گزارش نیک 183
سال واژه: در مسیر معنوی
نمره روز: هشت از ده
داستان کوتاه
امروز داستان «ماده گرگ» از «جووانی ورگا» در کتاب «یک درخت، یک صخره، یک ابر، اثر مجموعهی نویسندگان» را خواندم. تمام روز به داستان فکر میکردم. داستان، داستان زنی بدکاره است که او را ماده گرگ مینامند. جوان نیست. زیبا و اغواکنندهاست. تمام زنهای شهر میترسند که او روح پسرها و شوهرهایشان را تسخیر کند. به رسم عادت او عاشق جوانی میشود و برای اینکه ثابت کند با مرد جوان برابر است در مزرعه پا به پای او کار میکند. پسر جوان پس از مدتها دست رد زدن به سینهی ماده گرگ، ازدواج با دخترش را که بیشوهر ماندهاست و تصاحب بخشی از اموال ماده گرگ را شرط این وصال میگذارد. مادهگرگ هم خانهای که از شوهر سابقش به او رسیده و دخترش را به او میدهد و رابطهی ممنوعه آغاز میشود. تمام شهر و دختر ماده گرگ، روح دزدی داماد را نکوهش میکنند. دختر که صاحب دو فرزند میشود شکایت رابطهی مادر خود با شوهرش را به شهربانی میبرد. داماد بارها و بارها به عناوین مختلف توبه میکند. در کلیسا اعتراف میکند. حتی با تبر کشتن ماده گرگ را راه حل ماجرا میداند، اما باز مغلوب چشمان جادو کنندهی ماده گرگ میشود. داستان تضادها را کنار هم میگذارد. هوسبازی مادر در مقابل پاک دامنی دختر. سست عنصری مرد جوان در برابر نکوهش بدکارگی ماده گرگ.
داستان شش صفحه است. مطالعهی آن کمتر از بیست دقیقه طول میکشد و ضربه فنیای که «خولیا کورتاسار» از داستان کوتاه انتظار دارد را در خود جا داده است. این داستان هم به لیست دوباره خوانیام اضافه کردم.
« داستان کوتاه با ضربهفنی برنده میشود و رمان با مجموع امتیازات. خولیا کورتاسار»
خردهریزکاری
به مهمانی رفتم. غذاهای مامانپز و میوههای تازه نوش جان کردم. در تاریکی از نور چراغ گردسوز و آهنگ «ماهی تنگ نباشد دل طوفانی ما» از «اسحاق انور» و صدای مرغهای عشق و همصحبتی با میزبان لذت بردم.
سپاسگزاری
سپاسگزارم برای یک روز زیبای عادی.
سپاسگزارم برای استاد شاهین، وبینار روزانهی نویسنده ساز و دوستهای خوب اهل تداوم
سپیده دمید و من مثل تکهای چوب خشک به پتو چسبیدهام و نمیتوانم تکان بخورم چشمانم را باز کردم بیشتر و بیشتر توجه کردم من کیم و کجایم و بعد حواسم جمع شد که کمی بدن درد دارم و هوای خانه سرد است و مثل اینکه مریض شدم اما باز هم به زور خودم را تکان دادم و به طرف آشپزخانه رفتم یک لیوان آب ولرم با آبلیمو و عسل مخلوط کردم و خوردم و لحظاتی بعد بهتر شدم وضو گرفتم و نماز و دعا خواندم و بعد سالواژهی تعهدورزی را کنار گلدان گذاشتم تا امروز هم چشمم به او بخورد و همیشه وفادار بمانم. نوشتن روی کاغد را شروع کردم و بیست دقیقه نوشتم و رهایش کردم و به پیاده روی رفتم کمی حالم مساعد نبود و بنازم به همت و توانی که خدا به من داده و همیشه شکرگزارش هستم. کتاب روزها از دکتر اسلامی را شروع به خواندن کردم عجب قلمی و عجب نثر تمیزی دارد. واژهی نو و تازهی در کتاب خواندم که معنیاش را بلد نبودم و کلمهی لفچ بود به معنی لب درشت و آویخته که در مورد اسب و خر بکار میرود. امروز در مورد سنوات خدمت با چند همکار قدیمی حرف زدم. و نمرهی امروزم هشت است. در وبینار استاد شرکت کردم اینترنت قطع شد وقتی که او وصل شد من قطع شدم. برای انجام کارهایم دست به دامن قرص و کپسول شدم تا خوب شوم و بتوانم چهار موتوره کار کنم. وبینار وصل به اصل خانم یاوری تشکیل نشد. و در وبینار خانم برگی شرکت کردم. که در بارهی سلامتی بود و عالی بود. خوردن چند عدد پفک چرخی لذتبخش بود. و حالت بچگی به آدم دست میدهد. با خوردنش خاطرات خوبی برایم زنده شد. به کانال تلگرام مهرابی خوش آمدید اینم آدرسش😊👇💖💦
https://t.me/notetoday1
نصفهتمام
چند دقیقه قبل از دوستم پرسیدم: به نظرت با این اوصاف سریال رو ادامه بدیم یا نه؟
جواب داد: حالا تا قسمت دیگه که هفتهی بعده، فکرامون رو میکنیم.
اما تا به حال در زندگی واقعی چند اتفاق رو نیمهتمام گذاشتیم؟
چه کارهایی رو نصفه رها کردیم؟
شجاعت نیمهتمام رها کردن چند نفر رو در زندگیمون داشتیم؟
چند نفر هم ما رو نیمهتمام گذاشتهاند، بدون اینکه حتی فرصت فهمیده شدن رو داشته باشیم؟
امروز جز یک ربع نوشتن به محض بیداری، خواندن یک شعر و انتشار یادداشتکی در کانالم کاری نکردهام.
اما رو که نیست سنگپای قزوین است، آمدهام گزارش نیک امروزم را بنویسم و بروم رد کارم.
گزارش نیک ۱۸۳
۲۰ آبانماه ۱۴۰۵ ساعت
بهرهبردای از فرصتها
بیداری ۶:۴۲
البته یک بار ساعت ۳:۴۹ از خواب بیدار شدم به رییس سرزدم، خوابیده بود. برگشتم و شروع کردم به خواندن کتاب « گلدسته و سایهها» نوشتهی محمود دولت آبادی. ساعت ۵:۱۵ کتاب را تمام کردم.
« تا چشم می چربد سرابِ سبز بود. صفحه ۴۵
مثل کوزهی بست خورده میمونن. صفحهی ۶۷
باز هم نبابد اینقدر سرقدم بری. صفحهی ۹۳»
خوب بعد ازچند خرده کاری خوابیدم. احساس میکردم ۴ ساعت خواب، با توجه به حجم زیاد کاری که انجام میدهم، کسالت بار میشود.
امروز پر بار بود.
شعر سیمین خواندم.
«نامههای گاندو» هم کتاب جالبی است نوشتهی معصومه یزدانی.با دیدن این کتاب ناخودآگاه یاد زمان دانشجویی و نمایشگاهی افتادم که در پارک لالهی تهران برگزار شده بود. از سیستان و بلوچستان آمده بودند. افتخار ملاقات گاندو، این حیوان زیبا را از آن زمان داشتم.
نام برخی از حیوانات در حال انقراض ذکر شده در این کتاب، تا جایی که خواندم:
« حشرهخوار کوتوله، روباه شنی، زاغ بور، بالابان، سمندر، کاکامیشمرغ، شوکا، خرس قهوهای »
تداوم در نوشتن واژههای روزانه.
خواندن کتاب «مادام مائو» نوشتهی آنچی مین
این جمله به نظرم زیبا آمد:
« بله بارها از فرط اندوه اشک ریختم، اما باقی ماندم. حرفهای بازیگران را حفظ میکردم. نه اینکه آنقدر عقل دارم که بتوانم حوادث را پیشبینی کنم اما همین اندازه میدانم که اگر کسی قصد قایقرانی دارد باید نزدیک رودخانه باشد. »
خوانش کتاب«حاجی آقا» نوشتهی صادق هدایت
ساعت ۱۴ پنجاهمین استوری گذاشته می شود: از کتاب « دژخیم عشق » نوشتهی اروین د یالوم
«فقط وقتی شخصی بینشی را تا مغز استخوانش حس میکند، رواندرمانی اثر میکند. فقط در آن صورت فرد میتواند به آن بینش عمل و تغییر کند.»
امروز تمرین دورهی خودواژه انجام و ارسال شد. نمیدانم باز به این تمرین سرخواهم زد و آن را تغییر خواهم داد یا نه؟😐
در خلوت و سکوت صبحگاهی سه صفحه نوشتم.
از سکوی سرخ دو صفحه خواندم.
سری به سامانه عدل ایران زدم. ابلاغیه را باز کردم. تا چند روز دیگر فرصت دارم در پاسخ به تجدیدنظرخواهی لایحه ارسال کنم.
چند صفحه چنین گفت زرتشت خواندم.
جلسهی تمرینجا شرکت کردم.
بعد از خواب نیمروزی وبینار نویسندهساز شروع شد. پانزده دقیقه آزادانه نوشتیم.
برنامه روزانهی فردا را نوشتم.
روزم را با اشعار پروین اعتصامی به پایان رساندم:
«تو را فراق دبیرستان اخلاق و معالی شد
چرا چون طفل کودن زین دبیرستان گریزانی؟
به دانش نیستی نامآور و منعم به دیناری
به معنی نیستی آزاده و عارف به عنوانی»
برنامههای نوشتن و قطعههای نوشتن
امروز تصمیم گرفتم که برنامهی جدیدِ نوشتن نصب کنم. تا الان سه تا برنامهی نوشتن دارم. یک برنامه برای آزادنویسی است. هر فکر هذیانی که به ذهنم میرسد را در این برنامه مینویسم. میدانم که این افکار فقط هیجانهای لحظهای ذهن است. دومی اسمش دفترچهی یادداشت حرفهای است و نکتههای مربوط به پروژهها را در آن مینویسم. سومین دفترچه بیشترین استفاده در طول روز را دارد. برای نوشتن از جرقه و نکتهبرداری و یادداشت و ایدههای روزانه است. فکر میکنم از سه سال گذشته نزدیک به هزار یادداشت دویستکلمهای با این دفترچه نوشتم. این دفترچه بیشتر از دویست کلمه اجازهی تایپ در هر یادداشت را نمیدهد. این ویژگی یک مزیت و همزمان یک عیب محسوب میشود. مزیتش این است میدانی فقط قرار است دویست کلمه بنویسی و نه بیشتر، پس انگیزهی بیشتری برای نوشتن داری. و اما عیب دفترچه این است وسطِ جریانِ نوشتن ظرفیت کلمهای تمام میشود، و جریانِ سریع نوشتن قطع میشود. شاید بپرسی چرا دفترچه را به لپتاپ وصل نمیکنی. این کار برایم تنبلی میآورد. و نباید بهواسطهی دفترچه از لپتاپ دور شوم، چراکه فایلهای مهمِ نوشتن را از لپتاپ مدیریت میکنم. این دفترچه برای نوشتن سریع و قلمانداز است. موقع پیادهروی که لپتاپ همراهم ندارم. میخواهم از یک منظره بنویسم یا یک بو، همانجا سریع مینویسمش. یا راستش را بگویم، برای ساعتهای خوشگذرانی روی کاناپه و چای و لمدادن و نوشتن، این دفترچه کاربرد زیادی دارد، تا وقتم را هدر ندهم. با این سه دفترچه و برنامهی مجزا، باز هم دلم تنوع میخواست، که برنامهی جدید را نصب کردم. اسم اولین فایلِ نوشتن را گذاشتم: روزهای رنگواژه. اسم هر بخش از این فایل را گذاشتم:
1. اولین روز، کلمهی آبی
2. دومین روز، کلمهی نارنجی
3. سومین روز، کلمهی صورتی
4. چهارمین روز، کلمهی قرمز
5. پنجمین روز، کلمهی سفید
تصویر زمینهی این دفترچه فضای کهکشانی دارد. حس میکنم روی آسمانِ شب، کلمههای سفید مینویسم. هنوز تنظیمات را جستجو نکردم. شاید بتوانم برای هر فایل یک تصویر زمینهی جدا انتخاب کنم.
یک روز ابریشمی
قطعهی قشنگی که امروز شنیدم: قطعهی بیکلام پیانو به نام «یخ»، بعد قطعهی بیکلام پیانو به نامِ «زیبا» همراه با صدای باران که به عصر امروز حس رؤیایی داد. فردا میخواهم کیکِ سیب و دارچین بپزم. شاید هم کیکِ مخصوصِ خودم را بپزم. تنها کیکی که خواهرم عاشقانه دوستش دارد. بعد از هرباری که این کیک را میپزم پیامکهای محبتآمیز تا چندروز میبارد. صدای باران میآید. برای قدردانی از حسِ باران، باید از ابر و آسمان و خورشید و ماه هم بگویم؟ تهیهکنندگانِ باران و صدای باران؟ میروم تا رمان و شعر بخوانم.
اولِصبحی که از تاریکی خیلی هم به صبح نمیمانست، آزاد نویسی کردم. از هر موضوع و هر صحبت و هر فکرم نوشتم.
بعد حافظ را باز کردم:
آن یار کزو خانهی ما جای پری بود
سرتا قدمش چون پری از عیب، بری بود
دل گفت فروکش کنم این بار به بویش
بیچاره ندانست که بارش سفری بود
تنها نه زِ رازِ دلِ من،پرده برافتاد
تا بود فلک، شیوهی او پردهدری بود
ده صفحه از کتاب تربیت را خواندم.
چند ویس آموزشی گوش دادم.
عصر جایی دعوت بودم.
شب با کدوحلواییها حلوا درست کردم.
شام نیمروخوردیم.
از کار رسمی و شغل دبیری بازنشسته شدم، اما از آموختن بازنشسته نشدم
چهارشنبه ۲۰ آبانماه ۱۴۰۵
آخ، نمیدانید از دیروز تاکنون چقدر به من سخت گذشت.
در وبینار بودم که یکدفعه ارتباطم با دنیای بیرون قطع شد.
من که یکی از ارزشمندترین ساعتهای وقتم در گروه همنویسان میگذرد؛ دنیایی از گفتوگوهای جالب، خاندنی و آموزنده که از راه کانالهایشان با یکدیگر داریم. وبینارهایی که با حضور استاد شاهین کلانتری و دوستان برگزار میشود، فرصتی ارزشمند برای یادگیری و تبادل اندیشه فراهم میکند. این دورهمیهای مجازی باعث میشوند وقتم به شکلی سودمند بگذرد و از پرسهزدنهای بیهوده در اینستاگرام و فضای مجازی دور بمانم.
تلاش دوستان در کتابخانی و برگزاری نشستهای حضوری نقد کتابهایی که با هم میخانیم، نوعی ارتباط سازنده با دوستان نویسنده ایجاد میکند و انگیزهام را برای کتابخانی بیشتر برمیانگیزد.
در دوران بازنشستگی، که نسبت به دوران اشتغال وقت آزاد بیشتری دارم، میخواهم از این فرصتهایی که زندگی در اختیارم گذاشته است، نهایت بهره را ببرم. میخواهم در مسیر رشد و توسعهی فردی خودم کوشا باشم. پرداختن به نویسندگی و کتابخانی نهتنها به زندگیام انگیزه و معنا میبخشد، بلکه در ایجاد نظم شخصی و مدیریت زمانم نیز نقش مهمی دارد.
اما آنچه از دیروز تاکنون آزارم میداد، فقط قطع شدن اینترنت و نرسیدن به وبینار نبود؛ احساس از دست دادن فرصتی برای یادگیری و جدا شدن از دنیایی بود که به زندگیام معنا میبخشد.
دنیایی که در آن میخانم، مینویسم، میآموزم، میاندیشم و با آدمهایی ارتباط برقرار میکنم که دغدغههای مشترکی با من دارند.
شاید پس از بازنشستگی، بیش از هر زمان دیگری به چنین دنیایی نیاز دارم؛ دنیایی که مرا زنده، پویا و مشتاق یادگیری نگه میدارد.
بازنشستگی برای من پایان فعالیت و یادگیری نیست؛ فرصتی است برای کشف تواناییهای تازه، شناخت بیشتر خودم و پرداختن به چیزهایی که همیشه دوست داشتهام.
من از کار رسمی در آموزش و پروش بازنشسته شدهام، اما هنوز رؤیاهای نانوشته، کتابهای نخانده و واژههای بسیاری برای نوشتن دارم.
اپیزود دوم
پیادهروی
پیادهروی، نوعی آزادنویسی با پاهاست؛ انگار بهجای قلم، کفشهایتان را به دست گرفتهاید و بهجای دفتر، خیابانها و کوچهها صفحههای سفید نوشتن شما هستند.
«پیادهروی، نوعی آزادنویسی با پاها روی صفحههای کوچهها و خیابانهاست.»
پاها مینویسند و چشمها میخانند؛ ذهن هم بیآنکه بداند، داستانی تازه میسازد.
سلام
امروز یکی از آرزوهایم پس از ۳۰ سال برآورده شد .کمی خوشحالم ،صدای جرینگ جرینگ قشنگی داره،وبینار را بودم وآزاد نویسی را کنار دوستان نوشتم ،دوتا وبینار دوستان هم بودم .کلمه برداری هم ،نابجا،کج سلیقه،دم دستی،ببر،ووردار.کروکثیف،بود .
غذا هم زرشک پلو با مرغ وپرتغال خوشمزه بود.
امروز روز پیچیده و خسته کننده ای بود. به هر حال هر چه که بود روز خدا بود. برای اینکه حضور داشته باشم در بین دوستانم، این جمله ها نوشتم. خیلی کم بود اما بود.
چهارشنبهی خوشمزه. مدرسه بود و بعد تولد. تولد فاطمه. همین کافیست.
برای فاطمه
تولدت مبارک فاطمه.
تولد بیست و چهار سالگی توست و همه چقدر بزرگ شدهایم که کوچکترینمان شده ۲۴.
یادت هست بچه که بودیم حساب میکردیم و میگفتیم فکر کن مرجان انقد ساله شود، الهام انقد و به ترتیب تا تو. بعد حیرتزده میشدیم که آن موقع چه شکلی میشویم یعنی؟
نمیدانستیم هیچشکلی. مثل حالا میشویم. تو فرفری. من سشوار کشیدهی لایتی. زهرا آن سر دنیا با موهای خیس. الهام خسته از الای چسبناک. مرجان لبخند پرحرف ملایمی به لب. هنوز همان شکلیم یا تو شدهای بیست و چهارساله و زیادی دنیا زیاد شده برایمان؟
ولی کم شده دنیا فاطمه. کوچک. تند. مثل فلفل. اشک میآورد به چشممان.
که عکسهای تولد را نگاه میکنم و موهای سفید بابا و چین و چروکهای صورت مامان توی ذوق میزند.
بیست و چهار سالگی مرا یادت هست؟ بابا شش روز بود که سکته کرده بود. همان روز از بیمارستان آمده بود. موهای چرب کثیفم به سرم چسبیده بود وقتی تو و الهام کیک برایم خریدید و آمدید بیخبر. همه بیحال و حوصله و داغون بودیم اما شیرینی کیک را میریختیم روی تلخی لحظهها.
و حالا فاطمه بیست و چهارسالگی تو…
زهرا در قاب گوشی کنار صورتت میخندد و عکس میگیریم. عکس تو عکس. یا فیلم تو عکس؟ یا شاید زهرای زنده در قاب، توی عکس.
فاطمه تولدهای بچگی را یادت هست؟ همانها که عکسهایش را داریم. بابا معمولا شیرینی میخرید. مامان از طرف هرکس کادویی آماده میکرد برای متولد شده. یا خودمان هم کاردستی و نقاشی. جعبه که باز میشد حداقل نفری سهتا شیرینی را میدادیم بالا. گاهی هم چهارتا. بابا میگفت نترکیدید؟ ما هم با دهانهای خامهای قهقهه. چه داشت آن جعبهی شیرینی که تمام تولد در آن خلاصه میشد؟
فاطمه تولد بیست و چهارسالگیات ساده بود به اندازهی همان کیک پاییزی که شاگردت برایت آورده بود. و شاید تلخ و شیرین به اندازهی کیک شکلاتی خیسی که الهام درست کرده بود. در هر حال تولد تو بود و من فکر میکنم کاش بیست و چهار سال قبل را یادم میآمد. زمانی که مامان با تو به خانه برگشت. چه کوچک بودم برای خواهر بزرگتر بودن.
ولی فاطمه این حقیقت هیچوقت انکار شدنی نیست که من زندگی بدون تو را به یاد نمیآورم. انگار که ما از اول بودهایم. و خب، خواهیم بود دیگر. مگر نه؟
خاب دیدم ولی در خاطرم نمانند که بنویسمشان.
در سه صفحهی صبحگاهی، خودگویی هم نوشتم و برنامههای روز را فهرستبندی کردم.
تار نواختم. بدون نت.
در تمرینجا با کتاب مزرعهی کوزهگر آشنا شدم. چند وقتی بود که به دنبال رمانِ پلیسی میگشتم. گاهی آزادنویسیهایم جنایی میشوند.
چخوف و دلدادگی، بعدازظهرم را مالِ خود کردند و عبارتهای زیر را در فهرست کلمهبرداری جا دادند.
مطنطن، جار و جنجال، بزدل، آروغ زدن، کپهکاغذ، کرشمه میفروختم، زخمش را ناسور میکرد، سستعنصر، موشمردگی، سکهی زر در لجن حل شود، تنداتند.
در هر لحظهی پیادهروی رنگِ آدمها را گرفتم و خودم را جایِ آنها دیدم. دانشآموز، میوهفروش، راننده، مکانیک، ماستبند، نانوا، ترشیفروش. شادمانم که آدمها را دوست دارم. دقیق شدم در رفتارشان، رقص نانوا بهگاهِ خمیرزنی، شل راهرفتن بچههای مدرسه، ولو شدن مکانیک روی زمین، ترغیبم کردند به نوشتن.
در آزادنویسیِ نویسندهساز از باقیماندهی کارهای روز نوشتم و چند جملهای که جرقهی داستانی بود.
به پیشنهاد حافظ از روی این شعر نوشتم:
دلم ربودهی لولیوشیست شورانگیز
دروغوعده و قتالوضع و رنگآمیز
برای پروژهی کارگاه خودواژه، آزادنویسی کردم.
دیگربار بخشی از ۱۰۱ کلمه از کارگاه خردهخاطره را هم نوشتم، یک تقلب را هم به آن افزودم.
خانهجامه، هدیهی مرغابیِ وحشی بود.
از شبهول، تیزابوار را برداشتم، جزئیاتنگاری و چرخش راوی میان اول شخص، دوم شخص و سوم شخص.
از رخ سیراب خود بر جگرم آب زن
کز تپش تشنگی شد جگر من سراب
تپش تشنگی در این بیت عراقی خوش به دلم نشست.
سری به وبگاه خودگویی زدم.
فلسفهی پیادهروی اخبار را تازههایی میداند که به محضِ بهزبانآمدن، کهنه میشوند.
روز را با تارنوازی، آزادنویسی و زیرمتن در فیلمنامه به پایان خاهمبرد.
ساعت ۴:۴۵ صبح باران شروع شد. قاعدتن آن موقع نباید میفهمیدم ولی بیدار بودم و صدایش را شنیدم. شاید هم زودتر شروع شده بود و من در آن ساعت بیدار شدم. دیشب قرارم بود که ۱۰ در تخت باشم. بودم، اما جلسهی بازخورد تا حدود ۱۱:۳۰ طول کشید. پس چرا من در این ساعت بیدارم؟
کاش چتر برداشته بودم. چراغ دفترم را روشن میکنم. کاری که در روزهای آفتابی نمیکنم. چند دقیقه مینشینم پشت سیستم. چراغ مزاحم دیدن بیرون است، پس دوباره خاموشش میکنم و به جایش پردهی کرکرهای پنجره را بالا میکشم که تاثیر چندانی ندارد.
موقع برگشت باران بند آمده. کاش دوباره ببارد. Journeys out of the body را ورق میزنم. از اهمیت دادن و جدی گرفتن رویا میگوید. از اینکه از بچگی یاد گرفتهایم فقط بیداری را واقعیت بپنداریم.
شب در داروخانه عصبانی شدم. معمولن کمتر پیش میآید. من با بیمارانی که آنتیبیوتیک بدون نسخه میخواهند مدارا میکنم، علائمشان را جویا میشوم و اگر واقعن نیاز داشته باشند میدهم. دختر جوانی درخاست آنتیبیوتیک کرد اما هیچ نشانی از عفونت نداشت. در عوض برای مشکلی که موجب مراجعهاش شده بود (و ما به آن شکایت اصلی بیمار میگوییم) دارو دادم. چند دقیقه بعد مرد جوانی آمد و همان آنتیبیوتیک را خاست. توضیح دادم که بدون نسخه نمیشود. او هم داروهایی که به دختر داده بودم را درآورد و با بدترین لحن -انگار که با کلاهبردار طرف است- حرفهای نامربوط زد و گفت اینا رو پس بگیرید. من البته داروها را گرفتم اما به خاطر بیادبیاش دعوایش کردم. و بعد مجبور شدم تا پنج دقیقه نفس عمیق بکشم و برای چندمین بار به خودم یادآوری کنم خونسرد باش.
راستی یک خودکار خوشرنگ هم هدیه گرفتم. این دومین خودکار در چند روز گذشته بود.
شب بعد از ورزشهای اصلاحی مینشینم به خاندن متنهای دوستان و زمان خابم میگذرد.
هرشب مشتاقم ببینم شاهینخان در صفحهی گزارش نیک چه جملهای را نقل کردهاست. امشب اما چیزی دشت نمیکنم.
اگه روزی بتونی به هر چی در تصورت میاد واقعیت بدی، به چه تصاویری جان میدی؟
ممکنه به نابود کردن هم فکر کنی یا به تغییر غیرقابل بازگشت چیزی یا کسی؟
حتی سختتر، گاهی ما به مرگ و خودکشی فکر میکنیم و هر کدوم تصاویری ازش داریم. ممکنه دلت بخواد به جای خیال، رویا یا ذهنت در واقعیت عملیش کنی؟
فهمیدی چی میشه؟ تو با این توانایی در جایگاه فرمانروا و خالق هستی قرار میگیری و قادر هستی به هر پدیدهای جان بدی یا ازش جان بگیری.
اما اگر چنین بشه دیگه احساس رهایی و آزادی میکنی ؟
حالا اگر کشتن و آفریدن همه برات شدنی باشه غیر از خودت چی؟
نبود خودت فقط یه شرط داشته باشه؛ خاق یکی مثل خودت با توانایی جانبخشی به خیال، رویا و تصاویر ذهنی
همچنان فکر میکنی این امکان بهت قدرت و آزادی میده؟
—————-‘———
میدونم نوشتن راه نجات از ذهن آشفته است اما باز کوتاهی میکنم، میدونم ورزش واجبه برای رهایی از بدخوابی و اسپاسمهای عضلانیم همچنان وقت کافی براش ندارم.
میدونم فیلم و کتاب خوب آروم میکنه تلاطم روانمو ولی حوصلشونو ندارم.
میدونم سر شب خوابیدن برابر با درخشانی فرداش اما زکدتر از ۱۲ نمیخوابم.
مهمتر، میدونم با نوشتن برنامه روز بعد حداقل ده هیچ جلوتر از بقیهای
1. سالواژام: استمرار
2.پیادهروی در باران که یک تجربه ی عالی بود.
3. شرکت در وبینار نویسندهساز و آزادنویسی کردن به مدت 15 دقیقه
4. شرکت در وبینار خطخطی از ندا احمدی که این جلسه خشم را به صورت شکل در آوردیم.
آزادنویسی را در صفحات صبحگاهی قرار دادم.
قرار بود بعد از رساندن پسر به دانشگاه ماشین را برای سرویس به سایپا ببرم. باران اول صبح برنامه را کنسل کرد.
بعد از چند بار سوار و پیاده شدن درِ این تره بازی و آن سوپر مارکت و نانوایی بربری که نان تمام کرده بود، برگشتم منزل.
صبحانه خوردم و کمی آشپزخانه مرتب کردم. چی بپزم و چه کار کنم. باران بند آمد هوایی تمیز و عالی. ابر آسمانی قشنگ و هوای دلچسب و لطیفی برای ما ساخته. سر و ته ناهار هم رساندم زدم بیرون. ماشین بردم سایپا. برخلاف همیشه که اول صبح میرفتم و توی صف منتظر میماندم. تا رسیدم ماشین را برای سرویس بردند.
خودم همان دور و بر قدم زدم. پیاده رویی کوتاه. تعویض روغن و فیلتر و آچارکشی شش و سیصد. یا خدا. آه از نهاد کارتم بلند شد. سرویس قبلی یک و خوردهای بود.
در راه برگشت رفتم کاهو بخرم چشمم به گلکلم افتاد. چند روزی است به فکر درست کردن ترشیام. عکس شیشههای ترشی اعظمجان اشتهایم را بیشتر کرد. گلکلم و بادمجان و فلفل سبز خریدم.
بعد از ظهر گلکلم و بادمجان را تکه کردم و سهچهار دقیقه جوشاندم،
آبکش کردم و رفتم مسجد. امشب شهید گمنام مهمان محله ما بود.
اشکها در استقبال و بدرقه استخوانهای عزیز کدام پدر و مادر ریختیم، که چشمشان به راه و گوششان به زنگ ماند تا خاموش شدند. میدانم که حالا بعد از چهل سال پدر و مادر اینها آروزی خبری از عزیزشان را با خود بردهاند. آمدهبودند پیر و جوان. مرد و زن کوچک و بزرگ. عزیز همه هستند اینها.
خواندنم همان «مادران و دختران» است این روزها.
کتابخانه مرکزی دانشگاه پسر به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی اعلام مسابقه هایکو کرده: با کنار هم قرار دادن عنوانهای سه کتاب عبارتی زیبا بسازید.
قبول که شد، برای همراهیاش در کارهای ثبت نام، عضو کانال دانشگاه شدم. هنوز هم عضو هستم.
«من رؤیایی دارم
از پس آبی زلال
به نرمی باران»
تصویر سه کتاب روی هم گذاشتهی پوستر اعلام مسابقه بود.
جلوی کتابخانه که نه، قفسه کتابهایم ایستادم تا هایکو بیرون بکشم از عنوان آنها. چندان بالا پایین نکردم. به این شبههایکو رسیدم:
«تنگسیر
مردی که میخندد
سهم من از دریا»
گرم نوشتن گزارش نیک از نوشتههای پراکنده طول روز بودم که از وبینار خطخطی ندا جا ماندم. حیف شد باید منتظر ویس جلسه بمانم.
شاهکلان، نامی که برای استاد برگزیدم، عجب حلزونی کشیده!
سیدنیمایکس اکسپرسیونیست، نامی برای حلزونش. سید برای نگش، فامیلیش هم که عیان است چرا، حس و حال خطوط.
امروز برای هیچ بر هیچ پیچیدم، مثل شش سال گذشته، امروز هم گذشته شد.
تا لِم این گزارش دستم بیایید فعلن همین.
به اندازهی 3 نفتکش غرق شده در تنگه، بوس و گاز و قلقلک تقدیمتان میکنم البته با حفظ شئونات.
سالواژهام: صبر
صبح با صدای زنگ گوشی بیدار میشوم. ساعت هشتونیم، پیک کتابها را میآورد: شازده احتجاب اثر هوشنگ گلشیری، سقوط اثر آلبر کامو و اتاق شماره ۶ از چخوف.
سقوط را با خودم میبرم مغازه. تمام داستان یک تکگویی بلند است، اما راوی تنها نیست. با کسی حرف میزند که حضور و پاسخهایش را باید از لابهلای کلام خودِ راوی حدس زد. تا به حال داستانی با این فرم و زبان نخواندهام، البته دلیلش روشن است، کتاب خوب کم خواندهام.
تمرینجا را نیمهکاره گوش میکنم. در تکاپوی خرید برای مهمانهای امشبم. بعد میروم خانه. میشورم و تی میکشم و میسایم تا خیال جمع شوم همهجا برق میزند.
بعد میرسم به مشقنویسی و ادای داستان طاهر را درآوردن. مامان یک ریز دم گوشم حرف میزند. کلمات را روی کاغذ گم میکنم. عطایش را به لقایش میبخشم تا عمه و دخترهایش برسند. چند صفحه از شب هول را باز میکنم و کلمهبرداری میکنم و چند خطی هم آزادنویسی میکنم.
سال واژه: تداوم.
– خواندن کتاب سه سال از زندگی من از چخوف برای تکرارآموزنی.
– ویرایش داستان.
– پیادهروی به مدت یک ساعت: آزادنویسی با پا در هوای خوب پاییزی در بابلسر. ازتون دعوت میکنم به بابلسر تشریف بیارید. اینجا شهر خیلی زیبایه و هوا هم این روزا خیلی عالیه. اومدید به من پیام بدید با کمال میل و خوشحالی میزبانتون هستم☺️💕
– شرکت در وبینار نویسندهساز با شاهین کلانتری.
رفتن سراغ دست نویسنده ساز.
15 دقیقه آزادنویسی.
کلمهبرداری: که مثل همیشه بچهها با انبوهی از کلمات وبینار رو بمباران کردند.😊
تکرار آموزنی: شعر خیلی زیبا و جالب از محمد علی بهمنی.
و بعد در حین خواندن اسم ما در گزارش نیک اینترنت بازی در آورد اونم هم به علت بارون و …
ساجده حقپرست هم بنده خدا نتونست خیلی خوب ارتباط برقرار کنه و درباره شعر حرف بزنه.
– درست کردن یک شام خوشمزه همراه همسر.
-خرید برای خونه.
تا گزارش نیک بعدی خدانگهدار❤️
امروز زیاد کار نکردم اما زیاد به عادیجاتِ دوستداشتنی پرداختم.
صبح را با قهوه و در جستجوی زمان از دست رفته آغازیدم. آدم نمیداند چقدر برای سادهترین عاداتش ذوق میکند. از رمان دور بودم و حالا در قسمت ارتباطگیری گیر کردهام. اولِ رمانها پل صراطشان است. باید صبوری کنی و رد شوی وگرنه کتاب میرود توی کتابخانه تا یک سال بعد که بخانیاش و بفهمی چه چیزی را ول کرده بودی.
در قسمت پل صراط به سر میبرم.
از پنجره بیرون را نگاهیدم و سرما دعوتم میکرد به تختخاب اما باید میرفتم دانشگاه. غیبتهایم پر شده و سرما تازه آغاز. من هم در سرما خانه و پتو و کتاب را ترجیح میدهم به بیرون فعالیتی.
دانشگاه که تمام شد رفتم به کتابفروشی سر زدم ولی چیزی نخریدم. کتاب سیر حکمت در اروپا را نشان کردم برای هفتهی بعد.
بجایش از کلاس مجازی سوءاستفاده کردم و رفتم کار عقباندازِ گواهینامه را راه بیاندازم.زمان برد اما از دوشم برداشته شد. کلی فحش نسارِ آنی کردم که وقتم را گرفت و مسببش شد. اما بجایش یاد گرفتم ساز و کار تصادفها را. ساز و کار شخصیت آدمها را. تازگی بیشتر حواسم را جمع میکنم تا مقل تصادف اولم بتوانم از حقم دفاع کنم نه اینکه مثل دومی ضعف نشان بدهم. آرزو کردم دسگر اینطور موقعیتها پیش نیاید. اما دیدم میآید و من هم مجبورم یاد بگیرم.
آمدم خانه و باز رمان بود و قهوه و غرقگی. بعد مدتها نویسندهساز بود و قطع و وصلی. بعدش زبان بود و قطع و وصلی.
امروز کلی وبینار شرکتیدم و از تمرینهایشان لذت بردم. با فرشته نامه نوشتم به پیادهروی و با ندا خشم را نقاشی کردم. کلی قرار بود از اول هفته به وبینار ندا برسم ولی خاب نمیگذاشت. حالا که رسیدم خوشحالم که مستکشی را تجربیدم.
به نام خدا
گزارش نیک ۱۸۳:
همیشه رفیق عزیز
بگویم برایت از امروز که چهارشنبه است، روز محبوب من در هفته. روزم را با نوشتن آغاز میکنم، چند صفحه شکرگزاری.
از کتاب «نویسندهساز» میخانم:
۱- ایدههایی که نمینویسی، در سرت میگردند.
زخم چیزی است که نمینویسی.
۲- در نوشتههایت از حواس پنجگانه بیشتر استفاده کن.
۳- مانیفستی شخصی داشته باش و پیوسته آن را بهروز کن.
من مینویسم تا…
من مینویسم چون…
من مینویسم برای…
۴- برای نوشتن متکی به انگیزه نباش. انگیزهات ممکن است دیر یا زود کمرنگ شود یا از بین برود. نویسندگی حرفهای تازه از این نقطه آغاز میشود.
۵- خیال کن بیاستعدادترین نویسندهی جهانی. حالا با خیال راحت بنویس.
۶- جانبخشی به اشیا تمرین مناسبی برای تقویت تخیل و تجربهی تنوع در نوشتن است. از زبان هر چه بیجان است بنویس.
با الهام از جملات کتاب «نویسندهساز» هزار کلمه تایپ میکنم که آزادنویسی است، اینبار بیشتر از تخیلم مینویسم.
بخشی از کتاب «رودراوی» را میخاندم. خاندن این کتاب کند پیش میرود، گاهی صفحهای را بیش از یکبار میخانم، اما از خاندن این کتاب خیلی لذت میبرم.
در وبینار «نویسندهساز» شرکت میکنم. پانزده دقیقه آزادنویسی میکنم. این باهمنویسیها از بهترین اوقات روز من هستند. استاد از دست نویسندهساز میگویند و اسامی دوستانی که گزارشنیک نوشتند را میخانند، خوشحالم اسم من هم در کنار اسم دوستان قرار میگیرد. استاد شعری بسیار زیبا و خلاقانه از کتاب «این خانه واژههای نسوزی دارد» از محمدعلی بهمنی میخاندند. ساجدهجان مهمان وبینار میشوند و از شعر میگویند، من از ساجدهجان خیلی میآموزم، امیدوارم موفق باشند. بقیهی وبینار هم به پرسشوپاسخ میگذرد. وبینارها اوقات خوشی هستند.
بعد از وبینار توانستم نیم ساعتی به پیادهروی، یا همان آزادنویسی با پا بروم. هوا تاریک بود، اما همین که از خانه بیرون آمدم و هوا خوردم، چسبید.
در کتابخانهی شعر محبوبم پرسه زدم و خاندم شعر و شعر و شعر.
داستانهای «هزاررنگ» و «صدف» را از چخوف خاندم، خیلی لذت بردم.
در آخر هم روزنویسی کردم و خودم را کاویدم و نامهای نوشتم برای تو، همیشهرفیق مهربانم.
کلمهی امروز: «تمرد»؛ سرپیچی، تخلف، طغیان.
محبوب امروز:
محبوبم
شما از همه چیز خبر دارید؛
بگو در انتهای آههای من چیست
که مرا دلتنگ میکند؟!
— محمدصالح علا
از ساعت ۷ بیدارم چقدر خواب دیدم چقدر این روح ناآرامم منو جاهای مختلف برد. اما تا آمدم بنویسم نتوانستم با کلمات جمعوجورشون کنم و چند دقیقه بعد همهی صحنهها یادم رفت.
بلاخره با کشو قوس خودم را از تختخواب ساعت ۸/۵ بیرون کشیدم. لباس خوابم را که در طول شب دوبار عوض کردم از کلفت به نازک تغییر دادم را برای بار سوم عوض کردم و بلوز نازکی پوشیدم. اتاق خواب من روبروی کوههای شمال فرحزادی است بدون نور خورشید. اما هال و اتاق لیلا پر از نور و آفتاب. این اتاق در سایه است، اما برای موش سرمایی چون بدن من هیچ خوب نیست.
صبحانه خوردم. و در آفتاب نشستم. شروع کردم به خواندن گزارش نیک دوستان. و نصف گزارش نیک دیشب را نوشتم و دوباره برای سایت شاهین کلانتری پست کردم.
آشپزی : ۴ کدو سبز را حلقه کردم و سرخیدم.
گوشت چرخ کرده را با پیاز داغ و رب فروان سرخ کردم و یکساعت آرام پختم .
برنج را بصورت کته اما با آب کمتر پختم.
کمی از کته را با سه قاشق ماست و کمی زعفران آبکرده و یک عدد تخممرغ برای ته قابلمه تهچین کردم.
لایه به لایه برنج و کدو حلقه شده سرخ شده در روغن و گوشت تف داده شده در رب را روی ته چین ریختم.
برای زیبایی غذا کمی زرشک با زعفران و روغن تف دادم و لابه لای پلو ریختم.
البته این نوع ته چین را میتوانیم با گوشت تکهای، و یا بجای کدو با بادمجان سرخ شده هم بپزیم
خواب نیمروزی بعد از ناهار و دوساعت تایپ مطالب برای کانال خیلی هم نچسبید.
شرکت در وبینار نویسندهساز : در آزاد نویسی ۱۵ دقیقه نوشتم:
بعد از ظهر بعد از ساعتی کار رفتم در تختخواب که کمی درد کمرم را آرام کنم در ضمن که تلگرام دوستانم را میخواندم، خوابم گرفت. فضا اتاق سرد بود.چیلر کار میکند اما هوا همچنان سرده . این مشکل منه همه در آرامش و گرما با لباس آستین کوتاه و تابستانی در بهار خونه زندگی میکنند و من در زمستان بسر میبرم. همچنان ژاکتهای نازک و کلفت در اطراف خونه پراکنده کردهام. الان انگشتانم کمی سِر شده . یکساعت زیر پتو تدی بودم اما همینکه دستم بیرون میآمد خواب از سر میپرید ، اصلن نخوابیدم که از خواب بپرم. در حالتی چشمباز در فضایی یخچالی فقط دراز کشیده بودم.. پاهایم که از پتو بیرون میآمد، انگار شلاقی از سرمایه به من ضربه میزد. و تا پا را به داخل پتو میبردم گرم میشدم . یکساعت لمیدن در یخچالِ اتاقم را بلاخره برنتابیدم. و خودم را از آن برزخ سوز و سرما نجات دادم. آمدم در هال در حالی که بدنم درد میکرد. گوشهای گز کردم….
دیدن فیلم MissYou,Love You فیلمی امریکایی محصول ۲۰۲۶ که حسابی منو مشغول خودش کرد. زنی در سوگ همسرش دومش بود. که با دستیار پسرش که برای کمک به برگزاری مراسم یادبود همسرش آمده بود از زندگیاش افشاگریهای میکند.
🐌
حلزون مدرسه نویسندگی در فضایی پر از چالش گرفتار شده. باید راههای کوهستانی و صعب العبور را طی کند برای آرزو موفقیت دارم.
✍️
مگر فایدهای هم دارد!
به درختی که تبدیل به هیزم شده
بگویی باغبان پشیمان است…!
( جمال ثریا)
سلام ماگ عزیزم. مرسی که تا الان گرم نگهش داشتی. صبح زود بیدار شدم. یعنی ۷. خواب بدی دیدم که یادم نیست. فقط یادم مانده که هیچ راهی باقی نمانده بود. تاثیرات فیلمهای ترسناکی که میبینم.
سهتا تایم اول را گوش دادم. مقدمات جراحی. استاد اول انگار داشت داستان میگفت. دومی ترسناک بود. سومی هم در را قفل کرد از تو. چهارمی؟ قهر کرد.
بعدش چایی و گاگا تایم. باشه زمان. زمان سر خورد.
ناهار شنسل بود و کمی که بیکار بودم یک قسمت از سایبرپانک. از آنهاییست که شخصیت اصلی را چندان دوست ندارم اما بقیه را چرا. خصوصا لوسی.
حالا ماگ جان. بروم کلاس نسخهنویسی و کمی بخوابم. شاید هم کتابی بخوانم.
خب کلاس کنسل شد.
بعدش رفتیم کافه و کتاب گرفتم. جراح دیوانه. کافه همهجاش سبز بود و من زرد. طوسی. پیانوها را دیدیم و گرامافونها را. که دوست دارم. اوایل وبینار را بودم و بقیه را خواهم شنید. خاطرهبازی. بعدش زود برگشتیم.
بقیهی روز کار خاصی نکردم. قسمتی دیگر از سایبرپانک دیدم. تو تلفن حرف زدم. شام خوردم. بعد… آهان کمی خاطرهبازی بیشتر. فکر کنم خاطرهی مورد نظرم را یافتم. اما گذاشتم که خیس بخورد فعلا. و هرروز بهش فکر کنم. و اینکه آزادنویسی هم کردم. پنج دقیقهها در طول روز و یک ۱۵ دقیقه.
همین فعلا. فردا صبح ۷ میبینمت باز.
دوستان جان امیدوارم روز خوبی را پشت سر گذاشته باشید.
صبح کمی از کتاب «هنر درمان» یالوم خواندم. دومین بار است. درمان شوپنهاورش را هم خواهم خواند.
امروز کامل روی نوشتن مقاله دانشگاهی متمرکز بودم. زنگ تفریحم شد رفتن به وبیکار سرزبان. آنهم با این قید که شنونده خواهم بود. اما نشان به آن نشان که از بس الهه علیزاده مثال چالشبرانگیزی برای جا انداختن معیار «اهمیت» تفکر انتقادی بیان کرد، کودک درونم وسط میدان بود و دائم برای کیس مطرح شده با رنج به خاطر رقابت جاری نسخه میپیچید. روحم شاد شاد شد. شاید برای همین فکر میکردم امروز پنجشنبه است. آخر قبلش داشتم گروه هماهنگ میکردم. با تذکر پروینجان متوجه شدم پنجشنبه نیست.
خیال کردید فعالیتهایم زیاد نبود، نمیتوانم گزارش نیک پرو پیمان بنویسم؟ زهی خیال باطل. دلم برای رونویسی، آزادنویسی، ضبط روزگفتار و کتاب خواندن تنگ شده. انشاالله فردا قضایشان را به جا میآورم.
شب همگی بخیر باشد و خواب طلایی ببینید. دیشب که خواب من به خاطر وریتی« Verity» خراب شد و مدام درگیر بودم. گرچه فیلم خوبی بود و نویسنده و همسرش دست اندرکار تحریف واقعیت بودند. گرچه نویسنده دوم که خب نویسنده اول را از راه بدر کرد، همهی تحریف واقعیت را انداخت گردن نویسنده و نه همسرش. چون همسرش را تصاحب کرده بود 😊. کیف کردید؟ چه نقد فیلم خوبی. ریشه وِریتی را در آوردم: « اواخر انگلیسی میانه: برگرفته از فرانسوی باستان verite، از لاتین veritas، که خود از verus به معنای «راستین» گرفته شده است.»
برای سالواژهام «زبان» امروز فکریشه دو را که هدف روشن کارگاه «پرورش قوهی زبانی به کمک پرسشگری» است، مرور میکنم. صدقسنجی یکی از ویژگیهای اصلموضوعه است. صدق گفتار و اندیشهی ما با زبان منطق سنجیده میشود.
درک مطالب با تکرار برایم ممکن میشود.
بیست دقیقه پیادهروی میکنم. به پرسش از ریشهها فکر میکنم. درک پایه بدون بازگشت به آن سخت است. ما زمانی به دنیا آمدیم، که وسط ماجرای حیات هستیم. بار تاریخ گذشته و آینده را حمل میکنیم. برای گریز از سرشاخهها باید برگردیم و از ریشهها بپرسیم. با زبانآموزی.
در آزادنویسی، آنچه در سرزبان آموختم را تند و تند مینویسم. جملهها سرریز میشود.
امروز موضوع «اهمیت» است، مولفهی دیگر از معیارهای جهانشمول فکری.
وقتی بتوانیم تشخیص دهیم در وقایعِ زندگی چه چیزی اهمیت دارد، رنج ما میکاهد.
الهه با مثالی آشنا (تقلید)، یافتن اهمیت ماجرا را نشان میدهد.
کلمههایی در فایل کلمهبرداری مینویسم.
کرشمهُ ساقی، خوشاب، درخت کام و مرادم.
در بازخانی رمان شبهول، تا صفحهی چهل پیش میروم. در حیرتم از تغییر زاویه دید و نثر وزین شهدادی.
از غزلِ
«نصیحتی کنمت بشنو و بهانه مگیر
هر آنچه ناصح مشفق بگویدت بپذیر»
رونویسی میکنم.
بخاطر باران نت استاد قطع میشود. بعد از مرور دست نویسندهساز، برایمان شعر
«کاسه آب دیوژن» از محمدعلی بهمنی را میخاند.
موضوع ایجاز است و توانمندی شاعر. بعد از وبینار دوباره شعر را میخانم. شاعر بعد از حذفیات میرسد به:
«من
دریا
غزل
تو.»
ردیف، قافیه، کلمهها و فعل را پاک میکند.
در کمال ایجاز با چهار کلمه شعر میسازد.
میتواند بسیار الهامبخش باشد.
میشود ساده اما پرُمایه نوشت.
بن گوتمان «در کمال سادگی» اشاره میکند، «چرا سادگی برنده است.»
او میگوید «بیشتر چیزها را به یاد نمیآوریم. آنچه را فکر میکنیم میدانیم، نمیدانیم.»
وقتی طرح ساده یا جملهای ساده را میبینم آسان به خاطر میسپرم. سادگی حس روشنی و وضوح دارد. با عناصر ساده بهتر ارتباط برقرار میکنم.
پیچیدگی سبب میشود نتوانم جزئیات را بخاطر بسپارم. بیاعتنایی به جزئیات از روی بیماری عصر حاضر، حواسپرتی است. بهتر است روشن، شفاف و ساده بنویسیم.
From هاله کاشانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سیمین مهرابی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا آزادی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه پاسدار on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سیمین مهرابی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرمان نادری on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From داوود قاسمی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمودپور on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثریا احمدیانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرام قنبری on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا باوفا on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From احترام کرمی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره عسگری on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا سلیمانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From داوود قاسمی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ملیکا اجابتی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرزانه فرودی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From محبوبه گلکار on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سامان مفیدی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا فرید on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From امیرمهدی خلجی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لیلا گلستانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره بیکی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه ربانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه عطار on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرح صداقت on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سوین درخشانی on گزارش نیک ۱۸۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب قهرمانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب قهرمانی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ستایش آریان on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پروانه اسدزاده on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمیده وحدتی on گزارش نیک ۱۸۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟