در حالِ پاکیزگیِ یخچال بودم؛ دستمالی آغشته به آب و وایتکس، بر در و دیوارِ آن میکشیدم و هر آنچه در آن بود، به سامان میبخشیدم. امروز، کارِ نظافتِ آشپزخانه را آغاز کردم، در حالی که گوش به پادکستِ “نویسندهساز” داشتم. به دقایقِ “آزادنویسی” رسیدیم؛ همان دم که استاد گفت: “از همین لحظه بنویسید و ببینید قلم، شما را به کجا خواهد برد؛ از آنچه پیشتر در ذهن دارید وام نگیرید، بلکه بگذارید این نوشتن از حال، شما را به شگفتی وادارد و وجهی نو از وجودتان نمایان سازد.
پاییز است و صدای قارقارِ کلاغ و سرما. بیماری و سرماخردگی. طبیعت در آرامش و سردی بر ما میگذرد. اما به راستی، کدام فصل والاتر است؟
از دور، بانگِ آژیرِ آمبولانسی نزدیک میشود و سپس، دورتر میرود. و باز، صدای تکقارقاری در سکوت. دستگاهِ بخورِ سرد در کار است و دمای اتاق چنان پایین است که تنم به لرزه میافتد. صدای هوهوی هواپیمایی که از فرازِ آسمان میگذرد، مرا به یاد وقایعِ اخیر میاندازد؛ یادِ جنوب و قشم. در پسِ این همه فکر، صدای آرامِ موسیقیِ بازیِ دخترم در گوشی، با مرورِ برنامههای امروز در ذهنم درمیآمیزد.
در فصلِ سرما، امور دگرگون میشوند؛ شمارِ شاگردانِ آموزشگاه فروکش میکند و همگان سراسیمهتر به سوی خانهها میروند. اگر برای این فصل، سه کتاب برگزینم : فلسفه پیادهروی، تفکر انتقادی، و حقِ نوشتن است.
تصویرِ کلاغی بر فرازِ آسمان در ذهنم نقش میبندد. اکنون باید بازگردم به کارِ خود؛ جمع و جور کردن و شستنِ میوه و سبزیجاتی که خریدام.
خامه شکلاتی را زدم. اینبار، خوابم نپرید. نوشتمش. آزادنویسی کردم و با رنجی همزبانی کردم و گفتگویی و دیالوگی و آرام گرفتم. غصهای را خوردم و تصمیمی را گرفتم. زنگ زدم پیگیر کتابم شدم. نمیدانم ملت چرا با همین پستِ معمولی، پست نمیکنند. دوهفته طول کشید تا رسید. آن هم بعد از ظهر.
بعدش نشستم به نوشتن و ایدهپردازی و پرسش و واکاوی. چه کلافهای کلافهای که در آدم مدفون نمیشوند. کار مفید را آزادنویسی کردم و با دوستی گپی زدم. با شیمسار جلوس رفتیم و بعد رفتیم و ثبت نامیها را راهی کانال کارگاه کردم.
رفتم تمرینجا و نوبت تمرینم شد و فهمیدیم کون اگر کّون تلفظ نشود، حتی یک لپ هم ندارد. اوستا نماز میت دانشور را هم معرفی کرد بخوانیم. رضا دانشور از بعدِ خسروخوبان، نویسندهایست که بیش از همه ذهنم را درگیر کرده. هنوز نمیتوانم از فکر خسر,خوبان درآیم. دم استاد گرم بابت معرفی. کتابهای دانشور را از کتابناک داندول کرده بودم ولی هنوز به خواندن نرسیده بودم. حالا بخت، یار شد که بروم و نماز میت بخوانم.
چسمثقال، برادران کارامازوف خواندم. به لیلی و باغهای جهنم هم نگاهی انداختم. نگاهک در واقع. هعی.
همانموقع دیدم سوتیهایی دارم در تمرینم و نیازمند به بازنویسی. اینکه گیر دادهایم به یک تمرین و مدام درگیرش هستیم خوب است. آموزنده. دوست دارم بیشتر بیاموزم. سیونه پله را نگاهی انداختم. کتابم رسید. درست پیش از وبیکارم، توی راه بستنی دیدم و کل وبیکار ذهنم مشغولش بود.
اصلیترین رنج زندگیم آشکار شد. مدیون کارگاه خودم هستم. هاهاها. چقدر عجیب. شبیه میم اوباما شد که داشت مدال طلا میانداخت گردن خودش. منظورم این است که آن کارگاه را برگزار کردم چون مسئلهی خودم هم بود و اگر درست و درمان نمیفهمیدم رنج اصلیم چیست، دیوانه میرفتم. برای اینکه واقعا نتیجه دهد، کلی منبع را زیرورو و قلعوقمع کردم تا برسم به چهارتا منبع درستودرمانی که واقعا به رنجشناسی و رنجکاوی خودم و دوستانم کمک کنند. هوف.
دیروز از وسعت نظر گفتیم توی وبیکار. سری هم به روانشناسی زدیم و قسمت دومش ماند برای شنبه. که میشود وسعت نظر داشت ولی عمیق نبود. یا عمیق بود ولی وسعت نظر نداشت. این یادگیری معیارهای جهانشمول را دوست دارم. کلا جهانشمولی را دوست دارم. به این نتیجه هم رسیدیم که کتاب بخریم و انبار کنیم وگرنه تخمش را زرتی، ملخ میقولد.
یادآوری وبینار دوستان را گذاشتم. دردونفرین، امروز نمیرسیدم به وبینار دوستانم بروم. مبینا، شیما و متین. افسوس.
خط اصلی پیرنگم درآمد. اما هنوز جای کار دارد. چه عجب. از اینورها پیرنگ الاغ.
برای مامان تمرینم را خواندم.
بستنی، تکوتنها توی سرمای تاریک فریزر نشسته بود. خوردمش تا برود توی معدهام زندگی کند و از تنهایی درآید.
دلتنگ نوشتن یک لیست پروپیمان از سوالات هستم.
به قول فاطی، شام کردم و پستم را نوشتم و فرستادم و خواب بر من مستولید و لالاییدم.
صبحهای شنبه و چهارشنبهام سپید یوگایی است. امروز سمیرا از حرکات نشسته میآغازد. کششهای جانانه حال عضلاتم را جا میآورد.
وقتی برمیگردم جا خالی و بچه نیست. هر کدام از اهل و عیال دنبال روزمرگیهاشان رفتهاند. من میمانم و دنیای خالیام.
بهترین زمان است برای گوشیدن قسمتی دیگر از رمان «جایی دیگر». این هم از «گلی ترقی» است.
اینکه ناهار چه راستوریس کنم، مغزم را میجود. ماکارونی پابرهنه و با لبولوچ چربوچیل مینشیند توی قابلمه. لایههای سیبزمینی را زیرانداز میکند و روی آنها لَم میدهد تا دَم بکشد.
از خوششانسی ملقمهی ناهار، پسند اهل و عیال است و بهبه و چهچه میکنند.
ساعت پنج میپرم توی وبینار نویسندهساز. آخرش که ساجده حقپرست میآید تا از شعر برایمان بگوید، گاه کلاس نینواست و باید از وبینار بیایم بیرون.
بعدش با مرجان و جیریویریهای نینوا میگذرد. تریاد میتمرینیم. جملهی قصار از خودمان در میکنیم و مرجان رویشان ملودی میسوارد.
با این کوچولوها خوش میگذرد. دوقلوهای ابوالفضل و یسنا، تکقلهای رها و آرمیتا و باران که صدایش در پسا آنفولانزای هفتهی پیش هنوز در پیچوخم بَم مانده و امروز نتهای پایین را ژوست میخواند.
شب همسر جان نان بربری به دست میآید و چه میچسبد بربری داغ با نیمروی زعفرانی دستپخت او.
خودش ادعا دارد توی زمان سربازی پزشکیار بوده. خودش غذا میپخته چون تیتیش بوده و یک بار هم غذای پادگان را نیازموده ولی نهایت هنرش برای ما نیمرو و املت خوشمزه بوده و دیگر هیچ.
دورهمی خانوادگی در ساعات پس از شام با تماشای قسمتی دیگر از سریال «یَل» است به همراه خوردن انار دوندون که مامان خانواده برایشان فراهمیده.
«گزارش نیک» زیر چشمان خستهام به خواب میرود و باز مدرسهام دیر میشود. حالا چی کار کنم؟
همه چیز امروز طبق برنامه پیشرفت. خودم را با برنامهریزی و انجام کارهای پشت هم سرگرم میکنم.
صبح را مراقبه کردم، با صدای مربیم. کمدم را مرتب کردم. صبحانه درست کردم با تخممرغ و اسفناج و کمی رب. ظرف شستم. لباس شستم. سه چهار صفحهای صبحگاهی نوشتم. نرمش کردم. ورزش کردم. به فایلی گوش دادم.
در سایتها به دنبال پایه صابون گشتم. ولی آنچه را میخاستم پیدا نکردم. سه کلمهی منتخبم را در تلگرام ارسال کردم. کمی به خودم رسیدم. اتاق را مرتب کردم.
از پارسیگوییهای حسین اقوامی خاندم. همایه،گریزستنی، شکوهیدن، و … . ولی گاس به جای احتمال خیلی جدید و عجیب بود.
در وبینار نکات خوبی برای نوشتن یک یادداشت یاد گرفتم. جزئی شدن در موضوع، داشتن فصاحت ولی پرمایه بودن و … . و در کل روز مفیدی بود.
هر جا دوستانی دارم ولی کافی نیست. یک دوستی صمیمیتر میخاهم.
پنجشنبه روزی فوقالعاده است همه جای خانه نظافت شده و تمیز میشود و آماده برای هفتهای نو که حدفاصلش جمعه است خانه شلوع میشود مهمان میآید صدای خنده و گفتگوی دو به دو میآید هر کسی حکایتی دارد و به همین جهت امروز با شوق و ذوق از خواب بیدار شدم. سالواژهام را بر چراغی آویزان کردم و به انجام کارهای اول صبح پرداختم وضو نماز و دعا و نوشتن و پیادهروی اینها بودند که به من جان دادند امروز نتوانستم در وبینار ده دقیقهای فاطمه جان شرکت کنم و کمی افسرده شدم. از گلستان خواندم و صدای بچهای در خیابان گوشم را تیز کرد بچه از مامانش میخواست بغلش کند راه نمیرفت. یاد خاطرهی بچههایم افتادم که در کالسکه هم راحت نبودند فقط بغل میخواستند و در آغوشم آرام بودند و خوش میگذشت اما کمر مرا دونصف کردند الان هنوز از بغل کردن بچه هراس دارم. با خانمهایی که در کلاس داستاننویسی کودک بودند حرف زدم هر یک داستان کودک نوشته بودند و بسیار جذاب و زیبا بود. دو واژه در ذهنم آمدند ساده بودند اما جالب یکی چو است و دیگری ترق و توروق است. از خوردن یک چای لذت بردم و نمره به خودم هشت میدهم. وبینار استاد شرکت کردم و جانی تازه یافتم. در باره سلام نوشتم در ستون نویسی تلگرام که بسی ماجرا در دلش به امانت گذاشتم. آدرس محرمانه فقط شما دوست عزیزم میتوانید به کانال تلگرامی مهرابی بیایید و مطالب و یادداشتهای روزانه تحفهای ناچیز است که به شما تقدیم میکنم.
آدرس 💝💦💫👇
https://t.me/notetoday1
وقتی ساکتم
نمیدانم چه بگویم. گاهی آنقدر مینویسم و فکر میکنم که نمیدانم کدام را با تو بگویم. وقتی روی مسئلهای فکر میکنم، همیناندازه ساکتم.
پرسشنامه
نظمِ روزانه داری؟
دوست داری به کدام کشورها سفر کنی؟
برای زندگی شهر بارانی را ترجیح میدهی یا شهر آفتابی؟
دمای محیط چهقدر میتواند خُلق تو را تغییر دهد؟
وقتی صبح از خواب بیدار میشوی اولین کاری که انجام میدهی چیست؟
اهدافِ مکتوب داری؟
غذاهای پلویی را بیشتر دوست داری یا نانی؟ کدام را نمیتوانی حذف کنی؟
وقتی مضطربی چهکار میکنی؟
وقتی ناراحتی، خودت مشکل را حل میکنی یا از دیگران کمک میگیری؟
برای منافعت تا چه اندازه حاضری حق دیگری را نادیده بگیری؟
کباب یا پیتزا؟
مرزهای اخلاقی داری؟
آدمِ باشخصیت را چهطور تعریف میکنی؟
دمنوش یا چای؟
استفاده نکردن از کلمههای رکیک را فضیلت میدانی؟
وقتی عصبانی میشوی، اولین واکنشات چیست؟ سکوت؟ ناسزا؟ استراحت؟ قدمزدن؟ دادوبیدار؟ فکرکردن و در زمان مناسب حرف زدن؟
به شانس اعتقاد داری؟
کنارِ دریا چه تفریحی را میپسندی؟ نشستن روی شنها و غرق شدن در صدای موج دریا؟ غذاخوردن در رستوران رو به دریا؟ قایقسواری؟
تا به حال از کلمههای رکیک به عنوان اسلحه و تهدید استفاده کردی؟
فکر میکنی میتوان غم را کنترل کرد و شادتر زیست؟
تا به حال از شوخیِ نابهجایِ دوستی ناراحت شدی؟
فکر میکنی آدمِ رازداری هستی؟
وقتی از دوستت ناراحتی، با او حرف میزنی؟
ماه یا خورشید؟
آدمها را بر اساس کدام جایگاه تقسیمبندی میکنی؟
واکنشت به گرسنگی چیست؟ عصبانیشدن؟ صبر؟
فکر میکنی تا چنددرصد دهنبینی؟
وقتی قضاوت میکنی، قضاوتت اصول دارد یا نه؟
به معجزه اعتقاد داری؟
سفرِ غواصی یا فضا؟ فضا یا اقیانوس؟
دیگری را برای کدام رفتار نمیبخشی؟
تا چند بار خطای دوستت را میبخشی؟ سه بار؟ دوبار؟ یا همان اولین خطا تَرکش میکنی؟
اگر ببینی دوستت لبهی پرتگاه ایستاده چهکار میکنی؟
ماهیها را بیشتر دوست داری یا پرندهها را؟
اگر روزی مجبور باشی، فقط یک وسیله را از خانه بَرداری و بروی، آن وسیله چیست؟
فکر میکنی فروپاشی برای مرگ عزیزان کار درستی است؟
خُلقوخوی غذاییات را میشناسی؟
برای مرگ و اتفاقات تلخ آمادهای؟
باختن را بلدی؟
نیاز داری که همیشه در هر بحثی برنده باشی؟
فرض کن بین تو و خواهرت اختلافی پیش آمده و تو هرگز نمیخواهی خواهرت را ببینی ولی بهخاطر پدرت مجبوری نقش بازی کنی، چه راهی را انتخاب میکنی؟
سفرِ هوایی یا دریایی؟ هواپیما یا کِشتی؟
بهنظرت آدمها رنگ دارند؟
آرام را چه رنگی میبینی؟
1. سالواژهام: استمرار
2. برگزرای وبینار که واقعن تجربهی عالی و البته کمی استرسآور .
3. پیاده روی به مدت 35 دقیقه به دور باغچه.
4. مرور کردن آموختههای قبل و بازنویسی آنها به قصد یادگیری بیشتر.
سه صفحهی صبحگاهی و فهرست کارهایم را نوشتم.
از روی این شعر حافظ
صوفی نهاد دام و سر حقه باز کرد
بنیاد مکر با فلک حقهباز کرد
نوشتم.
به سراغ تار رفتم. نمیدانم چرا صدایی گوشنواز از ساز در نمیآورم. مدتیست ذهنم را درگیر کرده. شاید به خاطر مضراب است. سابیده شده. از ساعت ۱۴ تا غروب میدان بهارستان پرسه زدم. به دنبال مضراب میگشتم. با عذابِ وجدان کشتی گرفتم. درونم متهمم کرد به وقتسوزی، ولی باید میرفتم و میگشتم. با وجودِ حسِ شرم، در یک مغازه نشستم و ساز نواختم. نظر هیچکس مهم نبود.
پس از پیادهروی، سبک شدم.
از خسروخوبان خوشرقصی، ارتعاشی مجنوناه و قصدی در جانش لانه داشت را برداشتم.
هملت را خاندم.
به این نکته میاندیشیدم که چهطور میتوانم به ژرفایِ نوشتن و نواختن و یوگا بروم.
استاد در نویسندهساز به اهمیتِ رسانهی شخصی اشاره کردند. به نام کانال جدیدم میاندیشم. پس از ریسِت شدن موبایلم، همهچیر پاک شد. باید کانال تلگرامم را دوباره راهبیندازم.
پانزدهدقیقه آزادانه با هم نوشتیم. من از خودم گفتم. چهقدر حرف با خودم داشتم و نمیدانستم.
نه غاز رفیق خوک میشود، نه مست قوم و خیشِ هشیار. خرد و خاکشیرشدن، پدید و ناپدید میشوند، حیات نباتی فراگیر، مثل مار پوست میاندازد، سالهای عمرش را دور میاندازد را از جلد دوم داستانهای چخوف و فلسفهی پبادهروی برگزیدم.
آزادنویسی کردم و پروژهی کارگاه خودواژه را به ثمر رساندم.
روز را با مرغابی وحشی و تارنوازی به پایان خاهمبرد.
گزارش نیک ۱۷۷
۱۴ آبانماه ۱۴۰۵ ساعت ۲۲:۰۵
سالواژه: مهربانی
بیداری ۰۵:۰۱
بیدار که میشوم ابتدا مسواک میزنم. از عادتهای خوبی است که از سال دوم دبیرستان دارم. سه بار در روز. دبیر زیستمان با اشاره به دندانهایش میگفت «سرمایه زیادی در دهان خود داریم. سرمایهای که باعث حفظ سلامتیمان است. »
ساعت ۸ یادآوری مطالعه گروهی
امروز پیادهروی هم دارم. عموما وقتی برای پیادهروی میروم سری به خانم مسن خیابان میزنم که مغازه کوچکی دارد و تنهاست. اگر دارویی و یا چیز دیگری لازم داشته باشد برایش میخرم.
ساعت ۱۴ – گذاشتن چهل و چهارمین استوری از کتاب هوش مصنوعی و آینده انسانها نوشته هنری کسینجر و دو نویسنده دیگر.
«جوامع باید زیر ساختهای فکری و روانشناختی ایجاد کنند تا انسانها از هوش مصنوعی و هوش منحصر به فرد آن حداکثر بهره را ببرند. فنآوری با بسیاری از ابعاد سیاسی و اجتماعی زندگی، سازگار خواهد شد.»
از کارهای مفید امروزم درست کردن کانال خصوصیِ گزارش نیک است. برای نظم و سازماندهی و همینطور سنجش تغییرات جزیی و مثبت، در نوشتن گزارش های نیک.
بعدازظهر محبوبه دوستم تماس گرفت. با هم کلی صحبت کردیم. میگفت امروز مادرش شعر گفته و برایش فرستاده😍
با محبوبه از زمان لیسانس، آشنا هستم. رشته محبوبه، طراحی صنعتی بود و من مدیریت دولتی. همخوابگاهی بودیم.
چند جمله از کتاب «از خَم چَمبر» نوشته محمود دولتآبادی
اما نمی دانم چرا ستارهاش با من چهره نیست. صفحه ۶۵
دارم خیناق می شوم. صفحه ۶۸
گزور سربرگرداند. صفحه ۷۰
-”””—–”””—-””’——“””””——”'”
تداوم: طراحی، نوشتن واژهها خواندن کتاب 📚
خبر خوبی برایت دارم. امروز سعی کردم همهچیز را سر جای خودش برگردانم؛ از کارهای عقبافتاده گرفته تا خودم که چند وقتی بود انگار از جای اصلیام فاصله گرفته بودم. از همان لحظهای که چشم باز کردم، بهجای چرخیدن در رختخواب و مذاکره با بالش و پتو، سراغ کتاب رفتم و فصل شانزدهم «مادران و دختران» را خواندم. بعد هم کمی نوشتم. همین دو کار کوچک باعث شد احساس کنم روزم را از دست ندادهام و هنوز میتوانم فرمان زندگی را دست بگیرم.
بعد نوبت به امورات خانه رسید. کیک پختم و شیربرنج درست کردم. راستش نمیدانم چه حکمتی در کارهای آشپزخانه است که گاهی آدم را از آشفتگی ذهنی نجات میدهد. شاید هم وقتی نمیتوانیم افکارمان را مرتب کنیم، دستکم مواد اولیه را به ترتیب وارد قابلمه میکنیم تا احساس کنیم هنوز اوضاع تحت کنترل است. خلاصه که خانه بوی کیک و شیربرنج گرفته بود و من هم در فاصلهی این کارها فیلم Love, Rosie را دیدم. بعد کمی خوابیدم تا مبادا این همه فعالیت یکروزه به بدنم فشار بیاورد و فردا بابت پرکاری امروز اعتصاب کند.
عصر تصمیم داشتم پیادهروی کنم اما در نهایت وبینار را انتخاب کردم. کنار دوستان نشستم و آزادنویسی کردیم. استاد هم بخشهایی از نوشتههای رضا بابایی را برایمان خواند. بابایی در مقالهاش بر بسیارنویسی تأکید کرده بود؛ اینکه نوشتنِ زیاد، دستآخر راه را به زیبانویسی باز میکند. فکر میکنم این حرف برای ما که گاهی بیش از آنکه بنویسیم، دربارهی نوشتن فکر میکنیم، اهمیت زیادی دارد. شاید باید بهجای انتظار کشیدن برای پیداشدن جملههای درخشان، بیشتر بنویسیم تا جملههای درخشان فرصت پیدا کنند خودشان را نشان بدهند. به نظرم قلم هم مثل عضلات بدن است؛ با تماشا کردنِ ورزشکارها قوی نمیشود.
یک جملهی قصار هم از او خواند که حسابی ذهنم را مشغول کرد: «انسانها دو دستهاند؛ یا قابل پیشبینیاند یا دوستداشتنی.»
از وقتی شنیدمش، مدام با خودم کلنجار میروم که یعنی آدمهای قابل پیشبینی دوستداشتنی نیستند؟ آیا دوستداشتنی بودن مستلزم این است که کمی غافلگیرکننده باشیم؟ یا منظورش این است که آدمهای دوستداشتنی را نمیشود در چارچوب پیشبینیها محصور کرد؟ به نظرم قابلپیشبینی بودن، اگر به معنای ثبات، صداقت و قابل اعتماد بودن باشد، اتفاقن ویژگی ارزشمندی است. آدم دلش میخواهد بداند وقتی روزگار سخت شد، فلانی همان آدم همیشگی است و میشود روی بودنش حساب کرد. اما اگر قابلپیشبینی بودن به معنای تکراری شدن، واکنشهای از پیش تعیینشده و نداشتن هیچ شگفتیای باشد، شاید حق داشته باشیم کمی از آن فاصله بگیریم. من فکر میکنم آدم میتواند هم قابل اعتماد باشد و هم غافلگیرکننده. هم بشود روی مهربانیاش حساب کرد و هم هر بار گوشهی تازهای از وجودش را کشف کرد. شاید دوستداشتنی بودن دقیقن همین باشد؛ اینکه آدم در اصولش قابل پیشبینی و در جزئیاتش کشفنشدنی باشد. البته هنوز دارم به این جمله فکر میکنم و بعید نیست فردا به نتیجهی دیگری برسم.
راستی، خوشحالم که اسم تو را هم آنجا میبینم. دیدن نام دوستان در جمعی که برایمان اهمیت دارد، لذتی دارد که نمیشود بهسادگی از کنارش گذشت. انگار آدم در میان آن همه اسم، یک آشنای قدیمی پیدا میکند و خیالش راحتتر میشود.
خلاصه، بعد از وبینار لباس پوشیدم و بالاخره راهی پیادهروی شدم. باران میبارید و هوا همان حالوهوایی را داشت که همیشه مرا سر ذوق میآورد. من از باران لذت میبرم. از بوی خیابان خیس، از هوای تازه و از آن لحظهای که شهر انگار برای چند دقیقه دست از شلوغی برمیدارد و نفسی تازه میکند. بعضی لذتها توضیح زیادی نمیخواهند. باران برای من یکی از همانهاست. میتوانم ساعتها زیر آسمان ابری راه بروم و به هیچ مقصد خاصی فکر نکنم.
بعد از پیادهروی به دنبال پسرجان رفتم و از باشگاه به خانه برگشتیم. وقتی رسیدم، دوباره سراغ کتاب رفتم و یک جستار دیگر از «سِفر سیگار» خواندم. چند کلمهی جالب توجهم را جلب کردند: «پر تا پر حرف»، «غولانه»، «گلچرخزنان»، «خاکشکن»، «هنرباز» و «قلیلالعده». همه را برای ذهن دومم برداشتم. نمیدانم چرا جمعآوری کلمهها اینقدر برایم لذتبخش است. انگار هر کلمه یک شیء کوچک و ارزشمند است که از میان انبوه واژهها پیدایش کردهام و حالا میخواهم جایی نگهش دارم تا روزی در نوشتهای به کارم بیاید.حالا هم قرار است با خانواده «بامداد خمار» ببینیم و بعد بساط خواب را برپا کنیم. امیدوارم امشب برخلاف بعضی شبها، خواب با من سر ناسازگاری نداشته باشد.
به گمانم امروز روز خوبی بود؛ نه به این دلیل که کار خارقالعادهای انجام دادم، بلکه چون توانستم میان خواندن، نوشتن، خانهداری، یادگیری، قدم زدن و وقت گذراندن با خانواده تعادلی برقرار کنم.
فعلن همین. تا گزارش بعدی و خبرهای تازهتر. ماچ بهت.
دلپیچه شدم گمانم از تاسکباب. دومین بار است که مامان این غذا را پخته، در تمام زندگیش. دوست دارد. امشب زیر باران، خانواده آمدند مهمانی با یک دیگ حسابی تاس کباب. نشد درست بخورم. بردند با خودشان دیگ را.
از صبحی، نمیدانم. صبح و شبم قاطی شده باز. لنگ ظهر بود که دوش گرفتم. خوب که خیس خوردم گره کارم باز شد و با مانترای جدید درآمدم. قدرتم را پس گرفتم و راهی کلاس شدم. یک کلاس بازیگری جدید گرفتهام که معلمش هم دوستم میدارد. آنجا مهم نیست چقدر از بقیه باسوادتر و فرهیختهترم. معلم به روز است و این علم روز دنیا را هیچکداممان بلد نیستیم. بله که بازیگری علم است. باور نمیکنی؟ تازگی به تئاتراه سر زدهای؟ https://badealavi.com/
الهه علیزاده همدستی داد و یک مقالهی جدید هوا کردیم برای معرفی کتاب مایزنر. اصلن تا حالا مقالات تازهمان را دیدهای؟ سر بزن. خوش میگذرد بهت.
به من هم خوش میگذرد تا با تئاتر سرگرمم.
یادم آمد صبحی هم دست و دلم گرم شد به رنگبازی و نقاشی و ماژیک و آبرنگ. قلموهام مانده خانهی یکی که خودش رفته خانهی یکی. اتو و بندرخت و سهپایه صلیبی دوربین هم. هوف. روزگار است دیگر. بالاخره یک چیزی میشود. نشد؟ یک چیز بهتر میشود حتمن.
راه هنرمند را خاندهای از جولیا کامرون؟ علاج درد آنهاییست که قفل و گره دارند در خلاقیتشان، انسداد قلم نویسنده و نقاش و بقیه آرتیستها. مقدمات و قول و قرارهایی دارد و بعد یک برنامهی ۱۲ هفتهای. همین صفحات صبحگاهی را هم میگذارد به حساب قرار ملاقاتی با هنرمند درونمان. امروز بهش ناخنک میزدم وسط رنگبازیها. به آشپزخانه ی مارگریت دوراس هم. این شبها اگر پا بدهد میروم عکاسی از اجرای ساوانابای. https://www.tiwall.com/p/savana.bay2
این را هم دوراس نوشته. خاندهای؟
گزارش میگ میگ
امروز برای بار دوم کتاب «هیچ بخشی از ما بد نیست» به دست گرفتم و اینبار توانستم ارتباط بهتری بگیرم. در موقع تمرین کتاب را بستم و تصور کردم با بخشهای مختلف ارتباط گرفتم.
نویسندهساز را نصفه بودم. کمی تنهایی قدم زدم تا افسانه رسید. حرف زدیم و حرف زدیم.
جایی هم من بلند شدم و سرش را بغل کردم.
همانگونه که بخشهایم را صبح بغل کردم. آرامشبخش بود.
وبینار حمیده وحدتی را بودم و جالب بود.
با صدای رعد و برق از خواب بیدار میشوم. اصلا فکر نکنید که ترسیدم. بین تحلیلهای مغز که صدای انفجار بود یا صدای رعدوبرق و چشمهایم که بهزور باز میشدند، روز آغاز شد و بوم. ترانس پکید. صدای انفجار در برابر صدای ترکیدن ترانس، سوسولی است. صبحِ دراماتیک-انفجاری-بارانی پشت پنجره در حال طلوع بود. ذوقزده به کنار پنجره میروم و باران را میذوقم. آمدی بلاخره؟ اولین بارون پاییزی. کوچه ما هم بارانی شد بلاخره. باز به تختخواب برمیگردم و لذت زیر پتو بودن در روز بارانی با صدای پسزمینه شرشر باران و رعدوبرقهای انفجاری را با خود به تخت میبرم. چشمهایم باز سنگین میشوند و بوم. چیزی نشد، ظهر شد. وبینار یوتاب جان را بازیدم و دخترک مثل چه از افسانه و اسطوره گفت. آنهم دوبار. آفرین بر تو.
رفتم دم پنجره دوباره، نشستم پشت میزم. آزادنویسی کردم. از باران نوشتم و شوق زندگی. باران بهانهای شد تا روزگفتار را بلاخره ضبط کنم. اینگونه شد که اولین روزگفتارم را بداهه ضبط کردم و هوا کردم. تا همین الان بارها خواستم پاکش کنم. مدام نشخوار کردم که این چرتوپرتها چه بود گفتی. سانسورکننده درونم امروز حسابی کفری شده بود. من هم گذاشتم وویسم در کانالم، آینهی دقش بشود. بترکد اصن. عبضی.
گزارش نیک دیروز هم نوشتم و هوا کردم.
بعدش هم کار بود و کار. تا وبینار حمیده جان که درباره ادبیات گمانهزن بود. آنها رفتند نوشتند و مادر تلفن کرد. تا تلفن تمام شد، وبینار هم تمام شد. نشد یک وبینار را سیر دل باشم. بعدش هم کار و احتمالا رنگ کردن چندتایی مربع صورتی.
این یک هفته ای که نتوانستم گزارش نیک بنویسم ، هر روز را از آدمهایی روزی دلخوشی ام بودند ، به بدترین شکل ناامید شدم، فکر نمیکردم روزی در زندگیم این حجم از دلسردی را تجربه کنم، شاید این هفته فقط زندگی را مشاهده و تحمل کردم ، هر روز تنها تر میشوم. گاهی سعی میکنم با کار خودم را از دنیا فارس کنم اما آنجا هم اینقدر که روز چالش و دعوا هست فقط سر درد دارم، کاش دردها ی بدنی اجازه میدادند در بدن خودم قرار را تجربه کنم، شاید باید خیلی توجه به دردها هم نکنم. دیروز که از سر کار برمیگشتم زن و شوهری که کودک بیماری داشتند راه را گم کرده بودند، آنها را به آدرسشان رساندم، شاید تنها کار مفیدی که این هفته کردم همین باشد. امروز وقت کردم کمی خطاطی کنم، هنوز هم نمیدانم چطور میتوانم آدمی که مرا با هنر پیوند داد فرمول کنم، کنار او خلاقتر میشدم، از زمانی که انگار خواستم به عمد او را نبینم روز به روز از همه چیز ناامیدتر میشوم، بلد نبودم باید چکار کنم فقط توانستم فاصله بگیرم. اینقدر که ملاحظه همه چیز و همه آدمها را کردم، بیشتر نادیده گرفته میشوم چرا باید اینطور باشد، حالا تصمیم گرفته ام که دیگر ملاحظه کار نباشم و حرفم را بزنم حتی اگر دیگری ناراحت میشود شاید اینقدر که ظرفیتم پرشده است دیگر نمیتوانم ملاحظه کنم. قبلا راحتتر گذشت میکردم و نادیده میگرفتم.
شاید تنهایی زیادی و معاشرت نداشتن هم این کار را با آدم میکند. هنوز هم تنها رفیقم نوشتن است اما مدتی است که نظم در نوشتن را هم از دست داده ام و اینقدر خسته میشوم که وقتی میخواهم بنویسم خوابم میبرد.نمیدانم شاید دارم آدم کم تحملی میشوم. کاش بتونم کاری برای این وضعیتم بکنم تا کمی ظرفیت تحملم برای بی ملاحظه بودن آدمها زیاد شود بتونم بیشتر گذشت کنم. اینقدر دلتنگ نشوم
گزارش نیک پنجشنبه ــ ۱۴۰۵/۸/۱۴
سال واژه ــ بازآفرین
صبح زود بیدار شدم.هوا کاملا ابری و بوی باران میداد.روتین صبح را با صفحات صبحگاهی آغازیدم.خوشحالم تبدیل به عادت شده.
مردهمسایه بانگرانی تمام وارد شد و ایزوگام خریده که خودش قصد چسباندنش را داشت.به کمکش رفتم.ازش پرسیدم چرا یکی دوروز زودتر ایزوگام نکردی و مگه هواشناسی اعلام باران نکرده بود؟ و انگار بدبختیهایش را یادش انداختم و از مشکلات مالی گفت و اینکه همینم با کلی التماس و قرض آوردم. از شانس او باران هم شدت گرفت و کارمان لنگ شد.هر کسی که از راه میرسید بلافاصله همان سوال من را میپرسید و اوقات این بندهخدا تلختر.
کار تعطیل شد و باران برکت الهی بارید و من مدهوش از بوی خاک نمدیده و غرق در خاطرات دبستان.
وبیکار ضبطشدهی سرزبان را گوش کردم و نکته برداری کردم و نوشتم (تنگنظر نباشیم…چگونه وسعت نظر داشته باشیم؟)
به یوگای چاکرا ششم و چشم سوم پرداختم و ومدتیشن آن و کمی هم زبان ترکی خوندم.
گزارش نیک دوستان را خواندم و رفتم به سراغ شب هول و روزها در راه. وبینار نویسنده ساز و آزادنویسی و کتاب «یادداشتها و گفتارههای خارج از نوبت» از رضا بابایی که استاد زحمت کشید وچند صفحه از آن را ضمیمه کرد که بعد از وبینار خواندمش و چند پاراگراف رونویسی کردم:
«شعر را بشنو، از زبانی که مزمار غزل در چشم اسرار ازل کرده است، شعر را نخوان؛ ننویس؛ نگو؛ بشنو.هنوز باید ساعت عیش را به وقت خیام کوک کرد؛ غم را به دام سعدی انداخت؛ آسمان را در زنبیل مولانا ریخت؛ در زفاف عشق، طبل نظامی را به صدا در آورد؛ و به لورکا سفر کرد و مدایح بیصله سر داد.»
در وبینار رئالپر شرکت کردم، از جن و پری و…حرف زدیم و کلی خندیدیم و نوشتیم.
آخرشب هم گزارش نیک تنظیم کردم و هوا.
نسیم عزیزم
از دیدن پیامت در «بله» خوشحال شدم. تشویقت باعث شده بود که نظرات را در «بله» هم فعال کنم. چه خوب شد پیشنهاد دادی و چه خوبتر که پذیرفتم. تشویق دوستان شادم میکند بیتعارف.
اما امروزم تا به اینجا که ساعت 20 و 10 دقیقه است:
صبح بعد از عبادات از شعر آلبوم علی عبدالرضایی رونویسی کردم. قصدی برای شاعر شدن ندارم ولی دوست دارم نثرم قوی شود.
نیمساعت نرمشهای کششی انجامیدم. ترشی نخورم چیزی میشوم؟
به عنوان خُبره پرسشنامهی همکارمان را که دانشجوی دکتری است، نظر دادم.
نیمساعت رفتم اولین جلسه بازخورد کتاب اصلگرایی در باشگاه کتابخوانی 5 صبحیها.
رفتم روز دوم همایش شهیدمطهری. موقع پیاده شدن از ماشینم، معاون محترم آموزشی دانشگاه را دیدم، سلام دادم. پلهها را هممسیر شدیم. اولین بارشان بود که ملاقات من نصیبشان میشد. گفتم خانم دکتر سه سال دیگر بازنشست خواهم شد. البته که من سه سال است که حرف از بازنشستگی میزنم اما قبولی دکترا و تغییر شرایط کاریام به مدد حمایت مدیر گروه نازنینم نظرم را تغییر داد. سه سال هم میایستم و بعد فلنگ را میبندم برای پرداختن به حرفهی مورد علاقهترم «مشاوره توانبخشی».
نسیم عزیز
الان ساعت 22 است. مادر در پایان جملهی بالایی صدایم کرد برای شام. مهمان داشتیم. البته اگر بشود خواهر و برادر و خانوادههاشان را مهمان دانست. از میزبان میزبانترند. اما در جلسه صبح همایش گفتگو از مشکلات بود و راهحلهایش. اوضاع جوری است که انگار همه منتظرند، منتظر خبر بزرگ. از جلسه برگشتم و نماز و ناهار و مطالعهی سهم امروزم از کتاب اصلگرایی و چُرت بعد از ظهر.
ساعت 17 هشتمین جلسه گروه را داشتم با دوستان با ام اسم. الان داستان «تهیه کننده در زیر کاناپه» را از چخوف خواندهام. باز اسم شخصیت را سروژ استپانیان این طور توضیح داده است: « او کسی جز ایندیوکف (Indyukov «ایندیوک» به معنی «بوقلمونِ نر» است. م» تهیهکننده و اجارهدار تئاتر نبود.» همین جمله هم کل داستان را لو میدهد.
امشب حوصلهی روزگفتار گرفتن و درس خواندن ندارم. چند صفحهای از «هیس» محمدرضا کاتب میخوانم و شاید سری هم به «خسرو خوبان» رضا دانشور بزنم. کتاب خسروخوبان را از باشگاه ادبیات در تلگرام دانلود کردم. اولش پیشگفتاری از ژان کلود کاریر است، میشناسمش شوهر مرحوم ایران تجدد است.
قبل از خواب یاد رفتگانم خواهم کرد و فاتحهای برایشان خواهم فرستاد. از دیروز خیلی یاد پدر خدابیامرزم هستم. روحش شاد.
— روزی شبیه جمعه
امروز پنجشنبه بود.
دوستش داشتم. خوشحالم که توانستم تجربهاش کنم.
در خانه بودم و جایی نرفتم.
صبح برای انجام ورزش بیدار نشدم. دردی در چهار سر رانهایم حس میکردم که کمرم را هم بینصیب نگذاشته بود. تسلیم بدنم شدم و اجازه دادم استراحت کند. شاید هم نیازی به اجازهام نداشت و در هر صورت کار خودش را میکرد.
خلاصه بخواهم بگویم. روزم به این شکل گذشت.
– دستی به خانه کشیدم در حد جاروبرقی کشیدن.
– صورتم را آرایش کردم. همسرم در تعجب مانده که چطور شده که چند صبح است بزک دوزک میکنم. راستش خودم هم فعلا نمیدانم، فقط به سمت آرایش کردن کشش پیدا کردهام. شاید این هم هورمونی گذراست.
– تماس گرفتن با مادرم و حال و احوال پرسی از او.
– به مهمانی دعوت شده بودم که نرفتم، اول دچار عذاب وجدان شدم اما با خودم کمی حرف زدم و آرامش کردم.
– خواستم راجع به این خورهی فکری با لیلی حرف بزنم که پاسخگو نبود و وقتی او میتوانست تماس بگیرد من مشغول به کارهای خانه بودم، نشد گفتگو کنیم.
– ناهار دوباره هویج پلو گذاشتم. گفته بودم که اگر غذایی را دوست داشته باشیم زیاد تکرارش میکنیم. برای تنها نبودنش سالاد کاهو هم تنگَش زدم.
– همسرم مرغ خریده بود. قسمت سینه را او شست و رانها را من. بستهبندی کردیم و در فریزر قرارشان دادیم.
– سریالی که چند روز است شروع کردیم را ادامه دادیم.
خورهی سریال شدهایم. مسلسلوار تمام قسمتها را درو کردیم.
– آخر شب حمام رفتم. گرمای آب بدنم را نرم کرد.
دیگر چیزی از امروز در خاطرم نیست.
وقت خواب است. امیدوارم خوابهای خوب ببینیم.
سلام
حقا که نوشتن یک خط هم جرات میخواهد، اما گفتن صدتا حرف مثل آب خوردن است .امروز هم در نیمه روز هوشیارتر شدم. وسواس شدم یک داستانک بنویسم . وبینار را نیمه بودم والبته نیمه آن هم پیاده روی بودحسابی بهم انرژی داد .زندگی را از هرسن وزمانی شروع کنی بازهم هیجان خودش را دارد.این روزها که ذهنم در کلمات میچرخدبه محیط نچسبم کمتر گیر میدهم
دوست دارم یه روز بیاد به هر چی اسمه جون بده
خود آفتاب خود بارونو به من نشون بده
دوست دارم یه روز بیاد که واژه خیس آب بشه
سقف نمناک دلهای کاغذی خراب بشه
واژه ابری بشه دلتنگیشو همراش بیاره
چیکه چیکه بباره، واژه تو ترانهها خیس بشه
پیر بشه، جوون بشه. تو رگهای خشک ما، واژه مثل جون بشه.
واژههتی پرغم، سایهتون کم
غصه آفتابو گفتیم، چیکه چیکه آبو گفتین
بذارین آفتاب و بارون بزنه، بذارین
چقدر از بارون میگین یه بار ببارین برامون
قطره قطره آب بشین رو صفحه دفترامون
دوست دارم یه روز بیاد به هر چی اسمه جون بده
خود آفتاب خود باردنو به من نشون بده
آخریم محتوای دریافتسم بود، ترانه ” دوست دارم یه روز بیاد” از آ. افشار
‐——-
شکرگزادی، خرید ۸ خودکار رنگی- پیادهروی زیر بارون، کار که شاید بیشتر در موردش بنویسم بسیار زیاد بالای ده ساعت
کمک به مامان تماس با دوستی برای تبریک تولدش
گزارش نیک ۱۷۷ فرح
اقا سردار ۸ آمد در حالی که دلم می خواست تا ۹ در تختخواب باشم.
البته دیشب بد خوابیدم و بدن درد داشتم بعضی شبا اینجوریم آخر بعد از نماز صبح قرص سرماخوردگی خوردم. شاید اتاقم سرد بود بعد از نماز صبح شوفاژ برقی را روشن کردم و تا ۷/۵ تختتبارک خوابیدم.
اقا سردار به نظافت خونه پرداخت، البته بعد از صبحانهای که شامل ۵ یا ۶ عدد تخممرغ که خودش در خونهاش آبپز میکند و پوست میکند و با نان لواش که با خودش میآورد، میخورد.
توی خونه ما فقط میوه و چای و ناهار میخورد و گاهی هم ناهارشو میبرد که من بیشتر غذا میدهم که اگر بچههایش هم دلشون خواست، کافی باشد. ماه پیش کل قورمه سبزی با گوشت فراوان بهش دادم الهی شکر که خدا دل دادن را بهم داده.( کار نیک امروز من)
لیلا رفت سر کارش . امیرحسنم اومد چای فقط خورد و رفت باشگاه بدنسازیش.
✔️آشپزی : ناهار گوشت بوقلمون برای اولین بار پختم با سبزیجات و آلو بخار و کته سفید. امیدوارم همه خوششون بیاد.و البته اقا سردار هم بخوره، خیلی او مراقب سلامتیاش است.
✔️تغذیه کانال فرحنامه ، با شبنویسی هفته پیش از مهمانی شام، در خانه قدیمی ِمان که رفته بودم و خاطرات جوانیهایم زنده شد.
اقا سردار برای هر روز کاری از ۸ صبح تا دو بعد ازظهر ۲/۵ میلیون تومان میگیرد.
ولی تمام شیشهها بلند قدی را را پاک میکند . جارو میکشد ، سیرویسها بهداشتی را میشورد. و تمام پارکت چوبی را هم با تی و آب یا دستمال با آب سرکه میکشه که براق بشه. در واقع یک خونه تکونی اساسی میشه.
حالا یکشنبه هم گفتم خونه مادرم بیاد انشالله
محمد خسته دیروز است ساعت ده رفت یکساعتی خوابید.
منم دارم کانال تلگرامی دوستان نویسندهام را میخوانم.
گزارش نیک دوستان دیروز را خواندم.بعد از رفتن سردار یکساعتی بیحال افتادم.
لیلا اومد ناهار خورد. عصر با لیلا رفتم مرکز تجاری گلستان، باران بشدت می آمد.
(روزانه نویسیام شبیه دفتر خاطرات آیهالله رفسنجانی شده)
شرکت در وبینار نویسنده ساز. چون در مسیر خرید بودم نشد ۱۵ دقیقه را با گروه وبینار نویسنده ساز بنویسم.( به فول امریکاییها ، واتِ پیتیwhat a pity)
در مرکز تجاری تو بارون رفتیم رستوران AM. PM
اولش که وارد شدیم از دختر جوانی که دم در مارا پذیرش کرد، پرسیدیم: «سوپ کدوحلوایی دارید؟ »
گفت : «داریم.» بعد شماره موبایلمان را گرفت و در موبایلش یادداشت کرد.
داخل شدیم و سفارش غذا دادیم اولش قرار بود یک کاسه سوپ بیاره و یک ظرف سیبزمینی سرخ شده. بعنوان پیشغذا .
از ساعت ۶ و ربع در رستوران توی باران تند که از پنچره قدی رستوران میدیدیم، نشستیم. از سقف رستوران از چپ و راست آب چکه میکرد. اما ما جایی نشستیم که آب کمتر میچکید، رستوران سازه یک سوله فلزی بود که سقف سیاه پر از لوله و آهن سیاه تودرتو داشت و معلوم نبود از کجاها باران میچکد. نور کافی نبود در واقع تو تاریکی همه نشستهبودیم. چای و کیک هم هر نیمساعت به نیمساعت میآوردند. ۷ یا ۸ نفر گارسون دختر و پسر جوان چپ و چهار سمت ایستاده بودند. اما آوردن سفارشها با تاخیر بود. انگار زمان در این رستوران روی دور کند بود. بعد از نیمساعت که ما سفارش دادیم تازه دوتا لیوان و دوتا بشقاب و چنگال و چاقو آوردند. باز ما منتظر بودیم نیمساعت گذشت، دخترم پرسید آیا سفارش ما را می آورید ؟ گفتند الان.
یکربع که گذشت، گارسونی که سفارش را گرفتهبود، آمد و گفت سوپ نداریم . درحالی که دوتا میز مشتری بیشتر نداشت و آنها هم چای و کیک میخوردند. دخترم گفت که ما سه ربع ساعته معطل یک کاسه سوپ کردید حالا میگید ندارید. خوب این را از اول میگفتید.
گارسون پسر جوان گفت شما یکربعه که آمدید. دخترم که به دوستش در همان رستوران پیام داده بود از روی ساعت پیامش گفت دقیقن ما سه ربع نزدیک یکساعته در باران توی رستوران شما نشستهایم. بجای اینکه عذرخواهی کنید که سوپ نداریم، دارید میگید که ما حدود یکربع معطل شدیم؟
دخترم گفت تا ما نشستیم شما میدونستید که موجودی اشپزخونهتون چه وضعی دارد. آشپزخونه اوپن نشان میداد که این ۷ یا ۸ نفر دراز و کوتاه، دختر و پسر جوان، باید زودتر به مشتری خبر میدادند، که مثلن فلان آیتم غذای آنها ته کشیده و زود به مشتری خبر بدن چیز دیگری سفارش بده، نه که یکساعت مشتری را لنگه پا نگه دارند. از این رستوران در منطقه شهرک غرب که ادعای با کلاس بودن دارند آدم انتظار نداره اینقدر کند و بی توجه به مشتری عمل کند.
در باران به خونه آمدیم. ولی در عوض هوای عالی خوردیم. در خونه طاس کباب را گرم کردم و همراه با محمد خوردم. لیلا هم سالاد کینوا دیروز را نوش جان کرد.
بعد هم نماز مغرب و عشا را در خانه نظافتشده خوندم. و شکر خدا کردم.
🐌
حلزون مدرسه نویسندگی امشب از سرخوشی زیاد دوتا چشمش از کاسه پریده بیرون . حلزون عزیزم مراقب خودت باش. مگه قرار نشد آهسته و پیوسته کار کنی؟
✍️ «خواندن، مغروم میکند، نوشتن شرمسار.» (رضا بابایی)
✍️
«کلمهٔ «مغرم» (بر وزن مُعَظَّم یا مُعْرَم) ریشهای عربی دارد و بسته به تلفظ و کاربرد، چند معنای متفاوت دارد:»
۱. به معنای «شیفته، عاشق و دلداده» (مُغْرَم)
• در فارسی امروز و متون ادبی، بیشتر به معنی شیفته، عاشق، دلبسته، مشتاق و علاقهمند به چیزی یا کسی به کار میرود (مثلاً: «مغرمِ فلان چیز است» یعنی شیفته و دلدادهٔ آن است).
۲. به معنای «بدهکار و گرفتار وام» (مُغْرَم)
• در لغتنامههای کهن (مانند دهخدا و منتهیالارب) به معنای گرفتار دین، وامدار، مقروض و کسی که زیر بار تاوان یا خسارت سنگینی مانده است.
۳. به معنای «تاوان و زیان مالی» (مَغْرَم)
• با تلفظ «مَغْرَم»، به معنای غرامت، تاوان، زیان مالی یا بدهی است؛ به ویژه زیانی که فرد بدون ارتکاب خیانت یا گناه، مجبور به پرداخت آن میشود (مانند آیه قرآن: «مغرم» به معنای بارِ سنگینِ غرامت)
مغروم؟مغرور ؟ چه؟
این جمله عمیق و تکاندهنده از استاد رضا بابایی (نویسنده، پژوهشگر و ویراستار فقید)، یکی از زیباترین و دقیقترین توصیفها درباره زیستِ فرهنگی، مواجهه با دانایی و دشواری خلق اثر است.
این سخن، عصاره نگاه کسی است که سالها در فضای کلمات، کتابها و اندیشهها نفس کشیده و به خوبی دو روی سکهٔ «دانستن» و «آفریدن» را لمس کرده است.
چرا خواندن انسان را مغرور میکند؟
زمانی که کتابی میخوانیم، مدام در حال دریافت و جذب هستیم. ما بدون سرمایهگذاری سنگین و تحمل مرارتهایِ تولیدِ یک اندیشه، به دستاوردهای فکری بزرگی دست پیدا میکنیم.
• احساس کاذب کمال: خواندن به ما وسعت دید میدهد، دایره واژگانمان را بزرگ میکند و ما را با جهانهای جدید آشنا میسازد. این انباشت اطلاعات، به راحتی میتواند در انسان این توهم را ایجاد کند که «من بیش از دیگران میدانم و میفهمم»، و همین ریشهٔ آن غرور ذهنی است.
• جایگاه ناظر بیطرف: هنگام خواندن، ما در مقام قاضی و ناظر نشستهایم و کار دیگران را قضاوت میکنیم، بدون اینکه خودمان را در معرض ارزیابی قرار داده باشیم.
چرا نوشتن انسان را شرمسار میکند؟
اما درست در لحظهای که قلم به دست میگیریم تا بنویسیم، ورق برمیگردد. نوشتن، فرآیندِ عرضه و آشکار شدن است.
• عریان شدن ذهن: وقتی مینویسید، تمام دارایی فکری، لغزشها، محدودیتهای ذهنی و فقر واژگانی خود را روی کاغذ میآورید. نوشتهٔ شما، آینهای تمامقد از عمقِ واقعی دانش شماست، نه آن چیزی که ادعا میکنید.
• فاصله میان ایده و کلام: بارها پیش میآید که ایدهای در ذهن ما بسیار درخشان و بینقص به نظر میرسد، اما وقتی آن را به زنجیر کلمات میکشیم، متوجه میشویم چقدر ناقص، الکن و ناپخته است. این رویارویی با «ناتوانی خود در بیان حقیقت»، نویسنده را در برابر خودش و مخاطب شرمسار و متواضع میکند.
• پذیرش مسئولیت: نوشته ثبت میشود و باقی میماند؛ بنابراین نویسنده باید مسئولیت تکتک کلماتش را بپذیرد و در معرض نقد و قضاوت دیگران قرار بگیرد.
پیام نهایی این عبارت
استاد رضا بابایی با این عبارت کوتاه، از یک سو ما را به تواضع در برابر دانایی دعوت میکند و از سوی دیگر، شهامت و سنگینی کار نویسنده را یادآور میشود. خواندن، ما را به آسمانِ پندارهای بزرگ میبرد، اما نوشتن ما را به زمینِ واقعیتِ خودمان بازمیگرداند و فروتنی را به ما میآموزد.
آیا مایلید بخشهای دیگری از یادداشتها یا کتابهای رضا بابایی (مانند کتاب «کتابخوانی» یا «دیوانگیهای ارگانیک») را با هم مرور کنیم، یا دوست دارید درباره تکنیکهای غلبه بر ترس و شرم از نوشتن گفتگو کنیم؟
خرچنگ بهقیمت قدیم
-صبح است و مهمانِ شعر دیگری از شاملو:
«بر جای لیک، خاطرهام گنگ
خاموش ایستاد
دنبال ما نگریست.
و چندان که سایهمان و سرود من
در راه پرغبار نهان شد،
در خلوت عبوس شبانگاه
بر ماندگی و بیکسی خویشتن گریست.»
-صفحات صبحگاهی را مینویسم. اینبار نه قسطی که نقدا نوشتم.
-بهسرم میزند کتابفروشیها را برای یافتنِ «خرچنگهای بلوری» بزنگم. بهترتیب شهرکتاب مهرشهر، کتابِ ماجرا و شهرکتاب جهانشهر را زنگیدم. دوتای اول که هیچ. اما جهانشهری گفت: «بله داریم». حتی گفت: «قیمت قدیمه». زودی حاضر شدم و رفتم شهرکتاب. خریدمش. خوش و خرم برگشتم. و دوباره خوشحال از اینکه جهان مرا از امتیازِ ویژهی «خرید کتاب بهقیمت قدیم» بهرهمند کرد.
-خرچنگهای بلوری را میخوانم. متنش ساده، صمیمی و تصویری است. حالوهوای ویژهای دارد. میرسم به فصل دومش و اینگونه میآغازد: «امروز هوا ابری است». و دقیقا امروز هوا ابری است. ترکیبی از سرما و نم باران. و منی که با یار همیشگیم، قهوه، کیف کتاب و هوا را میبرم. فصلهایش کوتاه است و زودی تمام میشود. سهفصلش را مزهمزهکنان بهپایان میبرم.
-پس از خواندن خرچنگها میروم سراغِ آقام، قائد. «پیش به سوی جهانی عاری از مدیرمعلم». با زبانی کنایهای، گذشتهی خود را بهانهی یکسری نقدهای اجتماعی میکند. خلاصه کنم: خواندنش خرکیفم میکند.
-پس از خواندن، کمی به آزادنویسی میپردازم تا بر خواندههایم مروری اجمالی داشته باشم.
دوباره «داستانهای موازیِ» اصغرفرهادی را میبینم. نهکامل. تنها بخشهایی از میانهی فیلم.
-سرگرمِ تمرین کارگاه «خودواژه» میشوم و حاصل را در بخش مربوطه ثبت میکنم.
-نوکی به آمار میزنم. صرفا جهت بهفنا نرفتن جریانِ خوانش.
-دوباره سرگرم خواندن خرچنگهای بلوری میشوم. اینبار با دمنوش سیب و دارچین.
-و در نهایت پس از پیادهروی و آزادنویسی شبانه، پایانِ روزم را اعلام میکنم.
حلزون چپه شده است.
امروز روز راهرفتن بود و دیدن.
کلی دختر خوشتیپ دیدم و لذت بردم.
عیادت یکی از عزیزترینهام رفتم. علائم سرماخوردگی که دارم نشد بغلش کنم. ۲ سال است بغلش نکردهام. پوست و استخوان شده است.با هم نشستیم گریه کردیم.
شببخیر
عشق: چند دقیقه رقصیدن بود با آهنگ on the floor. و کشیدن سنتزهای داروها. کشیدنشان با ماژیکهای رنگی بهم کیف میدهد.
تحرک: حمام رفتن هم تحرک به حساب میآید؟
نه دو سه باری هم رقصیدم.
گفتوگو: امروز با مامان گفتوگوی مفصلی داشتیم. به نظرم هر چندوقت یکبار این گفتگوهای فلسفی لازم است. اینکه هدف و انگیزهمان برای ادامه دادن چیست؟
برایش از خودروایتگری و تاثیراتش گفتم. پیشنهاد دادم نوشتن را امتحان کند.
پیگیری: درس خاندم. با سارا راجب دو داستانکوتاهی که خاندیم مختصر حرف زدیم. آزادنویسی نداشتم. زبان چند کلمه خاندم.
خاطره: یاد زمانی افتادم که برای دخترعمهام ریاضی توضیح میدادم. راست میگفت کمی خشن برخورد میکردم. عذابوجدان گرفتم.
خلوت: خلوتهایم پرسروصداست. به نوشتن نیازمندم.
شعر: شعری از سارا خاندم. چقدر نوشتههایش را دوست دارم.
امروز زیاد نوشتم. صفحه را نگاهمال کردم، خطوط را جوهرمال. به خودکار خوش گذشت و من هم کیفور شدم.
رفتم پیادهروی. زانویم نق زد دادوبیداد کرد. نمیدانم چرا وقتی سرما را میبیند بدخلقی میکند، عصبی میشود و سرم فریاد میکشد.
باید برایش یک هدیه بگیرم. به نظر زانو بند میتواند خوب باشد.
فیلمی را انتخاب و شروع کردم به دیدنش. به نظرم فیلم خوبی است. کارگردانی و محدود بود دیالوگهایش را دوست دارم. پسری به نام بیلی به زندان میافتد. حالا باید در زندان زندگی کند. یا زندان باعث میشود زندگی را ببیند. این تضاد جذاب است. شکست، ناامیدی، مرگ، تمسخر، ترد شدن، ترس، تنهایی، تلاش، اعتماد، پیروزی، امید، دوستی، عشق، بیلی همهشان را در زندان تجربه میکند. چیزیهایی که وقتی آزاد بود هیچ کدام را نداشت و زندگی پوچی را میگذراند.
تکرارآموزی امروزم فرسی خوانی بود. خیر از خواندش سیر نخواهم شد.
علاوه بر فرسی شعر مادرد از علی عبدالرضایی را خواندم. تکرارآموزی به چرخش یک تکه نبات در دهان میماند. هر بار که دور زبان میچرخد شیرینی بیشتر از پیش در دهان بخش میشود.
امروز از گوش دادن به موسیقی جدیدی که پیدا کردم لذت بردم. نتها به شیوهای نو دستهای هم را گرفته و به گونهای متفاوت میرقصیدند. من را فرو میبردند در تشتی از شور و وقتی از تشت بیرون میآمد به هوا اکلیل میپراکندم.
رومان لیلی و باغهای جهنم را شروع کردم. صفحه به صفحه جالبتر میشود. مثل رود روان و جاریست و میتوان یک نفس خواند.
در انتها نیز با یداله رویایی و شعرهایش در آسمان شبم ستاره کاشتم.
میخواهم یک تفنگ بخرم و کلاغهایی را نشانه بگیرم که هر روز صبح به سیم کولر نوک میزنند و از خواب بیدارم میکنند.
فیلم the devil wears prada 2 را دیدم. قسمت اولش را پارسال دیده بودم. اندی ساکس که فشن ژورنالیست است، سالها پیش به دلیل اختلاف نظر با کارفرما، از شغلش استعفا داده و در شرکت دیگری مشغول به کار شده است. اما شرکت جدید بنا به دلایلی بیشتر خبرنگارها را اخراج میکند که اندی هم جزوشان است. حالا اندی چارهای ندارد جز اینکه برگردد به کار قبلیاش و بکوشد نشریه را از تعطیلی نجات دهد. در کل پیشنهادش نمیکنم.
چند جمله از آزادنویسی هزار کلمهای:
«نمیخواهم نیمفاصلهها را حرام کلمههای عربی کنم. من همانم که میخواستم روزی معلم عربی شوم.
تابهحال در مستی ننوشتم که در هوشیاری ویرایشش کنم. ارزش امتحانکردن را دارد.
حس میکنم در زندگیاش تابهحال چیز درستوحسابی ندیده که این طوری محو چیزهای دمدستی میشود».
فیلم the cycle را هم پیشنهاد نمیدهم.
چند صفحه «شکارچی کرم ابریشم» و «خبر» از یونس شکرخواه خواندم.
عذاب وجدان دارم که بیشتر در کانال تلگرام فعالیت نمیکنم.
استاد که در نویسندهساز از وبلاگنویسی گفت، یاد قدیمها افتادم که خواندن بلاگ چقدر برایم جذاب بود. در مدرسه لحظهشماری میکردم که برسم خانه و بلاگ بخوانم.
آخر شب کمی پیادهروی کردم.
From احترام کرمی on گزارش نیک ۱۷۶: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عاطفه قربانی on گزارش نیک ۱۷۶: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه علیزاده on گزارش نیک ۱۷۶: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم جلوانی on گزارش نیک ۱۷۶: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهشـید خوشآموز on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سیمین مهرابی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمدی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرام قنبری on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سامان مفیدی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه پاسدار on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه علیزاده on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرزو بابایی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریمبانو صنعتی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From باده علوی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فائزه اعظمی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه شَبّه on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From طاهره قاسمی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرمان نادری on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب قهرمانی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره عسگری on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From محبوبه گلکار on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرح صداقت on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرح صداقت on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی ابارشی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سحر فرهادی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساحل خسروی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم ابراهیمی قندک on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا حبیبی on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۷۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟