بچهها تازه خوابشان برد. هر دو قصه میخواستند و هر کدام قصهی خودش. اول برای سارا خواندم چون زودتر رفت توی تختخوابش. کتاب «خوشحالی یک روباه است» را انتخاب کردیم. به صفحهی دوم که رسیدم پلکهایش نرم روی هم میافتادند. نگاهش که میکردم چشمهایش را تا آخرین حد باز میکرد، یعنی: «بیدارم دارم گوش میدم». دو صفحهی دیگر هم خواندم و کتاب را کنار گذاشتم. گفتم فردا برایت میخوانم. او هم همانطور خوابآلود گفت: با…شش…
با فرداد ادامهی «هلوی غولپیکر» را خواندیم. او هم به صفحهی پنجم که رسیدم خوابش برد.
یک روز پرسید: «مامان چرا تو و بابا همین که بهتون دست بزنیم یا آروم صداتون کنیم بیدار میشین! ولی ما حتی اگه رو زمین بکشیدمون بیدار نمیشیم؟ دلم میخواد مثل شماها راحت بیدار بشم.»
گفتم: «بزرگ که بشی آرزوی خواب الانت رو میکنی.»
از برنامه و اهدافی که دیشب نوشته بودم فقط نصفشان تیک خورد. یکی از برنامه وقت کافی گذاشتن برای بچهها بود که خداراشکر خوب پیش رفت.
این روزها که صبح و غروب هوا خنک است بیشتر توی حیاط و باغچهام. باید نهایت لذت را از این فصل برد. هر روز بذری میکارم. امروز بذر: شاهپسند باغی و درختچهای و بذر نعنای موهیتو کاشتم. نهال گل خرزهرهی قرمز که پارسال توی گلدان کاشته بودم به باغچه انتقالش دادم.
قبل از ظهر رفتم دنبال بستهی پستی. بالاخره کتاب نقاشی ماندالا رسید. از ظهر فقط نگاهش کردم. وقت نشد یک گوشهاش را هم رنگ کنم. سارا میگفت بیا من کمکت کنم رنگشان کنی.
عصر وبینار نویسندهساز بودم. کلی خندیدم با حرفهای استاد کلانتری. چند شعر هم خواند از احسان براهمی که خیلی زیبا و لذتبخش بود شنیدنشان. اسامی گزارش نیکنویسان را هم خواند. بچهها به این بخش که میرسد همگی منتظرند کی اسمم خوانده میشود.
مدتیست سعی میکنم روزی یک فیلم ببینم. صبح کمی از فیلم «Bitter Moon _ ماه تلخ» را دیدم. قبلاً یکبار دیده بودم. اما جزئیاتش یادم نبود. فردا شاید فیلم دیگری انتخاب کنم.
بیدار میشوم و میخابم و خاب میبینم و بیدار میشوم و میخابم و خاب سنگینتر میشود بر تنم. الناز میآید و میگوید «بابا گفته کتابخانه زنگ زده که یا کتابها را بیاور یا فردا بیا شورای حل اختلاف.» میگویم «اووم، باشه» و میخابم. ساعت چهار میروم ناهار بخورم: بابا از اتاق میگوید «کیه؟ اِلاست؟» میگویم «منم». میگوید «کتابخانه زنگ زده که یا کتابها را بیاور یا فردا بیا شورای حل اختلاف.» میگویم «شمارهاش را بده.» میگوید «شمارهی چه؟» میخاهم زنگ بزنم که مرتیکه توی این دو سال چرا به خودم زنگ نزدید که حالا بابایم را گیر آوردهاید. نمیگویم. میگوید «وردا برو کتابها را بیاور تا تحویل بدهم.» میروم بالا و توی کمد کفشهایم، دو جلدی «آنا کارنینا» را میآورم و میگذارم روی میز غذاخوری. عصر که از پیادهروی برمیگردم، بابا توی هال نشسته و چند کتاب روی میز است. کتابهایی که خاهرم از کتابخانه آورده چند سال پیش. بابا میپرسد کدام کتابخانه بود. بعد خودش ادامه میدهد که تحویل داده به کتابخانهی نزدیک ساحل. میگویم «آن نبود.» عصبی میشود. میگوید «نباید به من میگفتی کدام کتابخانه است؟» میگویم «مگر پرسیدی؟» یا نه؟
مامانم میگوید هوا خوب است. توی دلم میگویم ولی برنج خیلی بینمک است. بدن منم خاب است و غذانپذیر. منم بداعصاب و گینغم و آرامظاهر. میگویم «برویم پیادهروی.» میگوید «برویم؟» میگویم «برویم.» دارد میپوشد، میگویم «اول برویم آرایشگاه ابروهایم را بردارم، حالا که قرار است برویم.» میگوید «حوصلهی آرایشگاه ندارم، برویم بعد برو آرایشگاه.» میرویم. ذهن مامانم را کشف کردهام بعد بیست سال و حالا میدانم واقعیت به فجاعت حرفهایش نیست. میگویم «باشه مامان، بسه.» حرف از فجاعت مالی، به فجاعت اخلاقی_خانوادگی تغییر میکند. مامانم قصهی یک خیانت در میآورد از جیبش و تعریف میکند. میشنوم و واقعیت باز پارهپوره و پیچیده است، برعکس حرفها که توی دهان آدم چه ساده. تمام این پیچیدگیها با دو کلمه شاید قابلفهمتر است: انسان و آزادی.
از آنجا که پیادهروی با مامان هیچوقت فقط پیادهروی نیست و همیشه کاری دارد برای انجام دادن یا چیزی برای خریدن، میرویم گلفروشی. چشمش گلی را میگیرد که نور میخاهد. خانهمان جای نورخاه دیگری را ندارد. مگر طبقهی بالا (به درخشش حضور من) که ساکنان طبقهی بالا (به درخشش حضور من) حوصلهی مراقبت از گل ندارند. میگوید «اگر برایت گلی بخرم که آب نخاهد چه؟» بعد خودش ادامه میدهد «اما تو آن بیچاره که آب نمیخاست را کشتی.» کاکتوسها را میگوید. پتوس میخرد. «پتوس خریدن دارد آخر؟» میگویم بهش. میگوید میخاهد برای پلهها. نهالی میبینم شبیه به زیتون. زل میزنم بهش و چه عاشقانه میشود چشمهایم. خاکبرسرم بریند اگر فقط زل بزنم بهش و چه عاشقانه شود چشمهایم. نمیپرسم. بعد میپرسم. که این چیست. میگوید فلان است. میگویم «برگهایش شبیه به زیتون است.» میگوید «خیلی بزرگ میشود، باغیست.» یعنی به درد شما نمیخورد. کنار گلفروشی، یک دفتر معماریست که بهراه نشده هنوز. مشغول دکورش هستند. مینگرمشان. بعد توی دستم کیسهی خاک است و گلدان پتوس. رد میشویم از خیابان و بعد خانه است.
با الناز میرویم آرایشگاه. فقط ناخنکار آنجاست. میگوید «فلانی نیست و شیراز است، بهمانی انجام میدهد.» میگویم بُیییی (که یعنی فلانی عن نبودن را درآورده) و بایگود. الناز میگوید «هوا خوب شدهها.» میگویم «پیادهروی؟» میرویم. میگوید الناز. میگوید همیشه. در پیادهروی. از خودش نه. از دوستهایش. یعنی میدانند که چقدر از خودشان و دوستپسرهاشان میدانم؟ میگوید فلانی برای فلانی چیزی فرستاده و نوشته «دیدمش، یاد تو افتادم.» میخندم. میگویم «یاد تو افتادمها». میخندم. نمیداند میخندم چون یاد خودم افتادهام. من هم مثل الناز نمیگویم. میشنوم. و بسته است. در خانهی ژیگولپسری که وقت رد شدن در این کوچه، دیدهام پیش از این.
روی تختم دراز کشیدهام. کارومارها را پیش میبرم. میخیالم امشب زود خاهم خابید. میخیالم اصلن همین حالا میخابم. روی تختم دراز کشیدهام. در میزند. میگوید «بیکاری؟» میگویم «آره، بیا.» تمرین درس هنرشان را نشانم میدهد و میگوید «اینجوری شد.» میگویم «آفرین.» روی تختم دراز کشیدهام. مامانم زنگ میزند. میگوید «فلانی (همسایهمان) شارژر لپتاپت را میخاهد، میدهی؟» مکث میکنم. میگویم میدهم. خاهرم میآید دنبالش. میگویم «اصلن نمیخاهم شارژرم را به آخوندکجماعت بدهم.» میدهم.
داد میزنم «تخممرغ داریم؟» میگوید داریم. فاطمه میگوید لطفن خاگتماته (تخممرغگوجه). میگویم «گه نخور، میخاهم ساده درست کنم، خاستی بخور.» میخاهد. دو تخممرغ در روغن. زنبورهای گرسنه یکییکی از لانههاشان میآیند بیرون. این است خانهی ما. این دوتا را میزنیم و بعد سهتای دیگر.
میپرسم «چه میخانید این روزها بچهها؟» میگوییم از کتاب. از کتاب خاندن. اسم کتاب روی اسم کتاب. میگویم گاهی بدن میبینم بهواقع، کاغذ و کتاب را. میآغوشمشان. مثل معشوق. و میآرامم. راستیراستی. هوس کتاب میکنم. هوس «بوف کور» کاغذی. «بوف کور» و «ملکوت» را دارم در سبد ایسام. چند معشوق دیگر میافزایم. تا مرز سفارش میروم. نمیخرم.
میخاهم ننویسم و بخابم. بیقرارم. نامهیی مینویسم در ذهنم. مینویسم «خدا که نمیکشد، به این روز میکشاند»، در نامهیی که مینویسم در ذهنم. چندین بار تکرار میشود این چرخه: چرخهی برداشتن و گذاشتن گوشی، کتابی گشودن و بستن، به تاریکی و سکوت خیره شدن. تا حالا. حالا و نوشتن. پیچیده است. پیچیده را ساده نمیانگارم. اما پیچیده را ساده میخاهم. به سادگی فریاد. به سرراستی عواطف. پیچیدگی و ابهام را باید تاب بیاورم؟
بنا داشتم امروز کارهای دانشگاه را انجام بدهم و نوشتن را بگایم. امروز خاب را گاییدم و از نوشتن یک بوس کوچولو گرفتم.
چند هفته پیش خاب دیدم برای دوستی پروکسی فرستادهام. امروز خاب دیدم وارد جایی شدهام و کارکنانش همه هوش مصنوعیاند. صورتهاشان شبیه به وقتی بود که عکست را میدهی چتجیپیتی ادیت کند. تغییر خابهایم برایم جالب است. کدام بابا گفته بود کنجکاوست ببیند چه مینویسد؟ من هر بار کنجکاوم ببینم چه خاب میبینم. متنوعترین دایرهی زندگیام، دایرهی خابهایم است. این روزها خابها برایم شفافتر از واقعیتاند. پنداری از خابهایم بهتر میتوانم بفهمم در چه حالیام و توی سرم چه میگذرد. شاید بهنظرت عجیبغریب بیاید: دیروز خابی دیدم که بعد از بیداری، احساس میکردم در موضوعی، گامی رو به جلو برداشتهام. چون سالهاست خابهایی میبینم در رابطه با آن موضوع و خاب تازهیی بود، خاب اخیرم.
یک ساعت آزادنویسی، بوس کوچولوی من. با همکوشانم: فائزه اعظمی و فرشته برگی و ندا احمدی. مینوشتیم وقتی، یاد حیاتواژهیی افتادم که در نوشتهی استاد دیده بودم: همکوشی. همکوش. دوست دارم بیشتر به این کلمه بیندیشم و مفهومپردازی کنم. که همکوش کیست و چه کسانی را در زندگیام همکوشم میدانم؟ یکی از زمینههایی که دایره واژگانم را در آن گسترده میخاهم، «ارتباط» است. خوش دارم کلمههایی گویا و متنوع را در رابطه با ارتباط و انواعش.
نوشتن، میدان انتخاب است. میدان تصمیمگیری. تو هم تجربهاش میکنی؟ که با نوشتن است که اعتراف میکنی و راز میتکانی از تنت و میسنجی و گاه به تصمیمگیری میرسی؟ نمیدانم، انگار هر آزادنویسی برایم یک تصمیمگیری است. همینطور یادآوری. نوشتم و تصمیم گرفتم نگویم چیزهایی که نوشتهام را مگر در نوشتن. نوشتم و تصمیم گرفتم بنویسم. نوشتم و تصمیم گرفتم به چارهجویی یک نویسنده باشم. نوشتم و نریده بودند در نوشتن برایم و قرار نیست در یک ساعت، نوشتن بریند برای آدم.
خاندن چند صفحه از «جذام، چه میتوان کرد» امین گلآرا.
پیش بردن کارومارها و مسئولیتهایم در پشتیبانی مدرسه نویسندگی.
یافتن سنگی برای وبینار «کوک کودکی». سپس «کوک کودکی» برگزار شد و چه آموختم و لذت بردم از دیدن و شنیدن فائزو. در برگزاری وبینار از هم نه فقط «چه»، که «چگونگی پرداخت به موضوع» را میآموزیم. از فائزه اعظمی صمیمت و گفتوگو و یاریرسان بودن را میآموزم.
سپس دوستنوازی و گفتوگویی با همکوشان و یادآوری فرصتها و ظرفیتهای برگزاری وبینار. اسم بردند بچهها از آهنگ حبیب و بعد تماس پخش کردم و گشت در کان و لبم عروسی و رقص، رقصیدم.
همین. همین و تو. همین و شماها. همین و آنها. همین و همهی آنهایی که در نگرم، قطعههای پازلِ صمیمیت و عشقاند.
گزارش نیک چهارم
بیست و چهارم آبان
برای کتابهای نصف نیمه در جهت تعیین تکلیف در کنار دستم روی میز چیدم تا بخانم.
در مدرسه با پسرها پینگپنگ بازی کردم با اینکه توپها رو خوب مهار کردم اما باختم و برایشان بستنی خریدم .
نیک ترین لحظه خوردن بستنی و لیس زدن لبانشان بود .
امروز وقتی در وبینار اسمم برای بودن در گزارش نیک خانده شد ، دلم شور پیدا کرد و به ذوق اومد.
امروز در وبینار آزاد نویسی نداشتیم سردرد گرفتم. درست مثل وقتی که ساعت ها آب یا چایی نخورده باشم .
با آمدن مهمان ناخانده امشب، همه خاندنی ونوشتنیهایم در هوا معلق ماند.
با موضوع فراموشی در ذهنم همه چیز که ته نشین شده بود را میخواستم بنویسم . «فراموش شدهها » که فراموش نشده اند هیچ . بلکه به یادماندنی ترین هستند.
ایا می شود فراموش کرد ؟
بعد از آن حدود یک ساعت و نیم درسها را پیشخوانی کردم.
وبینار نویسندهساز را شرکت کردم. خدا را شکر که خانواده خانه نبود که حرفهای استاد را بشنود.
استاد شعر دلکشی خواند. چقدر این دلکش به متنم نمیآید. کلمهی فضایی است انگار. نام شاعرش چه بود؟ احسان براهیمی. کاش مثل او شعر مینوشتم. استادشاهین گفت شعر کوشش شاعر است تا احساسی را که نمیشود بیان شود را بیان کند. مثل یک پرنده توی قفس. به در و دیوار میزند تا از روزمرگی زبان بیرون بیاید.
چای خوردیم با بابا و از بدی سریالهای ایرانی حرف زدیم.
یک ساعت و نیم نوشتم و نوشتم، تهش سهسطر مزخرف تحویل دادم. پیام دادم لیلا (حمیده) و او من را نجات داد، درواقع شعرم را. او هم شعرش را برایم فرستاد. با خواندنش لبخند زدم. چقدر شاعر شدی تو لیلا.
برنج و ماهی کشیدم توی بشقاب و گذاشتم روی لبتاب. قلعهی متحرک هاول را پخش کردم. ماهی بود و هاول. نیم ساعتش را دیدم. برای بار هزارم میدیدمش. کاش مثل هایائو میازاکی انیمه میساختم.
و در آخر، اندکی در حال و هوای جوانی را خواندم. کاش مثل مسکوب یادداشتهای روزانهام را مینوشتم.
امروز ادیسه را دیدم و لذت بردم البته اینکه مجبور بودم فیلم را تکه تکه ببینم کمی اذیت میکرد اما بالاخره بین امتحانات و دانشگاه برایش جا باز کردم و دیدم.
یک ترفند کوچک در استفاده از یک برنامه را به چندتا از دوستانم یاد دادم و از این بابت خوشحالم.
دربارهی فیلمهای مختلف حرف زدم و نظر شنیدم و به فیلمهایی که قرار است ببینم افزودم.
با اینکه یک خبر خیلی بد شنیدم ولی سعی کردم ذهنم را مشغول نگه دارم و امیدوار باشم و دعا کنم.
پیادهروی هم کردم و شیرنارگیل غیرلبنی خوردم و از طعم ملایمش لذت بردم.
صبح توی بخش یک بیمار سنگ کیسهصفرا داشتم. داغِ داغ، تازه بستری شده بود و اولین شرححالی بود که میگرفتم از او. ۱۵ روز درد داشته و حالا آمده چون دیگر تحمل درد سخت شده برایش. تمام علائم را هم داشت.
استاد نیامد. رفتیم نزدیک بیمارستان صبحانه خوردیم. املت و حلیم. حلیم اینجا را از مال خودمان بیشتر دوست دارم. مزهی واقعیتری دارد و شیرینیاش به سق دهانت نمیچسبد.
روز نمیگذرد. هرچه طولش میدهی او هم عرضش را میدهد و مستطیلی میشوی سر رفته از حوصله.
سالن مطالعه پر بود و نشستم وسط بیمارستان به کتاب خواندن. از «دفتر یادداشت» ژوزه ساراماگو و «چگونه ایدههای خوب را بدزدیم». درس خواندم، جراحی رودهباریک را.
توی خوابگاه «تا روشنایی بنویس» را خواندم و بعد تمرینجا بود، ولی من نبودم. خوابم برد وسطش. کاش برای تمرینجا یک قهوهی اختصاصی بنوشم یا فقط در حالت ایستاده باشم. حتی نشسته هم نمیتوانم ۲ ظهر را بیدار بمانم.
خواب ماندم و دیر رسیدیم. نشست شعرخوانی بود در خانهی کشفی. این یکی استاد بهتر است از قبلی. شعرخواندنش توجهم را میگیرد به خودش. میشناسد شعر را، نویسنده و پیشینه و روایتش را. از اخوان ثالث خواند و شاملو. از شاملو بود یا تاریخ بیهقی؟ گفت مرزشان را نمیفهمی. زبان شاملو نزدیک است به بیهقی، خودش گفته که پنج بار خوانده بیهقی را تا زبانش را درست بفهمد.
بعدش پیاده رفتیم شهر کتاب و کتابهایی خریدم چاپ قدیم. شعر بودند و یکیش مجموعهی کاریکلماتورهای پرویز شاپور.
هر بار دلم میخواهد برنگردم خوابگاه، اما شب توی خیابان خوابیدن خطرناک است. پریشب توی همین خیابان آنور خوابگاه یک نفر، پنجنفر را زده. چرا؟ چون به او گفتند که چرا بد نگاه میکنی.
دوباره درس خواندم و چرا تمام نمیشود رودهی باریک؟
امروز به دلیل اتفاقات غیر قابل پیشبینی و سردرد برنامه را از ظهر به بعد شروع کردیم شکرگزاری روزنویسی و آزادنویسی و تمرین نویسندگی انجام دادم.
به انبوه کارهای امروز رسیدم دقایقی را آسمان تماشا کردم گویا آسمان شعبدهبازی قهار بود که از کلاه آبیاش دستهای دُرنای سفید در حال پرواز را به نمایش میگذاشت و در دقایقی بعد دستهای از ماهیها را در دریا نمایش میداد.
به وبینار رسیدم و در رفت و آمد بودم جایت خالی بود. امیدوارم خوب بوده باشی. در مورد شعر حرف زدیم از اینکه همه شعرها نباید به معنای خاصی برسند و نباید مثل زمان مدرسه شعری را کلمه به کلمه معنا کنیم و شعر کوشش برای بیان بغرنج است. شعرهایی از احسان براهیمی خوانده شد.
بعد از آن متنم را نوشتم در مورد امروز که روز کتاب و کتابخوانی بود و سر ساعت منتشرش کردم.
به ادامه کارها رسیدم و بیشتر یقین پیدا کردم که کارها تمام نمیشوند بلکه از حالتی به حالت دیگر در میآیند. به برنامهام رسیدم برای یک سری انجام کار شخصی.
ساعتی را صرف رسیدگی به برنامهریزی جدیدم کردم. کتاب آداب دنیا را ادامه دادم.
امشب شاید از آن شبها باشد که از شدت خستگی آدم خوابش نمیبرد.
این هم چند بیتی از حافظ که ختم شب و گزارش را به آن برمیچینیم:
اگر چه باده فرح بخش و باد گلبیز است
به بانگ چنگ مخور می که محتسب تیز است
صراحی ای و حریفی گرت به چنگ افتد
به عقل نوش که ایام فتنه انگیز است
در آستین مرقع پیاله پنهان کن
که همچو چشم صراحی زمانه خونریز است
به آب دیده بشوییم خرقهها از می
که موسم ورع و روزگار پرهیز است
مجوی عیش خوش از دور باژگون سپهر
که صاف این سر خم جمله دردی آمیز است
«بچه مردم» آل احمد را میخواندم. درد داشت. گریه کردم. اما برای که؟ آن مادر فلکزده یا بچهی از همهجا بیخبرش؟ تمام مدت میخکوب شده بودم. میخواستم ببینم سرنوشت آن طفل معصوم چه میشود. باید میفهمیدم چگونه دل مادر راضی میشود و تن میدهد به این جنایت. نمیدانم باید یقهی کی را بگیرم. زن؟ بابای بچه و شوهر سابقش؟ یا شوهر دومش که به تروخشک کردن به قول خودش «پسافتادهی یه نره خر دیگه» رضایت نداد؟ یاد آشنایی افتادم. سهتا بچهاش را به امان خدا رها کرد و رفت. چهطور میشود یک مادر اینکار را کند؟ مگر این مادرها همانهایی نیستند که بهشت زیرپاهایشانست؟ چنین مادرهایی که دست شیطان را هم از پشت بستهاند. چون مادر نیستم این رفتار برایم توجیه نمیشود؟ شاید زن بودن را هنوز نفهمیدهام. زن بودن در جامعهی آنروز و امروز ایران. شاید زن داستان واقعا مجبور بود که از بچهاش بگذرد. درواقع هرکاری میکرد باز هم از سوی جامعه بازخواست میشد و سرزنش. چه بچه را نگه میداشت، چه در پرورشگاه یا خیابان میگذاشت. به هرحال او هم حق زندگی کردن داشت. اما چهکار میکرد که شوهر دومش پایش را در یک کفش کرده بود و بچه را نمیخواست؟ زن اقرار به «چشم و گوش بسته»بودن خود میکرد. وابستگی که به شوهرش داشت هم، از همان خط آخر داستان معلوم بود. زبانش کوتاه بود. حرف، حرف مرد خانه بود. شاید باید به مرد هم حق بدهم. آخر چند نفر در این دنیا حاضر میشوند بچهی کس دیگری را بزرگ کنند؟ آن هم یادگار شوهر پیشین زنت؟ نمیدانم. شاید به غیرت مرد برمیخورد. همان غیرتی که هنوز سردر نمیآورم چیست. چه غیرتها که جان زنان و دختران را نگرفتند. آن بیپدرومادر کجا بود؟ خیر سرش بابای بچه بود. پدر باشی و اینقدر سنگدل؟ قطعا چنین پدری را باید کشت. چرا زن را طلاق داد؟ مقصر جدایی که بود؟ هیچ راهی نبود آن بچه آوارهی کوچه و خیابان نشود؟ بچهی سهساله… با تکتک دیالوگهای تُکزبانیاش دلم ریش شد. بالطبع خودش نخواسته به دنیا بیاید. پدرومادرش مسئولند. اما نه پدر گردنش گرفت و نه مادر. پس باید چه خاکی به سر کند؟ گویی آدمهای این داستان از انسانیت بویی نبرده بودند. اما مادر، مادر. این یکی را هیچرقمه نمیتوانم تاب بیاورم. نمیفهمم مادرهایی را که بچهشان را ترک میکنند. مگر در این دنیا چیزی بالاتر از فرزند برای یک مادر وجود دارد؟ از همین حالا لعنت خدا را میخواهم. برای روزی که حتی به فکر رها کردن دلبندم بیفتم. تصورش هم قلبم را مچاله میکند.
نیکهای امروز:
1. شرکت داوطلبانه در یک کلاس مفید
2. حضور در سرزبان
3. حضور در نویسندهساز
4. زبانآموزی
5. آزادنویسی
6. کار کردن روی مقاله
7. یادداشتنویسی
8. بودن در نویسندگی خلاق
صبح که آزادنویسی بود و جلسه با الهه. ظهر تمرینجا بود و سرودن ترانه. بعدازظهر هم سرزبان بود و باز الهه.
از موجه بودن گفت. که موجه بودن به معنای درست بودن نیست. موجه بودن یعنی منطقی بودن. و منطقی بودن یعنی سنجیدن درستی نتیجه و شیوهی رسیدن به نتیجه.
بعد از غیبتی نیمهطولانی رفتم نویسندهساز و استاد برایمان شعر خواند. از احسان براهیمی. این شعرش را خیلی دوست داشتم:
نیمه گمشدهام!
تا روز تولدت
در این شعر
خانهای خواهم ساخت
دیوارهایش،
سنگ بوسههایت،
پنجرههایش،
چشمهای نگرانَت
و سقفش
از کلمات سرگردانم
تا هر وقت فرو ریخت
دوباره
بیافرینمت.
استاد ببین براهیمی هم سنگ آورده تو شعرش.😁
اینبار هم در وبینار فاطمه یاوری آهستگی را تمرین کردیم. جای فرشته و هویجش خالی بود. در عوض گلی جان وصل شد و با سیب زردش عشقبازی کرد.
نماز میت خواندم. دوباره. از اول. کلمهبرداری هم کردم. با ندا حرف زدم. دربارهی شعرهایش. چت بیفایده بود. قرار شد زمانی تعیین کنیم و دربارهاش گفتوگو کنیم.
امروز تصمیم گرفتم طبق هدفی که برای خودم گذاشته بودم، مادری باشم که کمتر به آروین گیر میدهد. به تصمیمم عمل کردم، اما آروین هم هیچکدام از تکالیفش را انجام نداد.
همین کافی بود تا تمام روز ته دلم عصبانی باشم. حتی وقتی با ذوق و هیجان برایم چیزی تعریف میکرد، اخمهایم باز نمیشد. چند بار پرسید: «مامان، چی شده؟ چرا ناراحتی؟» و من هر بار انکار کردم. تا اینکه آخر شب گفتم: «نگران توام. اگر تکالیفت رو انجام میدادی، خوشحالتر بودم.»
حالا که به امروز فکر میکنم، میبینم چندان هم موفق نبودم. شاید به زبان چیزی نگفتم، اما چهرهام تمام روز حرف دیگری میزد. من تکلیف را به او یادآوری نکردم، اما با اخم و سکوت، چیزی سنگینتر از یک تذکر به او منتقل کردم: احساس گناه.
امروز فهمیدم گیر ندادن فقط به معنای تذکر ندادن نیست. گاهی باید بتوانم نگرانی و ناراحتی خودم را هم مدیریت کنم، تا آروین مجبور نباشد از روی چهرهام حال مرا بخواند و بابتش احساس مسئولیت کند.
شاید هنوز دارم یاد میگیرم چطور بدون کنترل کردن، مادر باشم.
https://t.me/MashgheBodan
روزم را با خاندن زبان ترکی استانبولی شروع کردم از یادگیری زبانهای دیگر خوشم میآید قیمهها ریختم توی ماستها و سه زبان را همزمان باهم شروع کردم و فازمتر هم خراب است تا فاز خود را بفهمم.
کتاب آسیبشناسی روانی خاطر مبارکم را مکدر کرده اما یادگیریاش به رنجش میارزد.
امروز آزادنویسی نکردم.
اعتراف میکنم در وبینار امروز نویسندهساز خابم برد چند خطی از شعر استاد را شنیدم و بعد خابم برد هنگامی که استاد اسامی نیکنویسها را میخاندند بیدار شدم و مغزم دنبال ادامه شعر میگشت!
یک قسمت دیگر از سریال صد روز فریب را دیدم و دوباره از دست ژاپن استعمارگر حرص خوردم. بخشی از وجود انسانها در مقابل مرور تاریخ چقدر عاجز و ناتوان است فقط میتوانی نگاه کنی حرص بخوری و فکر کنی دردآور است که هیچ عملی در مقابل تاریخ قابل انجام نیست.
گزارش نیک دیشبم رو فراموش کرده بودم بنویسم و زمانیکه یادم اومد از خستگی بیهوش شدم.
و امشب دوباره نوشتم ولی فکر میکنم یادم رفته ارسال کنم.
واقعا دارم نگران میشم برای خودم:)
اووم چی مینوشتم… امروز صبح رفته بودم یه جا برای مصاحبه کاری ولی ارتباط نگرفتم با کار.
انگار که نمیدونم دلم میخواد بخوابم یه مدت طولانی بیدار نشم ولی خب بیدار میشم و کلی میجنگم برای زندگیم شایدم نکته همینه یه مدت باید تسلیم بشم . درد و غمم رو حس کنم و حتی فعلا کاری نکنم… نمیدونم واقعا مغزم خستهس.
نرسیدم به کلاسام به وبینارهای نویسنده ساز و فعلا جلسات نوروفیدبک و tdcs میرم.
فکر میکنم تراپی لازمم هستم.
گزارش نیک شاید تنها کاری باشه که سعی میکنم هر شب انجامش بدم.
که البته گاهی از نوشتن این چیزا خجالت میکشم ولی آخه الان احساساتم این شکلیه.
نمیدونم شاید بهتر باشه ادامه ندم یا بدم نمیدونم.
— خرده عادتهای سازنده
دوباره شب شد و من با مغزی سختشده که جزئیات را چندان به یاد نمیآورد یا تنبلیاش از فکر کردن میآید شروع به نوشتن میکنم. دلم میخواهد به نقاط پررنگ امروزم بسنده کنم.
• اینکه امروز هم برای ورزش بیدار شدم و آن را انجام دادم.
• هنگام شستن ظرفها، از پنجرهی آشپزخانه، در آسمان بلند و آن دورترها، سه شاهین را دیدم که در یک خط و با فاصله از هم، دایرهوار در پرواز بودند. چشمانم به آنها خیره ماند. دلم میخواست خالهریزه بودم یا حتی نیلز میشدم و با آنها بالا میرفتم.
• به اندازهی دلخواهم زبان خواندم. فرداها دوست دارم بیشتر از آن بخوانم.
• به دورهای که مدعیست سلولها را جوان سازی میکند گوش دادم، فعلا خریدن چیزهای خوردنی که پیشنهاد داده خارج از توان مالی من است. پس فقط شنونده بودم.
•تمرینجا را بودم. متن الهه علیزاده را دوست داشتم نمکین بود و اجرای استاد باعث شد در ذهنم برای شخصیتها دنبال تصویر باشم.
حضور در جلسات تمرینجا مرا حساس کرده، حتی در نوشتن گزارش نیک بیشتر به خودم ایراد میگیرم و در نوشتههایم زیاد دست میبرم. مدام سعی میکنم اضافه گویی نکنم. نمیدانم واقعا تاثیرش قابل مشاهده است یا نه.
— در باب ارتباطات
•احوال نورا را در سیاهچاله جویا شدم. چند روزیست حال قلبی خوبی ندارد، هیچ پاسخی نداد. نگرانم کرد. امیدوارم خوب باشد.
• با مینا گفتگویی مجازی داشتیم من باب لذت زندگی و در نهایت شماره رد و بدل کردیم تا داشته باشمش در بانک شمارهجاتم.
• اولین بازخورد را در کانال زینب شاگردی، دوست سیاهچالهایام ثبت کردم و از او خواستم شیرینیام بدهد.
او هم دستور پخت کوکی کرینکل را برایم فرستاد و من ذوقند (ذوق + قند) شدم. از ذوق این حرکت دلچسب، قند در قلبم آب شد. از مزایای دورهی خودواژه، خلق کلمات اینچنینیست.
• برای دوستم سمانه در تلگرام صوتی فرستادم و در آن گفتم که چقدر در عکس جدید پروفایلش زیباتر شده.
• با خواهرم تلفنی صحبت کردم. از جنگ گفت و حرکت سایبری ایرانیان. حتی از مینهای کارشده در تنگهی هرمز و از موجود نادیدنی که چندین ماه پیش از خانهی ما با او همراه شده و بدنش را میخورد.
• با لیلی هم گفتگویی تلفنی داشتم. دلم برایش تنگ شده بود. حرف زدیم از کافئین و مضراتش برای کلیههای او و خردهخاطرهی بسیار کوتاه و خوبی که نوشته بود.
خوشحالم که سهشنبه با او وارد کلاس شعر میشوم.
— پآزادنویسی
• تیپ زدم تا برای پیادهروی به شهر برویم، اما هیچ اسنپی نیامد که ما را ببرد. از رو نرفتیم و یک ساعت و نیم در روستا چرخ زدیم. حاصلش شد خرید شیر و دوغ محلی و کمی میوه.
میخواستم امشب ماست بزنم. دیگر در این چهار سال برای خودم ماستزن خوبی شدهام.
• در ادامه به تماشای فصل چهارم سریال لوپَن نشستم، چون هیچ چیزی برای دیدن در چنته یا ذخیرهجات نداشتم.
یادم است که دیشب هم فیلمی از تام کروز دیدم با نام
«گزارش اقلیت»(Minority report) فیلم محصول سال ۲۰۰۲ بود. اکشنی با موضوعی جالب.
24 آبان
صبح حین خوردن صبحانه شب هول خواندم و بعد از آن هنگام دیدن ویدیو تولید محتوا از یوتیوب، مو هایم را شانه کردم.
اتوبوس دیر آمد و یک ربعی از زمان تراپی ام رفت با اینحال بعد از جلسه کمی احساس راحتی و سبکی بیشتری داشتم.
انگار عینک جدیدی را امتحان کرده ام.
در مسیر کمی پیاده روی کردم واقعا شگرف بود. ایکاش اینجا نزدیک خانه بود هر روز این مسیر سری میزدم.
در مرحله بعدی از روزم به دانشگاه فردوسی رفتم و قبل از شروع همایش از میزی که پهن بود دیوان فروغ را خریدم.
ذوق همایش را داشتم، موضوع نویی داشت.
به خانه که رسیدم نیم ساعتی را بدون گوشی نوشتم.
و در وبینار نویسنده ساز آموخته هایم را سر و شکل دادم. استاد از احسان براهیمی شعر هایی خواندند که بسی لذیذ بود. باقی روز را به تولید محتوا گذراندم.
هدف امروزم وقت دزدی بود و این وقت دزدی کمی مدد رساند تا به بیشتر کارهایم برسم.
گزارش نیک ۱۴۵ من/ یکشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۵
_نوشتن صفحات صبحگاهی با فاطمه یاوری و شکیبا اسکاف که این با هم نوشتن انگار حس و حالمو بهتر کرد.
_پیامک و رسید بسته پستی دیروز بود. اما ساعت نه پیام اومد که بیا بستهتو از پست تحویل بگیر و تماس گرفتم و گفتم چرا باید برای تحویل خودم بیام که گفت میارن اما نیاوردن و فردا اگر نیاره و خودم برم حتمن شکایت میکنم اگر رییس بیعرضهشون کاری نمیکنه.
_شرکت در جلسه مشاوره و آموزش از تجربیات دیگر مشاوران که خیلی مفیده.
_درخاست مشاوره یک مشتری طالب محصول را جواب دادن
_ ست کردن وقت مشتری کوچینگم. وقتگیر شدن بدلیل پر بودن ساعاتمون
_ ارسال تمرین خرده خاطره و شنیدن وویسش و فهمیدن خیلی گند زدنم و سعی در تصحیح در تمرین امروزم.
_ تمرینجا را شنیدن موقع ناهار و ظرف شستن و حسادت به استاد که هنوز در شیراز زیباست.
ـ ارسال صبحانه با شعر سه شعر از شمس لنگرودی و پابلو نرودا و نادر نادرپور به دلیل شباهت مفهومی اتفاقیشان و لذت بردنم را شیر کردن.
_ادامه پرده وصل کردنهامان و خردهکاریهای جا دادن در کشوهامان. حسن این خانه کمد در هر دو اتاق و کشوهای زیاد داشتنه.
_ارسال یادداشت روایی در مورد شرکت در وبینارهای دوستان و نتایج آن و دیدگاهنگاری دوستان مدرسه نویسندگی در هر دو کانال.
_دولینگوی ترکی استانبولی و اول شدنم در دایموند و در کنارش زبان فرانسه را هم مرور کردن.
_وبیکار الهه علیزاده نازنین و مهمان شیما صادقی نازنین و بررسی چرخ زندگی
_نویسندهساز محبوبم و…
_ وبینار دکتر علیرضا جوانمرد در مورد واژهشناسی و مرزبندی مفهومی در کوچینگ که با مثالهای مرتبط خیلی کاربردی و لذتبخش بود. و موجب از دست دادن وبینار هانیه آصفی شد.
_شرکت در وبینار وصل به اصل فاطمه یاوری و فائزه اعظمی و معرفی کتاب «نگاهی روانکاوانه به توجهطلبی» که از طاقچه بینهایت میگیرم و بخاطر جذابیت موضوعش با اشتیاق ۲۰ صفحه را میخانم._ ارسال گزارش نیک دیروزم و یک ساعت خاندن گزارش نیک های دوستان و لذت بردن از گزارشات پربار دوستانم._آموختنی امروزم باز هم بحث نکردن با احمقه. روح سقراط شاد با این توصیه عالیش._ خط خطی کردن در دفتر طراحیم که به طرحی جذاب مبدل شد برای کاهش حرصم و ناراحتیم و اثربخشی روانیش به طرزی قابل توجه
https://t.me/mahro1402
گزارش میگ میگ
حالا یکشنبهها برایم متفاوت شدهاند.
روز وبینار کوک کودکیست و من انگار سوار ترن هوایی احساسات هستم.
صبح توی پایگاه سلامت دنبال سنگ مورد نظرم گشتم. سنگی پیدا کردم ریز. شبیه مقار پرنده.
توجهام را جلب کرد و برگزیدمش.
تمرینجا را بودم. وقتی استاد بلند میخواند، توجهام به کنار هم قرار گرفتن کلمات جلب میشود.
چرتکی زدم و به آخر وبینار الهه علیزاده رسیدم.
نویسندهساز را بودم. از شعرهایی که استاد خواند فیض وافر بردم.
با همکوشانم نوشتیم. همکوشی واژهایست که الهه میگوید که استاد در حیات واژهاش از آن نام برده است.
چیزی که در آن یک ساعت نوشتم جمعبندی چیزی بود که میخواستم در وبینار بگویم.
کوک کودکی برگزار شد.
چیزی که برایم قابل توجه است که قبلن نمیدانستم چه چیزهایی در وبینار گذاشتن معیار است و حالا دارد برایم روشن میشود.
اینکه دوست دارم گفتوگو جریان داشته باشد.
اینکه دوست دارم ذهنیت در مورد موضوع را بسازم و با هم پیش برویم.
بعد وبینار دوستان، دوستنوازی کردند و از وبینار برگزار شده حرف زدیم. به چگونگی وبینارهای آینده فکر کردیم.
یادداشتکی هم نوشتم برگرفته از کتاب «نگاهی روانکاوانه به توجهطلبی».
طرف، زن خانه است؛ سحر، میخیزانندش؛ به خودش بود، لنگ ظهر، شاید بیدار میشد؛ به خودش بود چهها که نمیکرد این مار هفتسرِ هوسبازِ خیالپردازِ رامنشدنی.
آنقدر تیک زدی و از فهرست روز_کارهایت کم کردی که ناچاری بنشینی بنویسی. یک ساعت یا مینویسم یا هیچ کاری نمیکنم. کدام آدمحسابی این را گفته، یادم نیست ولی عجب انضباطآفرین است این گزینگویه.
حالا، چای، حاضر و میز، حاضر و کیبورد، حاضر و مانیتور، حاضر و ذهن چموش افسارخورده، حاضر و باید بتایپی؛ پوست لبت را هم نکن.
هیچ کاری جز نوشتن، حق نداری بکنی.
ماندن در حال بد را نمیفهمم؛ این روزها نمیفهمم، قبلن که تا مرز خودکشی رفته بودم خوب میفهمیدم. فرصت ارزشمند زندگی را خوب زیستن، از آن دردهاست که میکُشد ولی شیرین است، مثل درد زایمان، مثل درد اپیلاسیون. خدا به دور، مثالش را ببین! حیا؟ مخفی زیستن، حیاست؟ حیات مخفیانهی زن، حیاست؟ زن، برابر حیاست و مرد برابر غیرت؟
پوف! امان از باورهای پوسیدهی نخنمای گندابی.
یک ساعت نه، دو ساعت نشستم و نوشتم. بگو با چی خودم را میخکوب کردم پشت میز؟ با تخمه کدو و یک بطری عرق ترکیبی.
امروزم از ۱۰ دَه گرفت.
چه خلاقیتی داشتم وقتی تصمیم گرفتم ساعت مرده روزم را برای خرید ترهبار بگذارم، خلاقیت زنانه مُحَقّر مؤثر. وقتم کمتر سوخت.
زن بودن، هنر است.
دراز میشویم و کتابی در بر و روز به کام بود.
فهرستی نوشتهام با عنوان سوالهایی برای خودکافی. این پرسشها میتواند از پادکستهایی که میشنوم باشد یا چیزهایی که میخانم. به هر جهت نخ تسبیحشان خودکافیست. و شناخت خود. و واژه به واژه نزدیک شدن دست و مغز. سوال امروزم: میل و بیمیلیام نسبت به ازدواج چطور شروع شد و چرا؟ تا دست کار میکرد نوشتم و بالا آوردم و ور رفتم با داشتههایم. قلاب که انداختم فاطی را سه تکه دیدم. فاطی کودک، فاطی نوجوان و فاطی جوان. هر کدام برداشت خودش را داشت. و اما فاطی جوان فاطی عصیانگریست که دوست دارد ساز مخالف با عقاید و تعاریف جامعه بزند. او یک نسخه را برای همه قبول ندارد. به اطرافش که نگاه میکند بالا میآورد از این حجم شباهت. آنها ازدواج را یک باید میدانند و نه یک انتخاب. آنها میترسند از فکر کردن. از شک کردن. اما من دوست دارم شک کنم. فکر کنم. دوست ندارم مقلد راه و عقاید کسی باشم. برایم اهمیتی ندارد کسی پشت سرم چه میگوید. ترشیده؟ بدبخت؟ هر چه دوست دارید بگویید فاطی به این حرفها اهمیتی نمیدهد.
اگر در روابطمان سوال خوب می پرسیدیم چه میشد؟
امروز متوجه یک نکته شدم که قبلا آن را در آموزشی دیده بودم اما عملی اش نکرده بودم و آن هم قدرت سوال پرسیدن در روابط بود.
این سوال پرسیدن در حین گفت و گو در بحث در زمان عصبانیت و… میتواند بسیاری از چیز هارا شفاف کند و به رفع پیچش کمک کند.
امروز نیز چنین مسئله ای در روابطم داشتم که اگر یک سوال کوچکی مثل “منظورت چیست؟” میپرسیدم اوضاع احتمالا میتوانست خوب پیش رود و متوجه شدم صرفا اینکه به خودم بگویم از فردا در روابطت سوال بپرس به احتمال خیلی زیاد قرار نیست عملی شود و به نظرم اینگونه رفتار ها که میخواهم عادتم شود را باید هی یادآوری و بازنگری کنم که آیا امروز سوالی پرسیدم یا نه و چه شد.
با خود فکر کردم نوشتن گزارش نیک یک بستر پربار و بزرگ است که میتوانم هر روز بنویسم که آیا امروز سوال پرسیدم؟
و به نظرم بهتر است لیست سوالاتی تهیه کنم برای مواقع مختلف، سوالات خودم که باعث شفافیتِ موضوع در بحث و گفت و گو میشود.
و قرارم هر روز پرسیدن یک سوال در گفت گو ست و نوشتن آن در گزارش نیک.
یکشنبه ۲۴ آبان
آزادنویسی به محض بیدار شدن
درگیر وظایف کاری تا عصر
حضور در وبینار نویسندهساز و کوک کودکی
نیم ساعت پیادهروی
خوندن از شب هول
رونویسی از غزل حافظ
چند جلسه مشاوره آنلاین
آماده کردن پوستر دوره جدید گروه درمانی
آزادنویسی شبانه
سکوت نیک در وبینارنویسنده ساز استاد تاکید داشت روی وبسایت خود منسجم شوید و ساده شروع کنید ساده شروع کنید و نشان دهید که جدی هستید و به مرور برند شخصی خود را داشته باشید از آن رو که وبسایت جایی است که با شکل دلخواه میتوانیم کارکنیم. آنجا فراورده های فکری میزبان را نشان میدهد. شاهین بعد از تجربه شعرخوانی خودش گفت و اینکه برای آشنایی زدایی سراغ دفتر شعرهایی میرود که نشان دهند چطور میشود از روزمرگی کلام فاصله گرفت.
دفتر شعرآوازِ راز-دارها از احسان براهیمی را یکی از آنها خواند. منهم امروز مروری داشتم بر آن و این شعرزیبا :
تو که میدانستی
سقف اتاقهای هفته ام را
از تکه پارههای قهقههات ساختم
پس چرا از ارتفاع خوابهایت
پرتم کردهاند در تیمارستان
هفته جمعهها
جمعهی درختم پرید از خاطر پرندهها
جمعهی از هزار وارونه بنویسیم باید
روی حسرت دیوار
جمعهی بریدن پاهای راه
جمعهی هی باید بنوشمت
از لبان برکهی ماهتاب
جمعهی نیست
نبود
شاید رفت!
امروز خواندم:
بیست صفحه از «عروسی شهربانو»
پارهای از سفرنامه ناصر خسرو
دفتر شعر آواز راز-دارها
هزار کلمه آزادنویسی داشتم. درنگی بر کتاب دده قدم خیر را نهایی کردم و در کانال گذاشتم.
برای صبحانه با خانواده به پاوی لیک رفتیم و دورهم دوساعتی نشستیم. هوا خیلی عالی بود خنک و آرام. نیم ساعت پیاده روی کردم و بعد ده دقیقه بر نیمکتی روبه دریاچه نشستم و در سکوت به تماشا نشستم. همه چیز در سکون آرامشبخشی بود. هر از گاهی جنبش ماهیان موجی در آب میانداخت.
اگر مایلید میتوانید یادداشت «ملکهی قلمروی اندرونی» را در لینک کانال تلگرامم به آدرس زیر مطالعه بفرمایید:
https ://t.me/Mitra_Nevis39/1259
میترا رستگاران
گزارش نیک 187
یاد ندارم به یادش مانده باشد. همهشان اینطوریاند؟ نمیدانم. شاید یکی از آن بیحواسها قسمت ما شده.
هفتهی آخر آبان فراموشی میگیرد یا مشغلهاش زیاد است. امروز سالروز جشن ازدواجمان است. جَلدی، دیر شد. گذشت، تمام شد.
کباب تابهای با واپسین بستهی گوشت چرخکرده ردیف شد.
عصرش وبینار نویسندهساز بود و نقل شعر. شاهین از دفتر شعر «آواز رازدارها» از «احسان براهیمی» برایمان خواند.
چسبد چون عسل به دیوار قلبم:
«دیگر از تنگ شدن رگهای روز
پریشان نمیشوم
و گلایههای برزخیان را
تنها
با واژههایی
درمیان میگذارم
که رویاهایم را
نمیفهمند.»
«تو که میدانستی
سقف اتاقهای هفتهام را
از تکهپارههای قهقههات ساخته بودم
پس چرا از ارتفاع خوابهایت
پرتم کردهاند
در تیمارستان هفتهی جمعهها؟»
بعد وبینار فایلهای صوتی کلاس مرجان را شنیدم و نوشتمشان.
امروز همین که احمد پایش به خانه رسید، سراغم را گرفت. با آنیتا قرار شیرینیخوران داشتند. بوعلی بسته بود. برگر زیر بازارچهی حاجآقاشجاع جایگزینش شد. سه نفری دوردورمان که ته کشید، برگشتیم.
قسمتی دیگر از سریال «یل» را دیدیم. شخصیت منفی قصه را فحشکش کردم. بیچاره نوید محمدزاده.
گاه خواب قسمتی از «گزارش نیک» را نوشتم. زیر باقیاش خوابم برد.
گاهی هرگز گاهی بیمعادل رفق سبز رو بر میخزانم پرنده ره بر میدارم بال راست او ره میجووَم یا گاز میگیرم توای دلم فرو میکنم به قفسها نگاه میکنم کنارِ قفس تشتِ آب ره میبینم نشانیها پیری خوده میبینم میآمیزم [ که در چهره جوونه و در دل پیر شایدن هزاران نفر ای ضربالمثل ره نویسداری کردند و اونیکه تا حال روای کاغذ نورده بود مه بودم و چرا؟ ]
شائِدِ تکراریها بدرد خورد روی کاغذ هاای باطله. شائِدِ یکجاای برساند و یا نرساند ولی دست دستمست شود کافیه! بروز نمیدم نمیخونم نمیآمیزم نمیبرم چیره خودم ندانم فقط نویسداری کنم از روای اجبار یا حوس! نه اجباره رد میکنم چو خابم نمیبره خوده در تکلیف شب بسپارم خیلی وقته شب نویسداری نکردم نگفتم هیچی و هیچی دو روزه هیچ شعر نگفتم داشتم شعر نویسداری میکردم تبدیل به داستانک شد خودم سوپرایز شدم گذاشتم تو گروه داستانک نویسماه. بلاخره ازلومزل ریخت تو پیشانیهم ازل چیست روزیکه تموم شد تارِ عنکبوت رو صورتم به یک مگس گوشت ریخت تو پرپر شد ویرانیست همه چیزو همه کس در ای جوونی مجنون نشم خیلی کاره البته مه خانم هم پس لیلی نشم خیلی کاره در ای بنبستِ روز گیر افتاده ازل است. جونه بردم دادم به آب اما آب هم پس داد گفت تو هیچی نیستی بلاتکلیف هستی مه در چنین آدمی خوده گرفتار نکنم برو و بخاب تا ابد روی تخت ات. رفتم خابیدم سپیده دم پا شدم دختر ره تعویل سرویس مدرسه دادم و برگشتم به تمیزکاری رو آوردم کم مونده بود تموم بشه اما پسر بیدار شد حالکه نویسداری کنم پسرهم دارم آروم کنم و دوباره بخابونم. مگس پروندن داخلِ آب خیلی سخته امروز از آب خوشهم آماده میخام ببرم بخابونم حتی آب ره. گاهی آبهم نیاز به خاب داره. پسر خاب شد ولی تنبلیهم شد دوباره برم تمیزکاری، میخام نویسداری کنم اکنون!
چرا مغز هند کرده نمیخاد بگنجد از خود چیزی بروز دهد تازه شود رونما گیرد خابش بسنیست چرا ایقدر دوست دارد فقط بخابد مگه چی میشه خاب ره بس کنم کمتر بخابم یک زره کی میخام نویسداری کنم رو مغزم انگار فشار میآد و میخاد بخابه گاهی در خود فرو میرم میگم بخاطرِ ای نباشه کمگپ هم و مغز هم عادتِ بُروز نداره، ولی عادت درونپروری داره چو عادت دادم گپِ خوده به چوکات مغارگاهای خود نگه داره کسی نفهمه، نبینه چنین شده که حال هیچی نداره که بروز ده. اَی به اِی فک کنم که مه خادتونیستم شعر بپاهم بروز دهم از خود هنر خرج دهم ولی نخاد شد ایروزها تنبل شدم و یا مغزهم خالی شده و دیگر جا نداره مه از پرنده، حیوانات، دریا، هوا، خونه متنفرهم یکسر ایها جاری بشه در شعرهم فقط میخام کلام باشه و واژه باشه چیزی باشه که تخیل داشته باشه و ما را به یک هدف برسونه ولی سخته خیلی سخته حال جدیدن حتی میفهمم شعر هم اشتباهست ولی نویسداری کنم فقط میخام دستهم دستمست شه. کوشش هم کنم که با مفهوم و با معنی باشه اما نوه فهمه چجوری عجیبه آههه گاهی پشیمون میشم. میگم ولش کن کارتو نیست و گاهی دوباره بخود میآم میگم ( ببین اگِه درست نویسداری نمیکردی حال استاد گازخورد میگرفتی اما گازخورد تو کمه پس بدک نیستی ادامه بدی ) باز میگم او همکارا نویسا ما رفتند درس خوندند یا نقاش هستند یا رشتهای طراحی دارند که همه به تخیل مربوطه و شعر هم به اونا آسونه تو کارِ تو نیست ولش کن. باز یادهم میآد که بخود قول دادم هرچه سختی راهم هست ایهاره بد ندونم بلکه یک خوشبختی دانم که دیگرا ندارند و مهایکه هیچی ندارم در بنبست هستم اما دارم چو چوکات زیستِ ما اتپاهها یا اهلِ افغانستانها همه سینماست حتی از خودهم جور نکنم همیکلامِ مردم ره رسونم کافیست. چو زیاد است ایقدر زیاد که واژهها کم میآرند فقط رو نشده اگِه هم شده کاملن تخیلی ساختند یعنی نیمِ بوده و نیمِ دیگر از فکرِ نویسنده بوده نباید چنین باشه کلامِ خودِ مردم باشه و بخاطرِ همی هم تو داری صدیقه شکسته نویسداری کنی که کلامِ مردم رونما شه و مردم افغانستان بفهمند تو داری چیمیگی! کارِکه بقیه نکردند دنبالِ ادبیات گشتند و کاملن نویسداری کردند بجا خَوّ، خاب گفتند بجا شَوّ، شب گفتند چرا؟
حتی خودِ مه هم دارم ازی کلام استفاده کنم. اما مجبورم اگِه بخام شکستهای واقعی نویسداری کنم همیحال هم نویسداری هم کیج مانند است و همی حال هم معنی شو در آوردند سخت است چیبخاه شکستهای واقعی نویسداری کنی خیلی سخته خوندنِ او…
شایدن استاد بَگه حال تو داری چی میگی! باید بخاطرِ خود نویسداری کنی ولش کن مردم ره و حال تو باید خوب کنه نویسداری!
/ مه هر واژهای بیآرم نمیتونم استاده قانع کنم فقط یک کلام گفته میتونم.
— کسیکه در ای شرایطِ سخت نویسداری کنه حتمن یک هدفی داره دیگه، یا که چیزی اتفاقِ افتاده که میخاد چنین جواب بده به بعضی آدمها. حتی موفق نشه اما دلش آروم میشه فقط تصور کنه جواب داده به او چنین آدمها
سالواژه: روزهای سخت
مدتیست با چالشهای تازه و سخت آکام مواجه هستم. نه از آنهایی که اکثر مادران میگویند: خوب بچهی ما هم همینطور بود بزرگ بشه خوب میشه، نه! از همانهایی است که گفتهاند باید صبور باشم. باید بپذیرم که شرایط کودک من اینگونه است تا با کاردرمانی به نتیجه برسیم.
یکسال و نیم است پنجههایم نرم شدهاند. از صبح با او زمان بازی دارم همین که صدای کوک ساعت می آیدمیگوید: کمی دیگر.
هم قد او میشوم و به آرامی در چشمهای سیاهش نگاه میکنم و میگویم: من هم کارهای خودم را دارم، ناگهان دستانم خراشیده میشوند.
سر میز ناهار میگوید: کمی آهنگ میزاری؟
آهنگ در گوشی پخش میشود و او خوشحالترین بچهی دنیا میشود.
میگویم: مادر زمانت تموم شد حالا گوشی رو بده، دوباره تحمل ناکامی برایش دشوار میشود.
در حمام مشغول رنگ بازی بود، گفت: شکل قلب را بکش روی سینهام. همین که تمام شد با حرکتی تند شکمش را بالا و پایین میبرد و کلی خندیدم.
گفت: فیلم بگیر، گرفتم.
گفتم: حالا زمان کارهای خودم است، باز تحمل نه شنیدن ندارد.
وبینار شروع شد، آمد و مدام حروف روی کیبورد رو لمس کرد. چیزی نگفتم.
مدام در بغلم وول میخورد و من با چشمانی پران به ادامه وبینار گوش سپردم.
روایتِ روزانه، یعنی بازشناسی، بازفهمی. از امروز تصمیم دارم بیشتر و بهتر به روزمرگیها برای به کلمه تبدیلشدنشان تلاش کنم. به واقع این اثر ادبی نیست. خلاقیت دارد اما بازنویسی چندانی نشده. یادداشت است. یک تعهدنامه. گزارشی نشاطآورست.
دیشب، حین شستن ظرفها به ناهار امروز فکر میکردم. امروز نوبت دکتر داشتم. باید زودتر بیدار میشدم و ناهار هم حین آماده شدن، به جوشیدن و جا افتادنش واگذار میکردم. نخست مراحل سختِ خورشت و برنج را برگزیدم و بعد به دلیل کمبود وقت، به پختِ آبگوشت بسنده کردم. خوشمزه هم نشد. در کل از بیایدهگی برای آشپزی هرگز به جنون نمیرسم. به مو میرسد اما پاره. نه.
بعد از رسیدن به خانه، با خواهرم حرف میزنیم. او در شهری بسیار دورتر از من زندگی میکند اما بیشترین کسیست که با او حرف میزنم. دیگر بیرمق و خسته با سردردی که همراه با تپشهای قلبم میخواست با زبانی خوانا مرا به سوی استراحت دعوت کند، دست و پنجه نرم میکردم. ساعت چهار بود و تازه توانسته بودم چند لقمه ناهار بخورم. سردرد و بهمریختگی معده محال هست باهم همکاری نکنند و حالم را بهم نزنند. هر دو باهم میآیند و باهم میروند.
میخوابم. کم. پنج شده. لینک را لمس میکنم. سلام میکنم. یا شاید هم سلام نکردم. یادم نیست. خاستم بروم. ناتوان از گوش سپردن. به هر حالی بود ماندم. کمکم خواب و خستگی و درد از جانم پرواز کرد. من ماندم و بیحوصلگی. تا انتهای وبینار را بودم. دفتر شعر امروز از احسان براهیمی بود؛ دلچسب و جانافزا. بازی با کلمات روحت را مینوازد بعد هم فایل را نگاهی میاندازم.
متنی که در کانالم قرار میدهم همان نکتهایست که بدان پی بردم و در صدد آنم به کار بگیرمش. روزانهنویسی. روایتِ روز. اگر به شکل داستان باشد که دیگر مستحق کسبِ جایزه هم خواهم بود.
آزادنویسی میکنم و بار دوم بهجای جمله، کلمه پشت کلمه ردیف میشود. عواطف، نبردها، صحنهها، رخدادها همه با واژهها عجین میشوند.
چند یادداشت از بهزاد حاتم در رابطه با سروناز علمبیگی میخوانم. چقدر دلم میخواست رمان علمبیگی را بخوانم اما متاسفانه کتابش را پیدا نکردم. فقط همین کتاب از ارتباطات و اهداف و فیلمسازی و نقاشیهایش به شکل یادداشت روزانه را در اختیار دارم. غنیمت است.
شعر میخوانم از دو شاعر: حضرت حافظ و عباس صفاری. شعری از صفاری با ویس بازخوانی میکنم.
نمایشنامهٔ« اتاقی در هتل پلازا» سایمون پردهٔ سوم را میخوانم و کتاب تمام میشود. به راستی کاش فرصت تئاتر رفتن برایم مهیا میشد. لطف نمایشنامه خوانی به دیدن صحنهها و دیالوگها روی پردهٔ نمایش است.
صبح تا ظهر باز بساط نوشتن بود و خواندن و زبان خواندن. بعد افتادم به جان خانه. لباس شستم. گیرهی پرده را که یک هفته بود افتاده بود، وصل کردم. هرچه در یخچال مانده بود، یا راهی شیشهی ترشی شد، یا یک بلایی دیگر سرش اوردم. همهاش تا ظهر. از آن روزهای پر فایده.
ناهار مهمان مادر بودیم. هستی سردماغ نبود. باز در روابظش دچار مشکل شده بود، بلد نبود احساساتش را کنترل کند. بدعنقیاش تا ناهار بود. ناهار که خوردیم، خلقش عوض شد.
بچهها رفتند خانهی خواهرم. مادرم هم رفت. خواهرم اصرار کرد شام برویم خانهاش به صرف کوفته. یک شیشه ترشی برایش بردم. کوفته دستپخت مادر بود. طعم سابق را نداشت. خیلی وقت است طعم از دستهای مادر رفته است.به خاطر انرژی است. جایی خواندم انرژی مثل یک بیماری عفونی سرایت میکند. انرژی مادر مثل سابق نیست.
مامان و بابا زود رفتند. پسرعمو رفتنش نمیآمد. با بچهها پیاس بازی کردیم. بعد ماندیم و یک فیلم مزخرف دیدیم و الکی خندیدیم.
دیروقت رسیدیم خانه. باز هم فیلم دیدم. الکی با گوشی بازی کردم که نخوابم. تمام شب از خواب پریدم. یکبار با صدای گریه. انگار یک بچه کنارمان خوابیده بود و ناجور گریه میکرد. باز رفته بودم به خانهی مادربزرگ. دوستان نویسندهام هم در خواب بودند. یکی همین آیدا. بعد خانهی قدیم آن یکی مادربزرگ. همهاش در گذشته. این معمای خواب کی حل میشود؟
هنوز هم فارنهایت 451، اسرار ذهن ثروتمند و عشق سالهای وبا را میخوانم. دوست دارم سوار ماشین زمان شوم، بروم به عصر مولانا.
صبح را با سختترین کار ممکن شروع کردم: نوشتن نسخه نهایی پیشآزمون و پسآزمونی که باید این هفته تحویل بدهم. حتی کمی هم ادویه بولگاکفی به آن اضافه کردم. امیدوارم وقتی میخوانند مثل دیوانهها نگاهم نکنند.(از اینکه «کمی ادویه بولگاکفی هم» را به «کمی هم ادویه بولگاکفی» تبدیل کردم، رضایت خاطر عجیبی دارم.)
هر روز مشغول توضیح این مسئله برای دوستانم هستم که وقتی آفتاب نیست، من هم نیستم و سایکوموتورم رسماً خاموش است. هیچکس باور نمیکند. البته از اینکه تصور میکنند مشغول انجام یک پروژه سرّی هستم چندان هم بدم نمیآید.
هر شب دعا میکنم آنتونی هاپکینز و عباس میلانی هیچوقت دایرکت اینستاگرامشان را باز نکنند و ریپلایهایی را که برای استوریهایشان میفرستم نبینند. حجم ارادتی که نثارشان میکنم، اگر روزی برملا شود، برای پایان دادن به اعتبار اجتماعیام کافی خواهد بود.
دارم به این فکر میکنم این جملات تکراری چه هستند که هر روز تفت میدهم.
تصور میکردم گزارش نیک نوشتن تمرینیست برای استمرار، برای گرم کردن قلم.
اما اتفاق دیگری در حال افتادن است. این گزارشها دارند دیوانهام میکنند. هر روز یک آینه روبرویم میگذارند و من را با خودم تنها. از من میخواهند بنویسم هر روز چه کردهام و که بودهام؟ و جوابهایم معمولا تکراری.
از دیدن تصویر خودم در آینهی این نوشتهها کلافه شدم.
بله،
فیلم دیدم، غذا پختم، نویسندهساز بودم، جلسه گذاشتم.
بسیار خوب، که چه؟
کدامش واقعا در خدمت من بود؟ کدامش حال من را بهتر کرد؟ ارزش افزودهشان چیست؟ از یک ماه پیش تا امروزِ من چه تفاوتی در من ایجاد کردند؟
من هنوز همان آدم دیروزم؟
این به خاطر اینه که ذهن اغلب ما آدمای امروز به خاطر موبایل و اینترنت تحلیل رفته و آسیب دیده.
یه مقدار دربارۀ اقتصاد توجه سرچ کن و بخون. شاید برات جالب باشه.
From مهناز روئین تن on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه نصیری on گزارش نیک ۱۸۶: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه نصیری on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From متانت عقیلی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه آشوری on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا کفاشی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهسا کاظمی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هانا حسینی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زکیه سپهرنیا on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سارا چگنی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه حسینی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سهیلا حشایب on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پانته آ قبادی on گزارش نیک ۱۸۵: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا سلیمانی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهناز روحانی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فائزه اعظمی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نسیم کمالی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمدی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مائده حسینی پور on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فهیمه سعادت on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From میترا رستگاران on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم جلوانی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From صدیقه علیزاده on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا نجفی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بلامپور on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لیلاعلیقلیزاده on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهرگان معدنی پور on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرناز کاظمی on گزارش نیک ۱۸۷: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on ماجرای سه نویسندۀ روس در یک رستوران
From شاهین کلانتری on کلاس نویسندگی: آموزش نوشتن و تولید محتوا در مدرسه نویسندگی