1. سالواژهام: استمرار
2. پیادهروی به مدت 35 دقیقه به دور باغچه
3.شرکت در وبینار خانم سعادت که بسیار تجربهی عالی بود کلش داشتم یادداشت برداری میکردم.
4. بررسی نرمافزار برای مدیریت دانش شخصی که در این راستا Notion و Joplin خوب هستن اما Notion متاسفانه با فلیترشکن کار میکند.
من خیلی خوشبختم. برای اینکه مینویسم. برای اینکه اطرافم انسانهایی هستند که نویسندهاند. اینکه در جمعی باشی که شباهتهایی با تو دارند، نوعی از خوشبختی است. از طرفی اینکه در این اوضاعِ بههمریخته عدهای امیدوارانه مینویسند و هنری دارند، بسیار شگفتزدهام میکند. گاهی به این میاندیشم که معنیِ این همه تلاش چیست؟ میخواهیم چه چیزی را به اثبات برسانیم؟ اما بعد میگویم: لازم نیست همه چیز، معنی داشته باشد. من این کار را انجام میدهم چون ذاتن دوستش دارم. چون به نوشتن تمایل دارم و این میل به اجبار نیست. اختیاری و از روی دوست داشتن است. و هر کار ِ مثبتی که از روی دوست داشتن و اختیار باشد، نشان از آزادی و رستگاری دارد. امروز صبح آزاد نویسی کردم. اما شاید نتوان آزاد نویسی نامش نهاد. وقتی فکری توی سرت هست که همهی زندگیات را به آن سمت میکشاند، شاید نتوان به طور مسلّم آزاد خطابش کرد. مطالعهی طولانیِ کتاب خوشبختی به روایت ناوال، پیادهروی در باران، حضور نصفه و نیمه در نویسندهساز و شرکت در اولین وبینار «خیالخانه» به میزبانی خانم ساجده حقپرست که اتفاق بسیار خوبی بود که شنبهها ساعت ۱۹ برگزار میشود.
تا بعد
با سردرد از خواب بیدار شدم. پیادهروی پاییزی را گذاشتم برای فردا.
سه صفحه با هر سختی بود نوشتم.
از سکوی سرخ این بار رویایی در مورد «تصویر» در شعر میگوید: «شعر اگر تصویر نداشته باشد شعر نیست، اندرز است و موعظه، آنچه را ما امروز تصویر نام میدهیم در گذشته خیال نامیده میشد. شعر بی تصویر شعر کم ارتفاعی است، بلندپروازی ندارد، دست یافتنی است و رام و آرام. شعر باید مشغله ماوراءالطبیعه داشته باشد و از آن سرچشمهها آب بخورد، وزن و قافیه رکن بنیادی شعر نیست، اما تصویر را نمیتوان از شعر که جزو وجودش است دور کرد. شعر بی تصویر همان نظم است، سعدی ناظم خوبی است، اما حافظ با شعرهای ناب تصویری خود شاعر است.»
جلسهی تمرینجا شرکت کردم.
نیم ساعت خوابیدم اما همچنان سردرد داشتم.
پس از وبینار نویسنده ساز، نوبت وبینار ساجده حق پرست بود که از «خیال» در شعر گفت. پنج دقیقه با هم نوشتیم. قرار است شعرها را برایش بفرستیم و در وبینار راجع به آنها حرف بزنیم.
برنامه روزانهی فردا را مینویسم.
از هجومِ خُردهخاطرهها
چند روز پیش برای تیتر نوشتم «هزار خردهخاطره»، گاهی برای تیتر از اغراق استفاده میکنم، ولی واقعن فکرش را هم نمیکردم اینهمه خاطره داشته باشم. این خردهخاطرهها را نوشته بودم ولی قلمانداز، تا الان به پنجاه خُردهخاطره رسید. این در حالی است که اتفاقهای مهم زندگیم را در این فهرست نیاوردم. آنها خاطره نیستند، فرق دارند. آنها اتفاقند و اینها خاطره.
میدانی چه کسی به خودش اجازه میدهد که اندیشه و فلسفه به دیگران آموزش دهد؟ آدمِ متوهم
وقتی از خودکشی حرف میزنم، خاطرهی همهی آن پنج نفری که از خودکشی نجات دادم یادم میآیند و آن یک نفری که نتوانستم. آن یک نفر به من نگفته بود که قصد این کار را دارد. بعدها فهمیدم که قبل از خودکشی وحشتناکش، به چند نفر از فامیل گفته بود. آن لحظه دلم میخواست همهی فامیل را آتش بزنم که آدم چهطور میتواند تا اینحد بیخیال باشد؟ و آن پسر چشمآبی با موهای طلایی برادرِ آن پسرداییِ خواننده است. آن خواننده هم این آهنگها را نمیخواند، بعد از مرگِ برادرش، فروپاشی را پشت آن خندههای مصنوعی قایم کرد. او فقط صحنهی وحشتناکِ خودکشی را دید. حالا فهمیدید چرا از فلسفه حرف نمیزدم؟ هر وقت توانستی یک نفر را از تصمیمِ قطعی خودکشی با سیدقیقه حرفزدن نجات بدهی بیا دربارهی فلسفه حرف بزنیم. آدمی که میخواهد خودکشی کند میدانی از چه دنیا و کلمههای بیرحمی حرف میزند؟ او آنقدر بیرحم شده است که برای جانِ خودش نقشهی قتل کشیده. اصلن راحت نیست متقاعدش کنی که به زندگی برگردد و زیبایی زندگی را ببیند. هنوزم آن دیالوگها یادم میآید، بدنم درد میکند. من از کودکی استراتژیست بودم. از همان بازیهای شطرنج، روشها را بلدم. خیلی از روشهای مدیریتِ بحران را ذاتی میدانم. ولی باز تمامِ بدنم درد میکند وقتی یادش میافتم. این دو روز هم باز یادم افتاده بود. حالا تا اینجای نوشته، فهمیدید که من خودم را فلسفهدان میدانم و چنان قدرت استدلال و قدرت متقاعدسازی دارم که اگر بیای به من بگویی میخواهم خودم را بکُشم، میتوانم نظرت را عوض کردم. میتوانم، ولی دلیل بر این نیست که فلسفهدان و همهچیزدانم.
اما میدانی نهایتِ فلسفه چیست؟ میدانی فلسفه چهکار میکند؟ لِهت میکند. فلسفه کاری میکند که صدای خُرد شدن خِرد را میشنوی. به زانو میافتی در برابرِ بیجوابیِ انسان. من همهی زندگیم پرسشی داشتم. پرسشی که از هجده سالگی شروع شد. جوابی نداشت. جوابی ندارد. تا به حال جوابی ندارد. «جزء» کی میتواند از «کل» سؤال بپرسد؟ مگر در وهم. نهایتِ فلسفه حتا پرسشات را خُرد میکند چه برسد به پاسخ. نهایت فلسفه میدانی کجاست؟ تواضع. برگشت به زندگی. محصولِ فلسفه این است.
از جمعهایی که شوخیِ جنسی میکنند و از کلمههای رکیک و فحش استفاده میکنند، فراریام. اما تو اگر طرافدارشی، خوش باش. خوش باش تا چند وقت دیگر که در کتابم دلیل این رفتارت را برایت میگویم. بدترین حالتِ این رفتار میدانی چه زمانی است که یکیدرمیانِ از بینِ کلمههای رکیک، کامنتِ فرهیختهنما هم مینویسند.
با کوفتگی تنم بیدار شدم.کمی مطالعه و غذا و… پیاده روی را چاشنی قبل از وبینار کردم.کوچه گردی برایم خوشایند تر است. با وبینار و آزاد نویسی روحم سیراب شد.
دوباره مطالعه و تماشای فیلم ساراباند.و سپس نقد فیلم .بهتر بود،قبل از ساراباند فیلم صحنه هایی از یک ازدواج را میدیدم.کمی استراحت و چند صفحه ای از کتاب نماز میت را خواندم.و ارکستر شبانه را قبل خواب به ذهنم خوراندم.
گزارش نیک ۱۷۹
۱۶ آبان ماه ۱۴۰۵ ساعت ۲۱:۵۲
نوشتن
بیداری. ۰۴:۳۸
براساس یک قانون نامکتوب، تا ساعت ۸ اجازه ندارم به گوشی دست بزنم.
بعد از آن کمی قلمفرسایی میکنم . نظرم را در مورد کتاب « چراغها را من خاموش میکنم » مینویسم و آن را در گروه خوانش گروهی کتاب می گذارم.
ساعت ۱۴ شرکت در جلسه تمرینجای استاد شاهین کلانتری
ساعت ۱۴ استوری روز از کتاب «با شبیرو» نوشتهی محمود دولتآبادی:
« گویا خوی آدم این طور است که هر گاه پیبرد از همه جا و همه چیز جدا مانده است دلش میخواهد به خاک خودش بچسبد. خاکی که بر آن از مادر زاییده است. دلش برای زبالههای کوچههای کودکیش هم تنگ میشود. به خود میگراید و از باطن خود نقبی به گذشتههایش میزند.»
خسرو خوبان به پایان رسید.
اسکیسهایی از افراد در رقص محلی تربت جام
امروز داشتم در مورد حرف زدن و نوشتن فکر میکردم. مقایسهای داشتم بین وقتی که خودم تنها برای پیادهروی بیرون میروم(حرف زدن) و روزهایی که رئیس را با ویلچر میبرم(نوشتن). اولین باری که رییس را بیرون بردم با مشقت بردم و همه شهر پر از چاله و چوله بود و دستانداز. وسایل مغازهداران و میوهفروشیها هم که جای خودش را داشت. بعضیها هم که انگار پیادهرو ملک پدرشان است. ماشینهایشان را در پیاده رو پارک می کنند.
خلاصه اینکه بین حرف زدن و نوشتن انگار چنین حالتی وجود دارد. باید آنقدر تمرین کرد و نوشت و تصحیح کرد تا چاله چوله هایمان را پر کنیم و از اصطکاک بین قلم و کاغذ بکاهیم و به همان اندازه از اصطکاک بین مغز و قلم .
سالواژه: نظم
زهرا جانم امروز کمی دربارهی پیادهروی خواندم. باورت میشود که نیچه یکی از کتابهایش را در همین پیادهرویها نوشته است. مدتی میشد که به هزار و یک دلیل بیخیال پیادهروی شده بودم و حالا میبینم تمام چیزهایی که نوشتم و به دل دوستان هم نشست همه از دل پیادهرویهای طولانی بیرون آمده بود. حالا که یبوست قلمی گرفتهام همهاش از نشستن در خانه است. گناهی بزرگ به درگاه خدا از قول نیچه همان نشستن است. باید راه رفت. بسیار راه رفت. در راه رفتن آدم همه چیز را فراموش میکند. همهی دغدغههایی که مانعی هستند در سر راه خلاقیت. پیادهروی ذهن را از نو شکوفا میکند. چند روزی است که پیادهروی را از سر گرفتهام. پاییز و زمستان فصل خوبی است برای پیادهروی.
و از ارتکابات این شنبه: زبان خواندن در چند نوبت، نوشتن در چند نوبت، شرکت در جلسه انجمن، تورق کتاب فلسفه پیادهروی، اسرار ذهن ثروتمند و خواندن یک داستان کوتاه روسی، سبزی خریدن و پاک کردن و درست کردن ناهار و شام طبق معمول و باز هم عوض کردن طعمها با چاشنیهای مختلف.
کتاب”بلوار دلهای شکسته” از پرویز دوائی بخشی از آن را خاندم.
داروی سرماخوردگی میخورم زمان زیادی میخابم.
چون صبحانهام نون از گلوم پایین نمیرود همهی داروها رو در بخش قبل ناهار میخورم.
برای همین بعد از ناهار میخابم.
نویسندهساز شرکت کردم.
بعد از ترکیبات کلمهای که در آزادنویسی نوشتم، بعدش یک نامه نوشتم به دل یک نفر.
وبینار خانم چگینی بزرگوار شرکت کردم.
وبینار خانم حقپرست بزرگوار شرکت کردم که به خیالخانه رفتم و ۲ بخش در خیالخانه قل زد و نوشتم.
یکی را میگذارم.
خیالخانه
امشب به خیالخانه رفتم اتاقی خیالین برای خود ساختم تا ابد بماند و بمانم در خیالم در اتاقی که دیگر نباشد از هیچ واقعیتی در آن خیال.
فقط من باشم و خیال و رئالها نه بیایند و نه بروند.
اگر آمد و شدی بود برای مهیمانی با اجازهی من باشد و با مُهر من.
مُهر دل من و مُهر قلب من و مُهر عقل من و مُهر احساس من و مُهر چشم من و مُهر عشق من و فقط و فقط مُهر من باشد باشد.
امشب بناهایش را در خیالخانه ساختم و خشتخشت خیالینم را در خیال خیالخانه ساختم و قرار شد خیالی را در خیال راه بدهم.
من با مُهرم چه کسی را راه میدهم؟
اگر با مُهرم راه بدهم
— زمین مرا میکشید
نام امروز در تقویم شنبه است، اما احوالش برایم شبیه غروب جمعههای کثافتی بود که استاد از آن حرف میزد.
صبح خانه سرد بود و دلم نمیخواست از زیر پتو کنده شوم. حیف که نمیتوانستم بگویم گور بابای ورزش، چون بهانهای است برای تنبل شدن و وا دادن.
پس وا ندادم و شروع به ورزش کردم با مربی مجازی که مدام لابهلای شمردن حرکتها حرف میزد و اعصابم را خطخطی میکرد و مرا مجاب میداشت تا در اسرع وقت مربی دیگری پیدا کنم.
بعد از ورزش تنی به آب زدم. دلم نمیخواست از آن گرما و بخار بیرون بیایم و روزم را در این دنیای واقعی ادامه بدهم، اما اجبار همهجا حضور دارد.
صبحانه خوردیم و ویدئوی جدید تی و سی در یوتیوب را تماشا کردیم. افشین قرار است خورشت جدیدی یادمان بدهد. نامش، نمیدانم چیچی گیلانی بود.
بعد از آن با همسر سر خرج و مخارج گفتوگویی داشتیم تا به نتیجهای برسیم در این مملکتی که آیندهی خرجیمان تصاعدی بالا میرود. او برنامهای نصب کرده و مخارج را در آن ثبت میکند. شروع کرد به خواندن خرجیها، میخواست تا با همفکری راه چارهای برای بهبود وضعیتمان پیدا کنیم. بعد از گفتوگویمان برای رسیدگی به چند کار بیرون رفت و من هم مشغول تعویض کود گلهای هایدروگرین شدم. حوصلهام نمیکشید، ولی اجبار ولکن نبود. تازه یک روز هم دیر جنبیدهام و بعضی از گلها کودشان ته کشیده.
ساعت دو کار گلهایم را تمام کردم. گلخانه هم تمیز و مرتب شده بود. کمی هم در چینش گلها دست بردم.
متوجه شدم همسرم در حال بازگشت به خانه است. غذا را گرم کردم. حین غذا خوردن هر دو تمرینجا را بودیم و به استاد گوش میدادیم.
— دیار اسپانیا
بعد از غذا خواهرزادهام از دیار غربت تماس تصویری گرفت. آشپزخانهاش شبیه خانههای قدیمی در ایران بود.
گفتم: «چقدر آشپزخونهات ایرانیه.» او داشت ترشی کلمپیچ برای خودش درست میکرد و گفت که شب به خانهی دوستش دعوت شده. خوشحال شدم که پس از سه هفته در غم و اندوه غوطهور نیست. چهرهاش گرفتگی و اندوه روزهای اول را نداشت. شاد بود برای مهمانی. میدانستم او دختر شجاعی است.
مطلعم کرد که دختری از بلاد آمریکا قرار است همخانهی جدیدش باشد. از آمریکاییهایی که در این مدت در اسپانیا دیده بود دل خوشی نداشت. در آزمایشگاه دانشگاهشان هم دختری آمریکایی با او همکار است که از نظر او از دماغ فیل افتاده. گفت کمی که بگذرد ادبش خواهد کرد. من هم رگ ایرانیام بیرون زد و گفتم: «تنگه رو براش ببند.» خندیدیم و مکالمه بهاجبار بهدلیل اتمام شارژ گوشیاش به خداحافظی کشید.
— شوهر حصیری
دلم میخواست فیلم ببینم، اما ساعت به شروع وبینار نویسندهساز نزدیک میشد. آغاز جلسه با نوشتن همراه شد. نوشتم. هفت دقیقهی آخر از آزادنویسی، همسرم از خواب بیدار شد و حرف زدنش مجال ادامه نداد.
دیگر وبینار تمام شده بود. از همسرم خواستم برایم پنکیک درست کند تا کنار چای بخوریم. او هم پنکیکهای فوقالعادهای درست کرد و فیلمی جدید را با هم نگاه کردیم.
پوستر فیلم و حتی اسمش فانتزی بود. توقعم را پایین آوردم تا منتظر چیز خوبی نباشم. اما راستش را بخواهید، جدای اینکه اثری سرگرمکننده بود، بسیار حالم را خوب کرد با روایتی متفاوت. دوستش داشتم.
اگر کنجکاوید برای دانستن نام فیلم، لازم نیست چیزی برایم کامنت کنید، چون خودم مُقُر میآیم. (حصیری – Wicker)
— رگهای قشنگ
راستی دلم نمیخواست این توجه به بدنم از گزارش جا بماند. غروب دراز کشیده بودم و رگهای بیرونزدهی مچ دست راستم توجهم را جلب کردند. سبز بودند و خارقالعاده و زیبا. راستش فکر پایان دادن به زندگیام زیاد به سرم زده، اما بسیار ترسویم از آسیب رساندن به خودم. شاید باید از این بابت خدا را شاکر باشم. به رگها نگاه انداختم و از ذهنم عبور کرد که چطور آدمی دلش میکشد این زیبایی را با تیزی خراب کند.
خداوند هنرمند است. رنگ در رگهایمان جاری کرده. قرمزی که سبز، گاهی آبی و حتی بنفش میشود روی پوست تن.
سالواژهام تدریس بود. تو فکرش هستم هنوز. کاری اما، نمیدانم.
کارهای کافینتی تمامی ندارد. با بابا رفتم دنبال کارهای وام.
ظهر که برگشتیم ناهار زدیم و پخش زمین شدم.
میخواستم بخوابم که باران گرفت و بعد هم رعدوبرق. وحشتناک.
با زور خوابیدم. یکیدوساعتی.
نصف کتاب «نوشی و جوجههایش» را خواندم.
رفتم سراغ تمرینهای کارگاه «خردهخاطره».
یادداشت کانال را نوشتم.
گزارش نیکم را هم تکمیل کردم.
|زهرا کردوالی|
https://t.me/ZahraKordevaly
سال واژه: روزگذر
امروز با صدای اذان صبح فهمیدم بیدارم. صداهای زیادی تویه سرم میچرخید که منو میترسوند. پاشدم و بجای فکر کردن خواستم روزم رو با تلاش شروع کنم.
بعد از کمی ورزش خودم رو به شنیدن نفسهام دعوت کردم. تو میخوای اسمش رو بزار مدیتیشن. بعد هم کمی نوشتم.
در ادامه تلاشهام مشکلات اینترنت رو صبوری کردم. دوباره با هوش کاملا مصنوعی سر وکله زدم برای ساخت ویدئو . خیلی موفق نبودم. ولی خب یکم پیشرفت داشتم نسبت به روزای قبل. بخاطر همین به خودم میگم آفرین.
در ادامه روزم بعد از واکاوی روانی توسط تراپیستم فهمیدم خودم رو بخاطر بعضی از جنبههای ذهنیم سرزنش میکنم. به خاطر تفاوتهایی که درک نشده. دلم خواست این تفاوتها رو بپذیرم.
تویه هوای بارونی پیاده روی کردم.
وبینار نویسنده ساز شرکت کردم.
و بعد هفتهای که گذشت رو واکاویدم. نوشتههای هر روز صبح ام رو خوندم. به این نتایج رسیدم:
چاراهای جز تجربه و امتحان کردن نیست برای انتخاب بین مسیرهایی که نمیدونم برای من هست یا نه.
به خودم حق اشتباه بدم. برای فهمیدن. برای زندگی کردن.
چون جواب درست رو از اول نمیدونم باید از دل مسیر و برگشتن و نگاه کردن به راهی که اومدم قدم بعدی رو بردارم.
و شرط لازم برای دیدن و پیدا کردن مسیرم تمرکز کردن روی کاهایی هست که دارم انجام میدم. حتی همین کارهایی که نمیدونم برای من هست یا نه.
پیاده رفتم تا شهر کتاب و کتابهایم را تحویل گرفتم. چند پاراگراف از «ما» خواندم. به دلم نشست. حتما بعد از اینکه کتابهای جدیدم را تمام کردم، میخرمش. هوا بارانی بود و کل لباسهایم خیس شد.
خواستم آزادنویسی کنم. به محض اینکه لپتاپ را روشن کردم، پیام فیکسکردن درایور D جلوی رویم سبز شد. مجبور شدم منتظر بمانم، البته همراه با استرس. اگر خراب شود دیگر نمیتوانم کاری کنم. امیدوارم روی دستم خرج نگذارد.
لپتاپ فعلا درست شده و مشکلی ندارد. همراه با نویسندهساز هزار کلمه آزادنویسی کردم.
مستند the September issue را دیدم. دربارهٔ نشریه vogue بود. پیشنهادش نمیکنم. فضای قدیمی داشت و به دلم ننشست.
فصل تیترنویسی کتاب «خبر» و چند صفحه از شکارچی کرم ابریشم را خواندم. انتظار بیشتری از خودم داشتم. نمیدانم چرا انقدر تنبل شدهام.
اول از همه مایلم فهرست یادگیری های امروزم را به اشتراک بگذارم:
مرور یادگیری درباره موضوع عزت نفس
دیدن دوره برنامه ریزی
خواندن رمان بیگانه آلبرکامو
شنیدن یکی از لایو های نوشتیار.
امروز صبح مثل همیشه با مدیتیشن اغاز شد و همراه با مرور معیار های روزانه
نمره امروزم باتوجه به معیار ها:9
امروز در لایو نوشتیار به صحبتی برخورد کردم که چشمانم درخشید،
اهمیت به جزئیات و سعی در صاحب اندیشه بودن، فکر میکنم باید این مطلب را به عنوان یکی از معیار های روزم قرار دهم ، اهمیت به جزئیات به قول اقای کلانتری نه فقط در نویسندگی بلکه در دیگر حوزه ها نیز اهمیت دارد.
تصمیم گرفتم در کانالم به جزئیات بیشتری توجه کنم.
و ممنونم از اقای کلانتری.
۵:۱۱ صبح:
توی رختخاب بیدارم. باید بیدارتر شوم. یک ربع به ۶ حرکت است. امروز زودتر از همیشه.
۵:۵۹ صبح:
خورشید هنوز در نیامده. ۲ دقیقه دیرتر از قرارمان رسیدم. همین روی مخ است. دلم نمیخاهد وقتنشناس و بدقول باشم. بیسکوئیتم را جا گذاشتم.
۱۰:۳۴ شب:
خیلی فاصله شد نه؟ امروز خیلی خبرها شد. کم خابیدم. با نویسندهساز نوشتم. با ساجده نوشتم. با ندا برگه صحیح کردم. اولین جلسهی راویِ سارا را بودم. رفتم وبینار شکیبا. مدرسه رفتم و درس دادم. کمی زودتر تعطیل شدیم. یک معلم جدید آمده. ممکن است کارم راحتتر شود. شاید هم نه. خستهام. چالشعر را هم انجام دادم. یادداشت کانالم را گذاشتم.
صبح بیدار شدم دیدم سرد است و لباسهایی که میخواستم بپوشم کماند. تا تصمیم بگیرم چی بپوشم کلی گذشت. چی بپوشم، زیرش چی بپوشم، بشود درش بیاورم که در مترو خفه نشوم، کلاه داشته باشد زیر باران، کوتاه نباشد که دم در دانشگاه دستگیرم کنند. حالا فلان لباسی که میخواستم زیرش بپوشم نبود، رفتم بگردم دنبالش، تاریک بود، برق را روشن کردم، سرد بود، دیرم بود.
خلاصه این قدر بالا پایین کردم و اینقدر زمان گذشت تا بالاخره یک بارانی پوشیدم با متعلقات. گفتم خوب است کلاه هم دارد. درها را قفل کردم و رفتم حیاط و دیدم نه، خیلی بیشتر از اینها است باران. باید چتر هم ببرم.
خلاصه دوباره درها را باز کردم و رفتم چتر را برداشتم و رفتم دانشگاه.
خدا را شکر تصمیم خوبی بود. سردم نشد، خیس هم نشدم.
ولی چقدر باحال بود این همه باران. خیلی وقت بود این همه پشت هم نباریده بود.
دانشگاه کارهایم را کردم و عصر رفتیم کلاس.
بعد از کلاس با دوستم پیادهروی کردیم زیر باران و بعد چایی خوردیم و آمدم خانه.
خانه نشستم پای کارهایم خودم تا شب و بعد هم بخوابم تا فردا.
گزارش نیک۱۴۰۵/۰۸/۱۶
مامان جون
جانم
این اولین کلمه ای بود که مامانبزرگم بعد سه سال گفت. وقتی صداش زدم فکر نمیکردم جواب بدهد. چشم هاشو باز کرد و گفت جانم. همیشه چشم هایش را باز میکرد اما هیچ وقت جوابی نمیداد. شنیدن همین یک کلمه از مامانبزرگم تمام روزم و ساخت و شرکت نکردن در کلاس نویسنده ساز را جبران کرد. حقیقتا دیروز پیاده روی هم نکردم. دو سه روزی هست که یکم بی حوصله شدم. فقط اسکرول میکنم میخوابم میرم بیرون اما باید بگم دیروز در حد دو ساعت نوشتم ویرایش متن گذشته ام رو انجام دادم. امروز دوباره متن و ویرایش میکنم اگه خوب شد ثبتش میکنم برای بازخورد.
خانش فصل چهارم کتاب عزیز «بیست کهنالگوی پیرنگ و طرز ساخت آنها» به انجام رسید. از آموختههایم:
هر داستانی نظام اخلاقی مختص به خود را دارد. گاهی جنایت در دنیای داستان به مکافات منتج نمیشود که هیچ، باعث رستگاری شخصیت هم میشود. «توبیاس» تاکید دارد که این مجموعه ارزشها را پیش از بست دادن داستان مشخص کنیم. شخصیتها و ارزشهایشان نباید سیاه و سفید باشند. نه شر مطلق داریم، نه خیر محض. همیشه ارزشهای اخلاقی و شخصیتهای داستان باید چیزی مابین دو قطب سیاه و سفید باشند. بهعبارتی در همین دنیای خاکستریست که داستان شکل میگیرد. شخصیتی صبور است، ولی دروغ میگوید. دیگری به همین ترتیب مجموعهای از خصوصیات مثبت و منفی را دارد. تقابل همین جهانها و کشمکش بینشان، داستان و پیرنگ را پیریزی میکند و به قصه گفتن راه میدهد.
سپاسگزار بودنم.
مدرسه بودم. صبح. باران باران باران. پنجرهی کلاس باز بود. بچهها هی میخواستند چک کنند که باران میآید یا نه. ذوق داشتند. کلهها خیس. لباس بعضی نمدار. چشمها درخشان. شسته بود باران چشمهایشان را؟
شر شر. درس میدادم و باران هم درس میداد؟ درس ریختن. رفتن. نماندن.
فصل دو ریاضی تمام شده بود. خوب موقع. نگارش حل میکردیم. شنبهها مشاور مدرسهمان هست. زنگ آخر حرف زد با بچهها. چه گوش میدادند پدرسوختهها. هی میخواستند سوال بپرسند و مشاور خندهاش میگرفت از واکنش بچهها میگفت به ابتداییها عادت ندارد. دبیرستانیها اصلا سوال نمیکنند و حرف نمیزنند. چقدر سرکوب میشوند بچهها که میرسند بالا سکوتند و سکوت.
بچهها دوست داشتند آقای مشاور را. بعضی حوصلهشان سر رفته بود البته و سر در نمیآوردند. نگارش حل میکردند. چند نفری یادداشتبرداری میکردند و موجب حیرتم بودند. مشتاقم کردند برای کارهای بیشتر. ظرفیتشان بالاتر از این حرفهاست.
در آخر هم چقدر ازش سوال پرسیدند. کیف کرد. میگفت اصلا به بچههای کلاس سومی نمیخورند. چه سوالاتی میپرسند.
علی بهش گفته بود: ممنونم که اومدید. به علم ما اضافه کردید.
و آقای مشاور ذوق زده خندیده بود به نمکی بودن بچهها.
انگار که تازه داشتم میدیدمشان. همانها که هر روز کنارماند. و البته من را دق میدهند. حالا مثل آدمبزرگهای متفکر شده بودند.
فردا اشاره میکنم به این موضوع. شاید تاثیر داشت رویشان. و با من هم اینطور شدند. شاید باید حساب دیگری رویشان باز کنم. امتحانش مجانیست.
رفته بودم بعد از مدرسه کلاس خصوصی. خوب بود. و پولش بهتر. برگشته بودم خانه. ناهار و این خردهریزها.
نوشتم بیش از هزار کلمه و انتشار.
بوف کور خواندم. چرا انقدر کم کم میخوانمش؟ نمیدانم.
وبینار ساجده را بودم و چقدر جذاب بود ایدههایش.
ماکارونی درست کردم. تند تند. با زهرا حرف زدیم. ویدئوکال. خیلیوقت بود حرف نزده بودیم جز در گروه. باز هم کوتاه بود ولی چاره چیست.
شام خوردیم با سهیل و قسمت آخر فصل اول مظنون را دیدیم. باحال بود. بقیهی فصلها هم میبینیم. ولی میخواهیم اول ادامه کری را ببینیم.
ظرفها را شستم. چای نوشیدیم و صحبت کردیم. چای چای چای.
گردو شکستم و صبحانه فردا را آماده کردم. و حالا شعری در سرم هست که نمیدانم چیست. باید بیرون بکشمش. چه میدانم.
16/08/1405
گزارش نیک 179♥️🐌
سال واژه: در مسیر معنوی
نمره روز: ده از ده
بازنویسی
به جان یکی از داستانهایم که یک سال پیش آن را شروع کردهام افتادم. کم صفتش کردم. حدود 300 کلمه کم کردم. دیالوگها را طبیعیتر کردم. جملاتی که از این داستان و آن داستان جا داده بودم را حذف کردم. آنها را به زبان خودم نوشتم. این داستان اولین داستان رئالی بود که نوشتم. زمانی شروع این داستان برایم چالش برانگیز بود. خودم به عنوان کارمند از کارهای روزانهام ملالم میگیرد چه برسه به اینکه داستانش کنم. اما بالاخره شد. کاش بتوانم بیشتر داستانهای کارمندی بنویسم.
به سراغ یک داستان دیگر هم رفتم که اردیبهشت سال گذشته، فکر میکنم در کارگاه شماره پنج استاد شاهین، نوشتم. این یکی را بیشتر دوست دارم. این را دلی نوشتهبودم. چقدر نسبت به داستان اول بهتر بود. جملاتم کوتاه و سادهتر شده بود. خبری از جملههایی که از این داستان آن داستان برداشته بودم هم نبود. بازنویسی خاصی نمیخواست. جملاتی که صفت داشت را بازنویسی کردم و غلطهای املایی را اصلاح کردم. به سراغ داستان سوم رفتم که سه سال پیش بدون هیچ دورهی نویسندگی نوشته بودم. جملات تکراری و پیچیده بودند. اطلاعات را خیلی زود در ابتدای داستان لو داده بودم. فکر کنم چند روزی وقتم را بگیرد. بخشی از پیشرفتم را مدیون گزارش نیک هستم. گزارش نیک به من فرصت داد که اشتباه کنم. هر روز بنویسم. ترس از نوشتنم بریزد و عاشق نوشتن شوم.
طب سوزنی و دوست سوزنی
سه سال پیش برای لیفت صورت هفتهای یکبار به طب سوزنی میرفتم. باید بعد از سوزن سوزن شدن حدود یک ساعت در همان حال استراحت میکردم. خوشسعادت بودم که هر هفته با زیبارویی همزمان سوزنی میشدم و از حوصله سر رفتگی زیر و بم زندگی یکدیگر را برای هم تعریف میکردیم. دکتر را هم که فریاد میزد که با سوزنهای روی صورتمان حرف نزنیم بی محل میکردیم. دوستِ سوزنیام برایم از شاهین کلانتری گفت که بیست سال پیش با مطالعهی مطالب وبسایتش وبلاگنویس برتر ایران شدهبود و جایزه گرفتهبود. آن موقع من هم از شاهین کلانتری خوانده بودم اما به خودم قول دادم که روزی ته توی سایتش را در بیاورم. دوستِ سوزنی ام را هم کرده بودم نمونه خوان داستانهایم. امروز که داستان سه سال پیشم را بازنویسی کردم خاطراتم زنده شد. حالا، هم که دوست سوزنی ام را کنار خودم دارم و هم وبینار روزانه و دوستان خوب اهل نوشتن را.
کلنجار رفتن با سرکار
با مدیرعامل، مدیر کارخانه، مدیرمنابع انسانی و چند نفر از همکاران سر سرویس ایاب و ذهابم، چالشها، استعفایم و انتخاب مدیر جدید واحد ایمنی، بهداشت و محیط زیست صحبت کردم. ظاهراً سرکار دو جبهه شده بود. دستهای میخواستند من مدیر شوم تعداد کمی هم گفته بودند که کاشانی در کار سختگیر است. من هم که در خانه پی نوشتن را گرفته بودم. از خدا خواستم هرچه میشود به نوشتن و بقیه آرزوهایم خدشهای وارد نشود و دیگر هرچه بشود خوب است.
سپاسگزاری
سپاسگزارم برای صدای باران و نوشتن.
سپاسگزارم برای دوست عزیزم که پایهی درد دل است.
سپاسگزارم برای پیرهنهای مردانهای که جای مانتو میپوشم و من را از اتوی هر روزه راحت کردهاند.
سپاسگزارم برای نارنگی، زیرا دلپذیز است.
سپاسگزارم که در گزارش نیک اشتباه آزاد است.
سپاسگزارم برای استاد شاهین♥️ و دوستان باهم نویسم♥️.
سالواژه: ثمربخشی
با نوشتن از فواید گزارش نیک شروع میکنم: نوشتن گزارش نیک تغییر ی در برنامهریزی روزانه من ایجاد نکرده است اما باعث شده چگونگی سپری کردن روزها را با دقت بیشتری رصد کنم، در طول روز کار جدیدی انجام نمیدهم فقط نگاهم به روزمرگیهایم عوض شده است. نوشتن آن سبب رغبت در من برای انجام همان کارهای نیک در شدت بیشتری میشود.
امروز فقط نیم صفحه صفحات صبحگاهی نوشتم تصمیم دارم کمِ نوشتن را به هیچِ آن ترجیح دهم.
کمی درس خاندم.
وبینار نویسندهساز را شرکت نمودم و بهرهها بردم.
باران شدت گرفت و پیادهروی را نصفه و نیمه رها کردم.
امشب زودتر از شبهای قبل نوشتهی کانالم را منتشر کردم و بابت آن خوشحالم.
کمی شعر میخانم و با امروز خداحافظی میکنم.
امروز صبح ادامهی دیروزم بود. صبح زود، قبل طلوعِ آفتاب بیدار شدم و به راز و نیاز پرداختم. مطالعه کردم. ریلکس کردم.
امروز بهتر است از مردم خراسان بگویم. مردمی که به قولِ پدر، در هر ماهی از سال به یک کار مشغولند. نمیدانم شاید بقیهی شهرهای ایران هم اینگونه باشد.
مثلاً از آخرهای شهریور تا مهرماه مشغول رُب جوشاندن و گوجه آبکردن برای ترشی هستند. از اواخر مهرماه گردو جمع و کاچ( پوست سبزش را میگیرند) میکنند.
بعدش نوبت شیرهی انگور است.
در همین اثنا، چغندر و کدو هم چاشنیِ میانوعدههاشان است و بعد آبان که میرسد، نوبتِ طلای سرخ میشود و کیلو کیلو گلِ زعفران گرفتن، همانا و پاک کردن و عطسه زدن همانا. اصلاً یک وضعیست.
من هم از این قاعده مستثنا نبودم. بعد بیست و پنج سال زندگی در مشهد، وقتی به شهری کوچک کوچک کردم، من هم از معرکه عقب نماندم.
مخلصِ کلام اینکه یک کیلو گل خریدم و مشغول شدم. از رنگ و طرح و شکل گل زعفران هرچه بگویم کم است. باید از نزدیک دید و لمس کرد.
تعدادی از گلها با ساقه داخل شیشه کردم که شاید ریشه کند. تعدادی را لای کتاب گذاشتم تا خشک شود و خوشبو شوند کاغذها. و چند تا هم داخل گلدانی از گلهای خشک گذاشتم.
چند خط خاطره نویسی کردم.
کمی آزاد نویسی کردم.
از شهریار خواندم:
برخاست، مرغِ همتم از تنگنای خاک
کو را هوای دام تو و دانهی تو بود
بیگانه شد به غیرِ تو هرآشنای راز
هرچند آشنا همه بیگانهی تو بود
گزارش نیک شنبه شانزدهم آبان ماه چهارصد و پنج سالواژهام: جسارت
این روزها دوباره سراغ کتابهای مربوط به تربیت کودک رفتهام. البته این بار بهجای اینکه کتاب به دست بگیرم و لابهلای کارهای خانه چند صفحهای بخوانم، پادکستهایشان را گوش میدهم. گاهی صدای کتاب در پسزمینهی جابهجا کردن وسایل و مرتب کردن کشوها میپیچد و من همزمان که خانه را سر و سامان میدهم، دوباره به سراغ دغدغههای قدیمیام میروم.
اما چیزی که بیشتر از خود کتابها توجهم را جلب کرده، حافظهی عجیب خودم است. یکی از کتابها را تا حدودی به یاد داشتم، اما دربارهی دیگری وضع فرق میکرد. هرچه گوش دادم، هیچ نشانی از آشنایی پیدا نکردم. حتی یک جا به خودم شک کردم که نکند اسم کتاب را اشتباه شنیدهام یا این یک کتاب دیگری با همین عنوان است!
عجیب است. کتابی را خواندهام، زمانی برایش وقت گذاشتهام، اما حالا انگار نه انگار. انگار آن روزها فقط چشمهایم از روی کلمات عبور کردهاند و چیزی از آنها در من نمانده است.
حالا نمیدانم این فراموشی از شلوغی این سالهاست یا از آن واقعیت سادهای که گاهی خیال میکنیم چیزی را یاد گرفتهایم، فقط چون یک بار خواندهایمش.
شاید این بار شنیدن دوبارهی همان حرفها، فرصت دیگری باشد برای اینکه ببینم کدامشان قرار است واقعاً جایی در زندگی و رفتارم پیدا کنند.
https://t.me/MashgheBodan
صبح بچهها را رساندم مدرسه.
به گلها و درختهای باغچه سر زدم.
از جسم نیمهجان سپستانِ حیاط عذرخواهی کردم. یعنی تمام بشو نیست. توی سههفته، سه بار ارهاش کردند. روزانه خودم شاخههایش را میزنم. باز هست. و دارد جوانه میزند هنوز. قصد تمام شدن ندارد. دانههایش را تا سیصد سال آینده پراکنده.
کمی خیاطی کردم.
معلم سارا زنگ زد گفت: دخترت دلدرد دارد، رفتم دنبالش.
کمی فیلم ویکفیلد دیدم.
فرداد از مدرسه آمده و پشت در مانده بود (زنگ در خراب است).
کتاب «فلسفهی پیادهروی» خواندم.
عصر، وبینار نویسندهساز را در حالی دیدم که: فرداد را راهی کلاسش میکردم. بعد سارا را رساندم کلاسش. به درخواستهای آقای ارهای و شلمشوربای حیاط میرسیدم. آزاد نویسی نصفهنیمه شد.
کمی پیادهروی کردم.
به درس بچهها رسیدم.
باز کمی فیلم ویکفیلد دیدم.
و باز کمی کتاب خواندم.
وینار سارا چگنی نازنین را دیدم.
این روزها احساس میکنم حرفی برای گفتن ندارم. دلم سکوت و تنهایی میخواد. این که به رسم و علاقهی باستانیام دمِ غروب چای دم کنم و توی حیاط قدم بزنم. به صدای گنجشکها گوش کنم. به دانهدانهی گلها و برگها دست بزنم. مسیر پرواز پرندهها را دنبال کنم و حدس بزنم کدام شاخه خانهی کدامشان است.
روی پنجهی پا تا لحظهی آخر به خورشید پرتقالی در حال افتادنِ به پشتِ کوه نگاه کنم. بعد از تاریک شدن هوا به ستارهها چشم بدوزم. به صدای سگ و مرغ و خروس همسایه گوش کنم.
شام مختصری بپزم. و بعد گوشهای در خود مجاله شوم و به بچهها و دنیایشان نگاه کنم.
https://t.me/mahnaz_roointan
خاب دیدم اسباب و اثاثیهمان را بار کامیون کردهایم، پدرم پشتِ فرمان نشسته و میخاهیم از تهران برویم.
خابم را در سه صفحهی صبحگاهی آوردم و کارهایم را فهرستبندی کردم. یوگا، تار و نوشتن و کتاب جز لاینفک برنامهاند.
از روی این شعر
شرابی تلخ میخاهم که مردافکن بود زورش
مگر یک دم برسانم ز دنیا و شر و شورش
نوشتم و نخستین کلمه را برگزیدم، مریخِ سلحشور در بیت
بیاور می که نتوان شد ز مکر آسمان ایمن
به لعب زهرهی چنگی و مریخ سلحشورش.
پیش از تار نوازی، گوشههایی از شور و همایون شنیدم، تصمیمِ جدیدم است. دو پومودورو نواختم.
برای طراحی کلاس عصر وقت گذاشتم. کیفیت تدریسم را ارتقا خاهد بخشید.
افزون بر تمام آموزههایِ تمرینجا، یاد گرفتم که هر متنی که مینویسم، به اجرایش هم بیندیشم و در حین اجرا تصورش کنم.
غزلی از سنایی خاندم و دلکشِ جاندوز از این بیت در فهرستِ کلمههای ترکیبی، جای گرفت. جعبه ز سینه کنم هم قشنگ بود.
تیر جفای تو هست دلکش جاندوز من
جعبه ز سینه کنم تیر جفای تو را
بعدازظهری بارانخورده، پیادهروی را دلچسب کرد.
خیابانها دلتنگِ پرندهها و گربهها بودند و درختان هم بیتابِ درختی که ارّه کارش را ساختهبود.
در آزادنویسی نویسندهساز ترکیبسازی کردم. تهدیگجنبان به دلم نشست.
بانو گلی موعودی حلزون و کتابش را به استاد هدیه دادهبود. پیادهروی با ماه نام کتابش بود. مبارکش باشد.
کتاب فلسفهورزی معرفی و پارههایی از آن خاندهشد.
هملت تمام شد با ترجمهی آرش خیرآبادی. به سراغ سایر ترجمهها هم خاهمرفت.
چهقدر توصیفها و اصطلاحات در جلد دوم داستانهای چخوف پرمایه است. دیگرگونهنویسی را به خوبی دریافتم.
دلدادگی از شهریار مندنیپور را به زور از خودم جدا کردم.
شبهول هم با ظرافتش در تغییر راوی کیفورم کرد.
مرغابیِ وحشی با سادگی، دیالوگنویسی را یادم داد.
این کلمهها و عبارتها فهرست کلمهبرداری را آذین بخشیدند:
استخوانهای پیر، مایهور، جقجقِ جنبیدنِ مرگ، دست پژوهشگرش را تا دورترین زوایای روحم فرو کند، آلونک، خمیازه، حالا با حالاهای گذشته و حالا با حالاهای نیامدهی نیامدنی.
به پروژهی کارگاه خردهخاطره پرداختم.
روز را با آزادنویسی و تارنوازی به پایان بردم.
سلام لعیا جان. امیدوارم فرصت خاندن و نوشتن پیدا کنی. کوهیار کلمهی تازهای آموخته؟شیرینزبانی میکند؟ در کلاس موسیقی ذوق دارد؟ راستی تولد سه سالگیاش مبارک. دوست داشتم کنارتان باشم اما مسافت سبب این دوریهاست.
امروز هنگامی که زیر باران راه میرفتم به تو فکر میکردم. اینکه فرصت نداری به خودت برسی و به تغییرات بسیاری که بعد از مادر شدن در طرز فکر و رفتارت رخ داد. احساس میکنم نقطهی اوج زنها، مادر شدن است. هیچ رخدادی نمیتوانست تو را از دانشگاه و تحقیق دور کند.
کودکت در آغوش گرفتی، ذهن تو را کامل به خودش اختصاص داد. تا دو سال ذهن مادر، فقط به مراقبت از کودک فکر میکند. به خاطر دارم نگران بودی که نمیتوانی ذهنت را روی مطالب علمی متمرکز کنی. تا اینکه همکارت که قبل از تو تجربهی مادر شدن داشت، از مقالهای تحقیقی صحبت کرد. فهمیدی مادران تا دو سال فقط به نوزادشان فکر میکنند. فراموشیِ مقطعی عادیست.
امروز در وبینار استاد از کتاب «فلسفهورزی» روخانی کردند. چند صفحهاش را میخانم. فلسفه ابرجاهطلب است. جاهطلبی نسبت به چه؟ تکامل و رشد فکری انسانها جاهطلبی است؟ نظر تو چیست؟
مادران هم جاهطلب هستند که همه چیز را برای فرزند خود میخاهند؟ تو برای کوهیار چه جاهطلبی داری؟ اطمینان دارم از چنین مادر و پدری حداقل یک استاد یا هنرمند ساخته میشود.
در نویسندهساز با کلمهای ترکیب میسازم و تعداد بسیاری چراغ میسازم.
در وبینار «راوی» سارا چگنی «سواد روایت» را به عنوان منبع معرفی کرد. تفاوت زمان مکانیکی یا همان ساعت را با زمان روایی در یک مثال از روی کتاب توضیح داد.
صدف حلحل تنهی درخت است.
خیلی خوابم میآید. کاش امشب مثل آدم بخوابم.
مرگ قسطی را دست گرفتم باز.
زیر باران خیس شدم رفت و برگشت.
امروز وبینار زیاد داشتیم از دوستان.
با وبینار ندا نقاشی کشیدیم. نقاشیهام خیلی درهمبرهمند. بیشترشان دست دارند و ماهی و چشم. حس میکنم بیارزشند و اصلا نقاشی نیستند. تنوع میخواهم و تفاوت. اما دستهام انگار بستهاند. ازفردا تلاش واقعی میکنم.
کودکنو را احتمالا جابهجا کنم. امروز بعد از کلی وبینار و یادگیری، برای کودکنو حال ادامهدادن نداشتم.
هوم… کودکنو داشتیم و یک نقاشی را سوراخسوراخ کردیم با سوال. تازهآمدها به گمانم گرخیده باشند طفلکها.
بروم بخوابم.
با اجازهاتان.
خدانگهدار و شب خوش.
From سامان مفیدی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرح صداقت on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمید شاد on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثریا on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرام قنبری on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه احمدی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه پاسدار on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لیلاعلیقلیزاده on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریمبانو صنعتی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ملیحه ناصحی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا کردوالی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شکوفه یزدانی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا حبیبی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مائده حسینی پور on گزارش نیک ۱۷۸: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on گزارش نیک ۱۷۸: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمیده وحدتی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمودپور on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زَمزَمه رئیسی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آوا عمارلو on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عادل صالحی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ملیکا اجابتی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هاله کاشانی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سهیلا حشایب on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا باوفا on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه حسینی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرمان نادری on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهناز روئین تن on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پروانه اسدزاده on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سحر فرهادی on گزارش نیک ۱۷۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟