سال واژه: ساده
صبح با صدای مامان که میگفت «مگه تو ساعت نه ماساژ نداری؟»، مجبور شدم با حسرت از رختخابم دل بکنم. بعد هم پریدم تو حموم، هول هولکی دوشی گرفتم، آماده شدم و رفتم ماساژ. خدا رو شکر یه کم درد پاهام بهتر شده. چقدر خوب میشه اگه این چند ماه هم بگذره و پاهام رو عمل کنن، کلن خلاص شم از درد. دلم لک زده واسه یه پیادهروی درست و درمون.
بابا اومد دنبالم، رفتیم خونه. عصر هم یه استراحتی کردم و رفتم نویسندهساز. با هم نوشتیم. به این فکر کردم چطوری میتونم یه تجربهی رهایی و لذتبخشی از آزادنویسی داشته باشم. دیدم بهتره بذارم نوشتن کار خودش رو بکنه و درگیر این نباشم که حالا چی بنویسم، وای دارم چی مینویسم؟ این چیه؟ موقع نوشتن موضوع خودش میاد و باید بهش وقت بدم تا پرو بال بگیره. بهتره بیشتر داستان بخونم، به کلمهها بیشتر دقت کنم، ببینم یه جمله رو به شیوههای مختلف دیگه هم میتونم بنویسم؟ پس نباید دنبال نتیجه باشم.
بعدشم دست نویسندهساز بود، اینقدر سرم درد میکرد که بیخیال نوشتن گزارش نیک شدم. البته پشیمون بودم چرا ننوشتم. انگار بدجور بهش عادت کردم، باعث میشه کل روزم بیاد جلو چشمم، بفهمم کجا از دستم رفته. بعد از تموم شدن وبینارم با خاهر فیلم دیدیم و از شاملو با هم خوندیم. تو گنجور هم از حافظ و عبید زاکانی خوندیم. عجب طنز قشنگی داره این عبید زاکانی. مهمون واژهها هم شدم. هی میرفتم تو واژهدان، با دوست و دشمنهاشون آشنا میشدم.
روز را با نوشتن سه صفحهی صبحگاهی و فهرستبندی کارها آغازیدم. خودگوییهایی نوشتم از این دست:
اختیار روزم را به دست میگیرم. برای انرژی خودم ارزش قائلم. تا پایان هفته یک داستان و یک صحنه مینویسم.
کلاسِ آنلاین یوگا را برگزار کردم.
حافظ پیشنهاد رونویسی از غزلی با این مطلع را داد:
صوفی گلی بچین و مرقع به خار بخش
وین زهد تلخ را به میِ خوشگوار بخش
برایِ شنیدن تارنوازی وقت گذاشتم.
تصاویری از متنِ دوستان تمرینجا در ذهنم حک شد. مثلن غبارروبی قبر با گلاب. تکرار گفتم/اما نگفتم هم خوشایند بود.
بدن غمرسیده در این بیت از امیرخسرو دهلوی را دوست داشتم.
کجا برم بدن غمرسیدهی خود را
بگوش ندهی نالهی مرا چهکنم
بدوننت قطعهی جدیدم را نواختم. باید گوش موسیقاییام تقویت شود.
در آزادنویسی نویسندهساز از چیزهایی نوشتم که کیفیتِ نوشتن را بالا میبرد. دوست دارم از تصمیمهایم بگویم. از چیزهایی که در درونیترین لایه لانه کرده و با نوشتن بیرون میآید.
فهرست کلمات هفتگیام پر بود از غذا و نامِ جادهها، فسنجون، فرنی، بُرانی، شلهزرد، آلواسفناج، کوکوسبزی، هراز، چالوس، اسالم به خلخال، فیروزکوه که وجهمشترکی با فهرست هفتهی پیش نداشتند.
چخوف مرا به سوی خودش کشید. دل دادم به دلدادگی. مرغابیِ وحشی چهقدر به زندگی امروز نزدیک است. شبِ هول را هم خاندم.
پریر به معنی پریروز، پرتو مات، بیقیدیِ بربرمنشانه، خستگینشناس، ساخت و پاخت هم به فهرست کلمهبرداری پیوستند.
پیادهروی در تاریکی را دوست داشتم.
یک کلاس حضوری یوگا داشتم. پیش از آغاز کلاس آزادنویسی کردم.
فتحِ یک قرن به دستِ یک شعر
فتحِ یک باغ به دستِ یک سار
فتحِ یک کوچه به دستِ دو سلام
فتحِ یک شهر به دستِ سه چهار اسب سوارِ چوبی
فتحِ یک عید به دستِ دو عروسک، یک توپ
هشت کتاب
سهرابسپهری
آغازِ روزی پربار با سجده به درگاهِ خداوند و آغازی زیباتر با نوشتن صفحات روزانهنویسی و فهرست کارهایی که باید انجام بدهم.
امروز احساس می کردم میزانِ قندِ خونم سر به فلک کشیده، باید آبِ بیشتری بنوشم و حتما پیادهروی کنم. دیابت مرگی خاموش است و دستِ کمی از سرطان ندارد. یک روز حالت خوب است و یک روز نه، از همه بدتر با کوچکترین حرفی به هم میریزی و رعشه بر اندامت می اُفتد. تشنگیِ مفرط، خستگی و کاهشِ وزن، تاخیر در بهبود زخمها، تاریِ دید، خشکیِ پوست، احساسِ خستگی، بیحسی یا گزگز در دستها و پاها و نارسایی کلیه همه از علائم دیابت هستند.
علت دیابت نوع ۲ را چاقی، عدم ورزش و وراثت دانستهاند.
گسترشِ واژگان از فرهنگِ عمید:
آلِش= از درختان جنگلی شبیهِ درختِ بلوط، چوب آن معروف به چوبِ جنگلی است و در نجاری به کار میرود.
آلِش= عوض و بَدَل، تعویض، تبدیل، مبایعه
آلُغدن= خشمگرفتن، خشمگینشدن، آرغدن
ساعتِ هفتِ شب در وبینار خانم مریم ابراهیمی شرکت کردم. سخنرانی ایشان در مورد انتظارهایی بود که در مورد یک دوست، یک همکار یا هر فردِ دیگری داریم و چه کنیم که روابطِ سالمی داشته باشیم و دوستیها پایدار بماند. ساعت یک ربع به دوازده شب است و مغزم توانایی ندارد تا به این موضوع فکر کنم انشاءالله در فرصتی مناسب خواهمنوشت.
سهم امروزم از کتاب، مادران و دختران و خشم و هیاهوست.
نمره ام ۷
خوابم برد. خواب ماندم. بهموقع رسیدم. بیرژ زشت بودم؟ اتاق عمل بود. نمونهبرداری از تیروئید بود. سوراخِ کوچک بود. انگشتِ توی سوراخ بود. جُستن و نیافتن بود. آها، همینجا. برش بزن نمونهای یک سانتی. بعد جراحی سنگ کلیه بود. مرد بیهوش بود. ندید خودش را توی آن شکل. ندید ما را به تماشای خود. پاها باز بود. ولی بعدش هشیاری بود. که گفت حرف نزند کسی با من. بعد لاپاروسکوپی بود. در آوردن کیسهصفرا: سه تا سوراخ روی شکم. باد کردن شکم با گاز. تخلیهی معده. دوربین را داخل بردن. پس شکم این است؟ اولین بار بود عاشق رشتهات میشدی. یعنی خدا چقدر نشسته به مرتب چیدن اینها؟ کبد اینجا و معده آنجا. هر کدام یک گوشه به کار خود. اما بگذار کمی کیسهصفرایش را ملتهب کنم. نگران نباش. جا میگذارم برای برداشتنش. من درستش کردهام، تو خرابش میکنی. من خرابش کنم، تو درستش میکنی؟ بله. اما چه کسی باور میکند؟ تو برای خودت میبُری و میدوزی. کسی فکرش را نمیکند که این قد و هیکل بتواند جراح باشد. به قد و هیکل نیست. به چشم است. به نگاه کردن. استاد گفت توی درمانگاه: «شدید نگاه میکنی، جراحی را دوست داری؟» بله. اما چشمها چطور حرف زدند؟ من فقط کنجکاویام درشتنگاه است. مثل تعجب و شادی و عصبانیتم. چشمها میشوند دو کاسه. امروز پر خون. کم خوابیده و خسته. حالا میگیری میخوابی. خواب نمانی باز.
صبحم را با خواندن چند صفحه از کتاب «اتوبوس قرمز» شروع کردم. چه خوب است که آدم روزش را با کتاب آغاز کند؛ انگار پیش از آنکه درگیر رفتوآمدهای زندگی شود، سوار اتوبوسی میشود که مقصدش کمی دورتر از روزمرگیهاست. کتاب خواندن برای من نوعی فاصله گرفتن از هیاهوی بیرون و نزدیک شدن به دنیای درون است. البته به شرطی که کسی وسط خواندن، اسم آدم را صدا نزند و فهرست خرید و کارهای خانه را به او یادآوری نکند.
در وبینار امروز همانطور که دیدی موضوع «چطور از آزادنویسی لذت بیشتری ببریم؟ بود. سعی کردم به تجربههای شخصی خودم در نوشتن فکر کنم و ببینم چه چیزهایی باعث میشوند راحتتر و با لذت بیشتری بنویسم.
به این نتیجه رسیدم که تنهایی و سکوت برای من اهمیت زیادی دارند. وقتی تنها هستم و صدای مزاحمی در اطرافم نیست، ذهنم آزادتر حرکت میکند و راحتتر از یک فکر به فکر دیگر میرسم. متوجه شدم با کیبورد هم بهتر مینویسم؛ انگار انگشتهایم روی صفحهکلید با سرعت بیشتری از دستمزد افکارم دفاع میکنند. از طرفی، وقتی موضوع مشخصی دارم که ذهنم را درگیر کرده، نوشتنم روانتر میشود. گاهی هم موسیقی بیکلام کمکم میکند از جهان بیرون فاصله بگیرم. البته مهمتر از همه اینها، نترسیدن از بد نوشتن است. وقتی قرار نیست نوشتهام را به کسی نشان بدهم، راحتتر میتوانم هرچه به ذهنم میرسد روی کاغذ بیاورم. به نظرم آزادنویسی زمانی لذتبخشتر میشود که به جای مراقبت از جملهها، اجازه بدهیم جملهها خودشان راهشان را پیدا کنند.
مثل همیشه مجبور شدم وبینار را نیمهکاره رها کنم و خودم را به کلاس بعدی برسانم. انگار زندگی من یک مجموعه وبینار و کلاس نیمهتمام است که فقط گاهی فرصت میکنم تیتراژ پایانیشان را ببینم.
موضوع کلاس ارتباط عاشقانه و گفتوگوی مؤثر بود. درباره این صحبت کردیم که چطور با طرف مقابل گفتوگو کنیم تا به جای موضع دفاعی گرفتن، آمادگی شنیدن پیدا کند و بتوانیم مسئلهای را حل کنیم. یکی از نکتههایی که برایم جالب بود، اجازه گرفتن پیش از شروع یک گفتوگوی جدی است. مثلن به جای اینکه ناگهان بحثی را پیش بکشیم، بپرسیم: «الان فرصت و حوصله داری درباره موضوعی با هم حرف بزنیم؟»
به نظرم همین سؤال ساده میتواند فضای گفتوگو را تغییر دهد. چون ما معمولن آنقدر مشتاق گفتن حرفهایمان هستیم که فراموش میکنیم طرف مقابل هم باید آمادگی شنیدن داشته باشد. یاد گرفتم به جای متهم کردن، از احساس و نیاز خودم حرف بزنم؛ به جای «تو همیشه اینطوری هستی» بگویم «من وقتی این اتفاق میافتد، چنین احساسی پیدا میکنم». تفاوت کوچکی در جملهسازی که شاید جلوی یک جنگ جهانی کوچک را بگیرد.
این کلاسها کمک کردهاند در ارتباط با اطرافیانم محتاطتر باشم. البته منظورم سکوت کردن یا نادیده گرفتن خواستههایم نیست؛ بیشتر یاد گرفتهام هر حرفی را در زمان مناسب و با شیوهی مناسب مطرح کنم. به نظرم گفتوگوی مؤثر فقط هنر خوب حرف زدن نیست، هنر خوب شنیدن، درست سؤال پرسیدن و گاهی حتی بهموقع سکوت کردن هم هست.
راستی، همچنان منتظرم میترا جان نعیمی هرچه زودتر خواندن «مادران و دختران» را تمام کند تا بتوانیم جلد چهارم را شروع کنیم. دلم میخواهد هرچه زودتر سرنوشت شخصیتهای داستان را دنبال کنیم.
بعد از شام هم همراه پسرجان فیلم «ادیسه» را تماشا کردیم. تماشای فیلم در کنار بچهها برایم لذت خاصی دارد؛ هم فرصتی برای با هم بودن است و هم بهانهای برای حرف زدن دربارهی چیزهایی که شاید در شلوغی روز به آنها فکر نکنیم. خودِ ایدهی ادیسه و سفر پرماجرای انسان برای رسیدن به مقصد، برایم جالب است. اینکه گاهی رسیدن به مقصد به اندازهی مسیری که طی میکنیم اهمیت ندارد و آدم در طول سفر، چیزهایی دربارهی خودش و جهان اطرافش کشف میکند. شاید زندگی هم همین باشد؛ سفری طولانی با مقصدی نامعلوم که در آن مدام با اتفاقات پیشبینینشده روبهرو میشویم.
حالا هم قرار است چند شعر از نیما یوشیج بخوانم و بعد به تختخواب بروم. امیدوارم نیما امشب مرا زیاد درگیر تصویرها و کشف معناهای تازه نکند و اجازه بدهد زودتر بخوابم.
امروز روز سختی داشتم ولی در عوض تا توانستم از زمانهای پراکنده برای مطالعه استفاده کردم. «ستاره در شن» دوستداشتنی و «سنگ صبور» شگفتانگیز را خاندم. همچنین مطالعه کتاب «جادوی بزرگ» نوشتهی «الیزابت گیلبرت» را شروع کردم. یک جمله از مقدمه کتاب را یادداشت کردم تا در گزارش نیک نقل کنم: «آیا شجاعت پدیدار کردن گنجینههای نهفته درونت را داری؟»
همین جمله را به یک خودگویی تبدیل کردم: من شجاعت پدیدار کردن گنجینههای نهفته درونم را دارم.
شبتان نیک
*خواندن مقاله تباین و تنش در شعر نشانی سهراب
*گوش دادن به صدای هاجری در مورد تاریخ
*شرکت در وبینار سرزبان
*شرکت در وبینارنویسندهساز و آزاد نویسی در مورد راههای لذت بردن از نوشتن که خب من از چرت و پرت نویسی و هذیان نویسی و جملههای بیمنطق خیالی لذت میبرم.
*پختن شام برای مهمانان ناخوانده
*پذیرایی از مهمانان ناخوانده
*بدرقه مهمانان ناخوانده
*خواندن رمان مادام بوواری که فقط ۴۰صفحهاش مانده.
امروز هیچ اتفاقی نیفتاد جز یک ساعت مطالعه و جلسه با الهه و حرف زدن دربارهی روایت و یادداشت.
هیچ کاری نکردم جز آزادنویسی و طراحی تمرین برای راوی. با هیچکس چت نکردم جز ندا و الهه و شیما. هیچ جایی نرفتم جز تمرینجا و سرزبان و نویسندهساز و گفتوساز و بازخورد سهساعتهی شعر.
چون خسته بودم. از اتفاقات اخیر. از اینکه هر بار باید مرزهایم را یادآوری کنم و نادیده گرفته شود. یاد دوران دانشجوییام افتادم که مرز داشتنم برای عدهای مسخره بود.
امروز خسته بودم. شاید هم غمگین یا مضطرب. نمیدانم. میدانم که حالم خوب نبود. آه. یا عاح؟ اصلا عآآآآآآح.
شاهین عزیز
بله من می خندم از دستتو در کلاسهایت من میختدم از دست تو. پیشامده روزهایی که له بودم. روزهایی که کاردک هم سرمشار است. من را جمع کند آمدم وبینارها و کلاس دقیقهی از بین من و آن حال. آن استرس.آن خشم فاصله افتاده است. جاگرفتم در تنم. شاید همین است که بعضیوقتها هنوز به کلیپهای ضایع فضایمجازی میخندم. ان کلیپها. شوخیها. سبب میشود رابطهام با دنیای بیرون و تنم قطع نشود. اگر بدنم را در نیابم هزینه بیشتر میدهم.
…………………………………………………..
از سهشنبهی روز
شرکت در نویسنده ساز / وبینار بود این پرسش مطرح شد که چگونه در آزادنویس لذت بیشتری ببریم؟ این حرفا که آزادنویس معنا میدهد این داستانا بر کسی پوشیده نیست دستکم برای هفسفران این مدرسه اما فکر کنم همان حالت بدنی و جابهجایی این تن.
خواندن رودراوی
شرکت در جلسهی بازخورد دورهی شعر و حسابی خندیدن
۱) شعر ِ «حیلت رها کنِ» مولانا را خواندم.
۲) برای اولین بار رخدادک نوشتم. افتضاح شد. به روی خودم نیاوردم و منتشرش کردم.
۳) توی اتاقم پیادهروی کردم و گرگیجه گرفتم.
۳) آزادنویسی کردیم با همسفران نویسندهساز. قرار شد از خودمان بپرسیم، چه کنیم تا آزادنویسی بیشتر خوش بگذرد؟ و من فهمیدم مشکل، آن خانم عقدهایِ چکمهپوش است که توی سرم زندگی میکند. حسابی باهاش دعوام شد. دختره روی دیدنم را ندارد. نمیدانم چرا از توی سرم اسبابکشی نمیکند و نمیرود جای دیگری.
سلام
گرگیجه چه جالب بود .
اون خانم عقدهای چکمه پوش هم توصیف خوبی بود برای آن ناخودآگاهی که تو را مدیریت میکند. منم دوس دارم آن نیروی ناخودآگاه درونم را که گاهی بدجنس و یاغی می شود را توصیف کنم . یاد کتاب الیف شافاک به نام شیر سیاه مرکب سفید افتادم که چهار شخصیت و یا بیشتر را در درونش توصیف میکرد، وفتی افسردگی بعد از زایمان داشت.
گفتگو پررنگ ترین بخش امروز بود. کلی گپ و گفت دلچسب. یک چیز جالب بعد از کتاب
راز گفتگو و اصول مکالمه بدون تظاهر با من مانده که خیلی دوستش دارم. انگار هنگام گفتگویم میتوانم موضوع ها و پرسشهای مختلف را امتحان کنم و میزان لذتمان را بسنجم. با اینکه نیاز به تمرین بیشتر و بیشتر دارد ولی به آگاه بودنم در این موضوع کمک کرده است.
یک پیاده روی مفصل هم داشتم. پیادهروی که به شیرنارگیل خوشمزه و نان تازه و داغ ختم شد و کلی خوش گذشت.
همچنان درحال خواندن سنگ صبور هستم و دوستش میدارم.
امروزم امتیاز متوسطی میگیرد ولی یک روز دلچسب و به یادماندنی بود.
امروز هم مثل دیروز بود. دو ساعت خوب. دو ساعت فروپاشی مغزی، قلبی، کلیوی و فلانی و بهمانی. دارم عادت میکنم. به قول صالح علاء: «میگذره، خوبیش اینه میگذره.»
درس خواندم. دیگر هیچ. سعی کردم چیزهایی بنویسم اما خروجی خوبی نداشت. زندگی بالا و پایین دارد. ما که فعلاً توی درهایم. روزهای قله هم خواهد رسید. امید میخواهد و توکل. شکر خدا هردو را دارم. بعد از ثبت گزارش میروم تا بدون قصه و بوسه و آرامش و رضایت، تلاش کنم که بخوابم.
با همهی اینها، خدایا برای آنچه که داده و ندادهای، شکر.
-این جملهی آخر را نگویی چنان به کمرت میزند که تا ابد راست نشود.-
اضافات: همیشه به این فکر میکنم که ۱۰ سال بعد -به شرط حیات- چه حس و حال جالبی دارد خواندن این گزارشها.
امروز صبح را هم طبق روال روزهای پیشین با شکرگزاری و آزادنویسی و تمرین نویسندگی و روزنویسی آغاز کردم. محدثه هم کارهای خودش را جلو برد و بعد مدتی گپ زدیم و به ادامه کارها رسیدیم.
ساعتی را مشغول کارهای خانه شدم و بعد هم مدتی به حیات رفتم و با زیتون مشغول بودم حرکاتش با توپ بامزه است و نشان هوش سرشارش. به آسمان چشم دوختم، دعا کردم و موسیقی به گوشهایم ریختم.
کتاب آداب دنیا را ادامه دادم و کتاب شکوفههای عناب را امروز تمام کردم. روایت دوست داشتنی بود. رضا جولایی عادت دارد موضوعهای تاریخی را انتخاب میکند و داستانهای خیالی خود را در آن میگنجاند. شکوفههای عناب داستان به قتل رسیدن میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل بود که از چند دریچه روایت میشد: از دریچهی نگاه همسرش زرین تاج، از دریچهی نگاه داوودخان شاگرد و همکارش در تحریریه و از دریچهی نگاه بوریس نیکولایف یک افسر روس و از دریچهٔ طیفورخان یک قزاقی ایرانی. امشب با تمام شدنش حس کردم دلم برای روایت کردن و خاطره گفتنهای زرینتاج تنگ میشود و در آخر ماجرا بیشتر فهمیدم چقدر قدرت زندگی زیاد است.
شعر خواندم، شعرهایی از جمال ثریا و ناظم حکمت.
وبینار را شرکت کردم و با هم آزادنویسی کردیم در مورد اینکه چه کارها و روشهایی باعث میشود که با کیف بیشتری بنویسیم. برای من موضوع از قبل تعیین شده و نوشتن سوالات پشت هم و مداوم و نوشتن تک جملات ترغیب کننده بهتر برای نوشتن بود و همینطور یک محیط آرام و مرتب بیشتر کمکم میکند که بنویسم و از نوشتن لذت ببرم.
بعد از آن متنم را نوشتم و آخرهای نوشته بود که حس کردم یکی از شعرهایی که امروز از جمال ثریا خواندهام روی متن مینشیند و آخر متن آوردمش.
به ادامه کارهای خانه رسیدم کنار هم شام خوردیم و سریال دیدیم و گپ زدیم.
میدانی آرزوجان برخی کتابها هستند که وقتی تمام میشوند حس میکنی باید چشمانت را ببندی و تصویرشان را در پشت سیاهی پلکهایت مرور کنی که بگذاری مفاهیم زیبایش در وجودت تهنشین شود
شکوفههای عناب در سبک نوشتن و محتوا برای من این چنین بود و هست.
برویم که با چند بیت از خواجه شیراز ختم امشب را برچینیم:
«نقد صوفی نه همه صافی بیغش باشد
ای بسا خرقه که مستوجب آتش باشد
خوش بود گر محک تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هر که در او غش باشد
ناز پرورد تنعم نبرد راه به دوست
عاشقی شیوه رندان بلاکش باشد
غم دنیی دنی چند خوری باده بخور
حیف باشد دل دانا که مشوش باشد»
– صرفهجویی از دید من یعنی «پیشگیری از هزینههای اضافی در آینده» و این تنها در صورتی محقق میشود که امروز برای کیفیت هزینه کنی نه اینکه مراقب باشی پول کمتری از جیبت خارج شود. من هر جا که صرفهجویی را اشتباه معنا کردهام بسیار بیش از آنچه مثلن ذخیره شده بود متضرر شدهام. حالا میکوشم که اول کیفیت را مدنظر داشته باشم.
– وسط کار همه چیز را رها کردم و در میان انبوه وسیلهها مثل بچهای رو به دیوار نشستم و یک دل سیر گریه کردم. این دلتنگی چرا کمرنگتر نمیشود؟
– الان هم در تاریکی مطلق گم شدهام در میان وسیلهها و تلاش میکنم چیزی شبیه گزارش نیک تولید کنم.
– شببیداری حقیقتن آزارم میدهد، اصلن دوست ندارم شبها بیدار باشم. خدا قوت به آنهایی که ناگزیرند از شببیداری.
– بابا را دیدم، رنگ سرمهای خیلی بهش میآید.
– پروردگارا، زندگیِ همهی ما را با رونق الهی خود گرم و روشن کن.
امروز آرتین، درست یک روز مانده به سهسالگیاش، انگار آگاهتر از قبل شده بود. احساس دلتنگی را بهتر از گذشته میفهمید و میتوانست آن را با کلمات خودش بیان کند.
مدام میگفت: «من این خونه رو دوست ندارم، بریم خونهی خودمون. تو چرا اجازه دادی آقاهه بیاد خونمون؟»
شنیدن این جملهها برایم هم عجیب بود و هم تلخ. انگار آرتین هنوز نتوانسته با جابهجایی کنار بیاید و خانهی قبلی را خانهی خودش میداند. شاید برای ما بزرگترها اسبابکشی فقط عوض کردن یک خانه باشد، اما برای او از دست دادن دنیایی آشناست. دنیایی که گوشهوکنارش را میشناخت و در آن احساس امنیت میکرد.
امروز بیشتر از همیشه فهمیدم بچهها هم دلتنگ میشوند، حتی اگر هنوز نتوانند تمام احساسشان را توضیح بدهند.
https://t.me/MashgheBodan
بابالنگدراز من، سلام.
خوب بود امروز. میپرسی چهگونه؟ از آن خوبهای میانه. میان خوب و بد. از صبح تا 6 عصر که نویسندهساز بود، کلاس داشتم. کوشش کردم گوش کنم و بیاموزم و صبوری کنم. در سرزبان از منطق گفتیم. منطق هم یکی از معیارهای جهانشمول فکری است. من اما این را ندارم. الهه علیزاده میگوید باید شناخت و اصلاح کرد. اصلا هرچه میخوانیم و مینویسیم مگر برای تربیت خودمان نیست؟
رفتیم با هماتاقیها بیرون. سفارشی که دادم چسبید به کامم. بعد آمدم و مشغول شدم. حین کارها زبان میخواندم و تمرین میکردم. هوش مصنوعی، پارتنر زبانی نیکی است. کودکوارانه میآموزم این زبان را.
در نویسندهساز آزادنویسی کردیم. مهمترین کاری که آزادنویسی را شیرین میکند به روانم، بهواقع آزادانه نوشتن است. خود را گیر هیچ قیدی نمیکنم. نه فرمی، نه خطی، نه چهارچوبی، نه موضوعی و… فقط مینویسم. مینویسم و مینویسم. از هیچ قاعده و قانونی پیروی نمیکنم. هیچ هیچ هیچ. اصل، نوشتنست.
یادداشتی نوشتم و هوا کردم در کانال. یادداشت خوابآلودانه. همینحالا هم خوابم میآید. باید بخوابم بابا. شبت پرتقالی.
دوستدار تو، مریم
سالواژهات: ارتباط
میاندیشی که باید دست برداری و خوردن «بازتاب اسطوره در بوف کور» را کنار بگذاری. حالا گاهِ خوردنش نیست. استخانش تو گلویت گیر میکند. میچسبی به «افسانه اسطوره» مرور میکنی آنچه دیروز خاندهای را.
پیش میبری تمرین نویسندگی خلاق را.
میروی کلاس و میریزت تو سرت چیزهایی که دوستشان نداری. پیاده میروی و هانیه را در راه میبینی. میگویدت که تا پایان هفته نتایج میآید. سرد میشوی. از طرفی یاد روزی میافتی که قاچاقی به دانشگاه پا گذاشتی و کتابخانهاش را دید زدی. میپنداری که اگر قبول شدی میتوانی از شلوغی خانه به سکوت آنجا پناهنده شوی. گرم میشوی. پی جایی میگردی که ابزار کارت را با قیمت مناسبتری بفروشد. ارشین پیدایش میکند.
دو داستان از مجموعهی خیمهشببازی میخانی و عجب بوف کوریست این «مردی در قفس»
امروز سهشنبهٔ عزیز بود، روز میعاد ما بچههای اهواز مدرسهٔ نویسندگی. روز را با کلمهبرداری از «خیمهشببازی» صادق چوبک آغاز کردم. کتاب را هفتهٔ پیش از حدیث جان کاشانیزاده گرفته بودم و میخواستم این هفته برش گردانم. بعد مطابق معمول هر هفته حدود ده جلد کتاب برداشتم و انداختم تو کولهپشتیام و آمادهٔ رفتن شدم. ساعت نه قرار داشتیم. در مسیر رفتن از «حیف! حوصلهام پیر شده» محمد صالح علا خواندم. این جمله خیلی بهم چسبید: « بیقراری در من دست به کار شده است.» سر قرار رسیدم. نداجان پشمفروش و شیما جان صادقی و بعد هم حدیثجان کاشانیزاده آمدند و بیدرنگ شروع کردیم به حرف زدن و دیدن کتابها. از همهچیز حرف زدیم، از کتابهایی که خوانده بودیم گفتیم و از تجربهٔ نوشتنها. بعد هم با هم آزادنویسی کردیم. حدیث و شیما متنهایشان را برایمان خواندند. چقدر خوب نوشته بودند. بعد ندا و حدیث رفتند. من و شیما لختی بیشتر در کافه ماندیم و گپ زدیم. بعد هم با هم مسیری را پیاده رفتیم. امروز هوای اهواز خنک شده بود. به خانه برگشتم با چند کتاب بیشتر و شوری وصفناپذیر. سریع کتری را گذاشتم بجوشد و نشستم پای نوشتن. نوشتم و نوشتم. دیدن دوستان همدل و همکلمهای چنان شوقی در وجودم افروخته بود که سرشار از نوشتن بودم. یک ساعت بیشتر به همین منوال گذشت. بعد ناهار آماده کردم. بعد از ناهار کمی چرت زدم. برای وبینار نویسندهساز هفت دقیقه دیر کردم. آزادنویسی کردیم. جملهٔ آخر استاد را درست نشنیدم که چه پیشنهاد دادند برای نوشتن، چون لحظهٔ خواب و بیدارم بود. چیزی شبیه «نجاتبخش» در ذهنم بود. برای همین ابتدای آزادنویسیام را اینگونه نوشتم که چگونه آزادنویسی از روزمرگیها و افکار خوب و بد نجاتمان میدهد و آرامشبخش میشود. چون به شنیدهام مشکوک بودم، در ادامه به موضوع امروز و حال و احوال خوشم پرداختم. بعد متوجه شدم که استاد گفتهاند چگونه آزادنویسی لذتبخشتر میشود. برای من برخی عوامل، بیرونی و برخی، درونیاند. اگر اطرافم مرتب باشد و فضا خلوت باشد، آزادنویسی برایم جذابتر است. از لحاظ درونی هم وقتی خودم مرتبم و از جایی خشمی در دل ندارم و خوابم نمیآید، آزادنویسی لذت بیشتری دارد. برای من که همیشه درگیر چارچوبم، آزادنویسی تمرین رهایی است و نوعی توسعهٔ فردی هم محسوب میشود.
بعد از وبینار امروز به کتاب صوتی «شکوفههای عناب» رضا جولایی گوش کردم و کمی آسودم. ساعت هفت در وبینار خانم مریم ابراهیمی شرکت کردم. بعد هم کتابخانه را مرتب کردم و نام کتابهای خریدهشدهٔ این یکی دو ماه را وارد دفتر کردم. از تیر ماه سال ۱۴۰۴، اسم کتابهای خواندهشدهام را دیگر ننوشتهام. عادتی که از سال ۱۳۹۳ پی نهادم تا نصفهنیمهخوانی را کاهش دهم. هر سال هم دفترچهٔ کوچک و جذابی برایش اختصاص میدادم. یک طرف دفتر خواندهشدهها را مینوشتم با تاریخ شروع و پایان که خودم را شرمنده کنم و خواندن برخی کتابها را طول ندهم یا رها نکنم. در سوی دیگر، کتابهایی را که میخریدم با تاریخ و قیمت و مکان خرید یا سایتی که از آن خریده بودم، ثبت میکردم. تا جایی که حافظهام یاری میکرد، نوشتم و دفترم را بهروز کردم.
بعد هم شام و در پایان شب هم دوتا برگهٔ امتحانی نوشتم برای فردا.
راستی کلمهسازی هم کردم. با خود «کلمه». کلمهاندوزی با کلمهورزی باعث کلمهپویی میشود. این تمرین را سر کلاس برای بچهها هم توضیح دادم تا انجام دهند. شور خوبی در کلاس درگرفت. یادداشت کانال را هم که همان ظهر نوشته بودم.
کسی مجبورتون کرده فیلم بسازید؟
شکنجه بود رسمن. نشستیم به تماشای فیلمی* که هیچ ارزشی نداشت. آدم افسوس میخوره که نمیشه به هیچ اسمی اعتماد کرد. نمیتونی بگی خب فلانی بازی کرده، حتمن فیلم خوبیه. یا از این قبیل حرفا. برام سواله، یعنی تشخیص نمیدن چقدر همهچیز ضعیف و افتضاحه یا میفهمن و تن میدن به این خفت؟ موضوع فیلم تعرض و خودخاهیه. یه آدم بهاصطلاح عاشق دست میزنه بههرکاری که اون طرف رو بهدست بیاره. انقدر نویسنده کلیشهای و ناتوان نوشته و کارگردان ساخته، که هیچچی نتونسته نجات بده فیلم رو. نور صحنهها بد و ناشیانه، رنگها در خامترین حالت، دیالوگها زوری و مخاطب خر فرض کن! باشه بابا این حرفی که تو میخای بگی با دیالوگت رو ما پنج دقیقه پیش حدس زدیم. بسه جمع کن برو خونهتون. فیلمی که برای هیجانِ بیخودی دادن به صحنههای معمولی و بازیهای معمولیتر، تدوینگر رو مجبور کرده یهعالم آهنگ تندریتم و هیجانی بچپونه تنگ تصویر. که آخرم کار رو درنیاورده و این یعنی تدوینگرم ضعیف بوده. راستی یه سوال دیگه، شخصیتسازی چیشد این وسط آقایون نویسنده؟ برید دنبال بازیتون که کار دارید حالا حالاها.
گرفت همهی انرژیم رو تماشای این فیلم، پس مختصر بگم امروز رو، البته که کار زیادم نکردم. اما چی گذشت؟
بیدار شدم و صفحههای صبحگاهی رو نوشتم و رفتم سراغ طراحی پوستر برای وبینار «گفتوساز». فکر میکردم خیلی زود کار جمع بشه اما سه چهارتا پوستر مختلف اتود زدم و کاغذ سیاه کردم و فتوشاپ رو بیپدر کردم تا بلخره یه چیزایی از بینشون دراومد. بد نیست، اما خب، میتونه بهترم باشه بهنظرم. حالا ریز ریز روش کار میکنم، شاید یه تغییر درشت دادم بهش. بعدشم نشستم متن امروز رو مرتب کردم و تمرین کردم برای بیان کردنشون. دوشکی گرفتم و آماده شدم برای وبینار. از هفت تا هفتونیم شب رو اجرا بودیم. بعدش با دوستی یه ساعت تلفنی صحبت کردم. بعدم باز آماده شدم و از خونه زدم بیرون برای تماشای همون فیلم افتضاح.
*بیدار فیلمی به کارگردانی حسین امیریدوماری
گزارش هفتاد و پنج
سالواژه: تبدیل
امروزم را تکهتکه ننوشتم و حالا خوب به خاطر نمیآورمش.
مثل هر روز ریون را دیدم و نوازشش کردم.
به تمرینهای خودواژهام سر زدم و با همسفران عزیزم در موردش صحبت کردیم. راستش من هم همان حس ساره را در مورد گروه پیدا کرده بودم. حالیا اوضاع بهتر است.
دیشب شبهول را تمام کردم. پایان یک قصه و فرصتی برای آغاز دیگر. خب در موردش باید بگویم که کمی گیج شدهام. مقصر این گیجی بدعادتی خوانش من و البته کمی تشابه اسمیِ عامدانه در این کتاب است. در کل این یک اثر سطحی نیست و نیاز به بازخوانی دارد.
کری را هم تمام کردم. در کل باتوجه به ژانر خودش جالب بود. مثلا نمرهی شش از ده را میگیرد.
کمی سراغ کارهای عقبافتادهام رفتم. سرما به طرز بیرحمانهای شدت گرفتهاست.
کلافهام و گیج. حوصلهی فکر کردن ندارم. فکرهایم هم به تصمیمگیری منجر نمیشوند. چندساعت پیش دوستم خبر داد که مشکل ورودی استعداد درخشان حل شده و فقط تا یکشنبه فرصت ثبت نام باقیست.
او که با توجه به هزینهها و ترس از بیکاری حتی بعد از ارشد قید ادامه تحصیل را فعلا زده. من هم ماندهام. دقیقا چه چیزی میخواهم؟ کجای مسیر گرمِ بیراههها شدهام که در این سن جواب سوالم را دقیقا نمیدانم.
فقط میدانم نوشتن که هست. دیگر باید باشد. تا همیشهی من.
خدایا شکرت.
خبری کِرِمی و پاییزی برایت آوردهام. امروز رفتم کافهای خوشدیزاین و چشمنواز، پیش نسخهٔ واقعی تو (دوست نویسندهام که اسم هنریاش گردآفرید است).
تویی که برایت نامه مینویسم، نسخهای خیالی و ساراییشده هستی. آنجور که دوست دارم تو را گوگولیزه کردهام و ژورنالینگم را برایت پست میکنم.
البته ناگفته نماند که گردآفرید واقعی رشتهٔ روانشناسی خوانده و تایپ شخصیتیمان بسیار یکسان است؛ فقط با چند تفاوت موچینی!
از گفتوگو با او سیر نمیشوم و روی ابرها پرسه میپلکم.
برای اولین بار ماچا توتفرنگی امتحان کردم. بَدَک نبود؛ البته از سفارش گردآفرید بود که میکمیک زدم. هات لوتوس هم که برای خودم بود، شیرینی اشباعشدهٔ مزخرفی داشت و حالم را به هم زد. چند قُلُپ بیشتر نتوانستم بنوشم. فقط ظاهر گولزنگی داشت.
شب که رسیدم خانه، بازخورد دورهٔ شعر بود. استاد کلانتری از تمرینم بهطور دلبرانه و شیرینی تعریف کرد که اکلیلی شدم.
ساعت ۱:۲۹ بامداد است.
بخشی از پروژه را در گوگل داک بارگزاری کردم. خستهام اما خواب راه چشمهایم را گم کرده گویا.
سه ساعت پشت هم جلسه داشتم. در آخری راجع به پول حرف زدیم. دوباره به رابطهام با پول فکر کردم، رابطهای مبتنی بر بیاحترامی. نیامده خرجشان میکنم، طلبهایم را نمیگیرم، پسانداز بلد نیستم و مسلطم به هزاران روش برای سوزاندن تخمش.
پیشنهاد کردند کتاب پدر پولدار، پدر بیپول را بخوانم. نمیدانند پنج سال است در کتابخانه منتظر گوشهچشمی از من به خاک افتاده. اخیرا هم شنیدهبودم زرد است.
بگذریم.
در نویسندهساز استاد پرسید: چگونه از آزادنویسی تجربهی لذتبخشتری بسازیم؟
شنیدهبودم پسندیدهتر است روی کاغذ بنویسی. شاید برای همین از نوشتن فرارمیکردم. به دو دلیل که گفتنش را صلاح نمیدانم.
من بندهی نوشتن بهصورت تایپم. آن هم روی کیبوردی که به ماشین چاپ میماند. اصلا به دلیل همین تشابه خریده بودمش.
وقتهایی که تایپ میکنم، نور اتاق کم است، ناخنهایم کوتاهترند، دستبند یا ساعت دستم دارم، پراکنده نمینویسم و غرق در نوشتنم تجربهام لذتبخشتر میشود. این آزادنویسی بیشتر به جانم مینشیند.
دلم میخواهد همین حالا بروم سراغ کتاب “بهتر بنویسیم”، خستهام اما. فقط یک صفحه از آن را میخوانم تا باب آشناییمان باز شود.
بعدش هم تا انتهای شب همآغوش با لحاف.
۱۹ آبان سال ۰۵
عصر با دوستم رفتیم پردیسکتاب و میتونم بگم یکی از جاهایی که متوجه گذر زمان نمیشم این مکانهاست و غرق میشم تویِ دنیایِ رنگها، هنر، ذوق، خلاقیت، آرامش، خطراتِ کودکی و …
دفترهای متفاوتی رو برمیداشتم، یکی از یکی قشنگتر بودن بیشتر روی مودِ صورتی بودم چون لباس هایی هم که پوشیده بودم تم صورتی داشتن.
یه دفتر برای خودم خریدم و یه دفتر با تم پاییزی برای رفیقِ دورانِ بچگیم، بعدش باهم رفتیم کافیشاپ استوری و چایی سفارش دادیم و کلی عکس گرفتیم، بعد شام خوردیم و حسابی صحبت کردیم.
در میانه صحبتهامونم مثل همیشه متوجه شدیم باید جدیتر روی دورههامون کار کنیم؛ ما هر دوتامون روی دوره های زندگیِ سالم کار میکنیم ولی هنوز موفق نشدیم یه چالش 4 ماهه رو مستمر ادامه بدیم.
مقاومتهای ذهنی داریم بهنظرم ولی من متوجهِ تغییراتمون به همون میزانی که روی خودآگاهیمون کار کردیم شدم و این خیلی خوشحالم میکنه.
بهش پیشنهاد دادم ژورنالینگ انجام بده و وبینارهای نویسندهساز رو شرکت کنه.
آخرِ شب بود که برگشتم خونه و دارم گزارش نیک مینویسم.
امروز یکم کتاب هم خوندم راجبِ چندپتانسیلیهایی مثل خودم و این روزا یکی از بزرگترین چالشهام شده که سعی دارم چیزی که سالها نقطهضعف میدونستم رو تبدیل به نقطه قوتم کنم، کمی هم کلمهبرداری انجام دادم.
بازهم آخر شب و من و گزارش نیک.
و البته صدایِ جارویِ آقای رفتگر.
مدتهاست خبری از ماه ندارم. دیگر پشت پنجره نمیبینمش. یعنی با ما قهر کرده؟
عجیب است که همه با من قهر میکنند. چکار میکنم مگر؟
گلولههای کاموا را روی میز نگاه میکنم و در حینِ نوشتنِ کلمه گلوله، به این فکر میکنم که همان «گوله» برای کاموا مناسبتر است. چون عموما کامواهایم را شلیک نمیکنم. از غروب به بعد تمامش را مشغول بافتنی بودهام. روی میز چندین رنگ کاموا ریخته و دوتا شالگردنِ درحال بافت. یکی را دست نمیزنم. بافتنی را اگر دونفر ببافند دودست میشود و از ریخت میافتد. یادتان باشد اگر روزی سرتان به جایی خورد و خواستید این کار جالب را انجام دهید، بافتنیتان دودست نشود.
شال مشکی را مادربزرگم بافته و از ترسِ اینکه خراب نشود دستش نمیزنم. سفید را هم من میبافم و هر یک دقیقه یکبار اشتباه میکنم. مادربزرگم تعریف میکرد که حالا هم مثل قدیمها وقتی حتی جای دیگری را نگاه کند، میتواند با سرعت ببافد. بدون اشتباه و خطا. من هم یادآوری کردم که وقتی با هردو چشمم و عینکِ روی چشمهایم که به نظر من میشود جمیعا چهار چشم، بدونِ پلک زدنهای ممتد برای از دست ندادنِ تمرکزم، همچنان اشتباه میبافم، و از یک نابینا هم بدتر رفتار میکنم. صبحم از ظهر شروع شد و چون دوباره خوابم برد کارم به بعد از ظهر کشیده شد. وقتی ناهار میخوردم هوا رو به تاریکی رفت. کمی دور و برم را مرتب کردم و هردمنویسی و یادداشت روزانه. تعارف که نداریم، امروز مطالعه نداشتم. البته در کتابِ ترانههای برزخی قدمی زدم و رفع دلتنگی کردم. منزل مادربزرگ هم رفتیم. حالا دوباره در اتاقم هستم و هنوز به صدایِ جاروکشیدنِ آقای رفتگر گوش میکنم. در این مدت زیادی از «-ِ» استفاده میکنم و احساس میکنم نباید این کار را بکنم. وقتی مدرسه میرفتم در کتابهای درسی هم به ندرت اعرابگذاری دیده میشد. آیا واقعا مردم بیسوادتر شدهاند؟
تمام فردا و البته پسفردا قرار است درگیرِ نذری جمعه باشم. با اینکه اصلا نمیدانم همهچیز جور میشود یا نه. نگاه میکنم و میبینم که هنوز هم مثل سابق از این شاخه به آن شاخه میپرم و درست بشو نیستم. فکر میکنم من یک نویسنده بیآرام و قرار هستم و شاید روزی که یک نویسنده واقعی شدم مخاطبانی داشتم که این بیقراری را دوست داشته باشند. کسی چه میداند؟
نمیدانم بعد از ارسال گزارش بازهم قرار است بافتنی ببافم، یا در تخت ولو شوم و به مزرعههایم (در موبایل) سر بزنم.
در هر صورت، باشد که رستگار شویم و، نویسنده.
داشتم کم کَمک انجام وظیفههای آشپزخانهای را پایان میدادم که دوباره مهمانهایی از راه رسیدند. مظلومانه خواستم بگردم مامان را ببینم که زودتر از نگاهم، صدایش شنیده شد. گوشی بهدست خاله را برای کمک فرا میخواند. برگشتم و خرسندانه خودم را مشغول کنم که ی و ز هم از راه رسیدند. دست کشیدم و ادامه را بدانها سپردم و لنگلنگان محو شدم.
الان که مینویسم ساعت ده و پنجاه است. کماکان صدایم میزنند. حتا کاری نباشد. باران نمنم میبارد. تکهی قبلی نوشتهام را میبینم. ساعت را هم مشخص کردهام. نه و بیست و چهار دقیقه، صدای باد و باران تمام خانه را پر کرده است…
در طول روز پراکنده تکههایی را همینطور ثبت میکنم و توی فایل روزانهنویسیام میگذارم.
نویسندهساز امروز، توی آزادنویسی قرار شد به این سوال فکر کنیم:
چطور بنویسم از آزادنویسی لذت بیشتری میبرم؟
البته قبلش اضافه کنم، روزسوال امروزمان کمی طولانیتر از روزهای قبل شد. بلافاصله بعدِ آن وارد نویسندهساز شده سرم رو انداختم پایین و دقایق اخرش بود طبیعتن، که همراه شدم. تمام که شد استاد سوال رو تکرار کرد و اونجا اولین چیزی که به ذهنم اومد، فایل روزانهنویسیام بود. این شد که یهو گفتم: وقتی از روزمرهم با جزئیات مینویسم لذت بیشتری میبرم. میبینم هنوز ذهنم را درگیر کرده. من چطور باشد بیشتر لذت میبرم؟ منظورم از جزئیات چی بود؟
پس بذار دربارهش بنویسم. چون خودم هم باید افکارم رو مرتب کنم.
من درواقع، جدا از صفحات صبحگاهی و آزادنویسیها در طول روز، فایلی برای سالواژهام که روزانهنویسی است هم ساختهام و مرتب بهروزش میکنم. نمیدانم شما چگونه مینویسید. و نگرشتان حین نوشتن دقیقن چگونه است؟ بهظاهر انگار شبیه هماند؟ همهشان نوعی برونریزی ذهنیاند؟ فقط نامهای متفاوتی دارند؟
من برای هرکدام که مینویسم لحنم متفاوت میشود. جور دیگری میشوم انگار. صفحات صبحگاهیام پر از دیروز و امروز و فردایند. حسرت دیروز. انجام امروز. امیدِ فردا. همهشان پراکندهگوییهایی اغلب در این قالبهایند. آزادنویسیهایم آمیختهای از روزمرهها و تداعیهای اغراقآمیزشدهیِ تیره و تارند. کلیتش انگار رو به سمت و سوی منفیتری دارند، برخلاف صبحگاهها که کمی اوضاعشان بهتر است.
اما روزانهنویسیهایم. در آنها نشستهام بهروایت. عینیت و واقعیت درشان زندهتر است. ملموسترند. تصویر دارند. پر از مناند در کنار یک دیگر، یک دیگری. مرور میکردم مال امروزم را. از گفتگوهایم با ب نوشته بودم و مقایسهش از قدیم و حالا. از مصداقهایی که برایش میآوردم و برایم میآورد. و باز در گفتگویمان، از آشنایِ دوری که سواد نداشت اما در هر دو کلمه حرفش مَثلی میزد، شعری میگفت و ذهنی پر از حکایت داشت. از یکی از دوستانش که چطور در بیانش خبره بود. این یکی اهل حافظهی شعری قوی نبود اما خوب داستان و هفت پشت آدمی را ارتباط میداد و بهگفتگوهایش میکشید. مامان هم از شخص دیگری یاد کرد. میگفت آدم حین همصحبتی باهاشان از دنیا گویی کنده میشود. انقدر که قصهگویند و آرامبخش. آن دوتاشان دیگر نیستند. میگفتم کاش بودند، چقدر جای چنینهایی خالی میماند. از روزِ شلوغ و مهمانهایی که میآمدند و میرفتند نوشتم. از گفتگوهایشان و از گفتگوهایمان. از تداعیهایی که بهدنبال اینها برایم شکل میگرفت. از دیده و شنیده، از نامها و آدمها و اتفاقها. از روزسوال، پرسش خانم قوام و واکنش الهه و توضیحاتِ صبورانهاش که تا یاد نگرفتیم جلسه را بهامان خدا تمام نمیکرد. از منطق و روش پرداخت و مواجهه با موضوعات و نحوه گفتگو درموردشان. از کامنتها، همزبانها و همسفران. از بچهها، شلوغ پلوغیشان و شب و باران و دورهمیِ آخر شب.
غرغر و نگرانی و ذوق و شوق و تداعی اگر درشان بود همراه تصویر بودند. در آن نشسته بودم بهروایت کردن. افراط و تفریطی نبود. همان بود که میدیدم و میشنیدم و یا حداقل تلاشی نزدیکتر به واقعیت که آن پراکندهگیها را اگرچه داشت اما برایم زندهتر بود. وقتی مینوشتم نه حواسم به تعداد کلمه بود و نه زمان. تفریحی بود که تعریف کنم. آنچه اتفاق افتاده در بیرون و در درونم جریان دارد را.
اینطور بگویم انگار در روزانهنویسی جزئیات بیشتر دیده میشد بیآنکه حواسم باشد و از این کیفور میشدم و میشوم. این درحالیست شاید چندساعت بعدش با ذهنیت آزادنویسی بیاغازم نوشتن را، امکان پر غرناله بودن از اینکه: جزئیات چیست و چگونه است و چی بنویسم اصلن؟ من نمیتوانم و خوشا به حال آنان که بلدند… و نمیدانمکنان کلمههایی قطار کنم.
میدانم جزئینویسی هم مهارتیست که تمرین میخواهد، بهمرور بهدست میآید. و من هم در تلاشم بهتر باشم.
حرفم اینجا از مدل مواجهم، ذهنیت، حس و حالم و لذت بردن از نوشتن در این شکل و قیافه است.
نیلا انگشتهای رنگیاش را به دیوار حمام میکوبد. چکههای آب میسرند و گاهی رنگها به هم میآمیزند. حالا رد دستهای کوچکش همه جا پیداست. شور نگاهش را میبینم که چگونه آزادی را مینمایاند. هرزگاهی نگاهم میکند تا واکنشم را دریابد. میبیند که آرامم، خیالش راحت است.
به آزادنویسیهایم میاندیشم، اگر اولویت در آنها آزادی باشد، لذت نوشتن دو چندان میشود.
از خودم میپرسم، فارغ از آزادی چگونه میشود از آزادنویسی تجربهای لذتبخشتر بسازم؟
شاید اینکه پیش از شروع نوشتن، کارهای مهم را انجام دهم تا حین آزادنویسی حواسم هرز نپرد.
یا که به ذهنم اجازه دهم با جریان تداعیها حسابی بازیگوشی کند.
میل پنهان به هدف را مهار کنم. تا واژهها محتاطانه رفتار نکنند.
البته تغییر ابزار هم لذتزاست. از آن رو که هر ابزار تجربهای متمایز است برای نوشتن.
امروز در نویسندهساز صد و اندی کلمه نوشتیم. حالا مسیر شکلگیری این واژهها را بهتر میفهمم.
اولین کلمات همواره از حالم برمیآیند و مابقی برآمده از جهانی دیگرند انگار. و همین خلق را لذتبخش میکند.
ارزندهترین گهیی که امروز خوردم، خاندن یکنفس نصف «ضمایر» فدایینیا بود. با سگرمههای در هم. میخاندم وقتی، یادم آمد فدایینیا هم کسخلیست واسه خودش. مثل من که کسخلیام واسه خودم. بعد یاد نوشتهی دیشبم افتادم و نحو جملهها که وقتی میخاندمشان، به خودم میگفتم تو هم کسخلی هستی واسه خودت. وگرنه کدام ناکسخلی آن کسونهجملهها را مینویسد؟ بعد یادم آمد چون فدایینیا کسخل بوده رفتهام پیاش. بعد فهمیدم فدایینیا نیست که کسخلیست مثل من، در واقع منم کسخلی مثل او. بعد داشتم اینها را مینوشتم در ذهنم.
بعد یا شاید قبل، بایگانی استوریهای اینستاگرامم را میدیدم. و بعد اینطور بودم که وات در فاک، حجم کسخلیتت را. ذهن آن روزهایم را زنده میخاهم. روزهایی که تازه آغازیده بودم به نوشتن. شاید آن روزها راستیراستی دیوانه بودم نه مثل حالا که دیوانگی را دوست دارم و جاهایی حتا دیگر دوست ندارم و سگرمههایم میرود در هم که ای کسخل، از همین کسخلیتت داری میخوری. دیوانگی ابعاد گسترهیی دارد. دیوانگی را در ابعاد گسترهاش دوست ندارم. خیلیها ندارند. به درک سگ. عقل میخاهد دیوانگی.
بعدش هم کس بود. کسلیخت نه. کسچرخ. در اینستاگرام. در خانه. جدید شدهام در خانه پنداری. شقتر؟ قبراقتر؟ بلبلدرازتر؟ چه میدانم. این هم میخابد یکی دو روز دیگر. ای خابیدگان بزم خم. بابا میسپرد کاری و میپرسد «میتوانی انجامش بدهی؟» میگویم آره. میگوید «کی؟» میگویم «تا امشب». میزنگد که «چه کردی؟» میگویم هنوز نکردهام کاری. حالا که امشب به پایان رسیده هم. روی چه حسابی میگویم «آره»؟
بعد ادامهی این متن بود که کلیات بود و جزییات میطلبید و بعد من بودم که حذفیدمشان تا در دو یادداشت بنویسم آن دو موضوع را. بعد از گههایی که خوردم، حلوا بود و دو خیار و یک بشقاب برنج و دال عدس و؟ نانی که مامانم ساعت دوازده شب پخت و بارانی که میبارید و بادی که میوزید و دیگر چه؟ چند برش استنداپ کمدی و بالاپایین کردن ایسام و یک فروشگاه آنلاین لباس.
جشنک برپا در کونم؟ فافائزو روزشمار گذاشته برای تولدم و هر روز پیامک تبریک میفرستد. الان بیست و پنج روز دیگر مانده. و ابرهایی که هر لحظه شکل عوض میکنند و مینمایانند خودشان را از پنجره به من. باقیاش را بیخیلالال و بیلاخ، باقیاش ابهام است و میخاهم باقیام را عوض غر، سوال باشم. که نام دیگر زندگی، ابهام است.
خلاصه تلاشها عمدتا در قید و بندِ بزرگترین مسائل نیست. در پی کوچکترین و در جهت بالا بردن کوتاهترین دیوارهاست. عادتهای خُرد و کوچک وصال ما را به دستاوردهای بزرگ تضمین میدهد.
اگر بخواهم در پنج کلمه اکنونم را بنویسم میشود این واژهها: فاصله، دلتنگی، نظم، کوشش و مرگ. کمگویی و بیششنویهای اخیر دستمایهٔ همین واژههاست. هم زنجیروار بهم ربط پیدا میکنند هم بیربطند. اما طراح و زاویهپردازند برای ضلعضلع من.
این روزها احساس این را دارم گرگِ درونم از خوابِ چند هزار سالهاش بیدار شده و بسیارگرسنه و آشفته با چشمانی از حدقه بیرونزده با دندانهایی که تیزیشان به چاقوی دستهچوبی و استفاده نشده میماند، انتظارِ شکارِ گرم و زنده را میکشد. سراسیمه ولعِ دردیدن در وجودش میجوشد. مرا خستهتر از قبل کرده. حالا نبردی دیگری با او دارم. بیداریِ او خوابِ آسوده را از چشمانم ربوده. دیگر با شیطنتهای صفتمندانه حیوانی روبرو نیستم. با خودِ خودم در آن هوایی که برای من تعریف نشده مواجه شدهام.
اعمالِ نیکویم که فرحبخشند:
ــ در محضر خواهر بودن. صحبت و دیداری تازه. بازی با خواهرزادهها. بساط غیبت را پهن نمودن. شامِ فستفودی و پختوپز و شست و رُفت. از فرط خستگی غش کردن. دوباره برخاستن. گفتوشنفت. آغوش و مهر. خندانگی و سکوت.
خواندن کتاب« سیکادا» برای خواهر با ذوق و لحنی بچگانه آنچنان که چهار چشمِ کودکانه به من خیره مانده بود. کیفور شدن خواهر و جوجهها.
ــ در وبینار: آزادنویسی با بهرهمندی از لذتی همیشگی به چه عواملی وابسته است؟ متمرکز بودن اجزا و موضوع و ثبات در تداوم آن؟ تفکیک و تصحیح مسائل تا دستیابی به شفافیت؟ عبور یا مرور؟ کدام لذتبخش است؟ اینها چیزیهایی بود که به ذهنم خطور کرد. من اما بهشخصه برعکس آدمِ سابق شناخته، با ناشناختهٔ اکنونم بیشتر از لذت بهرهمندم. چرا که مدام به چالش کشیده میشود من و آموختهها و اهدافم.
ــ پیادهروی در هوای سردِ پاییزی با غروب آفتاب و درخشیدنِ مهتاب. تند گامیدن جهت گرمشدن تن و مغز و احساس خوشایندِ اخراجِ خدمهٔ بهخور و بخواب از مغز به طور موقت.
ـــ کتاب شعر« پیادهروی با ماه» خانم موعودی نازنینم به دستم رسید. چند شعر خواندم از آن و عاشق ماه شدم. به واقع. نور است این کتاب. شعرهایی دارد که در قلبِ ذهن جای میگیرد.
از باب شعر از دو شاعر؛ یداله رویایی و رودکی میخوانم. برگزیدهام از رودکی:
زمانه اسب و تو رایض، به رای خویشت تاز
زمانه گوی و تو چوگان به رای خویشت باز
ــ رمان« مادران و دختران» دو فصل دیگر از جلد دوم را میخوانم و تکلیفِ مهربانو مشخص میشود. از قلمِ امیرشاهی حلاوتی به کام میریزد که تلخی این تاریخ را از بین میبرد. به راستی جز به جز داستان در خاطرم نمیماند اما شخصیتها در ذهنم جا رزرو کردهاند.
ــ دوباره آزادنویسی میکنم.
ــ یادداشت روزانه سروناز علمبیگی را میخوانم. این نقاش و فیلمساز و هنرمند و نویسنده را تازه میشناسم. نقاشیهایش با تو حرفها دارد. کتاب دو زبانه و یکبار از راست به فارسی و بار دیگر از چپ به انگلیسی نوشته شده. صفحهآرایی، جنسِ کاغذ، یادداشتهای روزانه همه و همه همان حسِ خوبی را به من انتقال داد که دنبالش میگشتم.
From زینب شاگردی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه رضایی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهسا کاظمی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرزو بابایی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهدی امینی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هانیه آصفی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سارا چگنی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی آراسته on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه آشوری on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرح صداقت on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا کفاشی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ستایش آریان on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From داوود قاسمی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زکیه سپهرنیا on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم کاشانکی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From داوود قاسمی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه حسینی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره احمدی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From یوتاب کیخا on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه غفارپور on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم ابراهیمی کوچک on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا پورعظیم on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سارا کمرروستا on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرناز کاظمی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From kiyana on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پانته آ قبادی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب شهرابی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زَمزَمه رئیسی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هانا حسینی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه نصیری on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بلامپور on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟