جالبه، این حلزونه هر کار دلش میخواد میتونه بکنه. قضاوت هم نمیشه.
تمرینجا بودم. اقای کلانتری به متن عسل فاطمی بازخورد داد: «متن باید سادهی پرمایه و از ادا اطوار به دور باشه. باید در انتخابِ درستِ کلمات وسواس داشته باشیم و جملهها را مختصر و بدونِ شرح اضافی به کار ببریم.» خیلی سخته. با این بازخوردِ موشکافانه، ناامید شدم. چه راه دور و درازی دارم تا برسم به یه جملهیِ درست.
یه کوچولو پیادهروی. یه کم آزادنویسی.
یه خرده غذا. یه نَمه خواب. ولی تا دلت بخواد کلافگی.
– صبح زود بیدار شدم. لباس انو کردم و صبحانهنحورده رفتم که به ماشین برسم. دیگر وقت نمیشود توی خانه صبحانه بخورم. اکثرن میلش را هم ندارم. دخل یکی از همان لقمهها را توی راه میآورم. این روزها کمی غذاهای سالم برایم قیافه میگیرند و خوراکیهای ناسالم بهم چراغسبز نشان میدهند.
– زود رسیدم سر کار. حداقل نیم ساعت زودتر. رفتم از سوپرمارکت خرید کردم تا بچهی شیرینیطلب درونم را گول بزنم. توی دفتر مدرسه نشستم و ادامهی یک قسمت از سریال «عشق در لباس مبدل» را دیدم. به نظرم سریال باحال و خوبیست. برای مت.تفریحی و دلپسند. خوشم میآید ازش.
– کلاسهایم را برگزار کردم. همه خوب بودند. پرسش کردم و بعدش هم مدیر آمد و گفت تا آخر امروز برای هر سه تا کلاسم نمرهی ماهانه رد کنم. برای بعضیها نمرهی زیر ۱۰ گذاشتم. افرادی که فعالیت بیشازاندازه کمی داشتند.
– برگشتم خانه. حدود یک ساعت و خردهای توی راه بودم. حتا توی ماشین هم کمی چرت زدم. حالا هم مثل دیوانهها در حال داغان شدن از خابم.
-بعدازظهر در وبینار الهه شرکت کردم. خیلی خوب است که آخرهای هر فاز ن
مرور و جمعبندی داریم.
– سریال دیدم. حس سریال دیدنم گل کرده و تا قسمت ۶ تماشا کردم. ای کاش در طول روز نوشته بودم که الآن انقدر له نباشم. امروز باید برای حفظ برنامه به عادتهای انعطافپذیر پناه ببرم.
– شب شعرماهی داشتم. جلسهی اول دورهی جدید. ستارهی سهشنبهها. اینسری لادن هم هست. امیدوادم تمرینهامان رونق بگیرد.
– چالشعر روزانه را انجام دادم و توی کانالم انتشار داشتم.
تئاتر ساوانابای را دیدم امروز. تو تئاتر شهر. جایی که از بعد جنگ و بساط مساط دولتی توش هر جور آدمی پیدا میشود. برخلاف همیشه دفترچه و خودکار نبردم. طبعن هم حینش چیزهایی را یادداشت نکردم. تو آن تاریکی با دستخط بد چیزی خاهم نوشت و بعد هم نمیتوانم بخانم. گفتم به محض رسیدن به خانه هر چه به ذهنم آمد را مینویسم. مرتبش میکنم و در آخر به عنوان یادداشت کانال میفرستم اما زکی. نمیتوانم. چیزی به ذهنم نمیرسد. در اصل یک چیزهایی میآید مثلن سه تا بازیگر بودند. همه سیاهپوش. دختری جوان، یک زن و یک مرد که اصلن نفهمیدم بود و نبودش چه فرقی داشت. خود تئاتر هم کوچک بود. سیاه بود. مثل اینکه زن بازیگر بوده و حافظهاش را از دست داده. دیگر چه؟ دیالوگها غالبن کتابی بود و گاهی شکسته. به هیچ عنوان محاورهای نبود. تنها سه صندلی وجود داشت. نورها سفید، زرد، نارنجی و آبی. بخشهایی آبی و رنگ مکملش کنتراست و جلوهی بصری جذابی به وجود میآورد. قسمتهایی بدون هیچ دیالوگی و فقط موسیقی، بازیگرها پیچ و تابهایی به بدنشان میدادند تا روان و احساسات شخصیت را به این شکل به نمایش بگذارند. دیگر؟ هیچی. میتوان حسابی در موردش نوشت ولی دیگر چیزی به ذهن من یکی نمیآید. اگر هم بیاید نمیتوانم بنویسمش. خیال میکردم چون آزادنویسیهایم پر است از هذیان و چیزهای نامربوط پس حتمن دیگر تو آزادنویسی استاد شدهام و فاصلهی دست با ذهنم صفر اما اصلن چه ربطی داشت؟ هنوز یک سال آزادنویسی روزانه نکردی و استاد شدی؟ مسئله فقط این تئاتر نیست. تئاترهای دیگر کتابها و فیلمها هم همیناند. برایم سخت است نوشتن ازشان. خصوصن نوشتن متنی منسجم و ساختاریافته. پارسال آزادنویسی روزانه نداشتم اما نوشتن از چیزی مشخص برایم آسانتر بود. هفتهی پیش سر زنگ نگارش هم چرت و پرتی تفت دادم که به هیچ عنوان ربطی به موضوع نداشت. اگر دلیلش فاصلهی دست با ذهن است پس چرا پارسال نوشتن از چیزی معین برایم سادهتر بود؟
امروز تمام وقتم صرف نوشتن لایحه شد. حتی به صفحات صبحگاهی هم نرسبدم. به نظرم نویسندگی یک شغل تماموقت است. من از چندکارگی خستهام.
جلسهی تمرینجا شرکت کردم. همزمان باید لایحهی تجدیدنظر ویرایش میکردم.
پس از چرت نیمروزی وبینار نویسندهساز میبینم. فهرست کلمات هفتگی من پر بود از کلمات استرسزا. چرا که این هفته پرکار بودم.
برای کانالم شعرکی نوشتم.
برنامهریزی فردا را مینویسم.
سلام
امروز پیش دیروز مثل عدسی پیش جوجه کباب بود.خدا روشکر نفسم بهتر وجون وجلام بیشتر بود.سعی میکنم در لحظه باشم.وبینارساعت پنج یکی از علاقمندیهای روزم شده.دیگه وقتی غروب میاد خودم را کمتر بابت نخواندن ونوشتن سرزنش میکنم.رودلف روبلی میگه همه ما میدونیم چی درسته ولی نمیدونیم چی غلطه.ویکی از راهکارها اینه کار غلط رو انجام ندهیم این طوری خودمون را درمسیر درست قرار داده ایم.
سالواژه: ساده
بیدار شدم، رفتم کارگاه. با تمرین زیاد روش جدیدی برای بیرون آوردن فرورفتگیهای عمیق ماشین یاد گرفتم که البته یاد گرفتن توی صافکاری هیچ وقت تمام نمیشود. بار اول که نتوانستم، بار دوم و سوم هم که نشد، ابزار را گوشهای انداختم و نفس عمیقی کشیدم. تا اینکه پدر گفت: «تمرکز کن و حواست را بده به کار.» آن موقع فهمیدم ایراد کجاست. چرا نتوانستم کار را انجام دهم؟ چون همه دقتم را ندادم به کار و فکرم جاهای دیگر هم میرفت. پس این دفعه سعی کردم دیگر فقط به کاری که انجام میدهم توجه کنم و با ابزارها دوست شوم. بعد دیدم کمکم کار دارد درست میشود.
مثل هدفی که استاد توی نویسندهساز گذاشت. اگر همینطور که گوشی را توی خانه جا میگذارم و سعی میکنم چند ساعت فقط روی ماشینی کار کنم و دیگر هیچ کاری انجام ندهم، همین روند را برای نوشتن در پیش بگیرم، به جاهای خوبی میرسم. کارگاه شعر هم بود و چقدر خوش گذشت بازی با کلمهها و ترکیبها.
هنوز خابِ مرگ را میدیدم که بیدار شدم. در بیزمانی و مکانی، هیبتی به نام مرگ میچرخید.
سه صفحهی صبحگاهی، خودگویی و برنامههای روز را نوشتم. برای تکرارآموزی، به سراغِ گوشههای ماهور رفتم. سهمِ یوگا هم در فعالیتهای صبح محفوظ بود.
حافظ فرمود
خیز تا خرقهی صوفی به خرابات بریم
شطح و طامات به بازار خرافات بریم
و نوشتم.
دو ساعت کامل تار نواختم. وقتی از اتاق بیرون آمدم، روی زمین بند نبودم.
دو کلاس آنلاین و حضوری داشتم. چینشِ حرکتها، براساس طراحیِ تمرین پیش رفت.
طاق مقرنس، توش و توان، محیل، دمیدن روی شیشه، راز و خونِ زنده در یک وجود نمیگنجند، مخلوق کلینیکهای زیبایی، لطفتون مایهی دردسره و صدای مجردی، به فهرست کلمهبرداری راهیافتند.
در نمایشنامهی فصل دو، زنی پشت خط تلفن است که شوهر شکستهبندش خیانت کرده و با یک بندباز سیرک رفته، شخصیت دوم میپرسد زنِ شکستهبند چه قیافهای دارد و شخصیت اول (کسی که مخاطب زن است) این پاسخ را میدهد:
ریختِ کسیه که یک دکتر شکستهبند به خاطر یه زن بندباز که در سیرک لاسوگاس کار میکنه ولش میکنه و میره.
به صفحهی آموزههای صحنهنویسی منتقل شد.
از تمرینجا «جملهی زبان وسیلهی ارتباط است نه طرحِ معما» را به آموزههای نوشتن افزودم.
در آزادنویسی بعداز ظهر، دومین صحنه از نمایشنامهام را نوشتم. قتد در دلم آب شد. این روزها برای رفع تکلیف نمینویسم. قلبم مرا به نوشتن ترغیب میکند.
با بستن در اتاق برای نوشتن، احساس امنیت کردم. وقتی بیرون آمدم سبک بودم.
در نویسندهساز استاد از خلوتکردن گفتند که هر روز ساعتی برای نوشتن بیابیم یا هیچکاری نکنیم. بهویژه از پرسهزنی در اینستاگرام و تلگرام بپرهیزیم. ورودیهای ذهن را باز بگذاریم و دریافت کنیم. این حس را امروز با گوشت و پوستم لمس کردم. چیزهایی روی کاغذ آمد که فکر نمیکردم در من باشند. این خلوت را به تارنوازی و یوگا هم تسری دادم.
در فهرست اکنون کلمات، هوازی و بیهوازی آمدند. نوشتن، بیرونشان کشید.
در سایت مدرسه مقالهی نمایشنامه بخانیم، خلاصهی قصهی چند نمایشنامه را یافتم. ایدههای بکری داشتند.
در پیادهروی، با عینکِ فلسفهی پیادهروی، قدم زدم، وقتی که میگفت«توفیق هم مرهون مسیر است و هم مرهون مقصد نهایی»
پرندهبهپرنده از قطبنمای اخلاقی گفت، بین شخصیت مثبت و منفی که میتوانیم با قطبنما سفر کنیم.
نکتههایی که ذکرشان رفت، به صفحهی نوشتن وارد شدند.
هدف فردا را برگزیدم. با ملودی شهر بارانی به سراغ اکبر رادی رفتم.
صبح. خداراشکر کلاسهای آنلاین بچهها از کلهی صبح شروع نشد. بدوبدو نشستم پای سیستم. آزادنویسی خیلی حال داد. شعرکی هم نوشتم. اما باید چکش بخورد.
هنوز صبح است. کلاس دخترک شروع شده. میز مرد عنکبوتی را میگذارد کنار تختش، اما صندلیاش را هرگز نمیآورد. دلش نمیخواهد دوستانش متوجه شوند که روی صندلی پسرانه نشسته. میز را میچسباند به تختش. اینجوری فقط تخت پیداست و چیزهای دخترانه. میز هم که زیر دستش پنهان است. قطعا گوشی را طوری گرفته که میز هم پیدا نباشد.
ظهر. کلاسها هنوز ادامه دارند. سرم دارد درد میگیرد. ناهار را آماده میکنم. صدای معلمها میپیچد در خانه. سرم بیشتر درد میگیرد.
عصر. ساعت چهار. بالاخره دیگر کسی کلاس ندارد. پس من چه؟ نخواندم. اصلا نشد که بخوانم. فقط نوشتم. پیاده روی هم کردم.
شب. میروم کارگاه شعر. خیلی خوش میگذرد. این نیکترین کار امروز است.
مدرسه
خانه
دیدن انیمیشن جابهجا شده
شکستن فندوقها
درست کردن شیرینی
آشپزی
شستن تمام ظرفها
وبینار نویسندهساز
نوشتن
کتاب
دوره شعر
شام و ظرفها
سریال با سهیل
بنام خدا
گزارش نیک ۱۸۹:
همیشه رفیق عزیز
بگویم برایت که امروز تازه شدم با آزادنویسی و باز رهایی را تجربه کردم.
«آداب کلمه برداری» را از کتاب «فرهنگوارهی فارسی خلاق» خاندم که چقدر برایم مفید بود.
داستان «در خانه» از چخوف را خاندم، داستان جالبی بود.
بخشی از رمان « رودراوی» را خاندم. اوایل خاندن این رمان برایم کمی ثقیل بود اما الان آسانتر شدهاست و لذتش هم بیشتر شدهاست.
در وبینار شرکت کردم، استاد کلانتری دربارهی هدف روز صحبت کردند که هدف روز میتواند چالش برانگیز باشد. از دنبال کردن هدف میتوانیم داستانی کوتاه بنویسیم. امروز آقای کلانتری هدفی را برای فردا پیشنهاد دادند و آن این بود که فردا حداقل یکی دو ساعت هیچ کاری انجام ندهیم و از موبایل و لپتاپ استفاده نکنیم فقط میتوانیم بنویسم. اجازه دهیم ذهنمان به هر جا که میخاهد برود. همچنین ایشان به دست نویسنده ساز هم اشاره کردند. در ادامه تمرین این روزهای من در فهرستی از کلمات را انجام دادیم که خیلی این تمرین برای من خوشایند بود.و شعرهایی از کتاب «موصو و کافههایجهان» گفتند که چقدر جذاب و خلاقانه بودند. و مابقی وبینار هم بخش پرسشوپاسخ بود که امروز خیلی این بخش مفید بود. وبینارها اوقات خوشی هستند.
کارگاه شعر محبوبم را شرکت کردم و استاد دربارهی پنجرهی شاعری گقتند که خیلی برایم جذاب و آموزنده بود. چقدر خوشحالم که توانستم در این دوره هم شرکت کنم.
هزار کلمه تایپ کردم که آزادنویسی و روزنویسی و نامهای برای تو همیشه رفیق نازنینم بود.
محبوب امروز: «غمآباد»
«در غمآباد دل من لحظهای شادی اگر آید سراغ من، میدهم نام تو را بهرش نشانی.»
«گلنظر زبان عاشقی ص۳۲»
«فرهنگوارهی فارسی خلاق» شاهین کلانتری
صبح بالاخره قورباغهام را قورت دادم و مبحث سیروز را آغازیدم. الکی بزرگش کرده بودم. آهنگ گوش دادم و چمدانم را آماده کردم.
از کتاب این راهش نیست خواندم. برنامهریزی کمک میکند استرس کمتری داشته باشیم و تمایل به عمل کردن بیشتر. مقایسهی بیشینهخواهی و رضایتخواهی. برنامهریزی کمک میکند بدانیم چی کافیست.
انتخابهای زیادی داریم معمولا. این شاید منجر به انتخاب بهتری شود اما نه حس رضایت. پس انتخابکننده باشیم تا برچیننده.
کلاس اول یعنی شرححال را بودم. یک نوع جدید نت نوشتن یاد گرفتیم. کلی هم کلمهبرداری کردم. یکیش هدکتومی. همان Headectomy. جراحی برداشتن سر.
بعدش کلاس سمیولوژی عملی. کلی تست یاد گرفتیم که اسمهای عجیبی داشتند.
حالا بروم وبینار. حرف از دست بود. امروز کلی کلمه برداشتم. پیادهروی خیلی کم. آزادنویسی خیلی کم.
بعدش تو اتوبوس داستانکوتاه آنا بر گردن را خواندم از چخوف. خیلی قشنگ بود. تغییر شخصیت خیلی واضح بود و اساسی. روش جالبی هم برای نشان دادنش داشت. واکنش متفاوت شخصیت تو موقعیت مشابه.
بعدش کلی آهنگ گوش دادم.
رسیدنی کمی گیتار تمرین کردم. همین.
خواب ماندم. پریدم از خواب. نفهمیدم چرا اما دوباره خواب را ترجیح دادم؟ مگر یوگا نداری؟ نهیبی از درون. کشمش تنبلی و وجدان. بلند میشوم. ۵ دقیقه به ۸. زمانی ندارم. به ناچار دست به دامن عجله میشوم. خواب آنچنان میگریزد که نمیبینمش.
ساعت ده، صبحانهای مختصر. راهی دندانپزشکی و دلشورهای عجیب. هیچوقت احساس خوبی به آن دمودستگاه و تفتفکردن ندارم.
برای ناهار خورش کدو بار میکنم و پلوی سفید. خیلی هم عالی و خوشمزه.
به تمرینجا نمیرسم.
با الههعلیزاده قدم میزنم در کوچههای ساختار و نشانه و معنا. شیرفهممان میکند. وسواس میگیردش که خوب حالیمان شود. دمش هم گرم.
نویسندهساز هم بودم. با یک آیدی دیگر. یکدفعه یادم آمد که ای دل غافل. چرا پس گزارش نیک دیروز را نفرستادی؟ دلم میخواست خودم را به در و دیوار بکوبم که به هیچکارم نمیرسم. میدانم چرا. اما نمیگویم. گفتن ندارد. غمست. غم را نگویی بهترست.
تولد زنداداشم است. ۲۶ آبان. شب شد که. این هم یادت رفت؟ نه تبریکی گفتم و نه هیچی. خاک بر سرت بریند. حالا چرا یادم رفت؟ خدا میداند و من. من میدانم و خدا.
میروم وبینار مریم ابراهیمی. از گفتوساز میگوید. جالب بود و دوست داشتم. بحثی که درگیر روزهای امروزست.
و دورهی شعر. که نقلونباتی شیرین است. طعمی که شاید برای ساعتی تلخیها را ببرد. بشورد و ببرد. بروبد و ببرد.
کار بود که کلاس بود دربارهی پوکی استخان و سرطان سینه.
تمرینجا بود و گازخورد تمرینی تا ته. حس بچهی گرگی را دارم که مادرش (استاد) نوشتهها (غذا) را تکهپاره میکند و میگذارد توی دهانش.
نوشتم.
نویسندهساز بود. دست نویسندهساز بود و هدف روز و پیشنهاد استاد را خاهم چسبید. میدانی؟ حس میکنم زندگی خیلی دارد تندِ بدی میگذرد. تند دردناک. تند فرسوده. این خلوت را برای کندی نیاز دارم. حداقل یکساعت بیکاری و زل زدن به دیوار. شاید هم نوشتن. و فقط هم نوشتن.
شعر هم خاند، دربارهی گهوه.
وبینار گلی خانم موعودی بود که ابتدا خانم عقیلی داستانی خاندند که به تغذیه ربط داشت و بعد من نکاتی از کتاب یائسگی خاندم برای دوستان. از اینکه به چه دورهای گفته میشود و از چه سنینی آغاز میشود.
دورهی شعر بود و پنجرهای که استاد طرح زده بود برای شعر. عاشق این بازی با شکلهام که استاد خیلی خوب دارد این ویژگی را.
با همکوشانم نوشتیم و گپکی زدیم و من دیگر دارم از خاب میمیرم. فردا هم روز طولانیای است.
“کی میاین اروپا ببینیم همو؟؟؟؟؟”
وقتی اعلان این پیام اومد گمان کردم، تلگرام مثلا یادآوری کرده که سالها قبل به تاریخ امروز چنین گفتیم و چنان شده…
پیام بعدی عحیبتر بود:”جاتون خالیه همگی دلم براتون یه ذره س🫶🏻🥹🥰 جاتون خالی محبوبه رو دیدم امروز آلمان”
گروه شش نفره مان را باز کردم و دیدم مخبوبه همون دختری که دوران کرونا به تیم اضافه شده بود حالا از نزدیک و اونور مرز با ساناز قرار گذاشته . در چند ثانیه اولین آشنایی و تمرین رقص معاصرم با ساناز جلوی چشمم آمد. اون زمان اوایل بیست سالگیاش بود، ظریف با موهای صورتی.
آدرسش پلاتویی در چهارراه ولیعصر بود. با نرگس رفتیم و هیچ تصویر و تصوری نداشتیم از آنچه انتظارمان را میکشید.
۹۰ دقیقه کف پلاتو تمریناتی که خودش انجام میداد را آموزش داد و از ما خواست تکرارشان کنیم.
اگر انعطاف بدنی بابت تیآر ایکس و شنا نبود هرگز نمیتونستم پا به پایش بروم اما رفتم و البته دو هفته از شانه تا مچ پاهایم کبود و سیاه بود بس نمیدانستم چطور روی زمین بر قصم و چند باری به قصد کشت خودم را به زمین کوبوندم.
نرگس همون روز انصراف داد البته در سی دقیقه ابتدایی، من اما چند سالی با ساناز ادامه دادم و انواع رقص را آزمودم. بین تمامشون رقص مدرن و معاصز و سالسا و باچاتا برایم جذاب بودند و دنبالشون کردم. آخرین کلاسم با ساناز برمیگرده به دوران کرونا. البته آنلاین ولی نه به خاطر کرونا و احتمال بیماری. از سه سال قبلنرش کلاسی با ساناز نداشتم. چطور میشد اولین و شاید بهترین مربی رقصم را رها کرده باشم؟
نه رهایش کرده بودم نه فراموش.
تقدیر و تصمیم او و من از هم جدا بود.
من ماندن در ایران و او رفتن را انتخاب کرده بودیم.
حالا دوباره پس از شش سال با پیام امروز هم دلم گرفت هم ذوق کردم برای تجارب رقصیام چرا که تعداد کمی از همسالان توانستهاند ساکن ایران باشند و داشته باشندش.
صبح رفتم دانشگاه کارشناسیام. دوستم را دیدم و استادم. کمک میخواهم بگیرم برای پروژهمان. هر دو قبول کردند و چه خوب و مهربان هم.
بعضی از بچههای قدیم را دیدم. استادها را دیدم. دلم تنگ شده بود برای روزهایی که این دانشگاه بودم.
آمدم خانه. نزدیک ایستگاه خانه که بودم یک نفر صدایم کرد و گفت ببخشید شما دبستان فلان نبودهاید؟ چهرهاش برایم آشنا بود، ولی نشناختمش. خودش را معرفی کرد و یادم آمد از بچههای اول دبستانم است. تقریباً ۲۰ سال پیش. گفت دیدم آشنایی و شک کردم بگویم یا نگویم و گفت و چقدر جالب. دقیقاً قیافهی کوچولوییهایش توی ذهنم بود. او هم دانشجوی ارشد بود.
آمدم خانه و خوشحال بودم که زود رسیدهام. روزهای قبل خیلی فشرده کار داشتم و دیر میرسیدم خانه.
نشستم لیست همهی کارهایی که در ذهنم شناور بودند را نوشتم و دیدم امروز حداکثر به دو سه تایشان میرسم و به دو تا هم رسیدم تا شب.
وسط کار هم خیلی خوابم میآمد و خواستم نیم ساعت بخوابم که بیشتر شد ولی ناراحت نیستم و نیازش داشتم.
فردا بقیهی کارهای شناور را که البته الان با نوشتن یک جا مستقر شدهاند ادامه میدهم.
امروز طبق برنامه ساعت ۶:۳۰ بیدار شدم. مثل روزهای گذشته، اولین کاری که کردم شیرجه زدن در اخبار بود؛ البته باز هم خبری نبود. بعد از آن صفحات صبحگاهیام را نوشتم، چاشت دخترم و شیرقهوهام را آماده کردم و سراغ داستان «همراه» صادق چوبک رفتم. داستان را به شیوهی اول خواندم.
بعد از آن دخترم را بیدار کردم و راهی مدرسهاش کردم. یاسر برای شرکت در مراسم روضه به خانهی همکارش رفته بود. فکر میکردم همانجا صبحانه میخورد، بنابراین تصمیم گرفتم خواندن «همراه» به شیوهی دوم را هم شروع کنم.
در میانهی بررسی داستان، یاسر تماس گرفت و گفت صبحانه را بیرونبر گرفته و به خانه میآورد. تا رسیدنش فرصت را غنیمت شمردم و هرچه از داستان فهمیده بودم و هر ارتباطی که میان روایت چوبک، جامعه و وضعیت زندگی خودمان به ذهنم میرسید، تندتند نوشتم تا چیزی از قلم نیفتد.
بعد از صبحانه، سراغ آزادنویسی رفتم. تصمیم گرفتم صد جمله با عبارت «من…» دربارهی خودم بنویسم. ایدهای که در ذهن دارم این است که بعدها با استفاده از این نوشتهها، اثری زندگینامهای به شیوهی کتاب «اتوپرتره» اثر ادوارد لوه بنویسم.
ساعت ۱۲ دخترم نوبت متخصص گوش و حلق و بینی داشت. ساعت ۱۱ راه افتادیم تا دنبالش برویم و به مطب برسیم. برخلاف انتظار، برای اولین بار گرفتار ترافیک نشدیم و ساعت ۱۱:۲۸ آنجا بودیم. البته تا ساعت ۱۲:۴۵ طول کشید تا بالاخره ویزیت شویم. نتیجه هم تفاوت چندانی با دفعات قبل نداشت: سینوزیت، انحراف بینی، دارو، اسپری و شستوشوی منظم بینی.
برای ناهار باقیماندهی آبگوشت دیروز را خوردیم. بعد از ناهار کمی در اینترنت چرخیدم، دوباره روی نوشتهام دربارهی داستان «همراه» کار کردم و بعد خوابیدم.
پس از بیدار شدن، ظرفها را شستم و دوباره به سراغ داستان رفتم. آنقدر از این طرف و آن طرف دربارهاش خواندم و در هوشهای مصنوعی جستوجو کردم تا بالاخره به این نتیجه رسیدم که نوشته آمادهی انتشار است. شاید اگر خسته نبودم، باز هم به جستوجو و بررسی ادامه میدادم.
با اینترنتی که سرعتش به حلزون هم حسادت میکرد، بهزور و زحمت مطلب را در سایت منتشر کردم و بعد از انتشار، نفس عمیقی کشیدم. یک نوشتهی دیگر هم به سایت اضافه شد.
اتفاق جالب روز:
دیروز مریم نیکومنش در کانالش پستی با عنوان «دوست قدیمی» منتشر کرده بود. از تماس یکی از دوستان قدیمیاش نوشته بود؛ تماسی که حالش را خوب کرده بود. او از مخاطبانش هم خواسته بود به دوستان قدیمیشان زنگ بزنند. خواندن این نوشته مرا به یاد زینب انداخت. دلم برایش تنگ شد و تصمیم گرفتم با او تماس بگیرم، اما نگرفتم.
شب تماممدت خواب دانشگاه و زینب را دیدم. صبح با خودم قرار گذاشتم که امروز حتماً تماس بگیرم، اما باز هم درگیر کارهای روزمره شدم و تماس نگرفتم.
تا اینکه ظهر خودش پیام داد. نوشته بود مشهد است و پیشنهاد کرد یکدیگر را ببینیم. از خواندن پیامش ذوق کردم. نمیدانم اسمش را چه بگذارم؛ تصادف، همزمانی یا کارما. هرچه بود، اتفاق شیرینی بود. امیدوارم حال دخترم بهتر شود تا بتوانم زینب را ببینم و بعد از مدتها با هم گپ بزنیم.
🐥امروز با یک پشهکش پریدم روی کلمات رخدادکم. آنهایی که کنار هم نشسته بودند را از هم جدا کردم. بالاییها را انداختم پایین صفحه و آنهایی که پایین بودند را کشاندم به بالای صفحه. هان آنقدر زدمشان که دلم خنک شد.
🐥حال پایم را گرفتم و کیف کردم. میخواست یک جا لش کند اما من بردمش و ۴۵ دقیقه پیاده روی ریختم توی حلقش. هان حالت جا آمد؟
🐥تفو بر امروز نه شکلات داشتم نه لواشک. هان فهمیدم بعدا که خریدمشان نمیخورمشان تا یاد بگیرند همیشه در کشو باشند.
🐥از حق نوشتن جولیا کامرون خواندم.
🐥برای انتخاب فیلم امروز مردد بودم. در نهایت آن یکی که پوسترش جذابتر بود را انتخاب کردم. مالید به کاکتوس و فیلم چرتی از آب درآمد. سی دقیقه بیشتر ندیدم و دمم را گذاشتم روی کولم و فرار کردم.
🐥صبح سه صفحه آزادنویسی داشتم.
🐥اهالی اتاقم را ادب کردم. حالیشان کردم اینجا قانون دارد و هرکسی باید سرجای خودش باشد. اتاق که بیصاحب نیست آقا. اینجا از بلاتکلیفی یللی و تللی خبری نیست. های با توام مدارنگی نارنجی از چه کسی اجازه گرفتی آنجا نشستی؟ پدرسوخته برگرد سرجات.
🐥در تمرینجا و وبینار امروز شرکت کردم.
🐥هی نمکدان بیا اینجا کارت دارم. امروز مطلبی دربارهی تفاوتهای زنان و مردان خواندم. چرا شما نمکدانها با شکرپاشها حرف نمیزنید؟ چرا وقتی یه مرگیتان میشود ساکت میشوید؟ مگر شکرپاش بیچاره مهارت ذهنخوانی دارد؟
تا نگویی که متوجه نمیشود.
هر کس در جهانی متفاوت زندگی میکند. برای باز کردن درهای جهانت رو به دیگری باید گفتوگو کرد. از یاد نبر نمکدان گفتوگو کن نه گفتوگاو. فهمیدی یا بزنمت زرتت قمصور شود؟
آفرین، برگرد روی میز کارم با تو تمام شده است.
امروز صبح با صدای پرنده از خواب بیدار شدم. دیشب یک عروس هلندی گرفتیم و خوشبحال یاسی شد. مثل اینکه نر است اما نمیدانم چرا عروسهلندی مینامندشان. آخر چرا باید داماد هلندی نگویند. مگر داماد چش است. نمیدانم معادل چشه در نوشتار چه میشود. خلاصه این که درست است دنیا بیشتر از مردها حمایت میکند اما نامگذاری قشنگیها به نام زن است. خورشید و ستاره و دریا و صدف و ساحل. مریم و یاس و نرگس. در عوض اقاخره و آقاگاوه و بقیه آنها هم نصیب جنس مذکر شده است. چاره ای نیست. ماهم راضی نیستیم.
امروز صبح کمی بیشتر خوابیدم. آزادنویسی کردم. یک داستان کوتاه از زبان عروس هلندی شروع کردم و بیشترش را نوشتم.
از حافظ خواندم:
ساقی به دست باش که غم در کمین ماست
مطرب نگاه دار همین ره که میزنی
می ده که سر به گوش من آورد چنگ و گفت
خوش بگذران و بشنو از این پیر منحنی
ساقی به بینیازی رندان که می بده
تا بشنوی ز صوت مُغنّی «هو الغنی»
کتاب تربیت بدون فریاد را خواندم. اما رویم فعلا اثر نگذاشته چون عصری با یاسی حسابی فریاد زدیم.
ناهار ماکارونی پختم.
شب طراحی درختی در ماه را تکمیل کردم.
به گمونم اولین باره که حلزون ذوق زیادی داره انگار. انگاری دهانش از خنده و ذوق بازه.
از اهواز گریختم که هوایش دیوانهترم نکند. آمدم تهران. بدتر نیست ولی خوب هم، خیر نیست.
آآآآآه.
هر روز سوز گلویم میزند به گوشم. صدایم میگیرد و کلهام پر از بتن انگار. اهواز اگر بود حداقل میماندم خانه و استراحت. اینجا باید تا دم مرگ بروم و باز فردا ازَسَّر.
خداوند آنان را که خودش میداند، لعنت کند به حق علی.
کاش باران ببارد. بروم زیر ناودان و آرزو کنم. اما برای زودتر و بهتر عملی شدنش باید یه سر بروم پروتزکنان. آآآآآه…
همش غر شد و آه، این گزارش آهدان امروزم.
چند ساعتی نشستم کلیپها و عکسهای مربوط به درسها را مرتب کردم و چپاندم توی فلشم.
آآآآه…
شب بخیر.
سرم در چند جهت تیر میکشد و باید حواسم به چرخشهایش باشد. انگار کلی تکه آهن ریختهاند توی مغزم و باید با احتیاط حمل شوند وگرنه میخورند به کاسهی سر و احتمال شکستن کاسه است نه خودشان. فقط آسیب میرسانند و آسیبی نمیبینند. به درد بدنم، زانودرد هم اضافه شده. انگار زانو جدا درد میکند و بقیهی بدنم جدا. امروز هم نتوانستم بروم باشگاه. مدیتیشن هم نکردم. هنوز برای انجامش وقت هست. فعلن دلم یک حمام داغ میخاهد. یکی بیاید و مرا بشوید. از حمام که آمدم بیرون تمام ملحفههای تختخابم عوض شده باشند. روی میزم یک لیوان شیر گرم و یک تکه کیک خانگی باشد. البته سه تکه کیک را بیشتر میپسندم. لباس جدید و تمیز بپوشم. فیلم پدرخاندهی یک را ببینم توی تختم و پاستا بخورم. بعد از فیلم قرص مسکن بخورم و آرام بخابم تا صبح. صبح بیدار شوم و ببینم چقدر سرحالم. بروم باشگاه و بترکانم.
فعلن که به گوزگوز افتادم. از صبح درازکشم. نمیتوانم پای لپتاپ بنشینم و فقط گوشی را میتوانم دستم بگیرم و بنویسم. هیچ اتفاقی نبود. دنیا هنوز دست شیطانپرستهاست و نبرد نور و تاریکی ادامه دارد.
برای راهرو و اتاق محل کارش اسم انتخاب کرده. دلا اسم راهرو و فرخنده اسم اتاقش است. صبحش را با سلام کردن به دلا و فرخنده میآغازد. صبحانه نخورده کارهایی میکند و متوجه میشود این چند روز که سر در لاک فرو برده و مشغول وراندازی لاکهای پریدهاش بوده، کسی میخواسته کاری بچپاند در شرح وظایفش. کاری کتوکلفت که در هر صورت نتوانسته بود آن تو جایش دهد.
بهم میریزد و تلفنی با دوستش گپی طولانی میزند و سردرد میگیرند هر دو.
جوجهی محل کار را نمیخورد و تخم جوجه را برای ناهار میخورد و بعد هم با چشم نیمهباز سیلندر و پیستون و مخلفات شیمی را برای پسرک توضیح میدهد.
تلاشش برای خوابیدن بیهوده است و دست به فلاسک چای میشود.
همزمان آشپزی میکند و اسم اشارههای عربی را توضیح میدهد.
با خواهر و برادر گپی تلفنی میزند. زیر غذا را کم میکند تا جلسهی شعرماهی را شرکت کند.
استاد از چهار پنجره سخن میگوید که آنها را عضلات شاعری نامیده و چه اصطلاح جانداری. اتفاقا چند وقت است که عضلات شعرش گرفته و چه خوب که این پنجرهها به انبساط عضلات کمک میکند.
آخر جلسه استاد مشغول بایبای کردن است که بوی غذا بلند میشود. مرغش ته گرفته اما نه آنقدر که دوباره شب، تخمش را بخورد.
بعد هم میرود سوپرمارکت و سوپرسوپرایز میشود با نرخهای جدید.
چند صفحه زیر چنگال شب و دو شعر از بیژن جلالی و بالشبغلی و پتوپیچی و شروع پرسهزنی روحش در خرابستان.
کانالم:https://t.me/qalamgah_niku
این چه مرضی است که گرفتار شدم؟ هی راه میروم و فکر میکنم. امروز تا سی دقیقه همین بساط بود.
قبل از تمرینجا فصل دو و سهی مرشد و مارگاریتا را خواندم. کراش سنگین زدم روی شیطان. شیطان گفت که با کانت صبحانه خورده و هنگام تصلیب مسیح حضور داشته. حسودیام شد. شیطان هم نشدیم.
بروم درس بخوانم؟ چرا وقتی برنامهدرسی ندارم درس میخوانم؟ خودم را میخواهم آزار بدهم؟ دیگر این چند ماه که قرار است پدرم دربیایم. زودتر چرا؟
با این حال میروم درس بخوانم. بسکه دختر فعالی هستم.
فقط قبلش یک چیزی بگویم؛ نگاهی انداختم به سطری که در مورد شیطان مرشد و مارگاریتا بود. راستش را بخواهید از خودم خجالت کشیدم. مسکوب از کتاب که حرف میزند چه نظراتی ارائه میدهد. آنوقت ما هم نشستهایم اینجا با یاوهگویی کتاب را حرام میکنیم.
در ادامهی روز، درس خواندم و به وبینارنویسندهساز رفتم و داستان «امپراطور کاج و درخت» را نوشتم و لحظات طولانی هیچکاری نکردم.
صبح رفتیم بیرون و دزدگیر ماشین را درست کردیم. چند روزی بود که با بالزدن هر پشه صدایش در میآمد اما وقتی زلزله آمد، هیچ علامتی از خودش نشان نداد.
یادداشت روزنامه را بالاخره برای سردبیر فرستادم. شاید در دلش فحشبارانم کند.
یکی دو صفحه «شکارچی کرم ابریشم» و حدود ۱۰ صفحه «نوشتن مانند بزرگان» خواندم.
مصاحبهٔ فروغ کنعانی را گوش کردم که دربارهٔ شرایط فعلی جامعه و داشتن رابطه بود. چند نکته دربارهٔ انواع روابط مطرح کرد که همیشه برایم سوالبرانگیز بود.
چند ویدئو درمورد آزمون آیلتس دیدم. جالب بودند و آموزنده.
اسکریپت یوتوب را درست کردم و فرستادمش. بعد از یک ماه سهلانگاری بالاخره انجامش دادم.
مستند the dissident را کامل دیدم. جملهای از آن: «این آزارم میدهد که نسل بعدی نمیخواهد بداند آزادی چیست. شمشیر و قلم نخواهند داشت».
به دقایق آخر نویسندهساز رسیدم.
امروز دیرتر آزادنویسی کردم.
به جای اینکه مینیسریال the mantis را از قسمت اول ببینم، حواسم نبود و قسمت ششم را پلی کردم!
پیادهروی شبانه و دیگر هیچ…
امروز تصمیم گرفتم به سلامت جسمیام بیشتر توجه کنم. پس ورزش را شروع کردم. توی آزادنویسیهایم سعی کردم به بدنم نزدیک شوم و رویش دقیقتر شوم و بنویسمش. من امروز تصمیم گرفتم با بدنم دوست شوم. با این که گاهی بدقلق میشود و بازی درمیآورد ولی کلی هم همراهیام میکند و باید باهاش منصف و مهربان باشم. من اصلن دوستش نداشتم ولی از امروز قدردانش هستم و دوستش میشوم.
ده شب است. تو اتوبوس درحالی که صورتم قرمز است و کمرم از وسط نصف میشود گوشیم را باز میکنم. مینویسم:
«به یاد بیاور. به یاد بیاور.»
هدفم از این همه تقلا چه بود؟
از شش صبح بیدار بودم. دانشگاه رفتم. دو درس پشت هم. به خانه آمدم. غذا خوردم. پوشیدم. بیمارستان رفتم. برای آزمایش ادرار، ادراری درکار نبود. آب، آب، چای، چای. لحظهی آخر بود. همه میرفتند. نظافتچیها آمدند. آزمایشگاه را میبستند. دویدم. نمونه بالاخره آماده بود. دم آسانسور بهشان تحویل دادم.
برگشتم خانه. لباس عوض کردم. زدم بیرون.
یک جوری باید برای مینیبوس پول نقد جور میکردم. فروشندهی نانوایی برف، زن خوبی بود. در ازای پنج لیر اضافهتر برایم کارت کشید و بهم پول نقد داد. منتظر مینیبوس ایستادم. گمان میکردم دیرم شده. تمام تنم به کاپشنم میچسبید. مینیبوس آمد. جای سوزن انداختن نبود. رسیدم به مترو. مترو هم اوضاع بهتری نداشت. رسیدم به ایستگاه اتوبوس. تا به حال این همه آدم در ایستگاه اتوبوس ندیده بودم. اتوبان ترافیک بود.
بالاخره اتوبوس آمد. بعد از بیست دقیقه اتوبوسسواری، رسیدم. این بار واقعن رسیدم.
و به موقع. باورنکردنی بود.
بعد از سه چهار ماه کفشهای رقصم را پوشیدم. استاد از کوروگرافی هفتهی پیش که من نبودم ادامه داد. مجبور شدم کل رقص جلسهی پیش را در پنج دقیقه با یک مرور کلی یاد بگیرم.
سخت بود. تعادل نبود. نمیتواسنتم همه چیز را درست انجام بدهم. اما تلاشم را میکردم. امیدم را از دست ندادم. هرچقدر بدتر میرفتم، بیشتر چشم باز میکردم. محکمتر قدم برمیداشتم.
بالاخره ولی دو سه بار توانستم تمام کوروگرافی را درست انجام بدهم. اما در نهایت حس خوبی برایم نمانده بود. آنطور که میخاستم پیش نرفت.
البته که طبیعی بود.
حالا وقت برگشت بود. جایی که دیگر همهی اتوبوسها اگر به جهنم هم میرفتند برایم فرقی نداشت. فقط جایی برای نشستن میخاستم. و شیشهای که سرم را به آن تکیه دهم و چشمانم را ببندم.
آخرین ظرف را روی آبچکان میگذارم. استکان چایام را برمیدارم و روی زمین مینشینم. حالا یادداشت ننوشتهام را چه کنم؟ امروزم به جبران دو شبانهروز بیخوابی گذشت و البته به پاکیدن زعفرانهای مامان.
نه کتابی خواندم نه خطی نوشتم. اما به لطف شربت سرفه به فردا امیدوارم.
تکرار میکنم:
«به فردا امیدوارم و
به فردا امیدوارم و
به فردا امیدوارم و…»
خون به مغزم نمیرسد، بیخیال ادامهٔ یادداشت میشوم.
سالواژهام: ریلگذاری
صفحات صبحگاهی نوشتم، خیلی کم.
سریال «صد» را دیدم.
سردرد داشتم، کمی خوابیدم.
فایل کارگاه خودواژه را گوش دادم.
احساس بیماری و سردرد توانم را گرفته بود. ویروس هنوز بدنم را رها نکرده بود، در بدنم احساسش میکردم. بخور اکالیپتوس دادم. بیمار و خسته بودم. فکرم هم پیش داستانکی بود که از دست رفت.
از جایم بلند شدم و ظرفها را شستم. خانه را مرتب کردم و لباسها را توی لباسشویی ریختم.
فیلم The runner (2026) را دیدم. موضوعش تکراری بود، ولی طرح و روند کلی داستان خلاقانه و جذاب بود. گاهی وقتها فیلمدیدن بهترین راه برای فرار از افکار مزاحم است.
داستانکی نوشتم و در کانالم گذاشتم.
شام پختم.
با دختر داییام تماس تلفنی گرفتم و احوالش را پرسیدم.
در وبینار نویسندهساز شرکت کردم. با هم فهرست هفتگی کلمات نوشتیم.
۱۰ صفحه از «رود راوی» را خواندم.
نشانی کانال من:
https://t.me/bargmoments
اگر بخواهم گزارش امروز را از میان اتفاقات ریز و درشتش بیرون بکشم، باید از خواندن فصل چهارم «مادران و دختران» شروع کنم. بعد از آن، داستان کوتاه «سنگام و سوزنبان» را دوباره خواندم و مستند «قماربازی» احسان عبدیپور را تماشا کردم.
(اینجا بد نیست پرانتزی باز کنم و از یکی از بزرگترین آرزوهایم بگویم: اینکه روزی بتوانم شبیه احسان عبدیپور داستان بنویسم. من بهشدت مسحور قصهها و شیوه روایت این نویسنده جنوبیام. انگار بلد است از دل معمولیترین اتفاقات زندگی، قصهای بیرون بکشد که آدم را با خودش ببرد. اگر روزی قلمم کمی به قلم او نزدیک شود، احساس میکنم بخش مهمی از مسیر نویسندگیام را طی کردهام.)
در وبینار نویسندهساز هم فهرست کلمات هفتگیام را نوشتم. اعتراف میکنم کلمات این هفته چندان حالوهوای خوشی نداشتند؛ بیشترشان تلخ و ناامیدکننده بودند. انگار ذهن خستهام این هفته تصمیم گرفته بود از میان تمام واژههای دنیا، سراغ آنهایی برود که مزه گستری دارند. استاد در ادامه شعرهایی از «موصو» و کافههای جهان خواند. خلاقیت شاعر برایم بسیار جذاب بود و حالا دلم میخواهد در روزهای آینده بیشتر دربارهاش بخوانم و با شعرهایش آشنا شوم.
وبینار را نیمهکاره رها کردم تا به کلاس حضوریام برسم. بعد از بازگشت، رفتم سراغ آمادهکردن شام. با خواهرانم هم تماس گرفتم و کمی گپ زدیم. بعد دور هم کنار خانواده شام خوردیم و قسمت آخر «سرخ و سیاه» را تماشا کردیم.
قرار است بعد از نوشتن این گزارش، کمی آزادنویسی کنم و چند شعر هم بخوانم. نمیخواهم روز را پیش از آنکه سهمی از نوشتن به من رسیده باشد، تمام کنم.
امیدوارم تو هم مثل همیشه به کارهایت رسیده باشی و در میان شلوغی روزمرگیها، فرصت کرده باشی قدمی به سمت خواستهها و هدفهایت برداری.
افشین عزیز
گاه برای نامه نوشتن به تو سری میزنم به یادداشتهای روزانهی قدیمیترم، جالب اینجاست که برخی جملات که در زمان خود برایم عادی مینمودند، حالا با فاصله غریب و بعضن جالب به نظر میرسند. مثلن توی یکی از نوشتهها حیرتم از عظمتِ غزلِ فارسی را اینگونه بیان کردهام:
«این زبان غزل دارد عزیز من. متوجه هستی؟»
یا در تکاپوی پرداختن به شعری نوشتهام:
« شعر، زبانِ نترس میخاهد نه رمانتیک. که رمانتیکِ نو هم از زبان عاشقِ شجاع بیرون میآید.»
و بخشیش هم این قبیل بازیهاست با کلمات:
«عشقپایهی من نوشتن است.»
خلاصه که افشین خان زیاد بنویس، وحشی و بیپروا. شاید بعدن خودت با خودت بیشتر حال کردی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
بیفزایم فهرستی از ارتکابات سهشنبه را:
نوشتونویس و کتابغرقگی. جلسهی «تمرینجا» و ارزیابی موشکافانهی یک نوشته. چند قدم پیادهروی. وبینار «نویسندهساز» و پیشنهادی برای «هدف روز»+چند شعر از موصو و پرسشوپاسخی که راه داد به چند نکتهی جالب. برگزاری جلسهی اول کارگاه «شعر»، با حضور ۱۰۰ تن از بهترین همسفرانم. شروع تماشای سریال « The Long Shadow». یک خروار کار خردهریز و مطالعهی شبانگاهی.
━━━━━━━━━━━━━━━━
یادآوری کنم:
ثبتنام ۷۸دورهی نویسندگی خلاق و ۱۵مین کارگاه شعر در جریان است. اطلاعیهی کارگاه «قصهگری» هوا شد.
━━━━━━━━━━━━━━━━
ما آیندگانیم.
این به خاطر اینه که ذهن اغلب ما آدمای امروز به خاطر موبایل و اینترنت تحلیل رفته و آسیب دیده.
یه مقدار دربارۀ اقتصاد توجه سرچ کن و بخون. شاید برات جالب باشه.
From ملیحه ناصحی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمیده وحدتی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرمان نادری on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا هادی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثریا احمدیانی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره عسگری on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب شاگردی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حدیث کاشانیزاده on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ملیکا اجابتی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مرضیه عطار on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عادل صالحی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سوین درخشانی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرشته برگی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From محبوبه گلکار on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمودپور on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From وحیده ماهانی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم ابراهیمی قندک on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا باوفا on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From صبحِ فاف رَها دِی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مینا طالبی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نیکو بنیسعید on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه آشوری on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا حبیبی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهدیه کاظمی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساحل خسروی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From محبوبه نیری on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لاله حقیقت on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرزو بابایی on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on گزارش نیک ۱۸۹: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on ماجرای سه نویسندۀ روس در یک رستوران
From شاهین کلانتری on کلاس نویسندگی: آموزش نوشتن و تولید محتوا در مدرسه نویسندگی