقتها این کارهای یهویی به سرم میزنند و اگر شرایط انجامش نباشد پَکَر میشوم.
طعم دارچین جادوی کیک شده بود.
مدتها ساعت هشت تا هشت و نیم صبح بیدار میشدم و وقت بیشتری داشتم. اما الان که حدودا یک ساعت دیرتر برمیخیزم انگار که چند ساعت عقب میافتم. امیدوارم بتوانم این چرخه را دوباره درست بچرخانم.
خداوندا برای من و همسفرانم فردا را نیکیافزون گردان.
راستی اسمم را در لیست واژههای گزینش شدهی کارگاه دیدم و سعی کردم با کلمهام جملهسازی کنم.
البته با ویس استاد فهمیدم که کلمههایمان خیلی جای خلاقیت بیشتری دارند. امیدوارم تمرین بعدی را هم بهخوبی به سرانجام برسانم.
فهرست کارهای روزانهی “عروس هلندی” پیر و معلول خانهی شمارهی ۱۲/۱
_ صبح زود چهچهه سر دادن برای بیدار کردن زن و مرد.
_گوش و دماغ تیز کردن برای شنیدن صدای جلیزوپلیز روغن ماهیتابه و بوی تخممرغ درون آن.
_ خود رو به درودیوار قفس زدن واسه خوردن یه تیکه از این معجون. آخه چربی واسم بده.
_ جلو ظهر خوندن داستان طوطی و مرد بازرگان برا هزارمین بار. ولی آخه منکه به این کلکها نیاز ندارم هر بار میتونستم از در تراس بپرم و غزل خداحافظ قفس رو سر بدم ولی چه سود از این آزادی چند صباحه! کلی کلاغ رو هوا و کلی گربه رو زمین منتظرم هستن.
_ زنه انگار نویسندس همش تو اطاق خودش نشسته و هی مینویسه. دیدم که میگم پر که میزدم خودم رو به سردر اتاقش میرسوندم و ساعتها میدیدمش. فقط واسه کارای آشپزخونه و خوردن غذا و مهمونداری و نوهداری و پیادهروی تو پذیرایی پیداش میشه.
_مرده بازنشستهی فرهنگه. تو کل خونه میپلکه و کارها رو رتق و فتق میکنه. تلفن و آیفون رو جواب میده. وسط پذیرایی تلویزیون پارازیته میبینه بیشترش هم کنترل به دست خابه.
_دوساله که کارم شده تمرین کردن روزانهی اسمهای نوهها دلنیا و ماهلین. خیلی سخته ولی میارزه. وقتی واسه کاری صدا میزنم ناهید و یا هادی قند تو دلشون آب میشه.
_ امروزم تمرین کنم وقتی زنه سرم رو ماساژ میده رفتارم تهاجمی نباشه و آروم باشم. تازه دو روزه که خودم رو بهش تحمیل کردم که سر و گردنم رو ناز کنه دست خودش نیست میترسه. با وجودی که یه عمره با همیم دست بهم نزده خیلی بهم میرسه هان ولی ماساژ نه. تازه با یه دستکش سرم رو میماله. هم بهتر از هیچچیه.
_ظهر صدا زدن اسمشون تا بیارنم بیرون قفس کمی پیادهروی و ورزش کنم. پارسال سرما خوردم بردنم دامپزشکی کلی خرجم شد ولی چه فایده. خاستن عکس سینهمو بگیرن زدن بالمو شکستن لاکردارا! خوب شدم و از مرگ در رفتم ولی معلول شدم و نمیتونم مثل قبلنا کل خونه رو با پریدن سرک بکشم و هر جا دلم خاست مآوا بگیرم اینه که قفسگیر شدم.
_ عصر: خوندن قسمت آخر داستان داش آکُل. گوشتون رو بیارین نزدیک تا یه رازو بهتون بگم. یه کار هر روزهام اینه که تمرین چند کلمه کنم تا بعده هزار سال که زنه نیست منم مثل پرندهی داش آکُلِ صادق هدایت هی اون اسمو تکرار کنم و فیلم هندیش کنم. اون کلمه چی میتونه باشه؟ خیلی دم از مهربونی میزنه. الان پیداش کردم: محبت و خدا.
مگه نه اینه که زنه مثل هدایت نویسندهست؟ مگه نه اینه که باید جواب خوبیهاشو بدم. بدک نیست اینجوری ماندنیش کنم.
_ تمرین برای گفتن اون چند کلمه.
_ساعت ۵ عصر مثل هر روز همراه با زن حضور در کلاس نویسنده ساز استاد شاهین کلانتری. منکه غریزی از اسم استاد میترسم شاید هم زن با فامیل اون زاویه داره که هر روز مطیع پای کلاسشه حتا اگه سنگ از آسمون بباره.
_ آبتنی تو ظرف کوچیک.
_ تاب بازی روی چوبک قفس.
_شب: دونههامو هی پرت بدم بیرون قفس تا جارو برقی( زنم) رو بیارن واسه رُفتن دونهها.
نمیدونم از کِی و چرا عاشق سوراخ بالای جارو برقی شدم و “زنم” حسابش کردم. به دیدنش عادت کردم.
_ مثل همیشه حواسم باشه زنه باهام درددل نکنه آخه چند بار شنیدم که به همه میگه انقده با چیزای اطراف و شخصیاش اُنس میگیره که حتا باهاشون حرف میزنه. قبل از من “فلفلی” همنوع منو داشتن که بعده دو ساعت گفتگو باهاش دق کرده و مُرده.
#گزارشنیک
مثل شبای گذشته ساعت یازده و ده دقیقه رسیدم خانه. خسته. دارو خوردم و موزیک گوش کردم تا خستگی در کنم و گزارش نیک بنویسم. گزارشی که خیلی پر و پیمان نیست. بیست و پنج دقیقه آزادنویسی کردم. خوابیدم و سر کار رفتم. وبینار خوب امروز را گوش کردم. باران هم آمد. در حد آب و جارو کردن خیابان. مث گزارش نیک نوشتن من. برای امروز همین.
امروز دو نفر ازبچه ها غایب بودند.بقیه هم دست کمی از غایبین نداشتند.جسمشان بود اما فکرشان جای دیگر بود.
فکرشان یادر بازی وشیطنت جا مانده بود. یا درتعطیلات آخر هفته. یا قهر وآشتی با بغل دستی
ذهن بچه ها را با خود همراه کردن کار سختی است.
کایان بعد ازدو هفته غیبت به کلاس آمده بود.
ورفتارش هنوز مثل روز اول است .چون روز هایی را که قوانین کلاس را آموزش داده بودیم حضور نداشت.
تکالیفش را به سختی انجام می داد.
یا اصلن انجام نمی داد.
پشتش را به کلاس می کرد وبا همه قهر می کرد.
بچه ها دنیای عجیب ورفتارهای عجیب دارند.هر سال در کلاس با کودکی روبه رو می شوم که نیازها ورفتارهای متفاوتی دارد.
پس باید با همین تفاوت ها کنار آمد.
برویم سراغ بقیه روز که امروز برایم نیک نبود.
عصر که به خانه برگشتم موضوعی من را بسیار ناراحت کرد.
اما باید مشغول کار می شدم که آن را فراموش کنم وسبک بشوم .بدون لحظه ای استراحت، به انجام کارهای خانه پرداختم اعم از شستن ظرفها وآشپزی و…
چایی با طعم هل دم کردم وخوردم.تنها با نوشیدن یک استکان چای خوشرنگ وداغ می توانستم برناراحتی وخستگی خود غلبه کنم.
مقداری تمرین آزاد نویسی انجام دادم وکلمه زیر را انتخاب کردم وچند سطر نوشتم.👇👇
نوشتن….
نوشتن تنها مونس من در وقت تنهایی.
نوشتن تنها راه برای سبک شدن ازغصه ها.
نوشتن معجزه است .با نوشتن می توان رویاهای به دست نیامده را روی کاغذ نوشت.
با نوشتن می توان مه شد وناپدید شد.
یا چشمه شد وجوشید.
حلزون خسته، چشمهایش را (لُک* )کرده و دیگر هیچ.
و حرفهی نویسنده، به معنای عمیق آن، ضد اجتماعی بودن است» «سوزان سانتاک»
و من که باشم که راجع به جملهی فوق، نظری اظهار کنم.همینقدر بگویم که خوب به فکر فرو رفتم.
همان بهتر که در حال خوردن سیب سرخ خودم نه نان و ماستم با استمرار به نوشتن نیکانههایم در شنبه بپردازم
بر عکس دیروز بودم
با موودِ بالا
و حالی که به ضرب و زور خودم عالی شد
بسیار نوشتم
شعرکهایی که خوشخوشانم را در آورد.
و واژههایی که جانم را نرم کرد و سرایش را چرب.
پیادهروی هم رفتم با قدرت.
امروز حتا کارهای بشور و بمال خانه نیز، با سرعتی بیش از همیشه پیشپیشکی رفت جلو.
کانال دوستانی را خواندم.
در فکرم کاش دنیا جای آسانتری بود.
کاش آدمیزادهگی بیدردتر از این میگذشت.
با دوستانم در گروه چت کردیم و شعر نوشتیم و خواندیم
الهام شعرهای نابی گفته و میگوید.
من هم سعی میکنم در این راه.
فعلن بای
تا فرداشب
آیا «بای» هم مثل «مرسی» اقامت ایران را گرفته؟
یا نه هنوز؟
*خیره در گویشی از زبان یزدی.
آمدن و نوشتن این نامهها شده است بخشی از دلگرمی روزم بابا.
امروز با حال خوبی بیدار نشدم. بدن درد و سرگیجه و خونریزی که هرگز به آن عادت نمیکنیم.
بگذار بگویم، جنازهام را به زور بلند کردم و حاضر شدم و زدم بیرون.
نمیدانی چه حالِ لذتبخشی به من دست داد وقتی پا به کوچه گذاشتم و دیدم بوی باران و خیسی آسفالتِ کوچه منتظرم هستند. البته کوتاه بود دیدارمان، اماخب، دیداری عاشقانه بود.
حال میکنی برایت شاعرانگی خرج میکنم بابا؟ دخترت چه چیزها مینویسد. راستی تو که از بیرون میبینیام، شبیه چه هستم؟ مجنونی عاقلنما؟ یا عاقلی مجنون شده؟
میدانی دِیوید، راستش اگر بخاهم صادقانه برایت بنویسم، حالوروز این روزها و شبهایم، شبیه آدمیست که زیر دریاچهای یخزده گیرافتاده. شبیه توی فیلمها. با این تفاوت که کسی از بیرون با مشت نمیکوبد روی صفحهی یخی تا راه نجاتم را باز کند. اصلن کسی نمیداند من آن زیر گیر افتادهام. احساس فلجی این روزهایم شبیه همان حسِ سرمازدگیست. اما قول میدهم که تمام تلاشم را کنم که نمیرم. که نمیرد. سالهاست برای نمردنش جنگیدهام. اینبار هم تمام تلاشم را میکنم. اما راستش از تو چه پنهان بابا، آب خیلی سرد است.
بگذار برگردیم به روزمرگیهایم، از باقی روزم اگر بگویم، امروز بعد از چند روز، سری به «خسرو خوبان» زدم و چند صفحهای خاندم. راستش اصراری به زود تمام کردنش ندارم. میدانی بابا دارم چیزی را در زندگیام امتحان میکنم؛ کم کردن سرعت و لمسکردنِ لحظه. فکر میکنم از دویدنهای دیوانهوار، خاطرهای در نمیآید. باید تمرین کنم مزهکردن لحظهها را. حتی لحظههای غمم را.
امروز به خانه که برگشتم، نیم ساعت آزادنویسی کردم. برایم جالب بود. جملاتم کوتاه بودند و تکرارهایم زیاد.
من فهمیدهام، ابهام مغز را له میکند. باید یاد بگیرم که بیاهمیتتر باشم. باید یک سری جواب برای یکسری ابهامات پیدا کنم. ابهامات شخصی. ابهامات کلیتر را میشود بیجواب پذیرفت. اما بعضی ابهامات شخصیتر، اگر بیجواب بمانند، میشوند زخم. زخمهایی دردناک، از جنس همانها که هدایت گفت «در زندگی زخمهایی هست که مثل خوره روح را آهسته در انزوا میخورد و میتراشد».
البته در بیان آسان است؛ و پیداکردن و گذاشتن جوابی برای آن جاهای خالی کار آسانی نیست.
از کجا به کجا رسیدم بابا، میبینی؟
داشتم از آزادنویسیام میگفتم، نمیدانم چه شد و از کجا یک متنِ میشود گفت شاعرانه از دستهایم روی کیبورد لغزید. دوستشدارم، در کانالم هم گذاشتمش. ابتدایش اینجور شروع میشود، «در خابِ یک قاصدک، من، تنها درختِ یک دشت بودم.».
همین بود حرفهای امروزم. تا ببینیم فردا چه در چنته دارد.
– صبح زود زدیم به دل راه. بهموقع رسیدم اما همکارهایم توی ماشین منتظرم بودند. یک ساک وسیله هم بردم که بگذارم خانهی محل کار.
– توی راه، در دل مه و نمنم باران پنچر شدیم. سگی هم آن اطراف بود. همکارم گفت میترسد این سگ گازمان بگیرد اما سگ بدبخت از ما دور شد. کمی عکس گرفتم اما کیفیت چندان خوبی ندارند. با این حال شاید گذاشتمش توی کانالم. وقتی در کمتر از ده دقیقه پنچری گرفته شد و سوار ماشین شدیم، همکارم رو به سگ که با دیدن ما رفته بود بالای تپه گفت: هاپو ما رفتیم. این جنگل همه برای تو.
– به مدرسه دیر رسیدم اما بقیه هم اکثرن هنوز سر کلاس نرفته بودند. امروز مدیر جدید مشخص شد. رئیسرئسای اداره هم آمده بودند مدرسه. برایشان صبحانه پنیر و مربا و کره آماده کرده بودند. کدام شاه بود که گفت دلش خاسته غذای رعیتها را بخورد و بعد که غذای رعیت را شاهانه برایش فراهم کردند، خورد و مالیاتها را زیاد کرد که چه چیزهایی میخورند این پدرسوختهها؟ خود ما که معمولن چنین صبحانههای مفصلی نمیخوریم. هرکس معمولن لقمهای از خانه برای خودش میآورد.
– شوفاژهای مدرسه خراب بود و هوا سرد. سردمان بود. گویا بچهها به رئسا گفته بودند که سردمان است و آنها هم گفته بودند پس چرا لباس گرم نپوشیدهاید؟ توی کلاس پالتو تن کردم و دستهایم را به هم میمالیدم. قرار است بیایند شوفاژها را درست کنند. کی؟ من نمیدانم.
– با بعضی از بچهها بحثم میشود. بهانه میآورند که کتاب ندارند و مریض و غایب بودندهاند و این حرفها. میگویم حداقل باید یک تلاشی میکردید که دلم را یک راه بگذارم. مثلن با گرامر همان سری پیش تکلیف مینوشتید. یا گوگلش میکردید. یکی که اصلن میگفت من نمیدانم تکلیف چه بوده. و من پرسیدم مگر روزهای بعد از غیبتت مدرسه نیامدی و همکلاسیهایت را ندیدی؟
– بچههای دوازدهم ۹ نفرند. ۴ به دلایل مختلف کنسل کردند و رفتند. من ماندم و ۵ نفر دیگر. راستش کلاسهای ۸ ساعته را هیچکداممان دوست نداریم. اگر بخاهم ۸ ساعته بمانم نمیتوانم با همکارهایم بروم و کرایهام زیاد میشود. گاهی هم ممکن است ماشین خالی باشد و مجبور شوم ۳ نفر حساب کنم تا خانه. مدیر گفت اگر درستان عقب نیست میتوانید کنسل کنید. گفتم برایم فرقی ندارد تا وجدانم برای کنسلی درد نگیرد. مدیر جدید این سری را تعطیل کرد و توانستم با تقسیم کرایه و ارزانتر خودم را برسانم خانه. اما عذاب وجدان ازم جدا نشد. حس میکنم باید جور دیگر و جای دیگر جبران کنم.
– همکارم توی راه بهم هشدار میداد که خیلی با یکسری از دانشآموزان درگیر نشوم. میگفت توی یکی از مدارس معلم با دانشآموز بحث کرده بود و دانشآموز زده بود زیر گریه. برادرهایش از آن مدلهای هیکلدرشت و خالکوبی دار آمدند مدرسه و سروصدا راه انداختند. مدیر معلم را قایم کرد. وقتی هم که بالاخره با معلم روبرو شدند یک سیلی محکم زدند بهش. (اگر دو داستان را ترکیب نکرده باشم.) خب من که همهش سر کارم، کی بروم دفاع شخصی؟
– ناهار خوردم و خابیدم. خابهای درهمی دیدم. برای جلسه در مورد برگزاری وبینار برخاستم. وبینار رئالپر که قرار است در آن از ادبیات فانتزی حرف بزنم. از دیروز که استاد این جلسه را اعلام کرد استرس گرفتم. به دست کشیدن ازش اندیشیدم. اما وقتی به خصوصی شدن وبینار رضایت دادم، الهه گفت اگر مشکل جدیای نیست، عمومی برگزار کنم و اصلن همین باعث یادگیری میشود. من هم با طنابش رفتم ته چاه. فکر نکنم طناب الهه پوسیده باشد. ولی من را چه به وبینار؟
– رفتم وبینار مدار. کمی نوشتم. کمی از ویسهای گروه شعرمان را گوش دادهام اما پاسخ نه. ساجده و ناعمه شعرهایم را محبتباران کردند. مانده تکالیف شعر و اینکه اصلن من باید توی رئالپر چی بگویم. زمانش را به ۲۰ دقیقه کاهش دادم. بچههای نهم فردا امتحان دارند و من هنوز سوال امتحانی آماده نکردهام. دارم تلاش میکنم کرایههایی را که میپردازم یادداشت کنم تا ببینم توی یک ماه چقدر خرجِ راه میکنم. دوست دارم حسابش دستم باشد.
زندگی. مرگ. صبح پساز خواندن یادداشتت. مرگ افتاد است. توی سرم ولم نمیکند. اینکه آدمهای امروز فردا دیگر نیستند. شاید صادقانهترین حقیقتی باشد. برای همگان پایانپذیر.ترسناک است. هر لحظه پایانی در کمین است. پایان. به همین راحتی. پایان. پایان است. پایان دروغگو نیست. پایان تعارف ندارد. پایان کلاهبردار نیست. پایان کاری ندارد خوشت بیاید یا نه؟ پایان هرگز نمیپرسد چه کارهای؟ یا چه کاز میخواهی بشوی. پایان برایش مهم نیست. که بستنی عروسکی دوست داری یا نه. با چندنفر دوستصمیمی هستی یا نه. چقدر تجربهی از دستدادن داری یانه. جان کلام شاهین. مرگ برای ما احترام قائل نیست. اما این دلیل نمیشود که ما به او . بیاحترام باشیم. شاید آدم غمگینی به نظر برسم. نه من غم مرگ را جدا از نگاههای مذهبی میستایم. چرا که به من یادآوری میکند. از بسیاری کارها بپرهیزم. دروغ نگویم. کرامت انسانها را خاکمال نکنم. از فکر و اطاعت دیگران سواسفاده نکنم. بسیاری از کارها را بکنم. بیشتر آدم ببینم. بیشتر شعر بخانم. بیشتر شخصیتبسازم. بیشتر داستان بخوانم. بیشتر بپرسم. بیشتر به تنم توچه کنم. طول عمر رابطههایم را بیشتر کنم. شاید زندگی از پایان برسانیم به شروع. بشود برای زندگی چارهجویی کرد.
…………………………………
از اقدامات امروز شاهین:
نوشتن چند شعر سطری برای تمرین
آزادنویسی نیمساعت
تحرک در خانه
شرکت در نویسنده ساز و نوشتن پرسشهای فکربازکن
اردت برای شاهین کلانتری.
خوب مره دستِکم نگیرید خاهشن اول مه ام کلمه درستکنم اظافه شه بپا کلمهها شما نمیرسه اما کوشش کنم دگه باریکلا ام
هشتتک کلمهسازی:
۱ : لششور : کسیکه تن مرده میشورد
۲ :تنتنا : نازکننده تمناها یا آرزوها
۳ : سیهمین : مابین سیاهای گیرماندن
۴ : مغارگاه: خانهای در قلب
۵ : نازخارنده : کسیکه درمیانِ ناز کردن خار میزند
۶ : گازلبان : پرتاب دادن از زبان به هر جهت
۷ : لغوهزن : بیخود پراندن به کسی یا چیزی
۸ : گیروان : وسطِ لشکر موندن راه نباشد پرهیزکنی بروی
۹ : میسکوت : میانِ شادی سرمستی به فکر فرو رفتن اونجا نبودن
۱۰ : ذوبآب : جاایکه خشکیده از آب باشد
/ دگه مغزم کار نمیکنه، زیاد کلمهسازی دوست ندارم دوست دارم بگردم دنبالِ کلمه اگر هیچ راهای نبود کلمه میسازم
هشتتک جملهسازی شاعرانه دو و یا سه خطه یکی خیلی دوستداره!
۱ :
بزنگار
اجبار شد به
همچین وضع
تهیدل ام
۲ :
شونهها خالی شدن ازم
زندهلش موند بر آسمان ام
۳ :
نه نگو؟
خیلی دلمور است
۴ :
نگه به کیسووان ام کردم سفید شده بود
دست ام شرمید مگید شرمدستِ خود را
۵ :
سکانسزدم
شبسگال شد روز ام
۶ :
فریب خوردم از فریباای تو
چه خوشفریب بودم
خود ام خبر نداشتم
۷ :
خوردم موای سرم رو
محال بود پاچرت بنشینم
مقصیر این همه
تقدیر نیست
تعبیر نیست
گازلبانِ توست
۸ :
پیاده گاز دادم به خوشجفاای تو
۹ :
نمکدل نمک بریز تو دلم
تنتنا بسه دیگه
۱۰ :
قرار داد بستم از جفاای او
پاوقت درو کن
گندم مره
۱۱ :
باز در اواخر شب ام
اشک جاریست
در چشم ام
دستمستِ دستم بستم
۱۲ :
کافیست مرگسپار مرگ ام بده
وقتِ وعده نرسیده هنوز در هنوز
۱۳ :
ستون زدم وسطِ خونه
طبر برداشت زد رو ام
دلستون پاشید بیا جمع اش کن
انداز مرا با خاکنداز دورِ زمینِ فوتبال
۱۴ :
خابید آواره چشم ام در شبِ یلدا ای او
۱۵ :
گر مهرماه شدن در شبآلود میشود
آخر به خرابی بنبست زیپِ دهن شود
دیگه نمیشه باز چشام اشک میآد ایقدر خاب دارم بقیه فردا
/ وقتِ دیالوگ نویسداری کنم یادم میمونه واژهها به بقیه دوستان هم پیشنهاد میدم
خدانگهدار تا فردا
https://t.me/sadegaalezadai
امروز به همه جا سفر کردم. از گذشته به حال و آینده.
در سفر پراکندهی بلندم چنگ انداختم به دلیلی برای زیستن.
یکدانه زندگی یافتم. یافتم که بیعشق چه خزانم و با عشق چه بهار.
هرچند که علت فقط به عشق محدود نیست.
دلایلی دارم که پیشتر پیدا کردم و بعدتر هم زندگی دستِ خالی نخواهدم گذاشت.
حال اما پریشانِ پاییزم.
در خزان ایستادهام. فاصلهی تابستان و زمستان. برگی بلاتکلیفم.
از شاخه سقوط کنم به سمت زمستان؟
یا بمانم در انتظار بهار؟
نمیدانم.
خاصیت سفر همین است. به ته که رسیدی بیش از پیش هیچ نمیدانی. درواقع از زیادی دانستنهاست که نمیدانی.
شاید هم به قول عزیزی که رود نامیدم، باید رود بود. روان. در حرکت.
یا همان برگ بود. در انتظار یک باد. پذیرفته. بُریده.
شاید اصلا مقاوت زیاد فصل را خراب کند. شاید دیر یا زود باید پذیرفت. زمستان نزدیک است.
و بهار نیز.
و من همان برگم که پذیرفته ناملایمات را. حالیا بالاخره من حاضرم.
باد بیسامان کجایی؟
https://t.me/ravaanehh
صبحم را با رویانگاری آغازیدم. رویای عجیبی بود. البته که همهی رویاها عجیبند و خلاقانه. کاش میشد خلاقیت خابهایم را در واقعیت داشتم.
یک ربع کتاب تئوری شعر را خاندم. قسمت پیشین را یادم رفته بود. پس از کمی قبلتر شروع کردم. بازخانی مختصری هم شد.
دیگر وقت درس خاندن بود. ساعتها داشتم درس جدید فارماسوتیک شیمیمان را میخاندم. دربارهی داروهای فعالساز و مسدودکنندهی دستگاه عصبی سمپاتیک بود.
در کاغذهای باطله سنتزهای هر دارو را با ماژیکهای رنگی میکشیدم و مینوشتم.
دوتا داروی جدید هم بود که فقط باید اسمهای شیمیاییشان را یاد میگرفتیم. سر همان دوتا دارو مغزم سوخت. اسمهای هر کدام دو خط شد.
کم رقصیدم. کم بین درسهایم به خودم استراحت دادم. وقتهای استراحتم به تلفن حرف زدن گذشت. شاید میتوانستم بهتر استفادهشان کنم.
بعد از تمام شدن درسهایم رفتم فیلم مسابقهی استادم را چندینبار نگاه کردم. بهش افتخار کردم. خوشحال بودم از اینکه همچین استاد رقصی دارم.
رقصهایی که در مسابقات میکردند خیلی تند بود. هیچوقت تصوش را هم نمیتوانم بکنم که من اینگونه برقصم.
حتا دنبال کردن این رقصها با چشم هم سخت بود و قاتی میکردم. چه برسه به انجامش.
قبل از خاب یکم شعر خاهم خاند از بیژن نجدی. باید وسط درس خاندنهایم تمرین شعر کنم.
بابالنگدراز عزیزم، سلام.
امروز، روز زیبا و نابی بود. کلاس «دانش خانواده» بسیار مفید است. استاد باسواد و فهمیدهای دارد. خوب است پیش از ازدواج، آموزش ببینم. باید دست پر به میدان زناشویی روم. پرسه زدم در جنگل کوچک خوابگاه. خاک بازی کردم. خاک رفت توی بینیام. جنون خاک رهایم نمیکند. علفها چه تروتازه بودند. دلم میخواست یک لقمهی چپشان کنم. اصلا فرق علف و سبزی چیه؟ این هم از همان پرسشهایی که باید روزی از روزگارم دنبالشان روم. ناهار به قدری سیرم کرد که شام کم خوردم. با چرت بعدظهریام هم حالم جا آمد. تمرینجا را بودم. بسیار آموختم. استاد و همسفران از تمرین من تعریف کردند. خیلی خوشحال شدم. میدانید بابا. سهساعتی زمان برد. سر نوشتن آن صحنه تازه فهمیدم نویسندگی چیست و چقدر دشوار است. چراکه برای استفاده از واژه به واژهی آن حساس بودم. بسیار فکر کردم. صحنه را در ذهنم تجسم میکردم. کوشش میکردم خود را در آن فضا قرار دهم. حواسم بود حتی یک واژه هم اضافه نباشد. سرزبان و نویسندهساز را هم بودم طبق معمول. هردو در نگاه من، توقفگاهی برای اندیشیدناند. توقفی میان روزمرگیها و ملالاش. پیادهروی کردم خدا را شکر. از صدای گامیدن روی سنگریزهها کیف میکنم. انگار مغزم را مالش میدهند. رفتم حیاط و با صدای بلند نامهخوانی کردم. نامههایی از شاملو، چخوف، بورخس و بتهوون خواندم. شعری از فروغ و داستان کوتاهی هم از چخوف خواندم. سپس رفتم سراغ «شرق بنفشه» شهریار مندنیپور. نثر مندنیپور برایم تازگی دارد. باید صبور باشم برای انسگرفتن با آن. بابا کاش شما هم میتوانستید متقابلا برای من نامه بنویسید. نامهنگاری و نامهخوانی زلالم میکند. یادداشتی نوشتم از درد دیرینم. از مظلوم واقع شدن علوم انسانی. از تقلیل زبان و ادبیات فارسی. کمی زبان تمرین کردم. نگرانم. امروز، درس نخواندم. کارهایم زیاد است. آزادنویسیام کم شده بود. امروز اما بیشتر نوشتم. بغض کردم. آزادنویسی پناه است. حالا هم باید بخوابم بابا. تا فرداشب، خدا یار و نگهدارت.
دوستدار تو، مریم
کانال من:
https://t.me/mrymsedaghat21
امروز از زندگی مرخصی گرفتم و به عقدِ تختم درآمدم. همدیگر را سفت چسبیدیم. چون بدنم در حال گذراندن دورهی سختی است. سرماخوردگی هنوز ادامه دارد و حالا هم پریود جان تشریفشان را آوردند. برای این روزهایی که معشوقه تختم میشوم و قسمت پشتِ قسمت سریال میبینم و غذا از بیرون سفارش میدهم باید اسمی انتخاب کنم. با آن تمرینهای سرِ کارگاه خودواژه، کلمه ساختن آنچنان دیگر سخت نیست. باید بهش فکر کنم. راستش اینروزها که هنوز اسمی برایش نساختهام، واقعا نجاتم میدهند. مغزم را خاموش میکنم، همه چیز را کنسل میکنم، کیسه آب گرمی، پتویی چیزی بغل میگیرم و آبکیترین سریال قابلدیدن را پخش میکنم تا حواسم از همه دردها پرت بشود، زمان بگذرد و بدنم کارش را بکند. گاهی این یک روز میشود چند روز، اما مطمئنا بعد از آن به زندگی برمیگردم. دوباره خلاق میشوم، دوباره پرکار میشوم. مثلا اینبار، نصف روز کافیاش بود. وقتی زمانش رسید، سریال را متوقف میکنم، از تخت جدا میشوم، موهایم را محکم بالای سرم میبندم، شیشه عینکم را تمیز میکنم، بطری آب را میگذارم کنارم، لپتاپ را روشن میکنم، موزیک مناسب شب برای نوشتن پخش میکنم، صفحه سفیدی باز میکنم و شروع میکنم به نوشتن و نوشتن و نوشتن تا اینکه چیزی مثل آمدن ح به خانه متوقفم کند. چی نوشتم؟ اولین آزادنویسی/روزنویسی موضوعی. موضوعی که مدتها ذهنم را مشغول کرده. در سفیدی بین خطوط نوشتههایم، خودم را پیدا میکنم. خودم را در آن موضوع. روزنویسی یا ژورنال موضوعی یکی از نوشتنهای مورد علاقهام است. میتوانم موضوعات را بهتر بفهمم.
صبح طبق معمولِ این روزها با سروکله زدن بچه و بردنشان به مدرسه شروع شد.
تا ظهر یک کوه ظرف شستم. حین کارها به فایل صوتی کارگاه شعر گوش دادم.
و از ظهر تا عصر درگیر بردن بچهها به کلاس خصوصیشان بودم.
عصر در پانزده دقیقه آزادنویسیِ وبینار نویسندهساز به یک چهارپایه فکر کردم. به این که اگر یکی از پایههایش بشکند چه اتفاقی برای آن تعادل میافتد.
میشود سهپایهاش کرد و برای پایهی چراغ، دوربین و گلدان استفادهی مجدد شود.
بعد به آن سهپایه فکر کردم. این که اگر یکی از پایههای آن هم بشکند چه میشود؟
تصویر یک نردبان را دیدم که به دیوار تکیه داده شده بود. میشد از آن بالا رفت.
حالا به خراب شدن یکی از بازوهای پله اندیشیدم. با یک پایه چه میشود کرد؟ «عصا». عصایی که میشود به آن تکیه داد و گام برداشت.
با این مراحل آموختم که اگر یکی از پایههای چهارپایهی زندگی بشکند باز هم راه برای ادامهدادن هموار است. فقط به شیوه و کاربردی تازه.
شب هم باز درگیر درس و مشق بچهها. یکی از منجوقدوزیهایی که آماده کرده بودم را دوست نداشتم. پس دوباره بازش کردم تا اینبار یک طرح جدید با رنگ جدید امتحان کنم.
سری به دخترخاله زدم و کمی دردودل کردیم.
هنوز هم در یادداشت نویسیها دلم میخواهد فحش بدهم. البته از شدتش کم شده.
قبل از خواب با بچهها قصه خواندیم.
این روزها میزان پیامنگاریهایم بیشتر شده و دوست میدارم.
صبحزود بیدار شدم. هنوز هوا تاریک بود. دلم میخواست دوش بگیرم. قهوه درست کنم و از پشت پنجره طلوع آفتاب را تماشا کنم. اما نمیتوانستم.
سعی کردم دوباره بخوابم. خوابم نبرد. در وضعیت شاواسانا شروع کردم به مراقبه. تنفش دیافراگمی، سینهای و شانهای انجام دادم. درخواست یاری کردم از تکتک اعضا بدنم برای شفای این عضو بهدرد آمده. به خودم قول دادم که از این بهبعد بیشتر از خودم مراقبت کنم.
ساعت دهو نیم با صدای پرندهی ناشناسی که گهگاه در این حوالی پرسه میزند بیدار شدم. حالم بهتر شده بود. پوشهی صفحات صبحگاهی را باز کردم تا بنویسم. فهرستِ تاریخِ یاداشتهای پیشین وسوسهام کرد که سری به آنها بزنم و ببینم هفتهی پیش چه در سرم میگذشته.
حیرت کردم وقتی دیدم، تقریبا هر روز در صفحات صبحگاهیام نوشتهام (خستهام. کاش میشد تمام روز در رختخواب بمانم. نیاز به یک استراحت طولانی دارم.) اگر احساساتم را مکتوب نکرده بودم حالا این حقیقت را باور نمیکردم که نوشتن چگونه تو را به سمت اندیشههایت سوق میدهد.
بعدازظهر، زانوی راستم روی صندلی بود و پای چپم روی زمین، میان اجاقگاز و سینکظرفشویی، غذا را بهم میزدم. ظرف میشستم. ویس نویسندهساز را گوش میدادم. امروز بهترم. کارهایم را به آهستگی انجام میدهم. فردا نوبت دکتر دارم.
سالواژه: ثمربخشی
برای اولینبار میخاهم در مورد این حلزون بنویسم. شبیه اینه که دستاشو گذاشته زیر چانه و مشغول فیلمدیدنه. شکل و شمایل این حلزون دقیقن منرا نشان میدهد موقعی که میخاهم فیلم ببینم.
امروز پیادهروی نکردم و سنگینی خفیفی احساس میکنم یک بدن خسته و یک فکر سنگین که به خاب محتاج است.
امروز شعر هم نخاندم چرا امروز خودم را از لذات دنیوی محروم کردم؟ بیشتر شبیه اینه که امروز با خودم دشمنی داشتم.
هنوز موفق به نامهنویسی نشدم.
داستان کوتاه چخوف را خاندم.
سالواژهام: ارتباط
مشق نوشتن از نکتههای کتابی که به تازگی خاندهای خود به نوعی تکرارآموزیست. شاید بهترین نوعش. نوشتم از نکتههای «اسطوره در جهان امروز» حالا خیلی بهتر چم و خمش را میدانم.
زبان خاندم. نکتههای زبانِ خاندهی دیروز را هم نوشتم.
برای مطلب تازهام کمی تحقیق کردم. موضوع اسطورهی عصر زرین و پیامدهای بد و خوبش در زمانهی ماست.
پیادهروی رفتم فاصلهی میان نویسندهساز و نویسندهسخنران را. همانقدر کوتاه.
دستی به سر و روی یکی از جملههای پیشینم کشیدم و چپاندمش توی افسانهزار. فردا باید دوتا از مطالب افسانهای را بازنویسی کنم.
نقاشی کشیدم. درختی و حیوانی.
از کارهای نیکی که نکردم هم خاندن داستانی از «خیمهشببازی» بود.
تا کافر نشدهام نسبت داستان، باید چارهای بیندیشم.
در وبینار نویسندهساز حضور دارم. قرار است یکربع آزادنویسی کنیم.
امروز برایم روز خوبی نبود. هرچه از بدحالی امروزم بنویسم کم است.
اَه، خیلی حالم خوب بود، تا دست به قلم بردم و شروع به نوشتن کردم، سکسکه هم شروع شد. از آن سکسکههای گُهی که ولکن نیست. نه با خوردن آب تمام میشود، نه با نفس عمیق. کسی هم این دور و برها نیست که اَیی،اویی بکند و بترساندم تا سکسکه بند بیاید. گرچه که آنقدر چیزهای ترسناک دوروبرم هست که شجاع شدهام و از اَ و او نمیترسم.
تمام نمیشود لامصب. مشت به سینهام هم میزنم، تمام نمیشود. اگر روی پشتبام بودم خودم را از آن بالا پرت میکردم پایین. وای
بلوزم دارد تنم را میخورد. الیافش از همان پارچههای متقالمانند هندی است. سالها قبل در سفری که به هند داشتم خریدمش. پیراهن شِکری رنگ بلندی بود با گلدوزی های خوشگل. اما حالا به مفت هم نمیارزد. از وسط بریدمش و کردم بلوز و دامن، که مصرفیتر باشد. مصرفیتر شد، اما امروز از آن لباسهای عذاب آور شده است که دارد تنم را میخورد. درزهایش، لبه آستینهایش، لبهی یقهاش. زبر نیست ولی دارد اذیتم میکند. بر خلاف ظاهرش که باید خنک باشد، گُر گرفتهام با این لباس. چنان با سکسکه قاطی شده که میخواهم پارهاش کنم. اگر وسط آزادنویسی نبودم درش میآوردم و با قیچی ریزریزش میکردم. فقط دارم طاقت میآورم که از زمان آزادنویسی نهایت بهره را ببرم.
اصلن امروز روز چِرتی بود. بد عصبانیام. باید خوشحال میبودم. چون دیروز با چندتا از هنرجوهای عزیز قدیمم رفتیم به یک نمایشگاه و بعد هم رستوران و خوش گذشت. لطف بچهها شاملم بود و کلی بازخورد مثبت داشتم.
نمیدانم چرا امروز کلافه و کسلم. البته علتش را تا حدود زیادی میدانم، اما حوصلهی بازگو کردنش را ندارم.
فقط میدانم اوضاع خوب نیست. اوضاع مالی و اوضاع روحی و روانی ملت.
اما یک چیز جالبی هست، همه جوری رفتار میکنند که انگار اوضاع، خیلی گل و بلبلیست. ولی نیست. شاید برای بعضی باشد، اما برای شصت، هفتاد درصد مردم نیست. حالا فاصلهی طبقاتی یک جور دیگری شده. قبلن طبقهی ثروتمند و متوسط و فقیر داشتیم. کارمند و حقوق بگیر جزء طبقهی متوسط بود و تحت هر شرایطی صورتش را با سیلی سرخ میکرد. با تفریحهای کوچک و کافه رفتن و دورهمی دلخوش بود و با فعالیتهای گوناگون پویایی و سرزندگی خودش را حفظ میکرد. حالا این طبقه آنقدر در تنگنا هستند که درآمدشان کفاف مخارج یکهفته خوراکشان را هم نمیدهد.
و آنچه جالب است این است که، یک نقاب زیبایی روی صورت شهر کشیده شده و آدمهای این طبقه انگار دارند فقرشان را از خودشان هم پنهان میکنند. فروشگاهها و خیابانها و نمایشگاهها و مراکز خرید موج میزند از آدمهای زیبا و خوشلباس و رنگارنگ که بالا و پایین میروند و وقت میکُشند و حسرت میخورند، و از هر خرید کوچک، دچار دلهره و عذاب وجدان میشوند. چون میدانند که کم میآورند.
این روزها سلام و علیک هم دُلاری شده. آدمها ناچارند دور خودشان دیوار بکشند، چون هر ارتباط و رفت و آمد، کلی خرج دارد. خیلیها از عهدهی یک چای ساده هم بر نمیآیند. روی بسیاری از خواستهها و علایق و نیازهایشان پا میگذارند. حلقه هر روز تنگتر و تنگتر میشود و آدمها تنهاتر میشوند. حتی اگر اسمش را هم نبریم و از خودمان هم پنهانش کنیم و مسأله را به زیر فرش بدهیم، اکثریت دچارش شدهایم.
مردم بهجایی میرسند که برخلاف میلشان بگویند، گور بابای روانشناس و روانشناسی. صدایشان از جای گرم میآید این روانشناسها که میگویند« بروید بیرون، با دوستانتان در ارتباط باشید و معاشرت کنید تا الزایمر نگیرید»
اتفاقن خیلی بهتر که همه الزایمر بگیریم و همه چیز را فراموش کنیم. یادمان برود که مثلن روزگاری میتوانستیم برویم کافه و چای بخوریم و گپ بزنیم. کمتر حسرت میخوریم. وقتی حسرت نخوریم اعصابمان خراب نمیشود. اعصابمان که خراب نشود سالم میمانیم. پس جامعه سالم میماند.
من اگر کارهای بودم به عنوان یک راه حل بهبود اوضاع جامعه، دستور میدادم همه الزایمر بگیرند.
از مسئولین بپرسید تأیید میکنند. کم هزینهترین راه است.
تمام روز بیحواس بودم. فکرم هزارجا بود و هیچجا نبود.
از دیشب تا حالا، چند دقیقه باران باریده و من حدود سه فنجان قهوه و یک شیرینی خامهای، از آنها که توی قیف است، خوردم و نیما خاندم و به ابرهای پشت پنجره، که یکیشان از دیگر ابرها روشنتر بود، خیره شدم و کمی نوشتم.
تلخ آن است که در هیچ کدام از این لحظهها حواس من با من نبود. ذرهای از گوش و هوش و دل و زبانم مرا ترک کرده بود. رفته بود دور دورها.
دلم میخاست برایتان از زیبایی ابرها بنویسم، از شیطنت واژهها، از بازی رنگهای پیش چشمم. اما نبودم و ندیدم. صدای باران را نیمشنیده و طعم غذاها را نیمچشیده و تصویرها را هیچندیدهام امروز.
چیز زیادی برای نوشتن ندارم. درستتر بگویم، هیچ چیزی برای نوشتن ندارم. آدم اگر روزها را درست و حسابی زندگی نکند، چه چیزی در چنته میتواند داشته باشد؟
نمکریزی: من هم مثل پیکاسو که در ذهنش سفر میکرد در کاغذهایم پیادهروی میکنم. حالا هم میروم پیادهروی را به فهرست نیکیهایم بیفزایم.
آخر شب است، مثل همیشه به فهرست روزانهام مینگرم. اغلب کارها تیک خوردهاند. میبینم که در میانهی روز، بیرحمانه کارهایی هم به آن افزودهام.
بعضی روزها خانه افسونم میکند. ساعتها تمیزکاری بیوقفه، نظم دادن به هر چیزی.
چند روزی بود که به گلها آب نداده بودم. داشتن از ریخت و قیافه میافتادند.
خاطرم هست زمانی آنقدر درگیر گل و گیاه میشدم که محال بود از کنار گلفروشی رد شوم و گلی تازهنفس چشمم را نگیرد. اما حالا همین چند تا گلدان را هم خوب نگه نمیدارم.
از رخوت است یا مشغلهها میزایند؟ یا اینکه با تدبیر زمان، اولویتهای آدم رنگ عوض میکنند.
گزارش نیک | از کلفَت تا محتوا؛ یک روز در خدمت فرهنگ و اسارت
صبح با مامان رفتیم پیادهروی. از آنجا که دو روز دیگر تولدشه، با هزار دوز و کلک و ناز و کرشمه، کشوندمش مرکز خرید تا ببینم چشمش دنبال چی میره و بعداً در یک عملیات غافلگیرانه برم براش بخرم.
عملیات شناسایی با موفقیت انجام شد، عملیات خرید اما به دلیل کمبود منابع مالی، فعلاً در مرحله بررسی کارشناسی باقی موند. قربونش برم، مامان به هر چی نگاه میکرد، قیمتش جوری بود که انگار داشتیم برای خرید یک تکه از اموال منقول دربار قاجار مذاکره میکردیم. خلاصه که چشم مامان روشن، جیب دختر خاموش!
ظهر نشستم پای صفحات صبحگاهی. چند روز پیش جملهای خونده بودم که چنان به مغزم چسبیده بود که تصمیم گرفتم از حالت جمله خارجش کنم و به شکل تابلو اعلانات دربیارم:
«کارت را انجام بده، سپس کنار بکش. تنها راه آرامش همین است.»
هم گذاشتمش بکگراند گوشی، هم به دیوار اتاق چسبوندمش. یعنی از این به بعد هر جا سر بچرخونم، جمله با دو چشم نامرئی نگاهم میکنه که خانم، کارتو بکن و برو پی کارت!
جالب اینکه واقعاً جواب داد. توی همین چند روز، چند تا از کارهای نیمهتمامم رو تموم کردم و مغزم به شکل محسوسی خلوتتر شد. فهمیدم بعضی کارها رو نه به خاطر سختیشون، بلکه به خاطر آویزون موندنشون تحمل میکنیم. کار نیمهتمام مثل مهمون ناخوندهایه که نه میره، نه کمکی میکنه، فقط هر بار از جلوی چشم رد میشه و میپرسه: «پس چی شد؟»
ساعت پنج رفتم نویسندهساز و رسیدیم به بخش محبوب من: واژهسازی. همون جایی که کلمهها رو از شغل اصلیشون استعفا میدیم و میفرستیم سراغ مشاغل جدید. کلمه باید قابلیت جابهجایی داشته باشه. مثل کارمند ادارهای که هر روز از این اتاق به اون اتاق منتقل میشه، بیآنکه خودش بدونه دقیقاً چه خدمتی به بشریت میکنه.
بعد از نویسندهساز، یک جلسه آنلاین با نشر مون داشتم. چند تا ایده جدید مطرح شد و قرار شد یک صفحه جدید باز کنم که اختصاصاً محتوای بحثبرانگیز منتشر کنه.
راستش دیدم حیفه این همه کتاب و مجله بخونم، از توشون مطلب دربیارم، ذوق کنم، یادداشت بردارم و آخر سر همه رو مثل گنجینه ملی توی گاوصندوق مغزم نگه دارم. آدم وقتی چیزی یاد میگیره، بد نیست گاهی دیگران رو هم از این یادگیری بینصیب نذاره. البته به شرطی که فرصت داشته باشه. فعلاً فرصت من مثل بودجه خرید تولد مامان، محدود و نیازمند مدیریت منابع است.
پس قرار شد آهسته و پیوسته حرکت کنم؛ نه از اون آهستههایی که آدم از اول تا آخر عمر در حال آمادهسازی برای شروعه، نه از اون پیوستههایی که روز اول هفده تا پروژه تعریف میکنه و روز دوم از شدت پیوستگی میره میخوابه.
بعد یادداشت روزانهام رو هم در کانالم هوا کردم؛ یادداشتی درباره یک گذرنامه قدیمی از اوایل پهلوی دوم که بین وسایل پدرم پیدا کرده بودم.
گذرنامه متعلق به ددهلهله مادربزرگ پدریم بود؛ زنی که مادربزرگم میخواسته با خودش ببره مکه. جلوی عنوان شغلی این خانم هم با کمال صراحت نوشته شده بود: «کلفت».
یک کلمه؛ اما پشت همین یک کلمه، یک دنیا طبقه و فاصله و رابطه ارباب و رعیتی خوابیده بود. آدمی که قرار بوده در سفر زیارتی همراه خانواده باشه، در سند رسمی هویتش با شغلش معرفی شده. انگار اسم و رسم و زندگی شخصیاش در برابر جایگاهش در خانه ارباب، موضوعیت چندانی نداشته.
اینکه یک گذرنامه قدیمی چطور میتونه به سندی برای خواندن مناسبات اجتماعی تبدیل بشه، خودش موضوع جالبیه. گاهی تاریخ نه در کتابهای قطور، بلکه در یک تکه کاغذ پیدا میشه. کاغذی که از گمرک زمان گذشته و رسیده دست ما تا یادمون بندازه دنیا چقدر عوض شده و چقدر از بعضی چیزها هنوز عوض نشده.
عکس گذرنامه رو هم در کانالم گذاشتم. اگر ندیدید، ببینید. هم سند تاریخی جالبیه، هم فرصتی برای تماشای کلمهای که زمانی بیهیچ تعارفی روی مدرک رسمی یک آدم مینشسته و تمام جایگاه اجتماعیاش رو خلاصه میکرده.
تا اینجای روز، همهچیز فرهنگی، تاریخی و نسبتاً موقر پیش رفته بود. اما شب، سرنوشت تصمیم گرفت من رو از محضر تاریخ بیرون بکشه و تحویل الگوریتم بده.
رفتم اینستاگرام که یک استوری بذارم و یادداشتم رو معرفی کنم. فقط یک استوری. از اون یک استوریهایی که آدم باهاش وارد اینستاگرام میشه و وقتی بیرون میاد، میبینه فصل جدیدی از تاریخ بشر آغاز شده.
استوری اول درباره یادداشت بود، دومی بیربط به همون موضوع، سومی درباره یک چیز دیگه و بالاخره بعد از ده دوازده تا استوری، رسیدیم به تولد مامان!
میخوام با کمک هوش مصنوعی یک بیوگرافی چنددقیقهای از زندگیاش بسازم. درخواست دادم ببینم کسی بلده این کار رو انجام بده یا نه. دلم میخواد زندگی مامان رو از زاویهای تازه ثبت کنم. یک جور تاریخ شفاهی خانوادگی، با کمی چاشنی فناوری و مقدار قابلتوجهی عشق دخترانه.
اما اینستاگرام به همین مقدار فعالیت قانع نبود. اول افتادم به جون دایرکتها؛ بعد پستهای جالب یکی پس از دیگری ظاهر شدن و هر کدوم با قیافه حقبهجانب شبیه تخمه شکستن، میگفتن: «فقط همین یکی رو ببین، بعد برو.»
من هم که ظاهراً در برابر کلمه «فقط» مصونیت ندارم، هر بار گفتم باشه، فقط همین یکی.
نتیجه اینکه سر بلند کردم دیدم ساعت دو شبه!
البته در این فاصله، مغز محترم دست از کار نکشیده بود. وسط تماشای پستها، ایدههای تازهای برای پستهای بعدی به ذهنم میرسید. هر کدوم رو هم یادداشت میکردم تا از دست نره.
یعنی درحالیکه داشتم وقتم رو در اینستاگرام از دست میدادم، همزمان برای تولید محتوای بیشتر ایده جمع میکردم. یک جور خوداشتغالی در اسارت. زندانیای که همزمان با حبس کشیدن، برای توسعه کسبوکار زندان هم برنامه میریزه.
خلاصه امروز زندگی حول محور محتوا چرخید؛ از واژهسازی تا تاریخنگاری، از صفحه تازه تا گذرنامه قدیمی، از زندگی مامان تا زندگی مجازی خودم.
صبح دنبال این بودم که برای تولد مامان هدیهای پیدا کنم، ظهر دنبال آرامش مغز بودم، عصر دنبال کلمه و ایده، شب دنبال انتشار و مخاطب و آخر شب هم دنبال این بودم که بالاخره از اینستاگرام بیرون بیام.
یک روز تمام در خدمت محتوا بودم. محتوا هم نامردی نکرد و تا ساعت دو شب از خدمتم استفاده کرد.
فقط مانده فردا صبح که جمله روی دیوار دوباره به من یادآوری کند: «کارت را انجام بده، سپس کنار بکش.»
کاش یک جمله هم برای اینستاگرام وجود داشت که میگفت: «استوریت را بگذار، سپس گموگور شو!»
فرح من سلام. این برای رفاقتمان است که ریشههایش از دل زمین در جانمان تکثیر یافته.
این رایحهٔ خوشنام اینجاست درون من. تمدید میکند نفسهایم را برای زندگی. این رایحه از مکانی برمیخیزد که جایگاه توست. میبینی گذرِ شتابان عمر را؟ که چه اندوهناک روزگارِ جوانی را سپری میکنیم؟ ما هنوز به رقصِ نور دل نباختهایم. هنوز با آوای خوش پرندگان از خوابِ ناز برنخواستهایم. تاسفبارست که درختِ شجاعت به تکشاخهٔ زنده بودن متصل مانده.
جهان از شکل و شمایل عاطفی به بیراهگی رسیده. تو اما معطوف بمان به مهرورزی، به همانی که اکنون از شخصیت خود ساختهای تو به فرزانگی رسیدهای و این یعنی شهامت.
باری رفیق من، میخواهم با تو چیزی را در میان بگذارم که مکتوب بماند؛ اگر روزی چنانچه نبودم به نیت من، کتاب بخوان از همه نوعش. شاید عمرِ من کفافِ خواندن همه این لیست بلند بالا را ندهد. پس باقیش را به تو میسپارم. امید که با این وصیتِ سنگین، بار دلت سنگینتر نشود.
اندکی از روزم مینگارم که با غصههای خوابانده پشت پلکم آغاز گشت؛
ــ گوش سپردن به وبینار در ساعاتی بعد از پایان روز و افزودن کتابهایی که بسیار مهمند در لیست خرید.
ــ هماهنگی با دوستی قدیمی برای یک قرار و تجدید دیدار پس از دو سال.
ــ همدلی با رفیقی که بحرانی عظیم را پشت سر نهاده است.
ــ رفتن نزدِ پزشک و رونمایی از رازی که پشت دندانهای به ظاهر سالم بود.
ــ آزادنویسی و رسوای عالم شدن بر روی کاغذ با فضاحتی به نام تکرار درسهای روزگار برای آموختن جدیترشان.
ــ نوشتن متنی که قبله آن را بر ذهنم نشانید و سپس ارسالش در کانالم.
ــ پیادهروی کوتاه اما زدایندهٔ اندوه.
ــ پرسه زدن در بخش دانلودهای سایت استاد و نوکزدن به برخی کتابها.
ــ نونوار شدن فایلِ کلمه برداری با واژگانی که امروز در وبینار خودشیرینی میکردند.
ــ آغاز رمانِ« یکلیا و تنهایی او» از تقی مدرسی.
گزارش نیک 165
اتفاقات و وقایع. اول اینکه کتابی می خواندم در مورد نویسندگی. برای اینک بقیه را راضی کنید ننویسید. برای اینکه رقابت کنید ننویسید. یکی از خصوصیات تمامی نویسندگان اینست که از خود میپرسند “کار من خوبه؟” ، ” اصلا من اینکاره ام؟” و بعد مثالهایی از نویسنگان بزرگ و دنیا هاشان. شما هیچوقت اثر بزرگی خلق نخواهید کرد، آثارتان همگانی نخواهد شد، به پول و شهرت هم نخواهید رسید. خود را از این پریشان فکری و کابوس و سراب آزاد کنید و بنویسید و بنویسید بنویسید. به احتمال زیاد به مقصد نخواهید رسید. اما باز هم بنویسید. نویسندگی نه مقصدی دارد و نه مکانی که به آن برسید. که نوشتن و نوشتن و نوشتن است. آرزوی نویسند شدن داریید، بنویسید و بس.
کتاب دهکده پرملال را میخوانم. اولین با ر است که صدای امین فقیری را میشنوم. بر خلاف همیشه که سریع از روی کلمات میگذشتم، مجبور به ترمز شدم تا زیبایها ی مسیر رو ببینم. دانه ، دانه. عجب قلمروییست و چه سرزمینیست زبان فارسی. نمیدانم با این سیودو حرف، چند کلام و اثر و شعر و داستان و واقعه را میتوان نقش زد و به تصویر کشید. در کدام دستگاه و مقام، در چه میزان و با چه شوری میتوان در تپهماهورهایش به سماع چرخید و ذکر حیات کرد؟
انگار وفای سگ و نرمی پرواز پرستو و وقار شیر سیر را با هر کلام، در کاسهات میریزند، تا مبادا فقیری از این خرابات، بیخشوع و حضور بگذرد.
چهار صبحه.
مثلا میخواستم هشت از خونه بزنم بیرون و برم کتابخونه این روز آخری لای کتاب دینامیک رو باز کنم.
چهارتا تمرین حل کنم. ببینیم چی گفته.
منتها تازه یک شب رفتم حموم و نزدیک سه اومدم بیرون.
غذا و سریال و گزارش، کشید به چهار که الان باشه.
چند مسئله تکراری ذهنم رو مشغول کردن و نشستم راجع بهشون چایی میخورم.
چایی رو خواهرم درست کرد.
با اصرار.
میگفت خوابت میبره و درست نمیکنم.
سخت راضیش کردم.
زورم اما نرسید که مجابش کنم لباسهام رو خشک کنه و بندازه روی بند.
پس راه دوم رو گزیدم.
همون ادعای همیشگی پدرم که میگفت مادرتون آشپزیش رو بهتر نمیکنه تا مجبورم کنه خودم آشپزی کنم.
پس لباسها رو انداختم در خشککن و ماشین رو روشن کردم.
اون صفحه پلاستیکیه نبود ولی برام فرقی نمیکرد. مگه چقدر مهم بود؟
اوضاع عادی به نظرم رسید فقط نمیدونم چرا لباسشویی از رختکن پاشد بره داخل حموم؟
به باز نکردن شیر تخلیه ربط داشت؟
نمیدونم.
خواهرم رو صدا کردم و او کسکشگویان به فریادم رسید.
بعد هم خودش رفت لباسها رو پهن کرد.
واقعا ببوسم دستت ای بابا برای این راهروشنی.
شده چهار و چهلودو.
بخوابیم دیگه.
اون که دینش به نوشتن رو در طول روز ادا نکرده، با دوخط بیشتر یا کمتر نیمهشب چیز زیادی رو تغییر نمیده.
بلند شدم از خواب. ساعت ۵ است و میدانم که دوباره با توجه به قولی که داده بودم تا ورزش کنم و بعد به پادگان بروم، دیرم میشود. اینجور مواقع انگار وقتی میدانم به کاری نمیرسم هیجانم بیشتر میشود و باعث میشود عمدا آن را انجام دهم. پس طناب زدم و کمی هم دویدم.
بعد به پادگان رفتم. اسم خرحمالی هایم (و سربازان دیگر را) میخواهم بگذارم /خورتین/ و از این به بعد اینگونه صدایش کنم. بلاخره بازار و بساط واژهیابی داغ است و من هم واژنکی! میسازم.
خورتین ها را انجام دادم و نصف دیگرش را گذاشتم برای فردا.
همچنان دنیاهای من و همخدمتی اصلیم هزاران هزار سال نوری باهم فاصله دارد. وقتی میخواهم تظاهر به موردعلاقه بودن بحثش کنم، با چهرهام یا حرف هایم که حکم لکنت را دارند، این را به او میفهمانم. این مشکل است. یعنی چی که نمیتوانی دروغ بگویی؟ یا حداقل به عدهخاصی میتوانی؟ مثلا برای پدر و مادرت که دیگر مثل آبخوردن شده!.
آلبومی از یک ویولنسلیست معروف را گوش دادم به نام Remnant از Christopher Dennis Coleman و الان هم در حال نگارش این گزارش نیک در حال شنفتن آن هستم. آلبومیست غریب و وهمآلود. دوستش دارم. همین لحظات است که من را به آفرینش علاقمند میکند هرچند که انگار دیگران بهنوعی بنده خلقشده خداوندن و توانایی مهارتاندوزی دارند و انگار این مهم برای من طلسمیست سهمگین. مشکل و کار اصلی من کار کردن روی چیرگی است. یک مهارت مثل موسیقی و پیانو را گرفتن و به بازی تبدیلش کردن و یادگرفتنش.
وقتی اینجور حرفها میزنم یاد کتابی میوفتم که به تازگی خریدمش و حسابی نویسندهاش را دوست دارم. کمی شاهین کلانتریسم در خودش هم دارد. آستین کلیان مربی خلاقیت و نویسنده کتاب Don’t Call it Art است که به تازگی تورقش میزنم و لذت میبرم از آن. در کتاب تا به اینجا دو نکته اصلی ذکر شده است: ۱. هدف مثل کودک خلق کردن است، پس کدهای دستوری برای یادگیری را بگذار کنار. ۲. هیچ چیزی آنقدر که باید جدی نیست!
و برای من همهچیز جدی و سخت است به مانند تراژدی. نطفهام را با تراژدیهای الکی بریدهاند، انگار نه انگار در دل این تراژدیهای مضحک است که هزاران دلقک بازی آفریده میشود.
دوست دارم زندگیم بیشتر The Office مآبانه شود. الان حکم ستایش ۳ را دارد!
برای همین امروز خواندن کتاب آستین کلیان ، همچنان برایم حرف های تازه و عجیبغریب بههمراه دارد. گوشزدیست به من برای سخت نگرفتن زندگی.
بعد از آن میخواستم فیلم Enter The Void را ببینم (دیدی زندگی را چقدر سخت نمیگیرم؟؟؟؟؟) ولی خوابم برد و موکول شد به روزی دیگر.
قول داده بودم به برادرم پاورپوینت را کمی یادش بدهم ولی باز خوابم برد و بازهم بدقول شدم. از این بدقولی ها متنفرم، معده دردم را تشدید میکند.
اینروزها حال کمدی درونم خوب نیست! از زود خوابیدن هایم میفهمم. چه باید کرد برای این شخصیت که مدام در حال کلنجار است با خود و جهان پیرامونش؟
بعد ویدیوی از فردریش هایک را دیدم که بعد از حوادث دیماه و آن جنایت های باورنکردنی، خوانده بودم، کتابش را میگویم / راه بردگی/ و نقشه هایی را مرور کردم که چطور در این مسیر باید ازادانه تر زیست؟
آزادنویسی وبینار ساعت ۵ را با تقلبیای که از شاهین خان گرفتم قلم زدم و اکثرا سوال هایی بود بیجواب و در انتها حتی چیزهایی هم شکل گرفت که بعد خبرش میرسد! امیدوارم.
در وبینار به شدت بحث جذابی اتفاق افتاد به واسطه سوال خوب و از روی نگرانی یکی از دوستان. و هوش مصنوعی بیپدر!
کلهام خراب میشود وقتی درمورد این تکنولوژی بیمروت میشنوم. و حرف ها برایم خیلی کمک کننده بود. نمیدانم به کدام مکتب باید رجوع کرد برای فهم افرینش هنری و فهم اینکه انرژی انسان چیزیست که قابل بازتولید نیست و همین باعث میشود افرینش هایی بس خیالانگیز و وهمانگیز بماند و انسان را انسان یا فرا انسان کند!
هنوز خسارت وارده بر موتور بیجان آن تصادف معروف را ندادم و امروز باید کلک آن راهم بکنم. هرچقدر که شد شد! نهایتش حقوق یک ماه سربازیم را فدای گلگیر جلوی ماتور میکنم!
(در حال نگارش بودم که گوشیم خاموش شد.
گمان کردم تمام نوشتههایم نیز پاک شد.
میخواستم زمین و زمان را فحش بدم و از سر لج صرفا دو خط توضیح بدم این اتفاق را و نکته وار روزم را، ولی دیدم تکنولوژی به وبسایت شاهین خان نیز سرایت کرده و به قولی Draft ذخیره کرده از نوشتهام. به قول خود بیرون پادگانیم: بابا بنازمم)
جمله قصار امروز:
“تو به سه چیز برای خلق کردن مثل یک کودک نیاز داری: فضای مناسب/ زمان مناسب / وسایل موردنیاز. کودکان بیشتر اینکه به اسباب بازی نیاز داشته باشند به جعبهای نیاز دارند که میتواند هزاران چیز باشد! پس یادت باشد که کودکان و هنرمندان هردو حداقل، بر یک چیز نقطه اشتراک دارند و آن بازی کردن است.”
-آستین کلیان از کتاب Don’t Call it Art
فصل سوم
چه حلزون خوشگلی.
شنبه ۲ آبان، «هشتگ از شنبه» نبود. تا شنبه بود. یعنی چیزی شروع نشد. چیزهایی را بستیم و جمع کردیم و تمام شد و بوسیدیم و یک کناری گذاشتیم که یکی دیگر دستش برسد از کنار بردارد. هذیاننویسی و آزادنویسی و برونریزی و همهی اینها برای یک مجلس ختم حسابی.
برنامهی نوی زندگیم، با اولویتها و نظام ارزشی بهروز شده، هنوز بارگذاری نشده. فراغتی پهن کردم توی زندگیم تا سبک شوم و بعد بشوم بادپا، بروم آسماننوردی.
اصلن شاید بعد از این صبحها کوه هم رفتم. کسی چه میداند!
لهله نامهنگاری بودم. توی پاتیل چیزی فرستادهبودم و بالاخره فهرستی از ایمیل آدمها شیرین جمع کردم تا برایشان نامه بنگارم. شما هم اگر دوست داشتید سر بزنید و آدرس بگذارید برایم. https://t.me/potiil
دیگر اخبار نوشتن و خاندن و خوردن و خفتن و رفتنها همه به جا و اندازه.
گزارش نیک ۱۲۴ شنبه من / ۲ آبان ماه ۱۴۰۵
ساعت ۵ با صدای نخراشیدهی موذن بیدار میشوم تمام بدنم درد میکند مخصوصن کمر و پاهایم. بزور تکانشان میدهم و جابجا میشوم. شارژم را بردهاند و بخاطر شارژ نداشتنم دیشب قبل از خواب خاموشش کردهام. اما دیروز تمام دفتر و کتابهایم را جمع کردهام که قرار بود به خانه جدید منتقل شود و چون طبق قولشان عمل نکردند و فقط تختهامان مانده و مبلمان که قرار است امروز تا ظهر منتقل شوند و چون تختهامان اینجاست و آنجا به هم ریخته همینجا میمانیم. کیفم را هم با بیتوجهی که روی دراورم بوده و شارژم در آن بوده بردهاند. خیلی ناوارد و مشخص بود که اولین بارشان بود، چون آنقدر ناشی بازی در بستهبندی داشتند که تا شب طول کشید. من که تمام لباسهایم در دو چمدانم جا شد اما کتاب و دفترهایم در یک چمدان و دو کارتن بزرگ و سنگین شد. خودم موقع جمع کردنشان متوجه حجم خرید کتابم شدم. تازه چندین سال است عضو کتابخانهام و نهایت توجه را برای نخریدن کتاب دارم و به ویژه در طی دو سال سفرم. از طاقچه هم برای همین استفاده میکنم. اما تا کنون که نشده که نشده که جلوی کتاب نخریدنم را بگیرم. صبح زود بیدارم نمازی و مدیتیشنی و بعد جلسه شش صبح استاد اعظم رمضانی عزیز را با مبحث جدیدش که شنیدن است فقط با دقت میشنوم. تداخل این دو نوع شنیدنم را به فال نیک میگیرم. با تمام حواسم میشنوم در مورد پنج سطح شنیدن میگوید و با سوال محمد حجار جلسه بر همین مبحث میماند و پیش نمیرود اما با به چالش کشیدنمان، شنیدن دیدگاه دوستان جذاب است. من هم دوست دارم شرکت کنم اما مریم صدای خروپفش میآید و نمیخواهم بیدارش کنم. ساعت ۷ که جلسه تمام میشود چند سیب و خیار و هویج فقط داریم که بعد از مسواک سیبی را دندان میزنم و وقتی میبینم مریم جان بیدار نمیشود صدایش میزنم که بلند شو برویم خانهی جدید را مرتب کنیم تا ۱۱ که اینها میآیند که چون باران است حتمن دیرتر هم میآیند. او که میگوید تا دیروقت بیدار بوده و حس ندارد را به زور بلند میکنم. و با اسنپ بخشی از وسایل مهم باقیمانده را نیز میبریم و تا ۱۲ که آنها میآیند دو کارگر زن را نیز که دیروز آمده بودند و هر دو مرا دوست داشتند و بجای اسمم زیبا صدا میکنند و شمارهام را دادند که اگر در چیدمان کمک خواستین با آنها هماهنگ کنیم را با سفارش خرید نان و پنیر و تخم مرغ با خود همراه و نیمی از کارها را انجام میدهیم. مبلمان را بعد از ناهار بعلت باران میآورند و تختها را فقط خوشخابشان آورده میشود و فردا خود تختها را میآورند. و ما شب را بر کاناپه صبح میکنیم. از اسبابکشی تنها دورریختنیهایش را دوست دارم و بس. اما خانهی جدید از هال و پنجرهی آشپزخانه محوطهای وسیع باغی حداقل ۱۰۰۰ متری سبز و چشمنواز دارد که از ساعت سه پنج گاو و اسب در حال چریدنند و زیباترش میکند. خانهی جدیدمان را بخاطر سکوت و محیط سرسبز و چشمنوازش بیشتر از خانهی قبلی دوست دارم. تراس کنار در پشتی هم عالیترش میکند اما باران تا شب میبارد. شاید گاهی دلم برای موذن بیتوجه فریاد کننده تنگ شود.
دولینگوی عربی را ساعت ۱۱ قبل از خواب انجام میدهم و نیمهاش خابم میبرد و دوم میشوم.
https://t.me/mahro1402
شنبه دوم آبان
امروز تا ظهر جنبوجوشی داشتم.
اول وقت رفتم اداره پست تا کارت بانکی مادر رو براش بفرستم. دیرتر از معمول کارمو شروع کردم.
قبل از شروع جلسات، روزگفتارم رو تو کانال بار گذاشتم. جلسه آموزش خانواده خیلی طولانی شده بود. سردرد عجیبی گرفتم. زودتر خودمو رسوندم خونه. خیلی خیلی زودتر از یک روز کاری. نمیشد کاری کرد جز خابیدن در تاریکی. نمیخاستم جلسه نویسنده سخنران رو از دست بدم. در وضعیت درازکش شرکت کردم. بعدش دوباره خابیدم تا ساعت ۸:۴۵ که کلاس فن بیان بود. بازخورد استاد خوشحال کننده بود از صدای قوی و محکمم تعریف کرد. اما میدونم که این صدا همیشه اینطور نیست. کاملا نسبی و وابسته به شرایطه. نیاز به تعمیرکاری دارد. نتونستم یک ساعت دووم بیارم زودی کلاس رو ترک کردم. بعدش هم خاب بود و خاب در تاریکی.
From فاطمه بهزادیمقدم on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا پورعظیم on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From Nahid M on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ناهید یوسفزاده شوشتری on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ناهید یوسفزاده شوشتری on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهدی امینی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب سرخه on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شکوه طایفی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From غزاله فائق on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمیده وحدتی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی آراسته on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From صدیقه علیزاده on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مائده حسینزاده on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساحل خسروی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه شَبّه on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهناز روئین تن on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شهلارنجبر on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سهیلا حشایب on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From Utab Keykha on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم امیری on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بدری صفایی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لنا امیری on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هانا حسینی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عسل فاطمی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بلامپور on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی جواد on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حیدر چنعانی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی فرخی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From باده علوی on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهناز روحانی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فهیمه سعادت on گزارش نیک ۱۶۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟