آخرین روز آبان سال ۰۵
صبح زود بیدار شدیم. هوا هنوز تاریک بود. تیم خانواده ما را راهی کردند، با چای و میوه و لقمههای آماده. ۶ ساعتی تا تهران راه داشتیم. خوابم میآمد. چرت هم زدم اما صورت خوشی نداشت. فکر کن سه نفر در ماشین بیدارند و تو با دهان باز، خواب!
بنابراین بین راه بدمزهترین قهوهی زندگیام را خوردم. مزهی چیز نامتعارفی میداد، خودتان میدانید چه. تاثیر آنچنانی هم نداشت لذا تا مقصد بهصورت کاملا ارادی، طوری که انگار تحت شکنجه باشم خودم را بیدار نگه داشتم.
رسیدیم و وسایل را جابهجا کردم. بدترین قسمت سفر همین است. یک عالم لباس نشسته و وسایلی که باید به سر جای خود برگردند، آنطور که قبل از سفر بودند.
ناهار خوردم و دوباره چرت زدم، اینبار مرغوب. به نویسندهساز هم نرسیدم.
برای امروز دو جلسه تنظیم کردهبودم، هر دو هم ساعت ۱۹! نمیدانم اسمش کهولت زودرس است یا چه ولی کلندر لازم شدهام. نمیدانستم چه غلطی باید بکنم و تغییر زمان جلسه مقدور نبود، بالاخره هماهنگی با ۱۰-۱۲ نفر راحت نیست. به هر ضرب و زوری بود خطر رفع شد.
شام به کنسرو لوبیا بسنده کردیم.
تتمهی شب به تمرین نوتخوانی گذشت.
خداحافظ آبان.
رفت روی سکو ایستاد. مرد یکچشم به او شلیک کرد. پاهایش داغ شد و مایعی گرم از میان پاهایش سرازیر شد. گلوله از کنار گوشش رد شد. پاهایش میلرزید. چند بار به زمین خورد تا خودش را به در شمارهی دو رساند.
زنی با پیراهن قرمز بلند و موهای مشکی روی سکو ایستاد. مرد یکچشم به او شلیک کرد. گلوله به وسط پیشانیاش خورد. دو نفر آمدند و زن را از سکو پایین آوردند. گذاشتندش روی صندلی کنار مرد یکچشم. سرِ زن روی شانهی مرد افتاد. مرد یکچشم سرِ زن را بلند کرد. بدن زن را روی صندلی جابهجا کرد و هر دو به تماشا نشستند.
پسر نوجوانی جلوی در شمارهی یک ایستاد. به اطراف نگاه کرد. مرد یکچشم تندتند نفس کشید و روی صندلی نیمخیز شد. پسر دستها را توی جیب گذاشت و با قدمهایی کوتاه روی سکو رفت. مرد یکچشم دوباره سرِ زن را از روی شانهاش برداشت. رفت روبهروی پسر ایستاد. پسر آدامسش را باد کرد. مرد تفنگ را به سمتش گرفت. آدامس را آنقدر باد کرد که دهان و بینیاش را پوشاند. زن مومشکی از روی صندلی افتاد. آدامس ترکید و مرد یکچشم شلیک کرد.
رفت روی سکو ایستاد. جوکش را فراموش کرد. نور زردی که روی صورتش میتابید اذیتش میکرد.
— ریقو. خو یه چیزی بگو دیگه.
کف دستهایش یخ زد. قطرهای عرق از میان انگشتانش چکید. دستها را توی جیبش فرو برد.
-فک کنم زبونشو ختنه کردن.
گوشهی چشمش میپرید. باسنش شروع کرد به خاریدن. دستش را از جیب جلویی درآورد و گذاشت توی جیب عقبی. سعی کرد بخاراندش. جمعیت شروع کرد به هو کردن. گوشهی چشمش تندتر میپرید. جیبش نمناک شده بود و خط باسنش بیشتر خارید. دستش را از جیب عقبی بیرون آورد. پاهایش را کمی باز کرد و دو سه بار دستش را روی خط باسنش عقب و جلو برد. همه خندیدند. یکهو به خودش آمد. سرش را انداخت پایین. دوباره دستهایش را توی جیبش کرد. خاست از سکو پایین بیاید. هنوز میخندیدند. سرش را بالا آورد. دستش را برد عقب و دوباره خاراند. شدیدتر از قبل. اینبار یک پایش را تکان میداد و زبانش را بیرون میآورد.
— نه بابا زبونش کامل سرِ جاشه. ختنه نکردن.
خاراندن باسنش که تمام شد روی دو زانو نشست. دستهایش را روی زمین گذاشت و قورقورکنان میپرید. تا جلوی سکو آمد. دختری را دید با موهای بور و یقهای باز. خودش را به دختر نزدیک کرد. دختر دستهایش را دور گردن پسر حلقه زد و گفت:
-وای شاشیدم به خودم. مردم از خنده.
پسر قورقورکنان برگشت. آمد زیر نور زردرنگ. سرش را انداخت پایین. کمربندش را باز کرد. دستش را گذاشت روی کمر شلوارش. اسکناسها یکییکی انداخته شدند روی سکو.
— شلوارو بدی پایین، صد تومن. شرت و شلوار سیصد تومن.
سرش را آورد بالا. شلوار و شرت را با هم کشید پایین. سکو پر از اسکناس شد. خودش را چند بار عقب و جلو برد و تکانش داد. بعد هم دودستی آن را گرفت و شروع کرد به دویدن و شیهه کشیدن. شیههکشان رفت سمت دختر یقهباز. نشست جلوی دختر و هنوز با دو دستش آن را نگه داشته بود. دختر میخندید و خودش را به اسب نزدیک میکرد. صدایی از بین جمعیت بلند شد.
-برین کنار. راه رو باز کنین.
دختر خودش را کشید عقب. پسر ایستاد و گردن اسب را رها کرد.
امروز پدر و مادرم برگشتند خانهیشان. خانه را جارو زدم و نهار درست کردم. تمرینجا و وبینار نویسندهساز رفتم. هرزهنویسیام افتاد به غروب و مدیتیشن هم به شب. آخرین بار نه ماه قبل این مدیتیشن را انجام دادم. برایم جادویی است. نمیدانم چقدر درست و خوب انجامش میدهم. فقط میدانم که تصویرهای خوبی به من میدهد از آنچه عمیقن میخاهم. قلبم به آرامش و بدنم به سکون احتیاج دارد.
امروز مثل روزایِ گذشته به جلسات درمانی رفتم برای استرس و اضطرابم.
عصر وبینار شرکت کردم و بعدش کوکی پختم.
یه فایل از دوره سلف لاو گوش کردم و خانم هروی توی فایل خیلی جالب از احساس شرم و رابطش با رفتارهایِ اعتیادآور و حتی ارتباطِ حسِ شرم با احساسِ بیکفایتی و بعد طردشدگی میگفت. حتی به گفته ایشون و تحقیقاتی که انجام شده در دانشگاه هاروارد به این نتیجه رسیدن که ممکنه حسِ شرم باعث پرخوری، اعتیاد به موبایل، سیگار و رفتارهای پرخطر دیگه باشه.
و احساس شرم میتونه ظاهر و لباسهای متفاوتی داشته باشه مثلا ما فکر میکنیم مشکلمون با آدمهای یک جمع هست که اضطراب میگیریم درحالیکه موضوع احساس شرم هست.
احساسِ شرم باعث رفتارهای خودتخریبی و میل به ادامه ندادنِ زندگی در بعضی افراد میشه.
خیلی برام جالب بود و باعث شد عمیقتر به یه سری مسائلم فکر کنم.
شاید وقتی میخوام بگم من اضطراب اجتماعی دارم، من اعتیاد دارم به یه چیزی یا نمیتونم اون رو کنار بزارم یا من بدم میاد از فلان آدم یا جمع باید ببینم علت اصلی پشت این احساسات و رفتارها چی هست؟
در موردش سعی میکنم بیشتر بنویسم و تمریناتشو بیارم توی روزمره خودم. به نظرم سلف لاو از مهمترین موضوعاتی هست که باید وقت بیشتری واسش بذارم.
چون سلف لاو به معنایِ واقعی یعنی پذیرش تمام سایههامون، نقاط ضعف، ترسها و اشتباهاتمون که بتونیم ببینیم و بعد واسشون کاری کنیم که از راه عشق به خودمون میگذره.
وبینار نویسنده ساز هم مثل همیشه عالی بود، تمرین ساخت یه جمله و سپس جملاتِ متفاوت با جمله اول رو برای افزایش خلاقیت دوست داشتم.
امروز چند صفحهای از کتابِ تفکر خلاق رو هم خوندم.
دلم برای گزارش نیک تنگ شده بود.
از تبدیل صوت به متن کمک گرفتم. نیاز به ویرایش چند باره دارد که با انگشتان دست چپ با هر بدبختی که هست انجام میدهم.
به هر حال بهتر از دور شدن از این فضای صمیمی و دوست داشتنیست.
امروز بعد از ۱۰ روز کمی از درد دست راستم کاسته شده. خدا را شکر که از عشق و علاقم به نوشتن و کتابهای مورد علاقهام کم نشده.
توی این مدت کتاب «درگذر روزگار» که شامل ۸ داستان از «ابراهیم گلستان» است خواندم.
بازخوانی «یک قصهی قدیمی از هرمز شهدادی» هم خالی از لطف نبود.
شاید اگر دغدغههایی غیر از سلامتی دستم داشتم خیلی بیشتر از این مطالعه میکردم.
اما تمام این مدت چنان طوفانی در جسم و جان و ذهنم بود که نمیدانم چطور دوام آوردم.
امروز با دختر مورد علاقهی پسرم، که از مهربانی و متانت کم ندارد ساعات زیادی را گذراندم.
ورود عضو جدید به خانوادهام را در این روزهایی که هر لحظه تلخی آن را حس میکنم، مرهمی بر دل رنجور و خستهام میدانم.
امیدوارم فردا بتوانم به آزاد نویسی، کلمهبرداری،روزنگاری، صفحات صبحگاهی، شرکت منظم در وبینارها، مطالعه بیش از پیش و دیگر علایقم برسم.
گرچه فعلاً اجازهی خودکار بهدستگرفتن و نوشتن و فشار به انگشتانم ندارم. اما شاید بتوانم با همین تبدیل صوت به متن، نوشتن را همراه لحظههای خود کنم.
سلام باران عزیز امیدوارم که خوب و عالی باشی.
امروز روز شلوغی داشتم. میشود گفت روز مفیدی بود، البته بیشتر برای بچهها، چون بیشتر وقتم را با آنها گذراندم.
امروز یک تصمیم تازه گرفتم. قرار است دوشنبه برای بچههای کلاس آروین کتاب بخوانم. شاید در نگاه اول کار چندان سختی به نظر نرسد، اما برای من که تا به حال چنین تجربهای نداشتهام، اتفاق تازهای است. راستش کمی استرس دارم. مدام با خودم فکر میکنم چطور کتاب بخوانم که بتوانم توجه پسرهای شیطون و بازیگوش کلاس را جلب کنم؟ چطور داستان را برایشان جذاب کنم که با شخصیتها همراه شوند و دلشان بخواهد باز هم کتاب بشنوند؟
دلم میخواهد همهچیز خوب پیش برود. شاید همین میل به خوب انجام دادن کار است که کمی نگرانم میکند. از طرفی دوست دارم این تجربه فقط به خواندن یک داستان ختم نشود. دلم میخواهد بچهها با اشتیاق گوش بدهند، سؤال بپرسند، خیالپردازی کنند و برای مدتی هم که شده، دنیای داستان را به دنیای خودشان راه بدهند.
میدانی، فکر میکنم این تصمیم برای من بیشتر از یک جلسه کتابخوانی ارزش دارد. دارم کاری را امتحان میکنم که قبلاً انجام ندادهام و هنوز نمیدانم چقدر در آن موفق خواهم بود. شاید همینجا است که سالواژهام، جسارت، خودش را نشان میدهد. در پذیرفتن تجربههای تازه، حتی وقتی کمی میترسم و دلم میخواهد همهچیز بینقص پیش برود.
فعلاً باید خودم را برای دوشنبه آماده کنم. امیدوارم وقتی روبهروی آن همه پسر بازیگوش مینشینم، بهجای فکر کردن به لرزش صدا و اشتباهات احتمالی، از قصه گفتن لذت ببرم.
ببینیم دوشنبه چه چیزی برای نوشتن در دفترم خواهم داشت.
امروز میان تلاش برای بهبود خویش، ناگهان دوباره شاهد حرکتی عجیب از آدمهای فرهیخته بودم. واقعن فَرِ چه هیختهای. حیفِ این واژه نیست برای چُنینانی؟
از زمانی که دیگر نخاستم همه را از خودم راضی نگه دارم، اطرافم به طرز عجیبی خلوت شد. درست از وقتی که تصمیم گرفتم در برابر آنچه ناعادلانه میدیدم سکوت نکنم، بعضیها یکییکی نقاب دوستی از چهره برداشتند. آدمهایی که تا دیروز کنارم بودند، ناگهان در سوی دیگری ایستادند و من همانجا صدای شکستن چیزی را درون خودم شنیدم. چیزی که گمان میکردم محکمتر از اینهاست.
فکرش را هم نمیکردم کلماتی که طی بیش از صد ساعت از زبانم جاری شدهاند، چنین قدرتی داشته باشند که بنیاد بعضی آدمها را بلرزانند. من فقط از کتابها گفته بودم. از اندیشیدن، از پرسیدن و از دیدن جهان از زاویهای دیگر. نمیدانستم همین گفتوگوها، همین تلاش برای روشنتر کردن گوشهای از جهان، ممکن است برای کسانی تا این اندازه تهدیدکننده باشد.
روزها خاموش ماندم. کمتر حرف زدم و بیشتر نوشتم. کلمات را روی کاغذ آوردم تا شاید بتوانم از میانشان بفهمم چه اتفاقی افتاده. از خودم پرسیدم: برای چه کسانی اینهمه تلاش کرده بودم؟ چه کسانی روبهرویم نشسته بودند و به حرفهایم گوش میدادند و ذرهای تکان نخوردند؟
از جهانِ کتابها میگفتم و از جهانِ درونی آنها بیخبر بودم.
هضم این جملهی عجیب برایم آسانتر بود: «اداره گفته نشست کتابخانی در کتابخانه معنایی ندارد.» دستکم میتوانم منطق پشت آن را بفهمم. ترس از آگاهی، از پرسشگری و از جمعی که ممکن است پس از خاندن و شنیدن، دیگر هر پاسخی را نپذیرد. اما آدمهای منفعتطلب را نمیتوانم بفهمم.
فئودور عزیز شما در داستانهایتان بارها به سراغ همین پیچیدگی آدمها رفتهاید. به سراغ آن بخش تاریک و پنهانی که حتا خودشان هم حاضر نیستند به وجودش اعتراف کنند. شاید به همین دلیل است که دلم میخاست اینها را برای شما بنویسم. شما میدانستید آدمی همیشه آنگونه که از خودش روایت میکند، نیست. گاهی میان آنچه به زبان میآورد و آنچه در دل میخاهد، فاصلهای به اندازهی یک جهان وجود دارد. من در این مدت تمام آن را به چشم دیدم.
آقای داستایفسکی عزیز با دلسردیام بعد از اینهمه دویدن چه کنم؟ شما اگر بودید چه میکردید؟
••••••••••••••••
پینوشت: امروز هم فیلم دیدم، کتاب خاندم، در وبینار بودم، نوشتم، روی اهدافم کار کردم. شب هم به ستارههایی که زیر روشنایی ماه پنهان بودند خیره شدم.
آسمانِ شب تنها پناهم.
فئودور عزیز شما هم شبها به آسمان خیره میشوید؟
🌌🌠
سلام. ناراحتم که بلند نمینویسم. مینویسم البته، ولی کم. مثلا امروز توی دفتر نوشتم ولی نوشتن توی دفتر با نوشتن توی گوشی تفاوتهایی دارد. خوشم نمیآید از این نرسیدنها. صورتم جوش زده و دارد دیوانهام میکند. این ننوشتنها هم بیشتر. درسهای دانشگاهمم همینطور.
شما چند بار در هفته خواب میمانید؟ من دیگر نمیشمارمشان. شاید هر روز. گاهی دو بار در روز.
بیمارستان بود و آخرین روز بخش زنان. ماه چهارم تمام شد و اگر باباطور بخواهم حساب کنم یک ششم استاجری رفته. بله که خوشحالم.
بعد وبینارها آمدند توی کار. تمرینجای و نویسندهسای و خیالخانه و راوی و خطخطی. هر کدام یک طرفم را کشیدند تا کش بیایم. تو هم از کش آمدن خوشت میآید؟ وقتی تازه از خواب بیدار میشوی و سه متر میکشی دست و پاها را و بعد آخیش. خستگیِ خواب در میرود از تنت. خستگی روز ذرهذره در رفت از تنم.
خواندم مبحث رودهی بزرگ را و الان توی سرم همش کوسن است و آن نواحی. کتاب «چگونه ایدههای خوب را بدزدیم» از نشر پارسه را میخوانم این روزها و چقدر همهی حرفهایش آشناست و چه خوب است مرور یکجای این آشناهای خوب.
کیک خرمالو پختم و باز خوب درنیامد. دیگر میخواهم ناامید شوم از آشپز خوبی شدن. اما فردا که بیاید، دوباره زن درونم بیدار م میشود و شکستم را لاپوشانی میکند و دو پیمانه برنج میدهد دستم به ساختن تجربهای جدید. او آشپزی را زیستن و آموختن میبیند و من مهارتی که ندارم.
سرم درد میکند. باید بخوابم باز. غمانگیز است که مجبوریم همش بخوابیم و بیدار شویم، نه؟
گزارش هشتاد و شش
سالواژه: تبدیل
بیحوصلهروزی بود امروز.
لیست کتابهایی که میخواستم بخرم را آماده کردم.
دوباره سرگیجه به سراغم آمده بود. چرت زدم و استراحت کردم.
غروب پیادهروی حوصلهسربری رفتم. ریون را هم دیدم. پیشپیش کردم و دنبالم نیامد. او هم امروز حوصلهاش سرجایش نبود.
گِله دارم. فراوان اما لب از سخن چنان فروبستم که گویی دهان بر چهره زخمی بود و بِه شد.
فقط خواب میتواند امروز را بشوید.
ها نیکنقطهی امروز ثبت نام کارگاه قصهگری بود.
امروز را اگر بخواهم در چند کلمه خلاصه کنم، باید بگویم. زندگی در جریان بود و نگرانی هم در تمام صحنهها حضور داشت.
صفحات صبحگاهی را نوشتم؛ با نگرانی.
رفتم سر کار؛ با نگرانی.
چند فصلی از مادران و دختران خواندم؛ باز هم با نگرانی.
در نویسندهساز شرکت کردم، با نگرانی.
آزادنویسی کردم با نگرانی.
و حتا جملهای برای شروع داستان نوشتم؛ حدس بزن با چه حال و هوایی؟ بله، نگرانی.
بعد آن پادکست رود را شنیدم، با نگرانی.
با مادر حرف زدم، با نگرانی.
با پدر مکالمه کردم، با نگرانی.
شعر خواندم و گزارش نیک نوشتم. با نگرانی.
میخواهم بخوابم باز هم در اوج نگرانی.
نیمهی شب عليكی به سلام دلپیچه و حالت تهوع دادم و بیدار شدم. کمی نشستم تا شاید راضی شود که از حالت ا فقی به حالت عمودیِ منِ درمانده، بیشتر مدارا کند. دریغ از ذرهای تفاوت. چغرتر از این حرفها بود.
با خود فکر میکردم اینکه می گویند منشأ ابن دلپیچه و تهوع ویروس است یا باکتری، آیا در نتیجهی آن تغییری ایجاد میشود؟ آیا مثلا جولان ویروس سنگینترست و باکتری راحتتر؟ پزشکیاش را نمیدانم ولی نتیجه در هر دو حالت برای منِ بيمار يكیست. در هردوحالت نه قرارست از درجهی رنج و آزار آن کم شود نه قرارست سبکتر بگذرد. پس فرقی نمیکند که میپرسند، دلپیچه و تهوع بابت ویروس است یا باکتری؟ موافقید ؟
تمام نمیشود این شب پاسُربی.
گلاب به روی شما اکنون ِمنِ دلوروده پریش در گزارشنیک
گزارش نیک برای من مانند کارت حافظه دستگاه است سعی میکنم کارهای روزانه، جزئیاتی از روز و بخشی از احساسات تجربهشده را روی آن ثبت کنم.
هنوز در نوشتن گزارش نیک ماهر نشدم. قصد دارم بیشتر از احساسات غالب روزم بنویسم پای اینها که وسط میآید اوضاع سخت میشود.
فکر میکردم اگر بیشتر بنویسم راحتتر خاهد بود اما بیشتر نوشتن یعنی بیشتر سرک کشیدن به جاهای تازهای از درونمان. رفتن به یک مکان ناآشنا و سردرگمی پس از آن.
شروعش اینگونه است برای فهمیدن خودم به درونم سری میزنم احساساتی وجود دارند شناخته و ناشناخته که از افکاری برمیآیند و به اعمالی منجر میشوند. اوضاع وقتی پیچیدهتر میشود که خود این احساسات هم از جاهایی سر درمیآورند، ناخالصیهایی دارند و زیاد تکرار میشوند. برآیندی از این پیچیدگیهای درونی همراه با محیط میشود منِ امروز! اینجا سوال بزرگی برایم شکل میگیرد: خوشحالی امروز همان خوشحالی دیروز است؟ عصبانیت دوشنبه چه فرقی با عصبانیت چهارشنبه دارد؟ از جنسِ ذوقی که امروز تجربه کردم ممکن است فردا هم تجربه کنم؟
کتاب جادوی احساس را میخاهم شروع کنم و امیدوارم جرقهی جوابهایی را در آن بیابم.
امشب با شعر نیما، نیمایی گذشت
با دو بار آزادنویسی «حق نوشتن» را ادا کردم.
تلاش کردم از «واژهنامهی ابدی» الهام بگیرم.
با شاهرخ مسکوب «گفتوگو در باغ» داشتم.
همراه «دن کیشوت» رزمیدم.
«نینو و حلزون دلشکسته» سر حالم آوردند.
شنبه در قالب دست نویسندهساز
-آزادنویسی
-پیادهروی تا محل کار
-کلمهبرداری از کانال تلگرام «خودواژه»
-تکرارآموزی از «دیوان حافظ»:
گر مرید راه عشقی فکر بدنامی مکن
شیخ صنعان خرقه رهن خانهی خمّار داشت
صبح دیر رسیدم به خیاطی و فقط درس را نوشتم و سریع آمدم خانه. کنفرانس تاریخ مشروطه داشتم. پاور را چک نهایی کردم و وقتی دادمش نفسی راحت کشیدم. در واقع نیمی از روز اتفاق خاصی نیوفتاد. نیمهی دوم مهمتر بود.
این هفته سالگرد اولین بیرون رفتن راوکیها بود. ذوقش را داشتم چون خاطرات آنموقع را در ذهن میپروراندم. خاطراتی که به مدرسه نویسندگی و آشنایی با بچههای مشهد و قرار حضوری ختم میشد.
آنروز خیلی استرس داشتم. نکند از من خوششان نیاید؟ نکند باز نتوانم ارتباط بگیرم و معذب شوم؟
اضطرابهایی معمول که هم میترساندت هم میشوقاندت برای دوستیهای بهتر.
یادم میآید اولین مواجه با کافه کتاب راوی را. میز بزرگ طبقه دوم را. میان کتابها، صمیمیتی که اصلن انتظارش را نداشتم. آن روز طعم جمع مطبوع را چشیدم. همانجا بود که اسممان را گذاشتیم راوکیها.
حالا پس از دو سال دوباره در همان کافه، دور میزی کوچکتر جمع شدیم. با چهرههای قدیمی و جدید. به همان شکل صمیمی و پذیرا.
زهرا سلیمانی، ندا، ستاره، محبوب، مهلا، خانم صادقی و فائزه که هرکدام با آمدنشان امشب را صمیمیتر کردند.
در این سه سال خیلی تغییر کردهام اما این حضور ثابت دلگرمم میکند به دوستیهای بیشتر در جمع مطبوعم، راوک.
امروز هم تکرار روزهای قبل بود .کاروتلاش وفرسایش.
فرسایش قبلن برازنده خاک بود.اما این روزها حکایت ما وخاک یکسان است.هردو فرسوده شده ایم.
شاید به این دلیل که خاک از فرسودگی به ستوه آمد.
و میخاست ماهم غم او را درک کنیم.
شایدمیخاست مفهموم خردشدن برای ما هم ملموس بشود.
والبته که درد خاک را خوب درک کردیم.
خاک ما را به درد خودش مبتلا کرد.چون صدایش را کسی نشنید.وخرد شدنش را کسی ندید. اما ما وخاک سرنوشت یکسانی نداریم.
نور امیدی که ازپنجره اختیار به قلب انسان میتابد،او را ازفرسودگی نجات میدهد.اما خاک به جبر روزگار گرفتار است وچاره ای جز خردشدن ندارد.
۸:۳۰ — خیابان
اسنپ میگیرم. ماشین از انتهای کوچه میآید و مرا با خودش میبرد. یک ربع به نه، دفتر. سلامها را جواب میدهم، اما در دلم هر لحظه خداحافظی را حس میکنم، انگار تا جدا شدن از همهشان فاصلهای نمانده.
۹:۰۰ — پشت میز
بازگشت به نظمِ هرروزهی کار ساده نیست. از تخت کندن آسان نیست. آماده شدن با دلزدگی و راه افتادن به کاری که دیگر دوستش ندارم، ساده نیست. یک ماه گذشته و تصمیم درست هنوز شکل نگرفته. هر روز این ملال سنگینتر میشود و آن فشار تنگتر. راستی شما هم در تصمیمگیری دچار رخوت میشوید؟
۵ عصر — راهِ تأمین اجتماعی
این سطرها را در راه ادارهی تأمین اجتماعی مینویسم. بعد که برمیگردم، میبینم از صبح تا پنج، یک لحظه هم بیکار نبودهام. روز پر شده، اما چیزی جز صداهای درهم و برهم و نور مانیتور در خاطرم نمانده.
۱۲ شب — خانه
خواهرم آبگوشت بار گذاشته. نه نمیگویم. ساعت دوازده شب برمیگردم. امروز بی نوشتن و بی خواندن دود شد و رفت. فقط همین گزارش نیک از روزم ماند و اندکی فراموشی.
سالواژهام: ارتباط
صبحی بهترین کادو تولدم را با دیدن فراخان «قصهگری» گرفتم. قصه را دوست دارم. کجایش را دوست دارم؟ آنجا که از روزمرگی جدایت میکند. چندان فرقی هم نمیکند که در خاندن این اتفاق میافتد یا نوشتن.
بعدش سه پرس مفصل آزادنویسی کردم که از این آزادنویسی دو شعر سر بر آوردند.
از چیستی فمینیسم خاندم و کمی از نکتههایش را نوشتم.
تمرینجا را بودم و در غیاب استاد دوستان نازنینم تبریکبارانم کردند. چقدر از صفتها، از واژهی فرط بدم میآید دیگر. محکم بدم میآید.
پس از آن تمرین کردم و پسترش وبیکار الهه جان و چه خوب است این مرورها.
نویسندهساز را بودم.
حین پیادهروی کافینت رفتم. شاید هم حین کافینت رفتم پیادهروی. در هر صورت آقا راهم ندارد. شلوغ بود. گفت برو و فردا بیا.
بعدش هم که تولد. کودکمان تولدم را نیز صاحب شد. خدا که نمیکشد. به این روز میاندازد.
سالواژه: ساده
به کارگاه رفتی و سرگرم کار شدی. هرچه به فرورفتگیها و برجستگیهای ظریف روی سطح ماشین نزدیکتر میشدی، تمرکز برایت دشوارتر میشد. پس به قول پدرت، مدام دست از کار میکشیدی تا اوضاع را از اینی که هست بدتر نکنی. سراغ ماشین دیگری میرفتی و با مشتی و قالبتنه روی سپرش کار میکردی. چیزی میخوردی، قدمی میزدی تا دوباره با تمرکز و دقت به کارت برگردی. در این میان، گوشهچشمی هم به کار پدرت داشتی که با میل، فرورفتگی گلگیر عقب ماشینی را بدون رنگ صاف میکرد. میدیدی گلگیر چقدر حالش بهتر شده و دیگر اثری از آن فرورفتگی بدقواره نیست. دلخوش میشدی که اگر تو هم دقت و تمرکز بیشتری به خرج بدهی و با ابزارت یکی شوی، حتمن در کارت پیشرفت میکنی.
عصر، پس از کمی استراحت، به نویسندهساز رفتی. نوشتی و استاد دوباره تمرینی را که در خردهخاطره داده بود، برایت یادآوری کرد. جملههای مختلفی نوشتی و کمکم دیدی هرکدام تو را به کوچهای ناآشنا میبرند.
پس از نویسندهساز، پای فیلمهای آموزشی کلاست نشستی تا خودت را برای امتحان میانترم آماده کنی. ادامهی «نماز میت» را هم خاندی و باز شیفتهی نثر رضا دانشور شدی.
امروز باز هم درگیر مرض عطر بودم. هشت دکانت عطر سفارش دادم. آن قبلیها هنوز نیامده. فکر کن دیروز که خواستم پیگیر سفارشاتم بشوم، حتی نمیدانستم از کدام سایت خرید کرده بودم. بس که پیجها و سایتها را شخم زده بودم.
صبح پیادهروی کردم و آزادنویسی و کمی خسرو خوبان خواندم. ظهر تا شب درگیر درس بچهها.
امروز نرسیدم وبینار نویسندهساز را ببینم.
شب دوباره خسرو خوبان خواندم.
به وبینار «راوی» سارا رفتم. حین دیدن وبینار باز پیادهروی کردم.
درسبرگهای دوره شعر را مرور کردم.
شب دوباره درگیر درس بچهها بودم.
دیشب خیلی خسته بودم. چشمهایم درد میکرد. لیلیا هم سینهام را چنگ میزد و سیر نمیشد. انگار که بازیاش گرفته بود. دیگر خسته شده بودم. ساعت سه نصف شب، لیلیا را به مامان سپردم و خوابیدم.
مامان فقط یک بار برای شیردادن بیدارم کرد.
ساعت ۹ صبح بیدار شدم. باید برای رفتن به آتلیه حاضر میشدم. مامان و لیلیا در خواب عمیقی بودند. یک لحظه احساس گناه کردم که دیشب لیلیا را به مامان سپردم و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کردم. شیردوش را برداشتم و به اتاق لیلیا رفتم تا شیرم را بدوشم. میخواستم در آتلیه، اگر گرسنه شد، نیازی به شیرخشک نداشته باشد.
شیر دوشیدهشده را در شیشه ریختم و روی میز گذاشتم. سپس روبهروی میز آرایشیام نشستم و شروع کردم به حاضر شدن. مامان خیلی خسته بود. میگفت کاش نوبت آتلیهات برای بعدازظهر بود. آنقدر غرق خواب بود که شیشه شیر را برداشت و شست. وقتی متوجه شدم، دیگر دیر شده بود. گفتم: مامان، من نیم ساعت در اتاق مشغول دوشیدن شیرم بودم، تو ریختی بیرون؟!
حالا بهخاطر بیخوابی دیشبش، حسابی با هم بیحساب شده بودیم.
کیف لیلیا را که دیشب آماده کرده بودم برداشتیم و اسنپ گرفتیم. حالا دیگر هیچ ورمی ندارم و کفشهایم اندازهام شدهاند. شاید عجیب به نظر برسد، ولی همینکه میتوانم دوباره لباسها و کفشهای سابقم را بپوشم، خوشحالم میکند.
همینکه میتوانم به شکم و کمر بخوابم و دیگر نفسم بند نمیآید، خیلی خوشحالکننده است.
همینکه هربار روی ترازو میروم و میبینم وزنم کمتر شده، امیدوار میشوم.
رانندهی اسنپ خیلی خوشاخلاق و مهربان بود. وقتی رسیدیم، مامان گفت کاش شیرینی بچه را به او میدادیم. اولین بار بود که لیلیا سوار ماشین کسی میشد. دو تا اسکناس صدتومانی از کیفم درآوردم و به مامان دادم تا به راننده بدهد. گفتیم شیرینی اولین بیرون رفتن نوزادمان است.
راننده خیلی خوشحال شد و تشکر کرد. پرسید دختر است یا پسر؟ گفتم دختر. گفت: ای جان! من هم دوتا دختر دارم.
گفتم: ایشالا خدا براتون حفظشون کنه.
هر سه لبخند زدیم و حال خوبی داشتیم.
در آتلیه با تمهای مختلفی از لیلیا عکس گرفتند. مدام میگفتند چه دختر نازی است! یک تم سبز ساده، یک تم با لباس بابونهای که از تکتک جزئیات بدنش هم عکاسی کردند و یک تم پاییزی.
عکسهایش خیلی زیبا شدند. میخواستم خودم هم با لیلیا عکس بگیرم. ست لباس زایمانمان را پوشیدم که البته برای لیلیا خیلی بزرگ بود. پس او را در دورپیچ سفید سادهای پیچیدیم. عکس دونفرهمان خیلی قشنگ شد. آنقدر که دلم خواست یک روز نقاشیاش کنم.
فقط یک بدشانسی آوردیم. لیلیا همان لحظه کار خرابی کرد و قسمتی از دورپیچ هم کثیف شد. مامان سریع لباسش را عوض کرد، دورپیچ را شست و تحویل داد.
خدا را شکر کردم که او همراهم هست. تنهایی شاید از پسش برنمیآمدم.
با مامان هم سهنفری عکس گرفتیم؛ عکسی که به یادگار از این روزها داشته باشم، از روزهایی که پابهپایم کنارم بوده است. مامان لباس بلندی پوشیده بود و شالش را دور سرش پیچیده بود. از استایلش متوجه شدند که اصالتاً اهل ساری نیستیم. وقتی فهمیدند اهل جنوب استان فارسیم، خیلی خوشحال شدند.
یکی از عکاسها میگفت چقدر من جنوبیها و شیرازیها را دوست دارم.چقدر آدمهای خونگرم و مهربانی هستند. کلی هم از شیراز تعریف کرد.
از شانس ما، سیستم برای انتخاب عکس بالا نمیآمد. مامان غر میزد که نمازش دیر شده است. بالاخره مشکل دستگاه حل شد و هفت عکس انتخاب کردیم.
سفارش کردم که روی ادیت رنگی عکس دونفرهمان بیشتر کار کنند و حتماً رنگی باشد تا یک روز نقاشیاش کنم. وقتی نقاشیهایم را دیدند، کلی تعریف کردند. چقدر دلم برای پاستلها و مدادرنگیهایم تنگ شد.
بعد از آتلیه به خانه برگشتیم. سعید برای ناهار کباب کوبیده خریده بود. از صبح بهجز چند تکه بیسکویت چیزی نخورده بودم. من باید به لیلیا شیر میدادم. مامان غذا را به اتاقم آورد و لقمهها را در دهانم گذاشت.
بعدازظهر، همزمان با لیلیا توانستم نیمساعتی بخوابم. با گریهاش برای شیر خوردن بیدار شدم. ساعت پنج بود. بعد از مدتها تصمیم گرفتم حالا که لیلیا مشغول شیر خوردن است، وارد وبینار نویسندهساز شوم. چقدر دلم برای استاد کلانتری تنگ شده بود. به یاد روزهایی افتادم که دخترکم در شکمم بود و هر روز در کلاسها شرکت میکردم.
استاد همینکه اسمم را دید، گفت: «عه، تازهمامان! خوش اومدی.»
سپس گفت که قاسمیزادگان شده الگو؛ یعنی این آدم حتی وقتی داشتن از شکمش بچه درمیآوردن، گزارش نیک مینوشت.
و من چقدر خندیدم و خوشحال شدم که با وجود نبودنم در وبینارها، تداومم در نوشتن گزارش نیک چشمگیر بوده است.
امروز در جایی خواندم که طبق تحقیقاتی که روی مادرها انجام شده، فهمیدهاند زنها وقتی مادر میشوند، کمی دچار فراموشی میشوند و ممکن است حافظهشان دیگر مثل سابق نباشد. علتش را این دانسته بودند که مادرها بعد از بچهدار شدن، قدرت شهودشان بیشتر میشود. آنها مدام باید نیازهای فرزندشان را حدس بزنند. همین توجه به نیازهای بچه از روی حرکات و حالاتش باعث میشود تمرکزشان روی مسائل دیگر کمتر شود.
قبلاً وقتی گریههای لیلیا را میدیدم، خیلی دستپاچه میشدم و حس میکردم نمیتوانم خواستههایش را بفهمم و مادر خوبی نیستم؛ اما حالا ذرهذره دارد حس شهود و مادرانهام بیشتر میشود.
امروز معدهاش اذیت بود. از لمس شکمش متوجه شدم که سفت شده است. سعی کردم با حرف زدن، بغل کردن و ماساژ شکم و پاهایش آرامش کنم و موفق شدم. پوشکش را بالاخره کثیف کرد و آرام گرفت.
حالا از گریههایش نمیترسم. معمولاً یا از گرسنگی است، یا پوشکش را کثیف کرده، یا دلپیچه دارد. گاهی هم خسته است و نور و شلوغی اذیتش میکند و دلش بغل میخواهد تا آرام بخوابد.
بهتازگی فهمیدهام که لیلیا عاشق آببازی است. وقتی میشورمش، هیچ نمیگوید؛ ولی تا میخواهم خشکش کنم، گریه میکند. انگار که دلش برای آب درون کیسهی رحم تنگ شده باشد.
وقتی گریه کرد، بابایی آمد و سعی کرد آرامش کند. مامان خواست بغلش کند و بگیردش. گفتم: «نه، بذار باباش یاد بگیره.» و سعید در بغلش آرامش کرد.
ساعت ۱۲:۴۰ دقیقه است. امشب لیلیا بیقراری میکند. آنقدر خسته بود که سینهام را پس زد. مجبور شدیم شیر دوشیدهشدهام را از شیشه به او بدهیم تا آرام بگیرد. باز هم نمیخوابد و نق میزند. هنوز دلیلش را نمیدانم. هنوز حس شهودم آنقدر قوی نشده است. من و مامان و مادرشوهرم از سه نسل مختلف در حال آرام کردنش هستیم
گزارشم را به پایان میرسانم و میروم به کمک مامان تا لیلیا را بخوابانیم.
همستر زیادهگو میگوید:
روز پرماجرایی داشتی. حالا هم خوابت میآید، اما وقتش رسیده که به شببیداریهای لیلیا عادت کنی تا ظهرها به همراه خودش بخوابی.
راستی، لیلیا امروز ۱۷ روزه شد. چشم روی هم بگذاری، همهی سختیها میگذرد.
دو روز دیگر مانده تا کوچ.
از مصاحبۀ مجموعه انصراف دادم. نمیدونم چرا… هم خسته بودم و هم بیحوصله برای برنامه نوشتن برای آیندۀ کلی آدم.
نگرانم و بهشدت خستهام.
دارم تلاش کردن با حال بد را یاد میگیرم. پاهایم خالی میکنند، سست هم میشوند اما تا جایی که بشود میایستم. نشد، مینشینم اما پخشِ زمین نمیشوم. گاهی فکر میکنم روزگار دارد آبدیدهام میکند، لابد چون آیندهی سختی دارم. شاید هم بهای آیندهای خوش است. هرچه که هست خوب از پسم برآمده. حتی خاکم کرده، صدای داور را شنیدهام و ثانیهای مانده به سوت پایان، تنم را به روی دوش انداخته و برخاستهام، هزارباره.
برخاستهام و ابتدا درس خواندهام تا ظهر. سپس مقالهای خواندهام و دوباره درس تا عصر. پس از آن اشک ریختهام و دوباره درس خواندهام و کتاب. و باز اشک ریختهام. چند خردهکار عقب افتاده را انجام داده و کار دانشگاه را تحویل دادهام. کمی هم توی خیابان با داریوش اقبالی و حسین صفا وِل چرخیدهام. جایتان خالی، خوشگذشت.
—دلم میخواهد برایت بگویم
دلم میخواست گزارش دیروزم مفصلتر باشد. ولی همیشه آنچه دل میخواهد لزوماً چیزی نیست که مغز هم بخواهد.
دوست داشتم بنویسم که چرا روزهای پرکاریام حس زنده بودن به من میدهد؟
چرا حس ارزشمندی و مفیدانگاریام به کار زیاد گره خورده؟
چرا وقتی به خودم استراحت میدهم، احساس عذاب وجدان درونم را میجود؟
چرا قبل از اینکه از من درخواستی شده باشد، قاشقنشسته از وقتم برای دیگران مایه میگذارم؟
خودارزشمندی را بالاخره در چه سنی یاد میگیرم، اصلاً چیست که هنوز یاد نگرفتهام؟
دلم میخواست حسم را از دست زدن به لوبیای چشمبلبلی بنویسم، انگار کودکی نورس را لمس کردهام.
دوست داشتم از دوستی بنویسم که خیلی وقتها ارتباط با او برایم ارتباط با سنگ است، اما دیشب فهمیدم تنظیمات کارخانهاش این است. در گفتوگوی اولیه یخ میزند. دختر کوچکش هم مانند اوست. اینان کمی که میگذرد، چنان گرم میگیرند که باورت نمیشود همانها باشند. به همین دلیل بهتر است آگاهانه دوز سختگیریام را به میزان قابلتوجهی پایین بیاورم.
—به چرخه بازگرد
و اما امروز، بیدار شدنم دیر نبود. کِش آمد به قدری که فرصت ورزش دیگر جذابیتش را از دست داده بود.
از آووکادویی که دوستمان داده بود عکس گرفتم و در کانالم منتشر کردم. هنوز نخوردمش تا از مزهاش بنویسم.
رنگش بنفش بادمجانیست با جوشهای زیادی روی پوستش. چرا جوشهای او را دوست دارم ولی جوشهای خودم را نه؟
امروز به این اندیشیدم که رسانه چه بر سرم آورده که چند سال است آرزوی تناسب اندام دارم و هر لحظه و در همه حال خودم را چاق میدانم، در حالی که نیستم. چه کرده که معیارهای زیباییشناسانهاش را پذیرفتهام و اینهمه نارضایتی درونم ریخته.
به آسمان نگاه کردم. ابرها در هم پیچیده بودند. انگار قلموی آبرنگ سفیدرنگی دایرهوار در آنها حرکت میکرد. با دوربین مبایل ثبتش کردم.
—ارتباطات
با لیلی در تلگرام از تمرین کلاس شعر گفتیم. اینکه چطور میشود واژههای ابداعی راهی به ذهنمان پیدا کنند؟
گفتوگو با او سبب شد تمرین کلاس را کامل انجام بدهم، اما راضی نباشم. سختگیری در خون من است. فایدهاش ناچیز.
گزارش نیک خواندم، چندتایی.
با مادرم تلفنی صحبت کردم. طولانیتر از روزهای دیگر.
روز تعویض کود گلهایم بود. هر بار برایم کار دشواریست.
درون گلخانهی کوچکم نشستم و با گلها به صدای کوکوی پرندهای گوش دادیم.
خانه را جارو کشیدم. غذا را گرم کردم. راستش حاضرم مدت طولانی پلو شوشتری بخورم. چقدر دیر کشفش کردم.
ظرفهای درون سینک را شستم و سینک را برق انداختم.
به تمرینجا رفتم، بیست دقیقه گذشته بود. بچهها نمک میریختند و استاد پدر نمکریزان بود. در انتهای تمرین رفت تا بستهای را تحویل بگیرد. ما نمیدانستیم کباب بود یا کتاب؟
—مفید بود آیا؟
در ادامه کمی در موبایل وول خوردم. به حیاط رفتم و گلهایم را هرس کردم و حیاط را جارو زدم.
چای دم کردم و به نویسندهساز رفتم. آنجاها هم نمکریزان بود. آزادنویسی کردیم، من از گزارش دیروزم نوشتم. از چراهای ذهنم و حسهایی که دیروز تجربه کردهام.
در ادامه تمرینی انجام دادیم برای تقویت نوشتن و بسط دادن آنچه در ذهنمان است و راضی نشدن به یک تعریف. تمرین جالب و خلاقیتآمیزی بود.
فیلم «زندگی دیگران» (The Lives of Others)، محصول کشور آلمان را دیدم. دوستش داشتم. فیلم هم عاشقانه بود، هم پر از حس خفقان. تغییر آدمی را دیدم که بهسختی میتوانستم باور کنم تغییرپذیر است.
پوسترش را در کانالم میگذارم.
در میان فیلم به وبینار ساجده رفتم. بار اولم بود، اما تماس تلفنی خواهرم اجازه نداد کیفم کامل باشد.
شام هم سوپ خوردیم. بعد از آن ادامهی فیلم را دیدم و چای دمکشیده را با همسرم در کنار کوکیهای جدید خوردیم.
باز خوی و باز هوای سرد و باز زلزله. با این شد سه تا تو یه ساعت. دیشب خواب دیدم هایبایهایی که خریدم دو برابر شدن. از آنجایی که شب امتحانه همه هم حرفاشونو نگه داشتن الان بزنن. و روزی آبی. پر از اشک. از صبح کلی درس خوندم و سوال دیدم. وبینارم بودم که تمرینی شبیه کارگاه خاطره انجام دادیم. و آزادنویسی. تمرین گیتار. چه زلزلهی به موقعی. گاهی وسط شادیهام میاد و هیچی بودنم رو بهم یادآوری میکنه. بریم به شببیداری.
صبح را با شکرگزاری و روزنویسی و آزادنویسی و تمرین نویسندگی شروع کردم.
برنامهٔ معنوی ظهر را جلو بردم. مصحف شریف خواندم و نهج البلاغه. دردی که در پس زمینهٔ امروز وجود داشت بیشتر از روزهای قبل بود. برخی دردها، تاوان برخی نه نگفتن است؛ نه به غمهای بسیار و آدمهایی که ذوق را میگیرند از تو و اندوهت میدهند. شوقات را میگیرند و کرختت میکنند. برخی تاوانها را باید سالها پس داد، میپذیرمشان.
کتاب آداب دنیا را ادامه دادم. چند ساعتی به خرید گذشت. مدت مدیدیست که خرید کردن حال خوبی به آدم نمیدهد که نمیدهد.
خودم را به وبینار رساندم. نت یاری نمیکرد، اما تمرین جملهای که میتوانستیم با آن ایده پروری کنیم و نوشتن را خلاقانه کنیم برایم جالب بود.
به برنامهٔ معنوی شب رسیدم، وبینار ساجده حقپرست و زریجان عارضی را شرکت کردم. بعد از آن متنم را نوشتم که ساعت انتشارش از ۸ بسیار فراتر رفت.
به کارهای شبانهٔ خانه رسیدم، کنار هم شام خوردیم، حرف زدیم و سریال دیدیم.
این هم چند بیت از تفأل امشب:
گر دست دهد خاک کف پای نگارم
بر لوح بصر خط غباری بنگارم
بر بوی کنار تو شدم غرق و امید است
از موج سرشکم که رساند به کنارم
پروانه او گر رسدم در طلب جان
چون شمع همان دم به دمی جان بسپارم
امروز مکش سر ز وفای من و اندیش
زان شب که من از غم به دعا دست برآرم
گر قلب دلم را ننهد دوست عیاری
من نقد روان در دمش از دیده شمارم
☘️شنبه ۱۴۰۵/۸/۳۰
خیال فقط خیال شاعرانه! بیخیالِ افکار واهی و دغدغههای توخالی.
با صفحات صبحگاهی شروع کردم. سه صفحه را پُر کردم و خیال خودم را راحت.
از حق نوشتن خواندم. جولیا کامرون اینجا هم مثل راه هنرمندش تأکید کرده به نوشتن صفحات صبحگاهی. «سه صفحه دربارهی هر چیزی که فکرش را بکنی بنویس. بگذار افکارت بیایند روی صفحه. این کار سانسورچی درونت را تربیت میکند تا بگذارد خلق کنی.»
سری زدم به کتابخانهی عمومی. یکراست رفتم راهروی ۸فا: کتابهای شعر. شاعران معاصر نامآشنا را جُستم. از میان انبوه دفترهای شعر چیدهشده در قفسهها، دفتر شعری از محمدعلی بهمنی و دفتری از یدالله رویایی برگزیدم.
چند روزیست که کارت کتابخانهام مفقود شده. باید المثنی بگیرم.
پیادهروی کردم در پارک. رفیقانه با خودم. بدون گوشی و وسایل حواسپرتکن. دفترچه و مدادی همراه داشتم اگر ایدهای گذرش افتاد به کوچهی ذهن، تا راه کج نکرده، ثبتش کنم روی کاغذ. آزادنویسی با پا یک ساعت طول کشید. پس از آن دقایقی را در کنجوکناری نشستم به تماشای پاییز🍁🍁
فصل دیگری از کتاب لوازم نویسندگی نادر ابراهیمی را خواندم.
پرسه زدم در وبگاه مدرسهی نویسندگی: چشمم افتاد به عنوان ۶ گام تا شاعرشدن. مطلب را خواندم و نکتههایس را یادداشت کردم.
گام اول؛ شعرخوانی
گام دوم؛ استمرار در نوشتن
گام سوم؛ دائمالدفترچهبودن
گام چهارم؛ بازنگری
گام پنجم؛ هراسگریزی از نقد
گام ششم؛ یادگیری تکنیکها
از تمرینجا نکتهها یاد گرفتم.
چرخی زدم در فرهنگوارهی فارسی خلّاق و نگاهی انداختم به گلچینواژههای استاد شاهین کلانتری.
«شبتکه»
تمام وجودم روز است
شبتکههایم را جمع میکنم
و در آب میشکنم.
کلمهها و عبارتهایی را از دل کتابها بیرون کشیدم و به پوشهی کلمهبرداری افزودم.
سایهخیز/ دمدمی/ وحشتسرا/ غُنودن/ لُغُز
رفتم توی نخشان/ بیگدار به آب زد/ نَفَسش به شماره افتاد/
در وبینار نویسندهساز برای تبدیل جملهای ساده به نوشتهای خلاقانه، تمرین جذابی انجام دادیم. یک جمله نوشتیم. در ادامه، جملهی دوم را به پنجشکل متفاوت نوشتیم. طوری که با هر جمله، داستان سر از جای تازهای درآورد.
رفتم خیالخانه. ساجده جان محفل شعری بهپا کرده بود. جرعهجرعه نوشیدم از بادهی شعر و شاعری دوستانم. از لذت سرشار شدم.
شبهنگام دفتر شعر محمدعلی بهمنی را ورق زدم.
چشم از پنجره بر وسعت شب دوختهام
و به چشمان تو میاندیشم
پیش از آنی که سحر،
رنگ چشمان تو را پاک کند.
نیکنامهی 30 آبان
ای ننه. آبان هم که تمام رفت. ماه ناز تولدم.
امروز را با اضطراب آغازیدم. کاسهی چه کنم، چه کنم دست گرفته بودم. با عجله روانهی کلاس شدم و گوش کردم به سخنان استاد. جوری میگوید از ازدواج که میخواهم همین حالا صیغهی عقد جاری شود. اما با کی؟ نیمهی گمشدهی من هم احتِمالن مثل خودم گرفتاری کم ندارد و مجالی پیدا نمیکند برای این عشقبازیها. خا. بگذریم. از هرچه بگذریم سخن نیک خوشترست. خوابیدم بعد کلاس و تمرینجا را در رویا دیدم. الحمدالله سرزبان و نویسندهساز را بودم. در سرزبان بحث سر مطلقگرایی و نسبیگراییست. فکر میکنم فوقالعاده نسبیگرایم. همین تناقضها و چندگانگی آزارم میدهد. نشستم پای کار. مثل دولت که پای کار مردم است(؟) من هم پای داستانمم. 5 ساعت و اَندی، بیوقفه فکر کردم. 2000 کلمهای آزادانه نوشتم تا ذهن افسردهام باز شود. حالا به گمان شما چند کلمه به داستانم اضافه کردم؟ هِچّی. جدی میفرمایید؟ بله جانم. نویسندگی واقعا عرق ریختنست. نمیخواهم زرتکی چیزی سمبل کنم و پرت کنم به صفحهی تمرینها. بَشِهی خوبیام. مگر نه؟ یادداشتی نوشتم از عنوانهای وسوسهزا برای نوشتن. یادداشت نو و متفاوتی درآمد. خوشمان آمد. بهخاطر داستانم، یکبار دیگر داستان «چمدان» بزرگ علوی را بازخوانی کردم. حقا که بازخوانی معجزه میکند. حالا هم که در خدمت شمام و دارم نیکگزارش آخرین روز آبانماه را مینویسم. تا درودی دیگر، شما را بهخدای بزرگ میسپارم.
افشین عزیز
مهمتر از رسیدن به هدف، رفتار آدم پس از دستیابی به هدف است. گمانم یکی از دلایل بیانگیزگی در تعیین یا تحقق اهداف تازه، همین برخورد نامناسب با دستاوردهای قبلیست. مثال بزنم: نوشتن را ببین. شاید روزی رؤیایت این بود که اندک خلوتی و مهارتی بیابی تا هر روز گوشهای بنشینی و قلمی بزنی، خب، به هدفت رسیدی، موقعیت فراهم شد، حالا با هم کیفیتی، اما وقتی بهش رسیدی قدرش را دانستی؟ دست و پنجولِ دانه دانه قدمهایی را که واسه رسیدن به اینجا برداشتی بوسیدی؟ نه، نبوسیدی دیگر. سریع فکرت را دادی به هدف بعدی. ولی درماندی. هدف قبلی دلخور بود. خلاصه که مزهمزهکردن دستاوردهاست که اشتهای آدم را تیز میکند برای اهداف بعدی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
بیفزایم فهرستی از ارتکابات امروز را:
نوشتونویس و کتابغرقگی. دو جلسه کلاس خصوصی. وبینار «نویسندهساز» و ارائهی تمرینی تازه برای پرورش بداههنویسیهای خلاقانه. مطالعهی کامل دفتر شعر «باید بایستم وسط دشت آفتابگردانِ ونگوگ» از ندا کامیاب. پیادهروی. یک خروار کار خردهریز و کتابکوشیِ شبانگاهی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
یادآوری کنم:
ثبتنام ۷۸مین «نویسندگی خلاق» و کارگاه «قصهگری» در جریان است.
━━━━━━━━━━━━━━━━
ما آیندگانیم.
سال واژهام: تحسیــن
۱. لقمهای که مامان برایم گذاشته بود را نخوردم. یعنی وقت نکردم. یواشکی توی یخچال قایمش کردم تا نبینتش. نمیخواستم فکر کند برای توجهش ارزش قائل نیستم.
۲. بعد از پرداخت قسطها، چندتایی کتاب سفارش دادم. برای رسیدنشان هیجان زدهام. در طول روز هرگاه انرژیام تمام شد یا ناراحت شدم به کتابهای جدید میاندیشم و حالم خوب میشود.
۳.بازخوانی ماشنکا تمام شد. فصل آخرش را نخوانده بودم. اینطوری انگیزه بیشتری برای بازخوانی داشتم. آیا ماشنکا مثل من از انتظار بیزار است؟
۴.هوای آبادان کسالتبار است. سرمای دم صبح با ترکیبی از شرجی گرم. دم کرده و خفه.
۵. بعد من کتابهایم چه میشوند؟ احتمالا مادرم با آنها ماهی کباب کند.
به پرسش رسیدم
شاهین عزیز
چند روز دوتا پرسش ذهنم درگیر کرده. فصلی در «داستان رابرت مککی» اینطور میآغازد. خلاقیت محل تلاقی فرم و محتوا است. هان فرم و محتوا در پرانتز نوشته بود گزینش تنظیم حوادث. برای فهمیدن این جمله یادم آمد ربطی هست میان کتابنقد روزی و روزگاری مقالهی «پانوشتها» فرم و ساختار در آثار ادبی. فرم را چنین تعریف کرده است. «چگونگی شکل بروز ظهور معنا« سادهترش میشود «شکل بیرونی چیزها» خوب که دقیق شدم در اطرافم دیدم همهچیز فرم دارد لیوان. بشقاب. کتاب اینها اگر فرم باشند برمبنای چنین تعریفی سوال که پیش آمده برایم. فرم کهنه چیست؟ فرم نو چیست؟ (باز هم فکر کنم نو معنای روشنی برای حرفم نیست) تفاوت فرم کهنه چیست. فرم نو چیست؟ سوالم را میچسبم رهایش نمی کنم.
از شنبهی روز
کتاب داستان رابرت مککی / شرکت در وبینار راوی /شرکت در نویسندهساز و تمرین ادامهنویسی برای جملهی اول (خیلی تمرین شیرینی برای دگرگویی هم در مراودات اجتماعی هم برای کسب مهارت سخنوری/ تمرین جملهنامها و ترکیب برای دورهی شعر/ خواندن داستان رابرت مککی.
این به خاطر اینه که ذهن اغلب ما آدمای امروز به خاطر موبایل و اینترنت تحلیل رفته و آسیب دیده.
یه مقدار دربارۀ اقتصاد توجه سرچ کن و بخون. شاید برات جالب باشه.
From فرناز کاظمی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مینا طالبی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پانته آ قبادی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم گل مکانی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه حسینی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سمیرا نشانیفر on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم امیری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهسا کاظمی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا پورعظیم on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرزو بابایی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه عباسزاده on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سهیلا حشایب on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهدی امینی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه ربانی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب سرخه on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بیتا پرهام on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From یوتاب کیخا on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب شاگردی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهناز روئین تن on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هرا قاسمیزادگان on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه صـآدقی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ستایش آریان on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سوین درخشانی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زکیه سپهرنیا on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From کبری مرآتی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بهاری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی آراسته on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on ماجرای سه نویسندۀ روس در یک رستوران
From شاهین کلانتری on کلاس نویسندگی: آموزش نوشتن و تولید محتوا در مدرسه نویسندگی