یکشنبه، ساعت ۱۸ و ۲۹ دقیقه است. فیوز برق پریده و خانه در تاریکی مطلق فرو رفته است. من در همین تاریکی، غرق در دنیای پادکستی هستم که به آن گوش میدهم.
همسرم تماس گرفت. وقتی فهمید برق خانه قطع شده، بهسرعت خودش را رساند. در تاریکی، کورمالکورمال بهسوی در رفتم و در را به رویش گشودم. نور گوشی تلفنش مسیر را برایم روشن کرد.
گفت: «برق را قطع کردهاند.»
پرسیدم: «از کجا میدانی؟»
گفت: «همسایهها همه برق دارند.»
اما من حدس دیگری داشتم. گفتم شاید بهخاطر خرابی پکیج، برق خانه قطع شده است؛ چون پیش از آن صدای بوق پکیج را شنیده بودم و بلافاصله پس از آن، برق پریده بود.
همسرم کلید اصلی برق را فشار داد و ناگهان خانه روشن شد. پس نشانههایی که من دریافت کرده بودم، درستتر به نظر میرسیدند.
همسرم رفت و من دوباره به دنیای خودم برگشتم؛ دنیای تنهایی، سکوت و نوشتن.
امروز دهم آبانماه است؛ روز نویسنده، روز قلم. روز کسانی که با واژههایشان جهان تازهای میآفرینند؛ جهان قصهها، رمانها، خیال و اندیشه. نویسنده با نگاه متفاوت خود به پدیدههای پیرامون، با شیوه خاص مواجههاش با چالشهای زندگی و با نگاهی تازه به اتفاقات روزمره، از دل واقعیتهای معمولی، جهانی دیگر میسازد.
نویسنده کسی است که به واژهها دل میسپارد. در دنیای آنها غرق میشود، واژهها را در ذهنش میپروراند و یکییکی بر صفحه مینشاند. از پیوند همین واژههاست که قصهها جان میگیرند، رمانها رنگ و روح پیدا میکنند و داستانها شکل میگیرند. آنگاه خوانندگان تشنه کتاب، در جهان آفریدهشده به دست نویسنده، به گشتوگذار میپردازند و در لابهلای سطرها، چیزی از خود و جهان پیرامونشان مییابند.
با اینکه این روزها جهان درگیر جنگ، ویرانی و گرانی است و زندگی زیر سایه بحرانها و دشواریها جریان دارد، جویندگان کتاب و دوستداران نوشتن همچنان در تکاپویند. آنها میکوشند از دل همین روزهای سخت، چیزی برای خواندن و نوشتن بیابند. البته نویسنده هیچگاه برای نوشتن با کمبود ایده روبهرو نمیشود؛ زیرا زندگی، با تمام فراز و نشیبها و تناقضهایش، همواره موضوعی تازه برای اندیشیدن و نوشتن در اختیار او میگذارد.
نویسنده از دل هیچ، دنیایی تازه میسازد؛ گاهی برای سرگرمی، گاهی برای طرح یک ایده، گاهی برای برانگیختن اندیشه و گاهی فقط برای ثبت لحظهای از زندگی.
او از دل روزمرگیها، گرانیها، سایه جنگهای بیپایان میان کشورها، رنجهای انسانی و دشواریهای زندگی، ایدهای خام بیرون میکشد و آن را با خیال و اندیشه ورز میدهد تا سرانجام به اثری ماندگار تبدیل شود.
نویسندگی فقط کنار هم چیدن واژهها نیست. کار دشوار اندیشیدن است؛ راهی طولانی و گاه فرساینده که باید آن را با صبر و تابآوری پیمود. نویسنده سالها مینویسد، میخواند، میاندیشد، تجربه میکند، میآموزد و بارها نوشتههایش را از نو میسازد تا شاید روزی از دل آنچه نوشته، سخنی سر برآورد که برای جویندگان اندیشه و معنا ارزشمند باشد.
سالها باید با واژهها زندگی کند تا بتواند از دل آنها داستانی ببافد؛ یا از میان ابرهای خیال، قصهای بیرون بکشد و به آن جان ببخشد. سالها باید بنویسد تا بتواند معنایی زیبا، عمیق و پربار خلق کند.
آری، امروز روز نویسنده است.
اما نویسنده کیست؟
نویسنده کسی است که عاشقانه دل به دنیای واژهها، قلم، کتاب و نوشتن میسپارد؛ کسی که حتی در تاریکی، وقتی چراغهای خانه خاموش میشوند، چراغی در ذهنش روشن میماند.
او از دل سکوت، صدا میآفریند؛ از دل تنهایی، جهانی پر از شخصیت و ماجرا میسازد و از دل سادهترین اتفاقات زندگی، بهانهای برای اندیشیدن و نوشتن پیدا میکند.
شاید نویسنده همین باشد؛ کسی که جهان را فقط آنگونه که هست نمیبیند، بلکه پیوسته در جستوجوی جهانی است که میتواند با واژههایش خلق کند.
گزارش نیک ۱۷۳
https://t.me/ehteram_karami
یکشنبه دهمین روز از آبانماه. روزی خوب از دیگر روزهای خوب زندگی.
امروز در آغازِ روز تمرکزم را گذاشتم بر خواندن گزارش نیک دوستان. مثل دیدن فیلم میماند. فیلمی از تکههایی از زندگی آدمهای دیگر. خودت را در آنها میبینی. میفهمی چهقدر شبیهی به دیگران و در عین حال چهقدر متفاوت. میفهمی در بعضی جاها کمتر به خودت سخت بگیری و در بعضی جاها برعکس، یادآوری کنی که حواست جمع باشد و به خودت سخت بگیری.
شروع بحث امروز نویسندهساز با معرفی کتاب آموزش کاریکاتور بود. نکات خوبی داشت. در عین حال خیلی برایم خاطرهانگیز بود. روزهای زیادی را یادم آورد که لبریز بودهام از شوق یادگرفتن و یاددادن. نقاشی درهای زیادی را به روی من گشود. و با تدریس نقاشی توانستم بر زندگی خیلیها اثرگذار باشم. نوشتن نیز درِ دیگری بود بر باغ پر درخت.
زندگی ما سرشار است از دادنها و گرفتنها. تکتک لحظههای زندگیام پر است از تجربههای رنگارنگ یاد دادن و یاد گرفتن که منجر شده به خلاقیت در کار و هنر و زندگی.
در همهی این پایین و بالاهای زندگیام اگر این اشتیاق به یادگرفتن و این خلاقیت نبود نمی توانستم از عهدهی حل مشکلاتم برآیم. خلاقیت حتی در گفتگوهای روزمره و در روابط اجتماعی.
شاید بخشی از خلاقیت در روابط را مدیون زبان باشیم. شاید نه، قطعن. اگر در جایی زندگی میکردم که زبانشان را نمیفهمیدم شاید نمیتوانستم به این نتایج برسم.
به نظرم خلق علائم و نشانهها در زبان یکی از بزرگترین دستآوردهای بشر است.
خلاقیت در هر کار به یادگیری زبان و علائم آن مقوله نیاز دارد. و این یادگیری آسان نیست. با پرکاری و برنامهریزی و تمرین زیاد و پشتکار حاصل میشود.
امروز کتاب «چنین گفت زرتشت» نیچه با ترجمهی داریوش آشوری را ورق میزدم. و به چه کلمات نابی برخوردم. چندتا از این کلمهها را اینجا مینویسم.
ناسِتُردنی، گرهگاهیست، فراپُشت، دریوزه، خلوتگُزینان، طنینی سخت، میآموزانم، کرموار، شَبَح، دوپارگی، آمیزه، زهرپالایند، زوال، خوارشمارندگان، بِهِل، اندرونه.
اول صبح با مراقبه شروع کردم. صبحانه درست کردم. و صفحات صبحگاهی را نوشتم. و آماده شدم برای رفتن به اداره.
موقع برگشتن از اداره در کنار پارک پیادهروی کردم. امروز گلفروش کنار پیادهرو نبود. از آن روزی که مأموران شهرداری را دیدم، دیگه اون گلفروش بختبرگشته را ندیدم. تازه، قصد کرده بوده بودم ازش گل بخرم. کنار پارک را غرفهبندی کردهاند، برای فروشندگان مواد غذایی و هنری. در بهداشتی بودن این مواد غذایی جای شک است. شبها، دود و دمی راه میافتد، که کاملن هوا را غیرقابل تنفس میکند.
هوا کاملن ملس است، اصلن شکلی از پاییز ندارد. فقط برگها به نظر کمتر سبز به نظر میآیند. من هنوز با همون لباسهای تابستانی بیرون میروم.
وبینار را شرکت کردم. در این وبینارها، آقای کلانتری، علاوه بر نوشتن بر توسعهی فردی هم تأکید دارند. هر روز حداقل یک نکتهی مفید یادآوری میشود. و انرژی جمع، به ماندن در مسیر درست تداوم میبخشد. حضور در کنار این جمع و استاد عزیز برای من افتخار بزرگی است. امیدوارم همیشه شاد و سلامت باشند.
از کاریکاتور گفتند و کتابی که یادآور خاطرات نوجوانیشان بود. از کلمهبرداری دوستان شنیدم. و با جمع نوشتم. چند دقیقهای ورزشهای کششی انجام دادم. و بعد از شام، دوباره متمرکز شدم، به یادگیری هنر.
یک جفت جوراب سفید لبهتوردار
امروز در گالری به دنبال عکسهایی میگشتم که از انار گرفتهام. ندا آمد که «یافت مینشود جستهایم ما». مجبور شدم ادب را قورت بدهم و بگویم «آنکه یافت مینشود آنم آرزوست» اما به قول اینجاییها : «ناون آو یور بیزینس*» و به قول اونجاییها « تو را سنهنه»
هرچه از انار خبری نبود ، اما در عوض چیزهایی پیدا کردم که مرا در زمان سرگردان کرد؛ حیران و البته خندان.
یکی از آنها نامهای بود که در کلاس دوم دبستان برای بابا نوشته بودم. آن موقع برای مأموریت به جزیره خارگ رفته بود. در این نامه از دلتنگی، حسودی و خودنمایی توأمان میترکیدم؛ درست مثل همان اناری که دنبالش میگشتم.
برای پنهان کردن این بلایای خانمانسوز، اول باید مقدمهای میچیدم و نشان میدادم چه دختر خوبی هستم و چقدر به سفارشهای بابا درباره درس و مشقم توجه دارم-مثلاً اینکه کلمات را جدا از هم و خوانا بنویسم. به کلمه «کاملن» که رسیدم، با خودم گفتم لابد در یک دنیای موازی، روح استاد جوانم در من حلول کرده : «حالا تنوین نباشه، چطور میشه؟ فارسی رو چه خوبه همونطور که میخونیم بنویسیم.»
با خودم گفتم دل پریشونم تو از روز ازل داشتی در مدرسه نویسندگی آموزش میدیدی. کاش بالاخره پیش از اینکه بانگ برآید روزی برود میخ آهنین در سنگ.
بعد از اینکه از سخاوتمندی خودم گفتم و گزارشی از اهالی خانه دادم، خیلی نرم و ملایم رسیدم به آنچه روی دلم سنگینی میکرد:
«خود من هم فقط یک جفت جوراب سفید که برای عید برای مهستی-خواهر شیرخوارهام- خریدید و بالایش تور داشت برایم بخرید کوتاه هم باشد. یک جفت هم آبی پررنگ، تقریباً سورمهای.»
لابد در ضمیر ناخودآگاه آن روزهایم میخواستم یک جفت جوراب بیشتر از آبجی کوچیکه داشته باشم.
اما خبر خوب اینکه این گشت و گذار در گالری بالاخره یک عکس انار نصیبم کرد نه اونی که اناراش ترک خورده بود ولی گشتیم و بود.
در وبینار امروز بنا شد پرسشنامهی پروست خودمان را بسازیم خرسند میشوم اگر پاسخهاتان را برایم بنویسید:
آیا آدم حسودی هستید؟
چه بویی شما را به یاد کودکیتان میاندازد؟ اولین خاطرهای که از کودکی به یاد دارید چیست؟
دوست دارید چه چیزی هدیه بدهید؟ دوست دارید چه چیزی هدیه بگیرید؟
طلوع یا غروب؟ روز یا شب؟
آیا به سفر رفتن علاقه دارید ؟
کویر یا جنگل ؟
کوه یا دریا؟
کدام شهر را دوست داری یا رویای دیدنش را داری؟
کدام خیابان شهرت را خیلی دوست داری؟
اهل رفاقت هستی؟
اگر قرار باشد فقط به ترانههای یک خواننده گوش بدهی او چه کسی است؟
اگر قرار باشد فقط از یک نویسنده بخوانید، انتخابتان کیست؟
کتاب بالینیتان چیست؟
آیا رویا میبینی؟
آیا خواب تکرار شوندهای داری؟
و این یکی را هم از قول مهران مدیری میپرسم: تا حالا عاشق شدهاید؟
از دفتر خواندههایم
امروز بخشهای مربوط به سوریه و لبنان را از کتاب «مارک و پلو»ی منصور ضابطیان خواندم.
ضابطیان از سوریهای مینویسد که در سفر او کشوری فقیر و بحرانزده با خیابانهای کثیف، هتلهای فلکزده و پلیس مرزی رشوهبگیر بوده است. اما آن سوی مرز، در لبنان، با دنیای دیگری روبهرو میشود. روی تابلویی بزرگ نوشتهاند: «رشوهگیری برابر است با زندان.»
وقتی در مرز لبنان میگوید روزنامهنگار است، برخورد پلیس با او کاملاً تغییر میکند. آنقدر با احترام و مهربانی با او رفتار میکنند که نگران میشود نکند بلایی سرش بیاورند! اما از او پذیرایی میکنند و تشکر میکنند که لبنان را برای سفر انتخاب کرده و امیدوارند آنقدر به او خوش بگذرد که از لبنان خوب بنویسد.
از غذاهای خوشمزه میگوید، امنیت، حضور و نفوذ اصحاب هنر و همزیستی مسلمانان و مسیحیان. روایتی از کشوری که در نگاه او، در آن سوی مرز، نظم و مناسبات دیگری دارد.
خواندن این بخشها، بهویژه وقتی پای مقایسه رفتار آدمها با مسافران در کشورهای دیگر و کشور خودمان به میان میآید، آدم را به فکر فرو میبرد.
مروری هم داشتم بر همین مسیر در کتاب «سفر بر گذشتنی» به قلم محمدرضا توکلی صابری. نویسنده به جستجوی بافت قدیمی شهرها میرود و با نگاهی علمی باستانشناسی توصیفات ناصر خسرو را در آثار به جا مانده از دوران رومیان در شهرهای به جا مانده و خاصه در مرکز بیروت کنونی تطبیق میدهد.
آدرس کانال تلگرامم:
https://t.me/Mitra_Nevis39
*None of your business
میترا رستگاران
گزارش نیک 172
امروز بیداریم با تمام شدن یک کابوس شبانه بود و خدا را شکر کردم که در خواب این اتفاقات ممکن شده بود و در بیداری سالم بودم امروز به آب سلام کردم و شکر کردم و نماز خواندم و دعا کردم و نوشتم و به پیادهروی رفتم با همسرم در آن صبح زیبا در طول مسیر گفتگو میکنیم و من تمام ناملایمات دورنیم را بیرون میریزم و او میگوید ما هیچکارهایم نگران نباش و زندگی کن و من آرام میشوم و با نشاط به خانه برمیگردم دوباره می نویسم و بعد در کانالم یک روز تلاش برای دستیابی به سوژه را منتشر میکنم و ناهار درست میکنم. کتاب نونوالقلم جلال را میخوانم چند صفحهای بیشتر وقت نمیشود بخوانم. تا دیر نشده بسوی بانک روانه شدم و نوبت گرفتم کار بانکی تا ظهر طول کشید چون نوبت من به خانمی که پشت باجه بود افتاد و مریض احوال بود کارش را درست انجام میداد اما خیلی کند و من را عصبی کرده بود و ناراحت شدم که او مریض بوده چرا سر کار آمده است. با خواهرم حرف زدم در حال خریدن گردو بود. وبینار را شرکت کردم شامل کلمه برداری و نوشتن و صحبتهای استاد از کاریکاتور بود و پشتکار و تمرین و ممارست بود استاد به پیادهروی رفت و من هم با خانواده شام خوردیم زود بود اما رسم ما این است زود شام میخوریم و تقریبا زود هم میخوابیم. ساعت هفت وبینار خانم یاوری است به وبینار میروم خانم یاوری حس خوبی منتقل میکند توصیه میکنم حتما در وبینارش شرکت کنید و امتحان کنید امروز در مورد سوال چرا چیزهایی را که لازم نداریم میخریم بحث مفیدی کردند و ادامه دارد و به امروز نمرهی هشت می دهم امروز سوژهام رویا نگاریست که فردا در کانال تلگرام منتشر میکنم. آدرس کانال تلگرام مهرابی 👇💦💫
https://t.me/notetoday1
میخاستم این متن، جملات آغازین گزارش نیکم باشند. ولی قلم اینگونه تصمیم گرفت:
☆☆☆
«عنکبوتانه قلم را میتنم»
این روزها لابلای عقربههای ساعت، چندتایی کتاب و نوشته میخانم و از همت نویسندهها حظ میکنم. به سهم خود مینویسم. میدانم که اگر شمار مشقهایم از حد بگذرد، قلم و دفترم به نفسنفس میافتند و جا میمانم. اگر تمرینها را هم برسانم، از یک جای دیگر جا میمانم. مرا آن شاگردی بدانید که به زور خودش را به کلاس رساند ولی مشقها را توی راه مدرسه عشق کرد. بند باریکی با نوشتن و ادبیات دارم که مثل تار عنکبوت، سست و محکم است. پاره کردنش کاری ندارد، ولی مراقبم که بماند؛ و عنکبوتانه آن را میتنم تا از استواریاش کجرقصی کرکسها وابایستد. من همان عنکبوت عاصی هستم که از اتاقش خسته شده، ولی باید سایهی نحس کرکسها را در لانهاش _در خانهاش_ تار و مار کند. مرا عنکبوت داستان بخانید.
☆☆☆
سپاسگزار بودنم.
ساعت ۲۱:۲۵
شارژ گوشی ۲۵ درصد
بعد از مدتها برگشتم اینجا
آخرین بار یادمه شروع کرده بودم به خوندن گزارشهای نیک
با خودم گفتم اگه اینها گزارش نیکه مال من چیه؟
و همین کمالگرایی باعث شد فاصله بگیرم از نوشتن
هم اینجا و هم روزانه نویسی خودم
نمیدونم چقدر زمان گذشته اما فکر میکنم حول و حوش یه ماه شده باشه
دارم زور میزنم برگردم.
نوشتن حالم رو خوب میکرد اما از یه جا به بعد فقط خودسرزنشی نصیبم شد.
باید دوباره کشفش کنم.
مهرداد عزیز سلام
خیلی وقت است ندیدمت. کاش برنامهای بچینیم و بازهم کمی خوش بگذرانیم. حالت چطور است؟ من این روزها خیلی درگیریِ ذهنی دارم. از یک طرف درآمدم برای یک زندگی نصفه ونیمه کافی نیست و از طرفی هم کارهایی که بهم پیشنهاد میشود، انگیزهی لازم در من بوجود نمیآورد. این یک موهبت است که انسان کارش را با عشق انجام بدهد. فکر میکنم علت این همه اهمالکاری توی مملکت ما همین باشد. یکی از سعادتهای، آدمیزاد این است که بین کار و تفریحش فرقی نباشد. یعنی هر کاری که دوست دارد را انجام بدهد و چیزی که به آن عشق میورزد، کارش باشد. میخواهم کمی هم دربارهی نوشتن و مطالعه حرف بزنم. امروز نیم ساعت اولِ صبح، نوشتم. در پایانِ نیم ساعت، دربارهی فکری که این روزها مشغولم کرده یک سوال از خودم پرسیدم. و به سوالم جواب دادم. این هم یک مدل از نوشتن است. زمانی که هیچ ایدهای برای ادامهی نوشتن ندارم، یک سوال از خودم میپرسم و بعد به سوالم جواب میدهم. از طرفی هم، کمکم میکند تا چالشهای زندگیم را بهتر حل و فصل کنم.
برای پیادهروی رفتم و به مادرم سر زدم. در برگشت رفتم میوه فروشی. بهِ اصفهان، اما کارتهایم پول نداشت. میوه را برگرداندم. پول ریختم به کارتم. حالا نمیدانستم دوباره برگردم یانه؟ با یک “ولش کن” خودم را راحت کردم. میخواستم گلدان بخرم برای حسنِ یوسف، باز هم با یک ولش کنِ دیگر رفتم به سمت خانه. کمی گشت زدم تو کتابِ ترکیب در شعر فارسی و یک ترکیب دلچسبِ رخِ خورشید را صید کردم:” اگر سایه کند گردن درازی/ رخ خورشید آن دم در نقاب است” همچنین نگاهی به کتابِ گزینگویه انداختم و چند جمله سرحالم آورد. یک جمله از آنتونی کویین را اینجا به تو میگویم: ” استعداد مثل چشمانِ رنگی بازیگر است. همه از چشمان آبی خوششان میآید، ولی هیچکس به چشمان آبی احترام نمیگذارد. تنها فاکتوری که میماند کار است. کار وکار و بازهم کار.” پس مهرداد عزیز پیش به سوی کار، تمرین و ممارست.
تا بعد
این روزها امیدوارترینم
مهم نیست که فردا چه اتفاقی بیفتد، چون انسان در توهمی از دانستنْ زندگی میکند، انسان هرگز نمیخواهد این واقعیتِ تلخ را قبول کند که تا یک دقیقهی دیگر هیچْ از آینده نمیداند. حتا نه همین یک دقیقه، حتا به دقیقه هم نمیرسد. اولین کتابی که نوشتم اسمش “HOPE”بود. منتشرش نکردم. بعدها از امیدواری رسیدم به اینکه ناامیدی بهتر از امید است و نوشتمش. در نهایت رسیدم به این سطح از آگاهی که امید و ناامیدی، ساختهی ذهن انسان است. نه امیدی وجود دارد و نه ناامیدی.
من فرش نداشتم. تلویزیون نداشتم. تلویزیون همچنان ندارم و نمیخواهم داشته باشم، من تلویزیون ندارم ولی سیستم پخشِ موسیقی دارم. من تلویزیون نداشتم و ندارم، در عوض پنج میزِ کاری داشتم. دو تا لپتاپ و یک سیستم با مانیتوری که باعث میشود با این حجم از کار، باز عینک نپوشم. باز فعلِ پوشیدن، عینکپوشیدن. اما امروز میزهایم را تعدیل کردم. تبدیل شد به یک میز آنلاین و یک میز آفلاین. همین. همین کافیست. یک میز آنلاین در اتاق کارم با دو لپتاپ و یک مانیتور. یک میز آفلاین در اتاق هُنر. این اتاقِ هُنر اسمهای زیادی دارد. اولش اتاقِ نقاشی بود. بعد شد اتاقِ پیونی. بعد شد اتاق خواندن و نوشتن و حالا اتاقِ هُنر. در اتاقِ هُنر یک کمد دارم پُر از رنگ و قلمو و دو جعبه مدادرنگ و ذغالِ فشرده و پودرهای ذغال و ذغالهای طیفِ خاکستری و انواع مدادهای کُنته و مدادهای گرافیک و رنگهای اکرلیک و کیفِ رنگروغن و جعبهی گچپاستل و استندِ مداد. یادم میآید که مدادرنگیهایم را کِش بسته بودم و کلاسِ نقاشی به مدادرنگیهایم خندیدند. استادم دید. یکی از بهترین استادهای زندگیم. آقای راسخ. نگاهِ تلخی زد و ناراحت شد و سرش را پایین انداخت. یک هفتهی بعد با حقوقم مدادرنگیِ شصت رنگ خریدم. استاد دید و خوشحال شد. حالا من مدادرنگیای داشتم که آنها نداشتند. به استاد میگفتند: به آرام تکنیکی یاد میدهی که به ما یاد نمیدهی. استاد هم گفت: فشار دستِ آرام فرق میکند. مداد را نرم و لطیف دستش میگیرد. از طرفی آرام خیلی باحوصله کار میکند. ساعتها برای طرح وقت میگذارد. بعدها آمدند و از خودم پرسیدند که فوتِ کوزهگریِ نقاشیهایم چیست؟ گفتم: دقیق نمیدانم فقط میدانم که من مدادرنگیهایم را خیلی میتراشم. وقتی نوکِ جدیدی میآید، رنگهایم بهتر ترکیب میشوند و طرحها مخملی و سهبُعدی میشوند. پرسشنامه، نه هنوز کامل نشده است. کمی بیشتر وقت میخواهم.
میز شیشهای را حذف کردم. خداحافظ، میز قشنگم. چهقدر با تو زبان انگلیسی خواندم. با تو “Top Student” شدم. بهترین دانشجوی مؤسسهی سفیر. معلمها از دست خطم و رایتینگهایم برای همدیگر میگفتند. با تو آنقدر خوب زبان حرف میزدم که وقتی وارد مؤسسه میشدم مدیر از اتاقش میآمد بیرون و با من دست میداد. با تو چنان شخصیتی ساختم که گروه پانزده نفری را رهبری کردم و درخواستِ معلمِ جدید دادیم. معلم، همکلاسیهایم را تحقیر میکرد. من که “apple of eye” معلمها بودم، حتا همین معلم. ولی معلمْ اشتباه و تپقِ همکلاسیهایم را به مسخره میگرفت. معلمهای ترمِ تازه، هنوز کلاس را شروع نکرده، من را میشناختند. میگفتند: «پس آرام، تویی.» معلمها دربارهی دانشجوها با یکدیگر گفتوگو داشتند، قانون سفیر بود. ما عاشق این بودیم که به آن اتاقِ معلمها برویم اما هرگز نمیشد. اجازه نداشتیم. با این میز قشنگم، مدرسِ زبان انگلیسی شدم. باز همسایه پیانو مینوازد. امروز یک شعر انگلیسی نوشتم. صفحهکلید را عوض کردم. این صفحهکلید، فارسی است. صفحه کلید را که عوض کردم، شعر را نوشتم. موسیقی هم از سیستم صوتی پخش میشد. خیلی وقت بود منتظر این لحظه بودم که به انگلیسی شعر بنویسم. وقتی ادبیاتِ انگلیسی و آن شعرها را که میخواندم، وقتی داستانهایی به زبانِ انگلیسی مینوشتم، دوست داشتم شاعرِ انگلیسیزبان باشم. شعر را که نوشتم طرح و دکوراسیونِ اتاقِ کارم در ذهنم بسته شد. اتاقِ کارم خیلی جذاب شد. میترسیدم طوری طراحیش کنم که تمایلم به اتاقهای دیگر بیشتر باشد، اما اینطور نشد. هنوزم این اتاق را بیشتر از همهی اتاقهای خانه دوست دارم.
با قرصهای مسکن که دیشب خوردم صبح با حال بهتری از خواب بیدار شدم. صفحات صبحگاهی را نوشتم.
پیادهروی پاییزی با نمنم باران لذتبخشتر از هر چیزی است.
بالاخره «مدیر مدرسه» جلال آل احمد را تمام کردم. فردا میخواهم غربزدگی را شروع کنم.
از سکوی سرخ بیش از هر کتابی مرا مجذوب کرده، رویایی به تجربهی مستقیم برای نوشتن شعر اعتقادی ندارد: «اینکه میگویند شاعر باید نمایندهی محیط خودش باشد و از زندگی خاص خودش حرف بزند آیهی منزله که نیست. ممکن است یک شاعر نمایندهی محیط خودش باشد برای اینکه نمیتواند به قلمروهای دیگر دست دراز کند و ناچار از همان تجربیات محدود خودش استفاده کند و یا ممکن است آنچه در محیط آدم هست اصلاً محرک نباشد و آنچه در محیط نیست در آدم عقده و حسرت ایجاد کند.»
رویایی به تجربههای ذهنی اعتقاد دارد که ممکن است در دنیای واقعی اتفاق نیفتاده باشد.
مصالح شاعر را سه چیز میداند:
۱- کلمه
۲- سیستم کلمهسازی که سبک و زبان نام دارد
۳- تصویر سازی
در جای دیگری از این کتاب خواندم رویایی قبل از نوشتن شعرهای «دریایی» کتابهای مختلف علمی و زیستشناسی در مورد دریا خوانده است.
جلسهی تمرینجا شرکت میکنم. چقدر این جلسات سودمند است و تمام نکات ریزی که استاد گوشزد میکند برایم کاربردی است.
پس از خواب نیمروزی وبینار نویسندهساز استاد از کاریکاتور سخن میگوید و کتابی که سالها پیش خوانده. سپس با هم پونزده دقیقه مینویسیم. بعد از نوشتن، هر بار حس جدید و متفاوتی را تجربه میکنم.
برنامه روزانهی فردا را مینویسم.
اشعاری از پروین اعتصامی میخوانم:
دودِ آه است بنایی که تو میسازی
چاره راه است کتابی که تو میخوانی
دیده بگشای، نه این است جهان بینی
کفر بس کن، نه چنین است مسلمانی»
به بخشی از تمرینجا رسیدم، اما وبینار از دستم رفت. امروز تا شش سر کار بودم. آسمان تاریک شد و من هنوز پشت میز بودم.
پا گذاشتم روی یکی از ترسهام. سه ساعت جلسه برای کاری نو، از دل همان ترس درآمد. به خودم آمدم، دیدم جلسهی پنجم دوره هم رفت. یک ترس را جا گذاشتم، کاری تازه شروع کردم، اما یک جلسه را باختم. سود یا زیانش را نمیدانم.
نیم ساعت پیادهروی در تاریکی. لیلی زیر باران.
باید بیشتر بنویسم. باید بیشتر کار کنم. چطور، نمیدانم. این را مینویسم تا یادم بماند که در کار غرق نشوم.
تمرین دوره را چند روزی است نوشتهام. فقط آخرین بررسی مانده. نفرستادم. نوشتنِ نفرستاده، فایدهای دارد؟
چند صفحه از «خشم و هیاهو» خواندم. سخت است. کتاب چهار بار تعریف میشود، چهار نفر، و هیچکدام کامل نمیدانند. بنجی را قرار نیست بفهمم؛ فقط باید بو و صدا را نگه دارم. بوی درخت. بوی باران. صدای کدی. جایی خواندم که فاکنر اسم کتابش را از مکبث برداشت، زندگی داستانی است پر از خشم و هیاهو، که هیچ معنایی ندارد. با او موافقم.
فردا باید بیشتر بنویسم. فردا باید بیشتر کار کنم. کاش فردا همین را نگویم.
سفرنامهی مشهد هم به پایان رسید. حالا در راه تبریزم. بیمارم. نمیدانم چه شده. نمیدانم چهطور باید این ۲۱ ساعت را سرکنم. بوی غذا و عطر و ادکلن اذیتم میکند. صدای مسافران و بحث و جدلها آزردهخاطرم میکند. حواسم باید به شارژ موبایل هم باشد. امیدوارم بتوانم تا مقصد دوام بیاورم. یادداشت امشب را نوشتم. نویسندگی خلاق را هم بودم. سعی کردم خوب گوش کنم و بیاموزم. الان هم دارم تحمل میکنم. سخت است. اما میشود انشاءالله.
کانال من:
https://t.me/mrymsedaghat21
گزارش نیک ۱۷۳
یکشنبه ۱۰ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت
دلخوشیهای کوچک
بیداری ۵:۲۰
خانه در آرامش است و همین ابتدای صبح، دوست دارم قبل از هر کار دیگری، کتاب بخوانم، البته نه این کتاب های هرروزه، دلم باز از آثار دولتآبادی میخواهد. دو هفتهای میشود که دیدار بلوچ را از کتابخانه امانت گرفتهام. کتاب را برمیدارم. جلدش را نگاه میکنم و شناسنامه کتاب را میخوانم. شروع میکنم به خواندن تا پایان آن. (۷۰ صفحه) میخواهم واژه روزانه را بنویسم که چشمم بر مجموعه اشعار سیمین میافتد. ۳ شعر میخوانم. بلند می خوانم. کلا این روزها ۳ هم مقدس شدهاست. ۳ جمله، ۳ واژه، ۳صفحه و حالا هم ۳ شعر. جالب اینکه ۳ صفحهی واژگان روزانه را نیز در۳ وعده مینویسم. چون هر لحظه کاری پیش میآید و فرصت نوشتن از دست میرود. باز هم برای من خیلی خوب است. از خانه و کارهای خانه که مثل ابوالهول همیشه هستند فاکتور میگیرم.
یادم هست قبل از شروع دورهی نویسندگی خلاق تکتک جملههای کتاب نویسندهساز را در دفتری نوشتم و هر روز تا قبل از دوره یک با چند جمله را میخواندم امروز اولین جمله را دوباره می خوانم.« از نوشتن دلخوشی بساز نه دلمشغولی.»
جمله قشنگی است. لذت می برم. آن را بلند میخوانم. پس من چرا تا این حد برای خودم دلمشغولی ساختهام.
ساعت ۱۴ در جلسه تمرینجا شرکت میکنم.
امروز استوری روز چهلم، دختر کشیش اثر جورج اورول است. «وقتی در این جهان هدفی داشته باشی و جهت رسیدن به آن هدف کوشش نمایی و آن را درک کنی، دیگر چه چیزی میتواند موجب نگرانی تو بشود؟ » امروز فرصت شد، چند گزارش نیک هم از دوستان دیگر بخوانم.
دوست دارم چیزی بنویسم که مفید باشد و اندیشهای در متن خود که به مخاطب منتقل کند. صرف نوشتن نباشد.
نوشتن بود با برگو و نصیرو. تمرینجا بود. دیدن انیمه بود. خاندن «طوطی» با فرشته بود. چون نفسم میگرفت امروز دو صفحه او میخاند و یک صفحه من. نویسندهساز بود. کتاب اموزش کاریکاتور بود. آزادنویسی بود و چه حال داد این آزادنویسی. شستن ظرفها بود. دیدن ویدیوی نقاشی بود و نفاشی بود. خاندن «جور هندوستان» بود. خاندن «لبریختهها» و نوشتن شعر بود.
حلزون و آروارهای با میلههای آهنی. ژانر وحشت.
امروز از ۱۰، ۴ بود. خیلی لجی بود. زود تموم شه ایشالا مثل آز شیر.🫥
بیشتر به سلامتیم توجه میکنم دارم. آخه روان و عملکردم ارتباط گندهای داره با تنم.
و جسم خیلی آسیبپذیره. اینم شانس مایه.
خواندم کمی و نوشتم مقداری.
شب بخیر.
— شروع میشوم
یکشنبهام آیا تکرار روز قبل بود؟ نه آنچنان.
صبح زود بیدار شدم. زود از نظر من شش تا هفت صبح است. برای منی که سر کار نمیروم، فرزندی ندارم. گاو هم نمیدوشم و گوسفندی ندارم که به چَرا ببرم. زود به حساب میآید.
زود بیدار شدنم از این جهت است که همه جای خانه پنجره است و هیچ پردهای بر آن نیست و هر زمان که نور صبح بیدارباش بزند، روزم شروع میشود.
گشتی در گزارش نیکهای سایت زدم. سؤالهای پروست را خواندم. بعضیشان فکرم را پی جواب بردند. دوست داشتم سؤالهای استاد را بخوانم اما در سایت نبود.
—گرمای کرسی
خانه سرد است. سریع بعد از ورزش خودم را زیر پتوی همسرم چپاندم که در خواب بود. به گرمای کُرسی میماند. آفتاب از پنجرهی آشپزخانه سرمان را لمس میکرد. گرمایش ملایم بود و تازه داشت از پشت دیوار حیاط بالا میآمد. نه تیز بود و نه برّنده.
نور از لابلای موهایم صورتم را لمس میکرد. سبک بود.
دیشب قبل از خواب متوجه شدم المنت آبگرمکن برقیمان خراب شده. صبح پس از بیدار شدن کامل، همسرم به تعمیر آن پرداخت و من هم رختخوابها را جمع کردم.
اما درست نشد. قرار شد ساعت دوازده دوستش بیاید تا علت را بفهمند.
— میخواهم تکرارش کنم
سینهی مرغ یخزده را بیرون گذاشتم. دلم لک زده برای هویجپلو. برای یادآوری مراحل سری به یوتیوب زدم و یک دل نه صد دل مطمئن شدم که حتماً انتخاب درستی برای ناهار امروزمان دارم. پس از آن وارد تلگرام شدم و تمرین جلسات اول و دوم دورهی خودواژه را نگاهی انداختم. تمرین دوستانم را خواندم. چه خلاق، دلم خواست. پس دست به کار ساختن واژه شدم. چندتایی نوشتم.
بعد مشغول شستن دستشویی شدم. چرا الان که مینویسم دستشویی را شستم حس بدی دارم؟ انگار کاری خوبی نیست اشاره کردنم به آن در گزارش نیک. حس خجالتزدگی دارم. اما مینویسم که دوست دارم شیرآلات برق بزنند از تمیزی و سنگ توالت از سفیدی آدم را طلب کند برای شاشیدن. خلاصه این هم مرض جدیدی است که بعد از تأهل بیشتر به آن دچار شدم. چون مادرم و خواهرانم که دچارند.
بعد از آن شروع به آمادهسازی غذا کردم. هویجهای دراز خردشده را درون کره تفت دادم تا قشنگ شوند و سراغ باقی کارها رفتم. نتیجه چیز دلبری شد که به خواست خودم و همسرم در روزهای آینده مجدداً تکرارش میکنم.
ما عاشق تکرار غذاهای راحت و خوشمزهایم. حتی یک ماه.
بالاخره دوست همسرم ساعت یک آمد و آبگرمکن به لطف خدا و با دست او درست شد.
— صدایی که ندیدهای
داشت فراموشم میشد. نباید پیام پرمحبت مینا از گزارشم جا بماند. حافظهام در حد جلبک دریایی تنزل یافته. مینویسم که بماند، که بدانم کسی که حتی مرا ندیده از دور نوازشم میدهد. تشویقم میکند صدایش را میشنوم.
در ساعاتی از صبح پیام صوتی از مینای عزیزم در تلگرام دریافت کردم. بهتازگی عضوی از صفحهی اینستاگرامی من شده که خیلی وقت است در آن فعالیتی ندارم اما نگهش داشتم. در صوت پرمحبتش کلی از هنرم، طراحیهاو مجسمههایم تعریف کرد و گفت که نمیدانسته روزی آنگونه حرفهای مجسمه میساختم و طراحی میکردم.
و تشویقم کرد به ادامه دادن، به منجمد نشدن.
خوشحال شدم و همزمان غمگین.
غم برای زمان ازدسترفته. از حسرت روزهایی که بازنمیگردند. از بهانهها و اشتباههای تکراری. از رکود و انجماد و ندانمکاری. از گم شدن.
من چرا پیدا نمیشوم؟
خوشحال بودم چون دیده شدم. تشویق شدم. بالا برده شدم. نوازش شدم.
در خاطرم میماند مینا. خدا میداند.
به تمرینجا میروم. حس میکنم استاد مثل دیروز کوک نیست. شاید هم من دیر رسیدم و بگوبخندها تمام شده و دکمهی ضبط باعث شده استاد جدی شود.
هرچه هست خوب است و آموزنده.
— طعم بهشت
جلوی خودت را بگیر. بس است. چقدر میخوری؟ همه را که برای امروز نپختهام. برای فردا هم باید بماند.
این را به خودم و همسرم میگویم که ترمز بریدهایم از خوردن هویجپلو.
الباقی حجمِ معده را با سالاد کاهو پر میکنیم. دیس پلو را از سفره برمیدارم. قبل از برداشتنش او یک قاشق میخورد و در مسیر هم خودم ناخنک میزنم.
اگر این خوشمزگی طعم بهشت ندارد پس چیست؟
کمی استراحت میکنیم. لباسهای خشکشده روی طناب را جمع میکنم. آسمان دلگیر است. حالم را میگیرد. سرما کمی نمکش را زیاد میکند. خانه سرد است. بخاری برقی را روشن میکنم. آقای همسر روی مبل خوابش میبرد.
کمی بعد باید مادرش را به چشم پزشکی ببرد برای برداشتن محافظ چشمش.
من هم در یوتیوب ولچرخی میکنم و وقتی او بیدار میشود، مشغول شستن ظرفها میشوم.
— عاشق چه کاری هستی؟
نویسندهساز شروع میشود و من با حرفهای استاد به خودم نگاه میکنم. به اینکه روزم چطور میگذرد. چرا کاری که دوستش دارم در روزهایم نیست یا خیلی کم است.
من چه چیز را دوست دارم؟
قبلترها مدام در حال طراحی و ساختن بودم.
چه میکند این منِ جدید؟
اینهمه آشفتگی و روز گذراندنهای روزمره چه میشود آخر؟
شروع میکنیم به آزادنویسی و من امروزم را مینویسم. رخدادک از آب درمیآید. ادامه میدهم و زمان تمام میشود.
خانه ساکت و آرام است. قلقل آب چایساز قشنگ است. حس خوب میدهد. چای میریزم.
مشغول نوشیدنم در کنار کوکیهایی که دیگر مثل روز اول دوستشان ندارم. کتاب مادام بوواری را باز میکنم و میخوانم از مردی که شاید عاشق شده اما دقیق تشخیصش نمیدهد.
گیج و گنگ است و مرا یاد خودم میاندازد.
یکشنبه غیبت شنبه را میکند. میگوید خودشیرینی است که نگو و نپرس. میگوید یک جوری خود را در دلت جا کرده است که انگار پنجشنبه است. میگوید شنبه پز داده است که از صبح تا شب پِرتی نداشته است و تمامش مفید و بهقائده گذشته است.
بهگمانم یکشنبه حسودست. به شنبه چه کار دارد؟ بنشیند برنامهی ساعتهای خودش را بچیند. با اینکار نه چیزی از دیروزم کم میشود و نه به امروزم زیاد. حسادت بدچیزی است. آدمها هم اگر حسود باشند بیچاره و بدبختند. از کاروبار میفتند و چشمهاشان دودو میزند تو زندگی و کاروبار دیگران.
به خودم مینگرم. من شبیه یکشنبه حسودم؟ چیزی که همیشه از آن میگریزم همان حسادتست. بیاغراق میشود گفت آدمیزادست و غرور و دروغ و حسادت و خباثت و هزار مدل گندکاری دیگر. اما تکلیف خودمان مشخصست. تنندادن به این بیاخلاقیها میسازد آدمیزاد را.
من همیشه حسادت را به غبطه تبدیل میکنم. یا خودم را راضی میکنم که او جای خود را دارد و تو هم جای خود. شگفتزده میشوم از اینکه مغزم با این جوابها قانع میشود و آسوده میگردم. پس به این نتیجه میرسم که حسود نیستم. اما یکشنبهی امروز من حسود است. این حسادتش کار دستم داد و نشد بشود همهی آنچه که باید. شاید هم زیادی سخت میگیرم.
امروز عصر جایی دعوت بودم. نه وبیکار دست داد و نه وبینار.
تمرینجا را بودم. به سرم میزند متنی حوالهاش کنم. دوباره شک میکنم تا به همین گوشسپردن به مطالب درخشانی که ردوبدل میشود بسنده کنم، بهتر نیست؟ بله. فعلا همین فرمان جلو میروم تا ببینم خدا چه میخواهد.
قرآن امروز کنارم بود. در این روزهایی که استرس دست از دلم برنمیدارد، آرامم میکند. قوت میگیرم از بودنش.
سنگ صبور همچنان هست و فعلا خیال رفتن ندارد. کمکم با من میآید و در من تهنشین میشود.
مدتیست در کمین فرصتم تا فیلمی ببینم. موفق نمیشوم.
گزارشنیک بچهها را میخوانم. برایم جالبست و دوستدارم درس بگیرم از گذر روزهاشان. شاید مرهمی باشد برای دردی. فکری باشد برای بنبستی. شاید امیدی باشد و شاید رفاقتی باشد. شاید کمکی باشد و حرفی. خیالم راحت میشود اگر خوب باشند.
«شب هول» هرمز شهدادی را میخوانم و با شیوهای جذاب از روایت روبهرو میشوم. راوی تغییر میکند، زمانها رفتوبرگشت دارند و هر بار از زاویهای تازه به شخصیتها و گذشتهشان نزدیک میشوم.
در «مادران و دختران» مهشید امیرشاهی، با زندگی روزمره خانوادهای در روزگار پرالتهاب مشروطه آشنا میشوم. زندگیای که در آن، تحولات بزرگ تاریخی در پسزمینه جریان دارد و آدمها همچنان درگیر دلمشغولیهای خانوادگی و روزمره خودشان هستند.
در وبینار سرزبان، درباره چهارمین معیار جهانشمول تفکر، میشنوم. ارتباط یعنی پیداکردن پلهایی که به راحتی دیده نمیشوند. و تا مسئله را نفهمیم نمیتوانیم این ارتباط را برقرار کنیم. اگر نظم و انضباط فکری نداشته باشیم، با افکار نامربوط نمیتوانیم مسئلهمان را بررسی و حل کنیم.
در وبینار نویسندهساز، روزانهنویسی ارزشی ویژه مییابد. گزارش نیک فقط ثبت روزمرگی نیست، فرصتی برای دوباره دیدن زندگی است، برای بیرون کشیدن لحظههایی که در شلوغی روز گم شدهاند. یک کشف کوچک هنگام مطالعه، تفاوتی در فهم یک جمله، گفتوگویی که محرک ذهنمان است یا حتی لحظهای که چیزی درونمان تغییر میکند.
وقتی مینویسیم، به لحظههای زندگی فرصت حضور دوباره میدهیم. از فراموشی نجاتشان میدهیم و به تجربههایی قابل بازخوانی تبدیل میکنیم.
ثبت زندگی، پیش از آنکه تمرین نویسندگی باشد، نوعی به رسمیت شناختن ارزش زیستن است.
دریافت امروزم:
نگاه علمی به زندگی، همانند یک دانشمند. به جای داوری سریع درباره خوب و بد روز، دادههای کوچک آن را جمع کنیم، ارتباطشان را ببینیم و از دلشان کشفی بیرون بکشیم.
سلام
امروز وقتی با مشاور صحبت کردم وتلخترین روز زندگی به تصور کشیدم ،چیزی در درون من ؛ همون ترس همیشگی ابهتش شکست وبی گناه در چشم من منتظر دست نوازش بود .من ا زشکستهایم بت نمیسازم ،که خط قرمز بشوند .امروز وبینار از خاطرات استاد که بسیار شنیدنی بود درس گرفتم حالا حالا باید مثل نانواخمیر نوشتن را ورز بدهم تا یک نون داغ خوشمزه از کلمات وجملات برای سفره خودم مهیا کنم.
گزارش نیک من در ( ۱۰ / ۸ / ۱۴۰۵)
سالواژه: بازآفرین
امروز کاملا هوا ابری است وبوی اولین باران پاییزی به مشامم میرسد ولی از صاحب بو خبری نیست، بااینکه عاشق این بو هستم ولی درکنار خاطرات روزهای خوش، کمی هم غم به همراه دارد و غرق در تمام سالهایی که با این بو زیسته ام.
صفحات صبحگاهی جزئی از روتینم شده و یک عادت ارزشمند که روزی آرزویش را در سرم میپروراندم.
آزادنویسی درمورد باران کردم و خودم هم نمیدانستم این همه حرف دارم و نوشتم و نوشتم.
قهوه صبح همراه با یوگا و مدیتیشن و زبان آموختم و به تمرین نویسندگی از کتاب نوشتن با تنفس آغاز میشود.
با خنک شدن هوا سعی میکنم ظهرها نخوابم و کتاب بخوانم و رونویسی کنم،
رونویسی از در حال و هوای جوانی از شاهرخ مسکوب:
« کمترین فایدهی این یادداشتها آن است که ورزشی است. به علاوهی اگر آدم چشمهای بینا داشته باشد، بسیاری چیزها میبیند که شایستهی نوشتن است. اما برای دیدن، باید به فکر آن بود و نوشتن یادداشت خود تمرینی است برای دیدن. یاد میدهد که آدم چشمهایش را باز کند. از همهی اینها گذشته کسی چه میداند، شاید بعد از سالها بعضی از این نوشتهها به کاری بیاید و ارزش این را داشته باشد که به دست دیگران برسد.»
شب هول را خواندم بهعلاوهی داستان مسیو الیاس از صادق چوبک و کتاب عشق هرگز کافی نیست نوشتهی پرفسور آرون تی بک
خیلی دوییدم و به سرزبان نرسیدم اما توانستم به نصف وبینار نویسندهساز برسم و با دوستان آزادنویسی کنم و کلماتمان را به اشتراک بگذاریم و کلی انرژی رد و بدل کنیم و کلمات به دام انداختهی امروز من:
ارمغان
رعشه
اغماض
خوابگرد
قریضه
تملق
خونابه
پیدایشگاه
گوشماهی
شب نیز به موسیقی و تمرین سهتار گذشت و نغمه های دلنشین سهتار با نواختن دانهدانه و جداجدای نتها و به ذهنم استراحت دادم و با کمی هیجان رفتم به تماشای فوتبال لیورپول ــ آرسنال نشستم.وآرسنال یک صفر برد و به صدر جدول کوچید.
امروز دوشیفت بودم. ساعت پنج صبح بیدار شدم و روز را با تایچی شروع کردم. در این روزهای شلوغِ پردغدغه، گاه کوچکترین چیزها برای من دستاورد بزرگی محسوب میشوند. مثلن امروز موفق شدم ناخنهایم را مرتب کنم.
به خانه که برگشتم گاز قطع بود، در نتیجه آب گرم و شوفاژ و اجاقگاز تعطیل بود. با این همه سرویس بهداشتی و ظرف و لباس شستم. ولی ترجیح دادم به گلها آب سرد ندهم. خسته هم بودم البته. از وقتی تصمیم گرفتهام زود بخابم هرشب عامل مخلی پیدا شده است. مثلن دیشب دستگاه گوارش مادر خونریزی کرده بود و امشب نوبت تزریق داروی علیرضاست. خانش امروزم محدود به مقالات علمی بود برای تکمیل مقالهای و پیادهرویام محدود به خیابانی که پیاده طی کردم پیش از گرفتن اسنپ. اینها هم حساب میشود دیگر، مگر نه؟ هوا ابری بود و دوست داشتم قبل از سوار شدن به ماشین قدری با هوا خو بگیرم.
مایا عکسی فرستاده از چهارده سال پیش. عکسی ساده از من و لیدا در گوشهای از خانهمان در تهران. به نظرم رسید چه خوشحال بودهایم. به نظرم رسید که این عکس گوشهای از زندگی مرا قاب کرده است. چهارده سال پیش و با اینحال به نظرم میرسد همین ماه پیش بود. چه سریع میگذرد عمرمان. همین عکس به ظاهر ساده یادم میاندازد که ما زندگی را حرام میکنیم در انتظار. در انتظار روزهای بهتر. در انتظار پایان تحصیل. در انتظار شغل بیدغدغهتر. در انتظار مهاجرت. در انتظار صلح. در انتظار جنگ. منتظر میمانیم برای زندگی و این لحظه از بین انگشتانمان سُر میخورد و هدر میرود. همین قاب ساده سرشار از حس زندگی بود ولی من در آن لحظهای که برای گرفتن عکس به دوربین نگاه میکردم چقدر این را میفهمیدم؟ چقدر میفهمم؟
1. سالواژهام: استمرار
2. پیادهروی دور باغچه و دویدن به مدت بیست دقیقه که آخراش داشتم خسته میشدم اما همین که به یه چیزی فکر کردم دیگه خستگی رو حس نکردم و آخرش این تایمر زنگ خورد.
3. برای تکرار پذیری ابتدا یک مرور کردم و بعد نوشتم و در نهایت از خودم ویدئو گرفتم که مطلب قشنگ بره بشینه اونجایی که باید بشینه.
4. کمکرسانی کردن در کارهای خانه که انجام برخی از آنها واقعن سخت بود.
یکشنبه ۱۰ آبان ۰۵
چگونه گذشت؟
روزم را با شعر «مفسدهی گل» از نیما آغاز کردم. کلمهی «غمزه» توجهم را در شعر جلب کرد. غمزه، به معنای دلربایی، ناز و کرشمه. هم خود کلمه و هم مترادفهای آن، برایم جالب بود.
به مرکز احبا رفتم و دو جلسه گروهدرمانی حضوری داشتم.
در جلسات گروهدرمانی امروز، تلاش کردم توجه اعضا را به نکتهای جلب کنم. اینکه خودشان را صرفاً با نام بیماری یا تشخیصی که برایشان در نظر گرفتهاند، تعریف نکنند. تشخیص بیماری میتواند بخشی از شناخت ما از وضعیت خودمان باشد، اما قرار نیست تمام هویت ما را تعریف کند.
بعد از آن، جلسه مشاوره فردی با مادران همیشه نگران را داشتم.☺️
پس از خروج از احبا، پیادهروی در مسیری کاملاً جدید را تجربه کردم. هوای بسیار تمیز و فضای باصفای آن منطقه برایم لذتبخش بود. تا به حال آن منطقه را ندیده بودم و همین تازگی، تجربه جالبی برایم رقم زد.
بعد از پیادهروی، دوستم را دیدم. با هم ناهار خوردیم و سپس به خانه برگشتم.
در دو وبینار شرکت کردم. اولی، وبینار نویسندهساز بود. در این وبینار، تجربه آزادنویسی جمعی را داشتم که برایم بسیار جذاب بود. نکاتی که استاد مطرح کردند باعث شد بعضی از مسائل را دوباره برای خودم یادآوری کنم:
«میدانی نوشتن چه جایگاهی در زندگیات دارد؟ اصلاً به اهمیتش آگاهی داری؟»
«نوشتن نباید برای تو سرگرمی باشد. نوشتن نباید به حال خوب یا وقت تو وابسته باشد. در دل همه وضعیتها و شلوغیها، نوشتن باید جاری باشد.
کمی از تو دلخورم. تو حق نداری به خاطر نداشتن وقت، خستگی یا حتی بیماری، از نوشتن دست بکشی.
نوشتن را نباید تفریح و سرگرمی بدانی، آن هم در وقتهای اضافه. هر وقت حال داشتی، چند خطی بنویسی و به خیال خودت رفع تکلیف کنی.
نوشتن باید هر لحظه باشد. به شکلهای مختلف، درگیرش باشی. توجه تو به نوشتن شاید باید بیشتر از توجه مادر به نوزادش باشد. و یا اهمیتش کمتر از دم و بازدم نباشد.
درست همان جایی که قلمت متوقف میشود، درست همان جایی که دفترت را میبندی و میگویی چیزی به ذهنم نمیرسد یا الان وقتش نیست، باید نوشتن را ادامه دهی.»
دومی، وبینار «وصل به اصل» فاطمه یاوری عزیز بود. وبینار کوتاهی بود، اما موضوع بسیار جذاب و مهمی داشت. درباره خریدهایی صحبت کردیم که انجام میدهیم، اما هرگز از آنها استفاده نمیکنیم. اینکه چرا چنین خریدهایی میکنیم و چه چیزی پشت این رفتار ماست. چند دقیقهای هم درباره این موضوع آزادنویسی کردیم. تجربه جالبی بود.
به نظرم جذابیت این دو تجربه، بیش از هر چیز، انگیزهام را برای نوشتن در فضای جمعی بیشتر کرد. حالا بیشتر از قبل دوست دارم چنین نوشتنی را تجربه کنم.
کمی شعر سهسطری تمرین کردم. راستش هدفم از حضور در کارگاه شعر، صرفاً شاعر شدن و شعر گفتن نیست، که اگر این اتفاق بیفتد، بینهایت ذوق میکنم.🥰 چیزی که بیش از همه برایم جذابیت دارد، افزایش سلیقه کلامی است که استاد همیشه از آن صحبت میکنند. ورود به دنیای کلمات شاعرانه، کشف ظرافتها و لطافتهای زبانی و آشنایی با ترکیبهایی که شاید پیش از این کمتر به آنها توجه کرده بودم، برایم تجربهای لذتبخش است.
بخشی از شعر«مفسدهی گل» از نیما:
«پس چو به تحقیق یکی بنگری
نیست جز این عاقبت دلبری
در خم این پرده ز بالا و پست
مفسده گر هست ز روی گل است
گل که سر رونق هر معرکه است
مایه ی خونین دلی و مهلکه است
کار گل این است و به ظاهر خوش است
لیک به باطن دم آدم کش است
گر به جهان صورت زیبا نبود
تلخی ایام، مهیا نبود»
– رفتم مدرسه. امروز بهتر از دیروز بود. منظورم احوال و وضعیتم توی کلاسهاست. چایی امروز مدرسه را من دم کردم. از آنجا که خدماتی نداریم هرکس باید نوبتی گوشهای از کار را بگیرد.
– وقتی یکی از معلمها که زیاد پیش میآید با بقیه قهر و دعوا کند شروع کرد به داد زدن و دعوا کردن و بقیه بچهها آمدند تماشا بهشان گفتم بروند تو و خالهزنک نباشند. و یکی از دخترها گفت خودتان هم بروید تو. هرچند با لبخند گفت اما به نظرم پررو میآمد. تازه من زیاد به قصد تماشا بیرون نبودم و بیشتر به قصد داخل راندن آنها رفته بودم بیرون. و اگر حال دعوا داشتم وقتی دعوا شروع شد دبیرها را ترک نمیکردم.
– کلاس فوق برنامه پیش از این تا ۲ بود و حالا به یمن قدم من کردهاندش تا ۲ونیم. تازه رئیس جدید آموزشوپرورش گفته برای آن دسته از دانشآموزانی که مشکل پزشکی داشتهاند و غایب بودند باید توی شاد درس بدهیم. میداند من امروز از ۶وربع صبح راه افتادم و ساعت ۴وخردهای بعدازظهر رسیدهام خانه؟ چه توقعات بیجایی. اگر نگران است خودش درس بدهد. حرصم را در میآورند.
– به انصراف از کار فکر کردم. سعی کردم بخابم و زیاد نتوانستم. بعدش هم با دوستم حرف زدم. از این آدمهای شیکیست که لباسهای خوشکلمشکل میدوزد. خیلی ظریف است و در عینش سختکوش. حرف زدن با او و قبلش هم نوشتن کمی سرحالم آوردند اما سرم درد میکند.
– لباسهایم را شستم و پهن کردم. مانده اتوی لباسهای جدید. خستگی سه روز توی تنم است و بیرون نرفته. یادداشت کانالم این روزها فقط شده شعر. چه مسخره.
🍀یکشنبه ۱۴۰۵/۸/۱
صبح زود بیدار شدم. تا میتوانی بنویس خواندم. سردم بود. لرزیدم. خزیدم زیر پتو. دوباره خوابیدم. بیدار شدم. صبحانه خوردم. رفتم باشگاه. ورزشدرمانی کردم.
آزادنویسی کردم با پا. نیمساعت. پازل زندگیام را در ذهن و بعد روی کاغذ ترسیمیدم. کارها را فهرستیدم.
مرسولهام از بند اسارتِ پست رها شد. کتابهای نازنینم رسیدند. از ورود دوستان جدید به زندگیام ذوقیدم. نظرانداز یکییکیشان را تورق کردم. کنار دوستان دیگرم نشانیدم.
از جلال آلاحمد خواندم. یادداشتهای روزانهاش را. کلمهبرداری کردم. تعابیر جلال آلاحمد جان میدهد برای عامیانهنویسی. پرسه زدم در مدرسهی نویسندگی. گزارش نیک استاد و برخی از همسفران را خواندم.
گلگشتی زدم در گنجور. از غزلیات سعدی برچیدم. سر شوق آمدم. کیفیدم. چقدر از شعر دور افتاده بودم. حسرت خوردم. اما ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است. به دنیای شعر سلام کردم و آغوشِ اشتیاق گشودم.
سردرد امانم را بریده بود. چشمانم از فشار درد داشت از حدقه میزد بیرون. درد، رمقم را دزدید. افتادم. هذیاننویسی کردم. مسکن خوردم. آرام شدم. خواب چشمانم را ربود. بیهوش شدم.
حاضر شدم در وبینار نویسندهساز. از صحبتهای استاد بهره بردم.
ما قلم در سر کشیدیم اختیار خویش را
اختیار آن است کاو قسمت کند درویش را
آن که مکنت بیش از آن خواهد که قسمت کردهاند
گو طمع کم کن که زحمت بیش باشد بیش را
خمر دنیا با خمار و گل به خار آمیختهست
نوش میخواهی هلا! گر پای داری نیش را
ای که خوابآلوده واپس ماندهای از کاروان
جهد کن تا بازیابی همرهان خویش را
🌱سعدی
بوف کور میخانم. چند صفحهای. آخرین بار کی خاندمش؟ پارسال. همین فصل هم. فصل مورد علاقهی الهه. مثلن قرار بود امروز بروم انقلاب از میلاد رفیق شاهین نسخهی چاپ شدهی خطی را بخرم اما امان از باسن فراخ. مدرسه برایم مثل سر کار است. هر چند هم زمانش کمتر است و هم کار و هزار چیز دیگرش. با این حال مثل سر کار وقتی برمیگردم خانه هیچ کار نمیتوانم بکنم جز کارهای به شدت واجب. نوشتن و خاندن و درس و کمی کار خانه. همینها. بیرون رفتن؟ اصلا و ابدا. با زور و بدبختی تازه ساعت پنج شش جانی میآید برای پا از خانه بیرون گذاشتن. به لطف پاییز شقی هم که حکومت نظامی از نه ده شب شده شش هفت. هی دنیا. حاشیه نروم. خاندمش و کمی هم رونویسی. بعد چار چنگولی حمله به باشگاه ادبیات تا هر چه مقاله و کتاب تحلیلی ازش هست داندول کنم. همشان هم متاسفانه یا خوشبختانه سه برابر خود بوف کور حجم دارند. یکیشان از کراش شیوا بود. کیانوش. روانکاوی و ادبیات یکی دیگرشان، از فامیل خانم یاوری: حورا یاوری. بخشی از کتاب اختصاص یافته به کراشالعالمین بوف کور گل. نمیدانم چرا چنین میدارمش دوست با اینکه در ادبیات فارسی کتابهای به مراتب بهتری طبق معیارهایم سراغ دارم. مثلند هرمافرودیت معدود کتابی است که مرا حالی به حالی کرده با این حال یک تار موی گندیدهی صادق را به صدتا عبدالرضایی نمیدهم. کانال همسفران را هم زیر و رو میکنم دنبال یادداشتهایشان از این کتاب. میفهمم که صادق هم اسم مستعار داشته. هادی صداقت. چیز دندانگیری عایدم نمیشود. همه ناخنکی و اشارکی داشتند به عزیز دلها اما دریغ از جستارکی، یادداشتکی مثلند تحلیلی یا انتقادی.
یک ساعتی آزادنویسی میکنم. با آهنگ میکنم. سخت است یافتن آهنگی هم مناسب نوشتن هم مناسب اندر احوالاتت در آن لحظه. بگذرم که در طول نوشتن اندر احوالاتت هم دستخوش تغییر میشود. آزادنویسی کم کردهام این مدت. حالا دارد میمنفجرد قلم. چرت و پرت پشت چرت و پرت. جملات و کلمات بیربط هم که قطار قطار میآیند و میروند. آخرها کمی ارتباط و روایت و منطق هم سلام عرض میکند. عرض سلامش هم میشود انگشت کردن تو سولاخی به نام روان و موان و اینها. توی بدجاییش هم انگشت میکند. پس ازش به جرم تجاوز شکایت میکنم. قاضی بیصفت هم فیلم و مدرک میآورد که تا قبل از آن خوشخوشانم بوده و تجاوز حساب نمیشود. من هم برای درمان ترومای تجاوز دست به دامن انیمهای کمدی میشوم. البته فقط قسمتهای اولش کمدی است. حینش مغزم کمترین نویز را دارد.
روزگفتاری در میدهم. در اصل دیروز در دادم اما امروز درم به سمع دیگران رسید. از جلوس میگویم با زهرا و یگانه و فاطمه ممدی. کرمی در من هست همیشه که هر محمد و محمدی را ممد و ممدی صدا زنم. با همهی کلیشهگریزیم عجیب است که ممد را نسبت به سایر اسمهای پسرانه بیشتر میدوستم. قرار گذاشتهایم تا دو هفتهی دیگر بوف کور بخانیم وگرنه من که حالا حالاها بهش بازنمیگشتم. مدام بهانه میآوردم که هنوز فلان شاهکار و بهمان شاهکار را نوک هم نزدهام بعد بیایم برای بار سوم خطبهی بوف کور بخانم؟ آناناس.
چند شعری هم میخانم از بوسهدرمانیهای ویانا. این مدت هر کار روتینی را گذاشتهام کنار جز این. دو هفته است هیچ وبینار و وبیکاری نمیروم، دست و پا شکسته گزارش و یادداشت و روزنویسی مینویسم داستان کوتاه و نمایشنامه هم که در این دو هفته کمتر از دو صفحه خاندهام با این همه باز پای شعر وایستادهام. هر چه باشد کوتاه است و کمزمانبر. روایتی هم ندارد و کمتر میطلبد تمرکز. بله شاید فهمیدنش سخت باشد اما با چندینبار خاندن درکی هم به وجود میآید. شاعر بازیهایی دارد کوچولو موچولو با اصطلاحات. مثلن سنگ سنگ تمام میگذارد.
برنامه داشتم آخر هفته فراغبال از مکتبخانه بروم ساوانابای که آموزش پرورش بهم بیلاخ نشان داد. گفت هفتهی بعد پشت سر هم ازت امتحان هماهنگ میگیرم تا پدرت در بیاید. ای مادرت به عزا بنشیند. حالا مگر تئاتر چه قدر وقت میگیرد؟ والا. بعد هم تئاتر نروم که باز درس نمیخانم. چه فرقی دارد؟( نفس اماره در حال راضی کردن نفس لوامه.)
خود را مجاب به عمل ناشایستی میکنم به نام یادداشت- گزارش نیک. خوش ندارم قیمهها را بریزم تو ماستها اما همین است که هست. هرکس مشکل دارد برود دوستاقخانه. تا مدتها تو خیالهای خیاریم دوستاقخانه یعنی خانه دوست که بعد دیدم ای دل غافل حتا نزدیک هم نگفتهام. هر خط که مینویسم بهانهای میتراشم. یک دقیقه میگویم بروم شاشخانه. یک دقیقه میگویم بطریام را پر کنم. یک دقیقه میگویم تا یادم نرفته برای شیوا چیزی بفرستم. ترک عادت موحب مرض است و بازگشت بهش هم موجب مرضی دیگر. ( بعد همین آدم ابتدای مهر که چمبرو نوشته بود به خاطر کون کور لجی دیگر روزانه نمینویسد در خلوتش داد و بیداد راه انداخته بود که تو غلط میکنی پتسق. خجالت بکش این همه آدم با صدتا کار بیشتر از تو باز دارند مینویسند و هزارتا ملالت دیگر که حالا باید به خودش بگوید.)
From احترام کرمی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بدری صفایی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهشـید خوشآموز on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمدی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From میترا رستگاران on گزارش نیک ۱۷۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سیمین مهرابی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریمبانو صنعتی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عادل صالحی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهرداد on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمید شاد on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرام قنبری on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثریا احمدیانی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بیتا پرهام on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه پاسدار on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ندا احمدی :): on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سحر فرهادی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سمانه عقيلي on داستان کوتاه «سیاهپند» از یوتاب کیخا
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سهیلا شیبانی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرشته برگی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره عسگری on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرمان نادری on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرزانه فرودی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سامان مفیدی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فهیمه سعادت on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمیده وحدتی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From کبری مرآتی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا هادی on گزارش نیک ۱۷۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟