امروز باز هم درگیر مرض عطر بودم. هشت دکانت عطر سفارش دادم. آن قبلیها هنوز نیامده. فکر کن دیروز که خواستم پیگیر سفارشاتم بشوم، حتی نمیدانستم از کدام سایت خرید کرده بودم. بس که پیجها و سایتها را شخم زده بودم.
صبح پیادهروی کردم و آزادنویسی و کمی خسرو خوبان خواندم. ظهر تا شب درگیر درس بچهها.
امروز نرسیدم وبینار نویسندهساز را ببینم.
شب دوباره خسرو خوبان خواندم.
به وبینار «راوی» سارا رفتم. حین دیدن وبینار باز پیادهروی کردم.
درسبرگهای دوره شعر را مرور کردم.
شب دوباره درگیر درس بچهها بودم.
دیشب خیلی خسته بودم. چشمهایم درد میکرد. لیلیا هم سینهام را چنگ میزد و سیر نمیشد. انگار که بازیاش گرفته بود. دیگر خسته شده بودم. ساعت سه نصف شب، لیلیا را به مامان سپردم و خوابیدم.
مامان فقط یک بار برای شیردادن بیدارم کرد.
ساعت ۹ صبح بیدار شدم. باید برای رفتن به آتلیه حاضر میشدم. مامان و لیلیا در خواب عمیقی بودند. یک لحظه احساس گناه کردم که دیشب لیلیا را به مامان سپردم و از زیر بار مسئولیت شانه خالی کردم. شیردوش را برداشتم و به اتاق لیلیا رفتم تا شیرم را بدوشم. میخواستم در آتلیه، اگر گرسنه شد، نیازی به شیرخشک نداشته باشد.
شیر دوشیدهشده را در شیشه ریختم و روی میز گذاشتم. سپس روبهروی میز آرایشیام نشستم و شروع کردم به حاضر شدن. مامان خیلی خسته بود. میگفت کاش نوبت آتلیهات برای بعدازظهر بود. آنقدر غرق خواب بود که شیشه شیر را برداشت و شست. وقتی متوجه شدم، دیگر دیر شده بود. گفتم: مامان، من نیم ساعت در اتاق مشغول دوشیدن شیرم بودم، تو ریختی بیرون؟!
حالا بهخاطر بیخوابی دیشبش، حسابی با هم بیحساب شده بودیم.
کیف لیلیا را که دیشب آماده کرده بودم برداشتیم و اسنپ گرفتیم. حالا دیگر هیچ ورمی ندارم و کفشهایم اندازهام شدهاند. شاید عجیب به نظر برسد، ولی همینکه میتوانم دوباره لباسها و کفشهای سابقم را بپوشم، خوشحالم میکند.
همینکه میتوانم به شکم و کمر بخوابم و دیگر نفسم بند نمیآید، خیلی خوشحالکننده است.
همینکه هربار روی ترازو میروم و میبینم وزنم کمتر شده، امیدوار میشوم.
رانندهی اسنپ خیلی خوشاخلاق و مهربان بود. وقتی رسیدیم، مامان گفت کاش شیرینی بچه را به او میدادیم. اولین بار بود که لیلیا سوار ماشین کسی میشد. دو تا اسکناس صدتومانی از کیفم درآوردم و به مامان دادم تا به راننده بدهد. گفتیم شیرینی اولین بیرون رفتن نوزادمان است.
راننده خیلی خوشحال شد و تشکر کرد. پرسید دختر است یا پسر؟ گفتم دختر. گفت: ای جان! من هم دوتا دختر دارم.
گفتم: ایشالا خدا براتون حفظشون کنه.
هر سه لبخند زدیم و حال خوبی داشتیم.
در آتلیه با تمهای مختلفی از لیلیا عکس گرفتند. مدام میگفتند چه دختر نازی است! یک تم سبز ساده، یک تم با لباس بابونهای که از تکتک جزئیات بدنش هم عکاسی کردند و یک تم پاییزی.
عکسهایش خیلی زیبا شدند. میخواستم خودم هم با لیلیا عکس بگیرم. ست لباس زایمانمان را پوشیدم که البته برای لیلیا خیلی بزرگ بود. پس او را در دورپیچ سفید سادهای پیچیدیم. عکس دونفرهمان خیلی قشنگ شد. آنقدر که دلم خواست یک روز نقاشیاش کنم.
فقط یک بدشانسی آوردیم. لیلیا همان لحظه کار خرابی کرد و قسمتی از دورپیچ هم کثیف شد. مامان سریع لباسش را عوض کرد، دورپیچ را شست و تحویل داد.
خدا را شکر کردم که او همراهم هست. تنهایی شاید از پسش برنمیآمدم.
با مامان هم سهنفری عکس گرفتیم؛ عکسی که به یادگار از این روزها داشته باشم، از روزهایی که پابهپایم کنارم بوده است. مامان لباس بلندی پوشیده بود و شالش را دور سرش پیچیده بود. از استایلش متوجه شدند که اصالتاً اهل ساری نیستیم. وقتی فهمیدند اهل جنوب استان فارسیم، خیلی خوشحال شدند.
یکی از عکاسها میگفت چقدر من جنوبیها و شیرازیها را دوست دارم.چقدر آدمهای خونگرم و مهربانی هستند. کلی هم از شیراز تعریف کرد.
از شانس ما، سیستم برای انتخاب عکس بالا نمیآمد. مامان غر میزد که نمازش دیر شده است. بالاخره مشکل دستگاه حل شد و هفت عکس انتخاب کردیم.
سفارش کردم که روی ادیت رنگی عکس دونفرهمان بیشتر کار کنند و حتماً رنگی باشد تا یک روز نقاشیاش کنم. وقتی نقاشیهایم را دیدند، کلی تعریف کردند. چقدر دلم برای پاستلها و مدادرنگیهایم تنگ شد.
بعد از آتلیه به خانه برگشتیم. سعید برای ناهار کباب کوبیده خریده بود. از صبح بهجز چند تکه بیسکویت چیزی نخورده بودم. من باید به لیلیا شیر میدادم. مامان غذا را به اتاقم آورد و لقمهها را در دهانم گذاشت.
بعدازظهر، همزمان با لیلیا توانستم نیمساعتی بخوابم. با گریهاش برای شیر خوردن بیدار شدم. ساعت پنج بود. بعد از مدتها تصمیم گرفتم حالا که لیلیا مشغول شیر خوردن است، وارد وبینار نویسندهساز شوم. چقدر دلم برای استاد کلانتری تنگ شده بود. به یاد روزهایی افتادم که دخترکم در شکمم بود و هر روز در کلاسها شرکت میکردم.
استاد همینکه اسمم را دید، گفت: «عه، تازهمامان! خوش اومدی.»
سپس گفت که قاسمیزادگان شده الگو؛ یعنی این آدم حتی وقتی داشتن از شکمش بچه درمیآوردن، گزارش نیک مینوشت.
و من چقدر خندیدم و خوشحال شدم که با وجود نبودنم در وبینارها، تداومم در نوشتن گزارش نیک چشمگیر بوده است.
امروز در جایی خواندم که طبق تحقیقاتی که روی مادرها انجام شده، فهمیدهاند زنها وقتی مادر میشوند، کمی دچار فراموشی میشوند و ممکن است حافظهشان دیگر مثل سابق نباشد. علتش را این دانسته بودند که مادرها بعد از بچهدار شدن، قدرت شهودشان بیشتر میشود. آنها مدام باید نیازهای فرزندشان را حدس بزنند. همین توجه به نیازهای بچه از روی حرکات و حالاتش باعث میشود تمرکزشان روی مسائل دیگر کمتر شود.
قبلاً وقتی گریههای لیلیا را میدیدم، خیلی دستپاچه میشدم و حس میکردم نمیتوانم خواستههایش را بفهمم و مادر خوبی نیستم؛ اما حالا ذرهذره دارد حس شهود و مادرانهام بیشتر میشود.
امروز معدهاش اذیت بود. از لمس شکمش متوجه شدم که سفت شده است. سعی کردم با حرف زدن، بغل کردن و ماساژ شکم و پاهایش آرامش کنم و موفق شدم. پوشکش را بالاخره کثیف کرد و آرام گرفت.
حالا از گریههایش نمیترسم. معمولاً یا از گرسنگی است، یا پوشکش را کثیف کرده، یا دلپیچه دارد. گاهی هم خسته است و نور و شلوغی اذیتش میکند و دلش بغل میخواهد تا آرام بخوابد.
بهتازگی فهمیدهام که لیلیا عاشق آببازی است. وقتی میشورمش، هیچ نمیگوید؛ ولی تا میخواهم خشکش کنم، گریه میکند. انگار که دلش برای آب درون کیسهی رحم تنگ شده باشد.
وقتی گریه کرد، بابایی آمد و سعی کرد آرامش کند. مامان خواست بغلش کند و بگیردش. گفتم: «نه، بذار باباش یاد بگیره.» و سعید در بغلش آرامش کرد.
ساعت ۱۲:۴۰ دقیقه است. امشب لیلیا بیقراری میکند. آنقدر خسته بود که سینهام را پس زد. مجبور شدیم شیر دوشیدهشدهام را از شیشه به او بدهیم تا آرام بگیرد. باز هم نمیخوابد و نق میزند. هنوز دلیلش را نمیدانم. هنوز حس شهودم آنقدر قوی نشده است. من و مامان و مادرشوهرم از سه نسل مختلف در حال آرام کردنش هستیم
گزارشم را به پایان میرسانم و میروم به کمک مامان تا لیلیا را بخوابانیم.
همستر زیادهگو میگوید:
روز پرماجرایی داشتی. حالا هم خوابت میآید، اما وقتش رسیده که به شببیداریهای لیلیا عادت کنی تا ظهرها به همراه خودش بخوابی.
راستی، لیلیا امروز ۱۷ روزه شد. چشم روی هم بگذاری، همهی سختیها میگذرد.
دو روز دیگر مانده تا کوچ.
از مصاحبۀ مجموعه انصراف دادم. نمیدونم چرا… هم خسته بودم و هم بیحوصله برای برنامه نوشتن برای آیندۀ کلی آدم.
نگرانم و بهشدت خستهام.
دارم تلاش کردن با حال بد را یاد میگیرم. پاهایم خالی میکنند، سست هم میشوند اما تا جایی که بشود میایستم. نشد، مینشینم اما پخشِ زمین نمیشوم. گاهی فکر میکنم روزگار دارد آبدیدهام میکند، لابد چون آیندهی سختی دارم. شاید هم بهای آیندهای خوش است. هرچه که هست خوب از پسم برآمده. حتی خاکم کرده، صدای داور را شنیدهام و ثانیهای مانده به سوت پایان، تنم را به روی دوش انداخته و برخاستهام، هزارباره.
برخاستهام و ابتدا درس خواندهام تا ظهر. سپس مقالهای خواندهام و دوباره درس تا عصر. پس از آن اشک ریختهام و دوباره درس خواندهام و کتاب. و باز اشک ریختهام. چند خردهکار عقب افتاده را انجام داده و کار دانشگاه را تحویل دادهام. کمی هم توی خیابان با داریوش اقبالی و حسین صفا وِل چرخیدهام. جایتان خالی، خوشگذشت.
—دلم میخواهد برایت بگویم
دلم میخواست گزارش دیروزم مفصلتر باشد. ولی همیشه آنچه دل میخواهد لزوماً چیزی نیست که مغز هم بخواهد.
دوست داشتم بنویسم که چرا روزهای پرکاریام حس زنده بودن به من میدهد؟
چرا حس ارزشمندی و مفیدانگاریام به کار زیاد گره خورده؟
چرا وقتی به خودم استراحت میدهم، احساس عذاب وجدان درونم را میجود؟
چرا قبل از اینکه از من درخواستی شده باشد، قاشقنشسته از وقتم برای دیگران مایه میگذارم؟
خودارزشمندی را بالاخره در چه سنی یاد میگیرم، اصلاً چیست که هنوز یاد نگرفتهام؟
دلم میخواست حسم را از دست زدن به لوبیای چشمبلبلی بنویسم، انگار کودکی نورس را لمس کردهام.
دوست داشتم از دوستی بنویسم که خیلی وقتها ارتباط با او برایم ارتباط با سنگ است، اما دیشب فهمیدم تنظیمات کارخانهاش این است. در گفتوگوی اولیه یخ میزند. دختر کوچکش هم مانند اوست. اینان کمی که میگذرد، چنان گرم میگیرند که باورت نمیشود همانها باشند. به همین دلیل بهتر است آگاهانه دوز سختگیریام را به میزان قابلتوجهی پایین بیاورم.
—به چرخه بازگرد
و اما امروز، بیدار شدنم دیر نبود. کِش آمد به قدری که فرصت ورزش دیگر جذابیتش را از دست داده بود.
از آووکادویی که دوستمان داده بود عکس گرفتم و در کانالم منتشر کردم. هنوز نخوردمش تا از مزهاش بنویسم.
رنگش بنفش بادمجانیست با جوشهای زیادی روی پوستش. چرا جوشهای او را دوست دارم ولی جوشهای خودم را نه؟
امروز به این اندیشیدم که رسانه چه بر سرم آورده که چند سال است آرزوی تناسب اندام دارم و هر لحظه و در همه حال خودم را چاق میدانم، در حالی که نیستم. چه کرده که معیارهای زیباییشناسانهاش را پذیرفتهام و اینهمه نارضایتی درونم ریخته.
به آسمان نگاه کردم. ابرها در هم پیچیده بودند. انگار قلموی آبرنگ سفیدرنگی دایرهوار در آنها حرکت میکرد. با دوربین مبایل ثبتش کردم.
—ارتباطات
با لیلی در تلگرام از تمرین کلاس شعر گفتیم. اینکه چطور میشود واژههای ابداعی راهی به ذهنمان پیدا کنند؟
گفتوگو با او سبب شد تمرین کلاس را کامل انجام بدهم، اما راضی نباشم. سختگیری در خون من است. فایدهاش ناچیز.
گزارش نیک خواندم، چندتایی.
با مادرم تلفنی صحبت کردم. طولانیتر از روزهای دیگر.
روز تعویض کود گلهایم بود. هر بار برایم کار دشواریست.
درون گلخانهی کوچکم نشستم و با گلها به صدای کوکوی پرندهای گوش دادیم.
خانه را جارو کشیدم. غذا را گرم کردم. راستش حاضرم مدت طولانی پلو شوشتری بخورم. چقدر دیر کشفش کردم.
ظرفهای درون سینک را شستم و سینک را برق انداختم.
به تمرینجا رفتم، بیست دقیقه گذشته بود. بچهها نمک میریختند و استاد پدر نمکریزان بود. در انتهای تمرین رفت تا بستهای را تحویل بگیرد. ما نمیدانستیم کباب بود یا کتاب؟
—مفید بود آیا؟
در ادامه کمی در موبایل وول خوردم. به حیاط رفتم و گلهایم را هرس کردم و حیاط را جارو زدم.
چای دم کردم و به نویسندهساز رفتم. آنجاها هم نمکریزان بود. آزادنویسی کردیم، من از گزارش دیروزم نوشتم. از چراهای ذهنم و حسهایی که دیروز تجربه کردهام.
در ادامه تمرینی انجام دادیم برای تقویت نوشتن و بسط دادن آنچه در ذهنمان است و راضی نشدن به یک تعریف. تمرین جالب و خلاقیتآمیزی بود.
فیلم «زندگی دیگران» (The Lives of Others)، محصول کشور آلمان را دیدم. دوستش داشتم. فیلم هم عاشقانه بود، هم پر از حس خفقان. تغییر آدمی را دیدم که بهسختی میتوانستم باور کنم تغییرپذیر است.
پوسترش را در کانالم میگذارم.
در میان فیلم به وبینار ساجده رفتم. بار اولم بود، اما تماس تلفنی خواهرم اجازه نداد کیفم کامل باشد.
شام هم سوپ خوردیم. بعد از آن ادامهی فیلم را دیدم و چای دمکشیده را با همسرم در کنار کوکیهای جدید خوردیم.
باز خوی و باز هوای سرد و باز زلزله. با این شد سه تا تو یه ساعت. دیشب خواب دیدم هایبایهایی که خریدم دو برابر شدن. از آنجایی که شب امتحانه همه هم حرفاشونو نگه داشتن الان بزنن. و روزی آبی. پر از اشک. از صبح کلی درس خوندم و سوال دیدم. وبینارم بودم که تمرینی شبیه کارگاه خاطره انجام دادیم. و آزادنویسی. تمرین گیتار. چه زلزلهی به موقعی. گاهی وسط شادیهام میاد و هیچی بودنم رو بهم یادآوری میکنه. بریم به شببیداری.
صبح را با شکرگزاری و روزنویسی و آزادنویسی و تمرین نویسندگی شروع کردم.
برنامهٔ معنوی ظهر را جلو بردم. مصحف شریف خواندم و نهج البلاغه. دردی که در پس زمینهٔ امروز وجود داشت بیشتر از روزهای قبل بود. برخی دردها، تاوان برخی نه نگفتن است؛ نه به غمهای بسیار و آدمهایی که ذوق را میگیرند از تو و اندوهت میدهند. شوقات را میگیرند و کرختت میکنند. برخی تاوانها را باید سالها پس داد، میپذیرمشان.
کتاب آداب دنیا را ادامه دادم. چند ساعتی به خرید گذشت. مدت مدیدیست که خرید کردن حال خوبی به آدم نمیدهد که نمیدهد.
خودم را به وبینار رساندم. نت یاری نمیکرد، اما تمرین جملهای که میتوانستیم با آن ایده پروری کنیم و نوشتن را خلاقانه کنیم برایم جالب بود.
به برنامهٔ معنوی شب رسیدم، وبینار ساجده حقپرست و زریجان عارضی را شرکت کردم. بعد از آن متنم را نوشتم که ساعت انتشارش از ۸ بسیار فراتر رفت.
به کارهای شبانهٔ خانه رسیدم، کنار هم شام خوردیم، حرف زدیم و سریال دیدیم.
این هم چند بیت از تفأل امشب:
گر دست دهد خاک کف پای نگارم
بر لوح بصر خط غباری بنگارم
بر بوی کنار تو شدم غرق و امید است
از موج سرشکم که رساند به کنارم
پروانه او گر رسدم در طلب جان
چون شمع همان دم به دمی جان بسپارم
امروز مکش سر ز وفای من و اندیش
زان شب که من از غم به دعا دست برآرم
گر قلب دلم را ننهد دوست عیاری
من نقد روان در دمش از دیده شمارم
☘️شنبه ۱۴۰۵/۸/۳۰
خیال فقط خیال شاعرانه! بیخیالِ افکار واهی و دغدغههای توخالی.
با صفحات صبحگاهی شروع کردم. سه صفحه را پُر کردم و خیال خودم را راحت.
از حق نوشتن خواندم. جولیا کامرون اینجا هم مثل راه هنرمندش تأکید کرده به نوشتن صفحات صبحگاهی. «سه صفحه دربارهی هر چیزی که فکرش را بکنی بنویس. بگذار افکارت بیایند روی صفحه. این کار سانسورچی درونت را تربیت میکند تا بگذارد خلق کنی.»
سری زدم به کتابخانهی عمومی. یکراست رفتم راهروی ۸فا: کتابهای شعر. شاعران معاصر نامآشنا را جُستم. از میان انبوه دفترهای شعر چیدهشده در قفسهها، دفتر شعری از محمدعلی بهمنی و دفتری از یدالله رویایی برگزیدم.
چند روزیست که کارت کتابخانهام مفقود شده. باید المثنی بگیرم.
پیادهروی کردم در پارک. رفیقانه با خودم. بدون گوشی و وسایل حواسپرتکن. دفترچه و مدادی همراه داشتم اگر ایدهای گذرش افتاد به کوچهی ذهن، تا راه کج نکرده، ثبتش کنم روی کاغذ. آزادنویسی با پا یک ساعت طول کشید. پس از آن دقایقی را در کنجوکناری نشستم به تماشای پاییز🍁🍁
فصل دیگری از کتاب لوازم نویسندگی نادر ابراهیمی را خواندم.
پرسه زدم در وبگاه مدرسهی نویسندگی: چشمم افتاد به عنوان ۶ گام تا شاعرشدن. مطلب را خواندم و نکتههایس را یادداشت کردم.
گام اول؛ شعرخوانی
گام دوم؛ استمرار در نوشتن
گام سوم؛ دائمالدفترچهبودن
گام چهارم؛ بازنگری
گام پنجم؛ هراسگریزی از نقد
گام ششم؛ یادگیری تکنیکها
از تمرینجا نکتهها یاد گرفتم.
چرخی زدم در فرهنگوارهی فارسی خلّاق و نگاهی انداختم به گلچینواژههای استاد شاهین کلانتری.
«شبتکه»
تمام وجودم روز است
شبتکههایم را جمع میکنم
و در آب میشکنم.
کلمهها و عبارتهایی را از دل کتابها بیرون کشیدم و به پوشهی کلمهبرداری افزودم.
سایهخیز/ دمدمی/ وحشتسرا/ غُنودن/ لُغُز
رفتم توی نخشان/ بیگدار به آب زد/ نَفَسش به شماره افتاد/
در وبینار نویسندهساز برای تبدیل جملهای ساده به نوشتهای خلاقانه، تمرین جذابی انجام دادیم. یک جمله نوشتیم. در ادامه، جملهی دوم را به پنجشکل متفاوت نوشتیم. طوری که با هر جمله، داستان سر از جای تازهای درآورد.
رفتم خیالخانه. ساجده جان محفل شعری بهپا کرده بود. جرعهجرعه نوشیدم از بادهی شعر و شاعری دوستانم. از لذت سرشار شدم.
شبهنگام دفتر شعر محمدعلی بهمنی را ورق زدم.
چشم از پنجره بر وسعت شب دوختهام
و به چشمان تو میاندیشم
پیش از آنی که سحر،
رنگ چشمان تو را پاک کند.
نیکنامهی 30 آبان
ای ننه. آبان هم که تمام رفت. ماه ناز تولدم.
امروز را با اضطراب آغازیدم. کاسهی چه کنم، چه کنم دست گرفته بودم. با عجله روانهی کلاس شدم و گوش کردم به سخنان استاد. جوری میگوید از ازدواج که میخواهم همین حالا صیغهی عقد جاری شود. اما با کی؟ نیمهی گمشدهی من هم احتِمالن مثل خودم گرفتاری کم ندارد و مجالی پیدا نمیکند برای این عشقبازیها. خا. بگذریم. از هرچه بگذریم سخن نیک خوشترست. خوابیدم بعد کلاس و تمرینجا را در رویا دیدم. الحمدالله سرزبان و نویسندهساز را بودم. در سرزبان بحث سر مطلقگرایی و نسبیگراییست. فکر میکنم فوقالعاده نسبیگرایم. همین تناقضها و چندگانگی آزارم میدهد. نشستم پای کار. مثل دولت که پای کار مردم است(؟) من هم پای داستانمم. 5 ساعت و اَندی، بیوقفه فکر کردم. 2000 کلمهای آزادانه نوشتم تا ذهن افسردهام باز شود. حالا به گمان شما چند کلمه به داستانم اضافه کردم؟ هِچّی. جدی میفرمایید؟ بله جانم. نویسندگی واقعا عرق ریختنست. نمیخواهم زرتکی چیزی سمبل کنم و پرت کنم به صفحهی تمرینها. بَشِهی خوبیام. مگر نه؟ یادداشتی نوشتم از عنوانهای وسوسهزا برای نوشتن. یادداشت نو و متفاوتی درآمد. خوشمان آمد. بهخاطر داستانم، یکبار دیگر داستان «چمدان» بزرگ علوی را بازخوانی کردم. حقا که بازخوانی معجزه میکند. حالا هم که در خدمت شمام و دارم نیکگزارش آخرین روز آبانماه را مینویسم. تا درودی دیگر، شما را بهخدای بزرگ میسپارم.
افشین عزیز
مهمتر از رسیدن به هدف، رفتار آدم پس از دستیابی به هدف است. گمانم یکی از دلایل بیانگیزگی در تعیین یا تحقق اهداف تازه، همین برخورد نامناسب با دستاوردهای قبلیست. مثال بزنم: نوشتن را ببین. شاید روزی رؤیایت این بود که اندک خلوتی و مهارتی بیابی تا هر روز گوشهای بنشینی و قلمی بزنی، خب، به هدفت رسیدی، موقعیت فراهم شد، حالا با هر کیفیتی، اما وقتی بهش رسیدی قدرش را دانستی؟ دست و پنجولِ دانه دانه قدمهایی را که واسه رسیدن به اینجا برداشتی بوسیدی؟ نه، نبوسیدی دیگر. سریع فکرت را دادی به هدف بعدی. ولی درماندی. هدف قبلی دلخور بود. خلاصه که مزهمزهکردن دستاوردهاست که اشتهای آدم را تیز میکند برای اهداف بعدی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
بیفزایم فهرستی از ارتکابات امروز را:
نوشتونویس و کتابغرقگی. دو جلسه کلاس خصوصی. وبینار «نویسندهساز» و ارائهی تمرینی تازه برای پرورش بداههنویسیهای خلاقانه. مطالعهی کامل دفتر شعر «باید بایستم وسط دشت آفتابگردانِ ونگوگ» از ندا کامیاب. پیادهروی. یک خروار کار خردهریز و کتابکوشیِ شبانگاهی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
یادآوری کنم:
ثبتنام ۷۸مین «نویسندگی خلاق» و کارگاه «قصهگری» در جریان است.
━━━━━━━━━━━━━━━━
ما آیندگانیم.
سال واژهام: تحسیــن
۱. لقمهای که مامان برایم گذاشته بود را نخوردم. یعنی وقت نکردم. یواشکی توی یخچال قایمش کردم تا نبینتش. نمیخواستم فکر کند برای توجهش ارزش قائل نیستم.
۲. بعد از پرداخت قسطها، چندتایی کتاب سفارش دادم. برای رسیدنشان هیجان زدهام. در طول روز هرگاه انرژیام تمام شد یا ناراحت شدم به کتابهای جدید میاندیشم و حالم خوب میشود.
۳.بازخوانی ماشنکا تمام شد. فصل آخرش را نخوانده بودم. اینطوری انگیزه بیشتری برای بازخوانی داشتم. آیا ماشنکا مثل من از انتظار بیزار است؟
۴.هوای آبادان کسالتبار است. سرمای دم صبح با ترکیبی از شرجی گرم. دم کرده و خفه.
۵. بعد من کتابهایم چه میشوند؟ احتمالا مادرم با آنها ماهی کباب کند.
به پرسش رسیدم
شاهین عزیز
چند روز دوتا پرسش ذهنم درگیر کرده. فصلی در «داستان رابرت مککی» اینطور میآغازد. خلاقیت محل تلاقی فرم و محتوا است. هان فرم و محتوا در پرانتز نوشته بود گزینش تنظیم حوادث. برای فهمیدن این جمله یادم آمد ربطی هست میان کتابنقد روزی و روزگاری مقالهی «پانوشتها» فرم و ساختار در آثار ادبی. فرم را چنین تعریف کرده است. «چگونگی شکل بروز ظهور معنا« سادهترش میشود «شکل بیرونی چیزها» خوب که دقیق شدم در اطرافم دیدم همهچیز فرم دارد لیوان. بشقاب. کتاب اینها اگر فرم باشند برمبنای چنین تعریفی سوال که پیش آمده برایم. فرم کهنه چیست؟ فرم نو چیست؟ (باز هم فکر کنم نو معنای روشنی برای حرفم نیست) تفاوت فرم کهنه چیست. فرم نو چیست؟ سوالم را میچسبم رهایش نمی کنم.
از شنبهی روز
کتاب داستان رابرت مککی / شرکت در وبینار راوی /شرکت در نویسندهساز و تمرین ادامهنویسی برای جملهی اول (خیلی تمرین شیرینی برای دگرگویی هم در مراودات اجتماعی هم برای کسب مهارت سخنوری/ تمرین جملهنامها و ترکیب برای دورهی شعر/ خواندن داستان رابرت مککی.
بحثهای طولانی و بیسرانجام.
غرقگی در کارهای خانه.
سردردهای روز از بیخابی شبانه.
چیدن کتابها روی هم و دریغ از یک خط خاندن.
آزادنویسیهای بیمایه و بیمغز.
سردرد و دلدرد و کمردرد و تمام واژههای ترکیبی با درد، امروز مهمان ناخاندهام بودند. به زور برای آنکه فقط کمی از سردردم کم شود، از جایم بلند شدم تا ناهار جا مانده از دیروز را بخورم. هیچ اثری نداشت. سعی کردم در تخت کمی بخوابم و استراحت کنم. اما نتوانستم. رفتم پشت میزم و از کارهای عقبافتادهام فهرستی نوشتم و شروع کردم دانه دانه خط زدنشان. بعد از یک هفته، رفتم به نویسندهساز. سینشین را هم با خودم بردم. دلتنگ بودم برای فضا و این جمع و شوخیهای استاد. آزادنویسی کردم. با دوستی قدیمی حرف زدم به بهانه دیدن اسم برادرش در مجلهای که دیشب میخاندم. بعد رفتم به وبینار شکیبا جان و بعد هم خیالخانه. ساجده شعرهای بچهها را خواند. چه ذوقی، آفرین به تکتکشان. فرهنگ واژههای ترکیبی با درد همچنان هستند و ذرهای کمرنگ نشدهاند. سریالی دیدم با موضوع آشپزی. خیلی چنگی به دل نمیزند اما خوب من از همه چیز الهام میگیرم. هر فیلم و سریالی به من این فرصت را میدهد که مدتی با موضوع جدیدی زندگی کنم. و آشپزی، تأمل تازهی من است. موضوع مسابقه آشپزی این قسمت این است: در میان آدمها جزیرهای است، دلم میخواهد به آن جزیره بروم. موضوع کاملا استعاری است و شرکتکنندگان باید به این مفهوم غذایی طراحی و آماده کنند. ح میآید خانه و سریالهایمان را میبینیم. کمی هم «فلسفه پیادهروی» میخوانم قبل خواب.
خوابم با صدای تقوتوق کاسه بشقاب مادر در آشپزخانه، میپرد. مامان زرشکپلو بار میگذارد. امروز بچههایش مهمانش هستند. جوجهها را به زور بیدار میکنم و با کاردک از تشک جدایشان میکنم. تخممرغ سرخ میکنیم و با چای شیرین میخوریم. رژیم و فست در خانه پدری معنا ندارد. باید با تمام وجود مزههای کودکی را چشید. به مادر در کارها کمک میکنم. تا آماده شدن ناهار، به ه در درسهایش کمک میکنم. بساطمان را با بیدار شدن وروجک جمع میکنیم. کار با وجود او محال است. سفره پهن میکنیم و زرشکپلوی مامانپز میخوریم. بابا موسیقی میگذارد. بعد از مدتها، دور سفره جمع میشویم. جای آن یکی برادر را هم خالی میکنیم در دلمان. عصر که میشود و وروجک برای خواب نقونوق میکند، از فرصت استفاده میکنیم و با ه کارهای کلاسش را انجام میدهیم. نقاشی روی پارچه و چاپ لینو. چند ساعتی را با رنگ کردن و مهر کردن مشغولیم. مثل یک معلم سختگیر روی تمیزی کار حساسیت نشان میدهم. در دلم میگویم هنرمند باید کمالگرا باشد و از فکر خودم تعجب میکنم. در نقش معلم بودن، ابعاد جدیدی از خودم را کشف میکنم. سختگیر، حساس و منظم. با این حال خیلی خوش میگذرد و کلی چیز یاد میدهم و یاد میگیرم. با سردرد و دلدرد به خانه برمیگردم. وضعیت قرمز است و این یعنی باید اولویتم بدنم باشد. خوابم نمیبرد و موبایلم هم خاموش شده. ملول میشوم. میروم از اتاق بیرون و مجله «داستان» همشهری 93 را از کتابخانهام میکشم بیرون. پرت میشوم به 12 سال پیش وقتی 19 ساله بودم. آن سالها، جدیتر میخاندم و مینوشتم و مصرانه عکاسی میکردم. وبلاگ مینوشتم و وبلاگ میخاندم. همان دوستان وبلاگنویسم را اکنون در اینستاگرام میبینم که نوشتن و عکاسی آنها را به کجا برده. دلم برای وبلاگ تنگ شده. برای عکاسی کردن. برای تمام سادگی و صمیمیت آن سالها. برای روزگاری که آینده فراخ و جهان وسیع بود. برای روزهای عاشق شدن و دلتنگ شدن. برای تجربههای ناآشنا و غریب. مجله را ورق میزنم. اما این دلتنگیست که ورق میخورد. دلتنگی برای روزها و چیزهایی که با امروز ما فاصلهها دارند. «داستان» همشهری دیگر به شکل دیروزش نیست. و چقدر حیف که نتوانستم هر ماه یکی از آنها را سهم خودم کنم. یکی از اساتید دانشگاهم، مدیر ارشد هنری آن بود. وقتی اسمش را اول مجله دیدم، شوکه شدم. جلسه بعدی کلاس که رسید، کلی از «داستان» و جهان آن حرف زدیم. و چقدر دردآور بود داستان پایانشان. به او گفتم یکی از آرزوهایم آن سالها این بود که عکسهایم در مجله چاپ شوند. کاش دنیا در همان سالها فریز میشد. آنوقت چه چشمهایی شوقشان ابدی بود. با تمام این فکرها و این حسها بلاخره خواب به چشمانم میآید.
پنجشنبه، روز حمام خانه است. رادیو دیو را باز میکنم و اپیزود همیشگیام را پخش میکنم. «خانهای که به سینه میفشارم». گوینده درباره خانه میگوید از زبان نویسندگان و شاعران. از دل خاطرات و داستانهایشان. موسیقی را دیگر نگویم برایتان. همیشه برایم تازگی دارد. خانه را که به اصطلاح میلیسم، خودم را هم حمام میدهم و خسته و کوفته میافتم روی تخت تا کمر لهشدهام را دقیقهای بر نرمی تخت بگذارم. بعد تمیز و نو و خوشبو به خانه پدری میروم. شب را آنجا میمانیم به یاد قدیمها. حـ موهایم را آرایشگاهی سشوار میکند و کلی از نتیجه کیف میکند. در کنار خانواده ساعاتی خوشیم. ه و حـ دو برادرزادهام، شب را میمانند پیشم. به یاد قدیمها تشک میآوریم و پهن میکنیم در پذیرایی و ساندویچی کنار هم جلوی تلویزیون میخابیم. انیمیشن «بز» را میگذاریم. به شخصیتپردازیها، آشناییزداییها و جانبخشیهای آن میاندیشم. به داستان و روایت، پیرنگ و تحول شخصیتها. به پیامی که انیمیشن میخواهد منتقل کند. حرف تازهای نداشت اما. بعد دو دخترک نوجوانم از روزهای نوجوانیشان میگویند و من هم دکمه نصحیت را خاموش میکنم تا در کنارم احساس راحتی بیشتر کنند. ساعت 3 نصف شب دیگر بیهوش میشویم.
آنقدر کسچرخ میزند در شبکههای اجتماعی که به وضعیت روانی «نمیدونم دادم یا میخام بدم» میرسد. اما تحقیقات نشان میدهد داده است، بهخصوص به ویدیوهای غذامحور یوتیوب و در نهایت گفته «علاقه ندارم، دیگه بهم نشون نده». سپس فلانِ صبح، ساعت را تنظیم میکند برای یک ظهر و میخابد. در نتیجه سه ظهر صدای خاهرش را میشنود که میگوید «سه ظهره، پاشو وبینار داری.» میگوید «الکی نگو». چشمهای صابمردهاش را میگشاید و هنوز چشمهای صابمردهاش را نگشوده که تلگرام و اینستاگرام را انگشت میکند.
از رختخاب میزند بیرون. بدون ترتیب مشخص: دست و صورتش میشوید. میرود ریدنگاه. غذا میخورد. آزادنویسی میکند. شروع میکند به صدا ضبط کردن و طبق تحقیقات ٧۵ درصد بدن صدای ضبطشده را «کیرم توش» در بر گرفته. دوربینش و اسکایروم را چک میکند. چشمهایش را سرمه میکشد. رژ زرشکی را کشف و شهود میکند و میکشد به لبش. آب و نمیدانمچه مو میزند به موهایش. چیزهایی که میخاهد بگوید را تیتروار مینویسد روی کاغذ. به چند کتاب سر میزند. جستاری برمیگزیند از کتاب «نزدیکِ ایده». راه میرود و موسیقی میشنود. وبینار را برمیگذارد.
کسدست؟ والله العظیم یو آر کوسدست.¹ دستش میخورد و فایل ضبطشدهی وبینار را حذف میکند. در واقع ذخیره نمیکند. بعد میگویند زندگی اثری کمدیست. زندگی کونمدیست، نه کمدی. دوباره ضبط میکند. برش میزند. منتشر میکند. زندگی کونمدیست و دردناک، اما بههرحال، زندگی را باید داد. همانطور که زندگی میدهد: گه. شوخی میکند. خوشحال است.
میرود سراغ کارومارهایش در پشتیبانی.
فائزه کد پستیاش را میخاهد تا برای تولدش نامه بفرستد. دوستنوازی. نواخته میشود و صدای قدردانی میدهد. فائزه میگوید او را پر از حال خوب میخاهد. میداند چه میگوید. او هم امروز صبح به اتاق خاهرش رفت و گفت «تو گه میخوری از من کمک نمیگیری کثافت.» کمک. یاری. دوستی. دلمشغولی. اعتماد. دلمشغولی برای دوست، تمنای یاری رساندن به دوست، ترس از تنها ماندنِ دوست، اعتماد به اینکه خاهد توانست دوست.
بابایش میپرسد شام چه بیاورد. بابایش میپرسد مواد پاستا چیست. بابایش میرود خرید. آنها مینشینند منتظر. بابایش نمیآید، نمیآید، نمیآید. بابایش میآید. بابایش با ظرفی آش و یک عالمه خوراکی میآید که هیچکدام به پاستا مربوط نیست. بابایش میخندد. زندگی، بابایش است؟
برمیگردم اتاقم و میخزم توی رختخاب. «تمرینجا»ست و میشنوم کمی و خاب میروم کمی و بیدار میشوم با صدای استاد و بیدارتر با نوای جهنمی «این زندگیه یا خیمهشببازیه؟».
بعد از «تمرینجا» میپرسم از بچهها که هستند بنویسیم یا نه. نیستند. میخابم دوباره. خاب مراسم و مهمانی و جشن: از سوژههای همیشگی سازندهی خابهایم.
مامان صدایم میزند که بروم دکتر. میخاهم نروم. بهانه میآورم که نروم. میروم. میسنویم و اوضاع تخموی بهتر از چیزیست که میانگارم. میروم پیش دکتر زنان. نوبت ندارد تا هفتهی بعد. میزنم بیرون از کلینک. کابل شارژ میخرم. و راه، راه و سوال میروم تا خانه. فهرست دیدهها و سوالها مینویسم در ذهنم. میپرسم از شهر. پاسخ میدهد؟ چرا صدایش را نمیشنوم؟
وقتی میرسم، از آنجا که بابایم بسیار آگاهست به امور پزشکی و دم و دستگاه زنان، نتیجهی سونوگرافی را برمیدارد و تشخیص میدهد هیچ مرگم نیست و همهچیز خوب است. بعد میفرستدم برایش پفک بخرم. بعد هشتاد تومان بیشتر میشود از هزینهی سونوگرافی، قیمت چهارتا هلههوله.
حرف دانشگا و شهر و زندگی میشود. میگوید دوتایی بروید فلانجا. میگویم آر یو جدی؟ میگوید بگذار بروم بشاشم و برگردم. میشاشد و برمیگردد با حرفش. از توانمندیم میگوید. آر یو جدی؟ میگویم فلانجا میخاهم بروم چه کار، اگر بخاهم جایی بروم، میروم بهمانجا. میگوید خب برو. آر یو جدی؟ یو آر جدی. میگویم اینجا بودن، غصهدارم میکند. غصهام را احساس نمیکنم. از امکانها و فرصتهای آنجا میگویم. شوقم را احساس نمیکنم. رفتن میخاهم؟ خاهم رفت؟ این خاستن یا آدم دیروزم را میطلبد یا آدم فردایم. اما امروز است. تا فردا چه شود. هر چه شود، در فکرِ یک درختم. در فکرِ ساختمان. درخت و ساختمان هر دو بنیادخاهاند. هر دو زمینخاه. از همین بابت میخاهمشان. میخاهم این روزها: زندگیام را به مثابهی یک درخت.
ابروی مرا برمیدارد و چشم او را کور میکند. میخاست ابروی هر دومان را بردارد، اما کور کرد. میبغلم او را. چند ساعت بعد میآید پایین. اگر من بودم، آنقدر نمیآمدم که سکوت، قهر میشد.
کسچرخ امشب: سرچِ «زندگی در فلانشهر»
میپرسم از خودم: زندگی در شهری دیگر اولین چیزیست که نیاز دارم؟
ساعت دو شب است. میخاهم برنج بپزم و با کنسرو بزنم. مامان میگوید «بزرگ شدی و ترکِ فعلت نکردی.» میگویم این ساعتهاست که گرسنه میشوم. اما برنج را میریزم توی ظرفش و نمیپزم. اما میخاهم بپزم. اما نمیپزم. اما در یخچال را باز میکنم. اما خیره میشوم به کنسرو. اما پفک برمیدارم. اما پفک را میگذارم سر جایش. برمیگردم اتاقم. میخاهم ننویسم و بخابم. اما مینویسم. چیزی که ساعت دوازده شب نخاستم بنویسم. زمان چیست؟
_ سالواژهام واقعیت است. این کلمه را دوست دارم؛ واقعیت. حال که نزدیک سه چهارم سال رفته باید این سوال را از خود بپرسم:« برای سال واژهام چه کردم؟ » و بررسی کنم تا پایان سال چه میتوان کرد.
_ از لابهلای سطرهای دیوان فروغ فرخزاد کلمهی « هیاهو » را برداشتم. شکل این کلمه را دوست دارم.
_ تماشای سریال « The undoing» به پایان رسید. شخصیتپردازی منسجم و باور پذیر فیلم برایم دلچسب بود.« گریس» از خود همان رفتاری را نشان داد که از چنین فردی انتظار میرفت.
آنچه گذشت:
مستحق بودم و در کمال ناباروری دستی از غیب کتابی از رهنورد زریاب به زکاتم داد. راستش تا به حال هیچ کتابی از او کفلمه نکرده بودم. گرچه همیشه پس ذهنم بود. کنجکاو بودم با قلمش آشنا شوم. سکسیترین قسمت ماجرا امضای رهنورد زریاب است در صفحهی اول کتاب. گویا کتاب را به معصومهنامی هدیه داده، سال ۱۳۹۷. معصومه را نمیشناسم. آنکه این کتاب را به من داد هم معصومه را نمیشناسد. این کتاب را از کسی گرفت که او هم معصومه را نمیشناسد. گرچه اهمیتی ندارد معصومه کیست. مهم این است که این کتاب هنوز رد لمس انگشتان رهنورد زریاب را در خود دارد. مهم این است که این کتاب الآن دست من است(اموجی عینک دودی). هیجانانگیز نیست؟ هر چه نباشد چندتا خشتک از ما بیشتر پاره کرده.
از شنفتهها:
کپیرایتینگ از ما آدم دقیقتری میسازد در گزینش و چینش کلمات.
سوال امروزم برای آزادنویسی:
فلان کاری که کردم درست بود(سومشخص)؟
صبح خواب ماندم و به کار اولم نرسیدم. آماده شدم که به دانشگاه بروم. اتوبوس نیامد با مترو رفتم. به موقع رسیدم. تایم وسط استاد 45 دقیقه دیر کرد. کلاس نباید تشکیل میشد اما استاد عصبانی بود. همه ما را دعوا کرد.
غمگین شدم.
رفتم بیرون و غمگین ها رو تف کردم بیرون. اما دهنم هنوز مزه تلخ میداد.
شکلاتی بالا انداختم. تلخی ماند اما ردش از روحم پاک شد.
خوابم می آمد و باید به آنجا میرفتم
به نماز خانه دانشگاه رفتم تا بخوابم. اینبار ذهنم تلخ شده بود. دلتنگی می کرد. آهنگی برایش گذاشتم تا با لالایی بخوابد.
نخوابید. راه افتاد به آنجا. اول ریحانه آمد. ریحانه خوش ذوق ربانی. کمی صحبت کردیم. کمی بعد تر همه بچه ها با هم رسیدند.ندا، محبوبه، ستاره و مهلا.
البته خانم صادقی و فائزه کمی دیر رسیدند.
حرفیدیم و حرف دیدم و شنیدیم صحبت کردیم از منصور تا بحث خانواده و جایگاه قدرت.
تجربه شنیدیم. خندیدیم. حسرت ها و امید ها را مرور کردیم. ما دو ساعتی گرم زندگی بودیم.
پی نخ و سوزن
از صبح باچرخم گپ میزنیم و کار میکنیم، از دوخت کت گرفته تا کوتاه کردن دمپای شلوار جین، تا شب مشغول دوخت بودم.
بالاخره کتم تمام شد و قرار است برای کلاس فردا بپوشم.
امروز به مسئله خودکم بینی فکر کردم، البته چند روزی ست که فکر میکنم و دنبال کتابی مناسب میگردم، قصد دارم از آقای کلانتری کمک بخواهم که اگر در این زمنیه کتابی میدانند به من بگویند.
کتاب از خود بیزاری آلن دوباتن را پیدا کردم و دیگر هیچ.
در تنگنای ناامیدی، دیشب نشد بنویسم. یه جاش سرم را گرم نوواژه و ترکیب کردم و بعد با آسودگی بیشتری خوابیدم.
درس خواندم صبح. پیادهروی رفتیم با مریم بعد نویسندهساز و سپس شبنشینی با هماتاقیها.
حال هر چه فکر میکندم رویدادی برای شرح نمییابم. جز اینکه آسمان شده بود بوم نقاشی. گربهی حیاط خوابگاه خزید توی آغوشم. هوای پاییز به ریههام جان داد و در آخر ناامیدی ناامیدم نکرد.
سالواژه/ فصلواژه: حرکت
در تنگنای ناامیدی، دیشب نشد بنویسم. یه جاش سرم را گرم نوواژه و ترکیب کردم و بعد با آسودگی بیشتری خوابیدم.
درس خواندم صبح. پیادهروی رفتیم با مریم بعد نویسندهساز و سپس شبنشینی با هماتاقیها.
حال هر چه فکر میکندم رویدادی برای شرح نمییابم. جز اینکه آسمان شده بود بوم نقاشی. گربهی حیاط خوابگاه خزید توی آغوشم. هوای پاییز به ریههام جان داد و در آخر ناامیدی ناامیدم نکرد.
https://t.me/ravaanehh
جمله اول: از اول ازل بود که دانستم بیمناسبت یعنی چی!
جمله دوم: یعنیچی؟
جمله سوم ( داستانک )
یعنی ناممکن ممکن کردن بیمناسبت است از نظرِ مه
— چرا؟
بیتوجه پیش رفتم در حد که گفتم حال تموم میشه اعلان تموم میشه یکی دو روزه تموم میشه ولی تموم نشد که نشد هر داستان یک روز تموم میشه نا خبر تموم میشه بیتوجه تموم میشه گوشهای خاک زده آئینه دراور هم دارم تمیز میکنم به چرکمُردِ دستم میسَوونم و میسوزانم چهرههم رو سرپائین کنم بینم که هزار در هزار مورچه جمع شدند آمدند مهمونی صبحانه درست کنم صفره بندازم خونه تمیز کنم تا درِ خونههم مورچهها بیآیند به زنند و مه هم از دمِ آئینه قیرداده بَرم به استقبال ولی بینم درِ واحدِ بقلی بود نه در خونههم مورچهها هنوز جمع نشدند. پس میرم سرِدیگ ره باز میکنم بوی پلوسبزی بو میکشم انگار شبِ چهله دارم، هم سبزیپلو و هم قورمه سبزی کنارِ شم سالات سبزی، رو سنگِ اوپینهم چمن مصنوعی. دخترم با یک شاخه گلِ میآید از مدرسه که دسته اش برگِ سبزه، بیخی لیستِ سبزیها تکمیل شده، میرم حموم بینم چندین لباس کثیف ریخته است دستها مبارک مهره خاد تا میرم یک صدائی عجیب بیخی عجیب میآد بینم یکی با چشها گریون داره چشا خوده ماله و ننه ننه میگه بمه مهای بدبخت بازهم میگم نوبتِ لباسها شده که میخابونمت بیدار میشی، لباسها همیجوری میمونه تا حدِ که چند روز میگذره و شسته نمیشه، کاش یک وسیله از هوا وحی میشد که لباس میشست ولی نیست که نیست
— مرگِ نیست برو ۱۲۰ تومن بده به مغازه لوازِم برقی به تو یک وسیلهیی بدونِ وحی میده نیاز به فرشته، ملائکه نیست.
— مه اگِه ۱۲۰ تومن میداشتم (خاله ) مادربزرگِ بچههم میکردم
— خوبه سختی مه بکشم خاله تو عزیزتر میشه
— خوب می آرم خدمت کار، بجا ماشین لباسشویی بتو خدمت کنه خدمتکار دوست نداری؟
— چرا! دوست دارم اما حوضِ آببازی ره بیشتر
— حوضِ آببازی از کی تا به حال دوست داری؟
— از همیحال که برم به لطفِ او سرِ مزار تو
— چقدر شما زوج مثلِ چوبِ کبریت هستید سری میشه پروپا کنَم شما.
— حی خاهرخانوم اگِه خاهر تو عقل میداشت مه او به هیچ عنوان نمیگرفتم
— چرا؟
— چو زود میشه فردا شب مجرد باشم. و خوب شد آمدی خاهر تو وردِ زبون برداشته بود میگفت: بیمناسبت حی داشت معنی میکرد. داخلِ خونه تمیز میکرد اما لحنِ زبانِ او کتابی شده بود فِک کنم آخر عاقبت شاعرها همیجوری هسته که داخلِ خونه هم دنبالِ تخیل میگردند!
/ امیدوارم درسِ دیروز ره یاد گرفته باشم.
/ حال استاده درک کردم که گفت: [ ما ابتدایی نیستِم اصلن نیستِم ] چو که دخترم الفبا دقیق یاد نگرفته مدرسه میگه دیکته درست کنید که نویسداری کنند یا جمله
— مهِ بندهخدا یک پروانه سه هفته طول کشید که به دخترهم یاد دادم. چطوری جمله نویسداری یاد بدم که هم نویسداری کنه و هم بخونه تازه دوماه بیشتر نمیشه که رفته مدرسه و راستی هم مامانها ایجا همه میگفتند کلاس اول سخته، درک کردم به والله دیروز تا یکی شب به دخترهم یاد میدادم آخر در جواب هم گفت: ( نمیدونم چی میشه )
ایقدر ساجدهخانوم گفت: تخیل یادِ ازی داستانک افتادم میخاستم گپها ساجده داستانک کنم بعد گفتم ول کن همه استاد نیست.
بعد دلم آروم نگرفت چنین داستانک درست کردم. خوب تمرین دارم باید برم خدانگهدار تا فردا
https://t.me/sadegaalezadai
نیکخوانی
در آزادنویسی وبینار امروز، یاد خاطرهای دور افتادم. نوشتم، بعدتر نوشتهام را بازنگری کردم و در کانال گذاشتم. امروز را باید روزی مفید از نظر خواندن و نوشتن بدانم.
خواندن رمان «اسفار کاتبان» ابوتراب خسروی را آغاز کردهام. در صفحات نخست، با این اندیشه درنگ کردهام که شاید کاتب خالق حقیقت نباشد- امانتدار آن است تا نوشتهاش روزی به جای او شهادت دهد.
در امتداد برنامه مدیریت دانش شخصی، بنا دارم کتابهایی را که خواندنشان را به تعویق انداختهام، مزمزه کنم. برای «اسفار کاتبان» روزی هشت صفحه در نظر گرفتهام.
خواندن مجموعه شعر «کلید آذرخش» اسماعیل نوریعلاء را برنامه دوم امروزم بود. از میان شعرها، تکهای را با هم بخوانیم:
در تو غوطه میزنم
بسان ماه
در اقیانوس آسمانی که
رودخانههای جاذبه همه در آن به آرامش میرسند
و پندارم همه این است
که مبادا ریشههای گیاهان ساحلی
مرا به چنگ آورند و ساکنم کنند.
و چند ساعتی هم در خواندن «ماهعسل شهربانو» همراه تازه عروس در تهران دهه چهل قدم به قدم گردشی داشتیم و به تعجب ماندم که چگونه والدینی با درایت مهراولیا و امیر دیوانبیگی راضی به ازدواج دخترشان با ابراهیم اباذری – دمدمی مزاج و چهل سالهی نابالغ شدهاند.
در صورت تمایل میتوانید خاطرهی «رخش سانروف دارِکولردار» را با لینک زیر در کانال تلگرامم مطالعه بفرمایید:
https://t.me/Mitra_Nevis39/1267
میترا رستگاران
گزارش نیک 193
اول آذر 1405
تابآوری یکی از سختترین عناصر حیاتی است. گاهی میخوام زمین دهان باز کند، نه از فرط خجالت و آب شدگی، نه، از زیادی حجمِ بارهایی که روی شانهها نامتعادل میمانند. جز تو چه کسی از جزئیات محمولهها و ماموریتها باخبر است؟ که بداند چگونه و با چه مشتقتی همچنان به ادامهٔ زندگی میپردازی.
از نیک فعالیتهای امروزم:
با وجود ملامتی سنگین، قلبی تکهتکه شده و روحی آشفته دست خود را گرفتم و متعهد ماندم به هدفِ روزم.
ــ وبینار نویسندهساز بودم و روشی نو برای داستانپردازی با همان جملات نخست آموختیم که برمیگردد به کارگاه خردهخاطره. تمرینیست که بالاخره به تو راهحلی برای پیمایش مسیر درست داستانی میدهد و محتوایی بیبدیل میسازد. بعد هم پرسش و پاسخ که همیشه با منابعی جدید در زمینههای مختلف آشنایمان میکند.
ــ سپس در وبینار خیالخانه ساجده جانم حاضر میشوم. سرشار از انرژی مثبت و حال خوب است. یادم میآید نخستین بار صدا و تصویر و هویت او را در همان چهارشنبههای نویسندهساز شناختم بیش از چندماه گذشته اما از جذابیت و محبوبیت ساجده هیچ کم نشده بلکم افزوده شده باشد. شبشعر بود و بررسی شعرها و نکاتی ارزنده. سپس به وبینار راوی سارای عزیز میروم. تفاوت قصه و داستان روایی را میفهمیم و با پرسشی، ما را به چالش میکشد. حالا دقیقتر میدانم کتابهایی که خواندهام و خواهم خواند چگونه روایت شدهاند؛ خطی یا غیرخطی. وبینار سرشار از نکاتِ مهم و تأملی بود.
ــ کتاب شعر گلی جان نازنینم را در یکنشست خواندم. شعرهایش خاطرهسازند. به تو لینکی میدهد که بهتر به عناصر حیات بنگری. و رفاقتش با ماه تصویری میسازد در ذهنت که محال است ماه ببینی یاد گلی خانم نیفتی. پس متنی در رابطه با حس و حالم برای این مجموعهشعر مینویسم.
ـــ در دو نوبت آزادنویسی میکنم و این از شدتِ پریشانیام میکاهد و نمنمک اشکهای سرازیر شده دیگ متوقف میشوند. هنوز هم احساساتم با واژهها به صلح نرسیدهاند. امیدوارم به این مرحله دست یابم.
ــ چند یادداشت روزانه « نیما یوشیج» را میخوانم و نوشته: همانطور که برای خواب تعبیر لازم است برای بیداری هم تعبیر میخواهیم. شاید دلیلِ برخی تصمیمها و رفتارها تماما مرتبط به درونیات ما نباشد.
ــ شعر میخوانم از دو شاعر: رودکی و نیما یوشیج.
از رودکی:
یوسفرویی، کزو فغان کرد دلم
چون دستِ زنان مصریان کرد دلم
ز آغاز به بوسه مهربان کرد دلم
امروز نشانهٔ غمان کرد دلم
ـــ نمایشنامهٔ« تعلیم ریتا» ویلی راسل را آغاز میکنم. دو کاراکتر زن و مرد در محیط دانشگاه به یاددهی و یادگیری میپردازند. ماجرا ازاین قرار است که هر دو معترفاند به ندانستن. با این تفاوت ریتا واقعا میخواهد یادبگیرد، کشف کند، بفهمند. جاهایی از شعر و نقد میگوید و نمایشنامه ارزش هنری دارد.
ــ مرور بخشی از دیگری از ویس کارگاه شعر، خواندن شعرهای سه سطری برای آشنایی بیشتر و تمرین و تمرین.
آخرین روزِ آبان بود و پربرکت و پُروبینار. برنامهٔ آذر نیز نگاشته شد و منابع حوزههای مدیریت دانش شخصی تعیین شد اما نهایی نشده، ریزهکاری دارد.
نقره خانم
مواظب باش اندیشهات چروک نشود. چگونه؟ خواندن و نوشتن اتوی داغی است که پیوسته اندیشه را صاف میکند. درزها محو میشود و برای زیبایی هر جا که لازم باشد خط میاندازد. خودت را بسپار به این اتوبخار داغ.
صبح رادیولوژی بودم. عکس از دندانم گرفتم. بعد پیادهروی رفتم. پیش از ظهرها حال و هوای دیگری دارد. برگها را که دیدم توی ذهنم خواندم و نوشتم:
«شش ماه هر چه را آموخته بود
برگ برگ کرد
داد دست باد
زیر پای رهگذران،
پاییز.»
برگشتم خانه. ترتیب ناهار را دادم. رفتم مطب دندانپزشکی. ساعت چهار، پاییزِ ناقلا دوباره دلبری میکند. پیادهروی طلب میکند. من هم که بیعارش هستم.
آمپولهای بیحسی دهانم را از کار انداختهاند.
برای «سرزبان» خانه بودم.
«وبینار نویسندهساز»شروع شد. چقدر نوشتنِ جملهی اول سخت است. اما همان جمله است که کارمان را راه میاندازد. با شاهین کلانتری انجامش دادیم. نوشتن یک جمله برای شروع.
دوش گرفتم. رفتم توی «خیالخانه» با ساجده. پریدم رفتم «راوی» با سارا چگنی. از روایت و قصه گفت. پایانبخش وبینارها ندا احمدی بود با «خطخطی.» رنگ مورد علاقهمان را گفتیم و تصورمان از آن را.
مناسک خوابم را با «مادر عزیزم، دوست من» از نیما یوشیج، به جا میآورم. کتاب (شامل ۳۴ نامه از نیما یوشیج به دوستان و خانوادهاش) است. بعضی نامهها برای ۹۸ سال پیش است. نزدیک یک قرن میشود. زبان ساده و پر محتوای نیما نامهها را تازه نگه داشتهاند.
سرم درد گرفته. اثر آمپولهای بیحسی در حال کم شدن است. درد رخ نمایانده است.
امروز با دختر تهتغاریام حرف نزدم. طلبش که فردا سه برابر وقت بگذارم. خودش این جریمه را برایم گذاشته است.
امیدوارم. همچنان.
خزعبلات را تازه یاد گرفتم کجا بکار ببرم را نمیدانم.
جملک امروز« اگر کلمه بودم مهربانی بودم» باعث شد منم فکر کنم به کلمهام، من اگر کلمه بودم امید بودم حتمن.
فیلم سینمایی کلبه را دیدم فیلم معنوی که در دل رنج خدا را یادآور میشود.
بهدنبال شغل و درآمد هستم، در دل سردرگمیها معنایی میجویم برای ادامهی راه.
امید رنگش را میبازد در دلم این روزها، ولی باز رنگش میزنم به امید فرداها.
زدهام به بیراهه یا دیوانه شدم نمیدانم سالها برای رسیدن به امروز تلاش کردم ولی حالا دیگر نمیخواهمش، روحم سرگردان شدههیچچیز حالش را خوب نمیکند.
زدهام زیر میز آرزوهایم.
نوشتن تنها چیزست که هنوز در من نَمُرده است.
برای نوشتن کتابم شوق دارم و تنها چیزی که برایم مانده همین شوق است.
ناماسته☀️« از نور من به نور تو»
حتا اگر کمسو شود ایننور.
مطالعه و فیلم و فیلم و فیلم و مطالعه و جلوس و صحبت و وضوحبخشی و خودگفتار و تمرینجا و مرور و وبیکار و وبینار و خردهخاطره و تمرین ناب و مطالعه و بررسی و فهرستن و درد و خستگی و تمرین و یادداشت و خواب.
این به خاطر اینه که ذهن اغلب ما آدمای امروز به خاطر موبایل و اینترنت تحلیل رفته و آسیب دیده.
یه مقدار دربارۀ اقتصاد توجه سرچ کن و بخون. شاید برات جالب باشه.
From مهناز روئین تن on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هرا قاسمیزادگان on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه صـآدقی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ستایش آریان on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سوین درخشانی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زکیه سپهرنیا on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From کبری مرآتی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم سادات صداقت on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بهاری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی آراسته on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هانا حسینی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه شَبّه on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه شَبّه on گزارش نیک ۱۹۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه شَبّه on گزارش نیک ۱۹۱: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه نصیری on گزارش نیک ۱۹۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه نصیری on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرزانهپوربهرام on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمدی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا سلیمانی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مائده حسینی پور on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نسیم کمالی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مائده حسینزاده on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From صدیقه علیزاده on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From میترا رستگاران on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا بلامپور on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ناهید راستی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهسامقصودی on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From الهه علیزاده on گزارش نیک ۱۹۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on ماجرای سه نویسندۀ روس در یک رستوران
From شاهین کلانتری on کلاس نویسندگی: آموزش نوشتن و تولید محتوا در مدرسه نویسندگی