نوشتن برایم شبیه به نوعی بازی شده. به دنبال چیزی میگردم. کشفی. حقیقتی. روزهایم را میشکافم. روزنههایش را میکاوم. کنجکاوی میکنم.
۳۸ هفتهام کامل شد. به شمارش معکوس رسیدم. امروز، فردا، پسفردا، نهایتاً دو هفتهی دیگر. بالاخره در آغوشش میگیرم. مهر تمام شد. دخترکم، فرزند آبان است. آبان؛ ایزد و فرشتهی نگهبان آب؛ دردانهی پاییز.
دیشب، با مدیتیشن بارداری به خواب رفتم. اما هفت صبح از درد بیدار شدم. گفتم این دفعه دیگر وقتش رسیده. خواب از چشمم پرید. سعید بیدار شد که برود مغازه. گفتم درد دارم. چشمهایش برق زد. گفت: «میخوای نرم مغازه؟»
گفتم: «نه، درد قابل تحملیه. اگه طول کشید بهت زنگ میزنم.»
مامان را بیدار کردم. برایم صبحانه درست کرد. کمی آرام شدم و دوباره خوابیدم.
بیدار که شدم، خبری از درد نبود. درد کاذب. هر بار امیدواری و دوباره انتظار.
مامان دیگر نخوابیده بود. بوی قلیهماهی خانه را برداشته بود. تکهای ماهی در دهانم گذاشت. به حمام رفتم. آب ولرم. میگویند آب داغ برای بچه ضرر دارد. بوی شیرین شامپو و صابون. بوی آب. امروز سرحال بودم.
ظهر خواستم میز آرایشیام را مرتب کنم. دوست داشتم رویش خالی باشد. مینیمال و ساده. همهی چیزهای اضافه را باید جمع میکردم. فرصت نشد. با مامان و مادرشوهر تصمیم گرفتیم اتاق کار سابقم را مرتب کنیم. اتاقی که حالا مال مامان بود.
میز نقاشیام را جمع کردیم. سهپایهی چوبی. تابلو نیمهکارهام را چسبکاری کردیم و رفت ته کمد.
نمیدانم کی دوباره برمیگردم. از حالا دلم برای نقاشی تنگ میشود.
کمد لباسهای زمستانهام را مامان و مادرشوهر تندتند مرتب کردند. چه لباسهایی! دلم برای شلوارهای جینم تنگ شده بود. ست لباسهای باشگاه. نیمتنههای کوچکی که مادرشوهر با تعجب نگاه میکرد و میگفت: «مطمئنی اینها اندازهات بوده؟»
و من میگفتم: «آره، ولی مطمئن نیستم بعداً اندازهام میشه یا نه.»
اتاق بزرگتر و جادارتر شد.
مامان برایم شربت بهارنارنج با زعفران و عسل درست کرد. از امروز باید کمکم میخوردم. با هم به پیادهروی رفتیم. قدمهای من تندتر بود تا ضربان قلبم بالا برود. پیادهروی و ورزش کمک میکرد دخترکم زودتر بیاید. حین راه رفتن، زیر شکمم درد میکرد. انگار که تأثیرش را حس میکردم.
کمی برای خانه خرید کردیم و برگشتیم. کمرم درد میکرد، ولی حالا که بدنم گرم شده بود، باید ورزش را شروع میکردم. سه دور اسکات زدم و بعد ورزشهای بازکنندهی لگن روی توپ را امتحان کردم.
آنقدر کمرم گرفته بود که از مامان خواستم با روغن اسطوخودوس کمرم را ماساژ دهد.
روی صندلی به پشت نشستم. دستهایش آرامم کرد. کمرم گرم شد و خون دوباره جریان یافت.
یک قاب سهنفرهی زیبا بود. من که داشتم برای دخترم تلاش میکردم و مامانم که برای کاهش دردهای من.
چند صفحه از «شبهول» را خواندم و فصل دوم سریال «شهرزاد» را دانلود کردم. سعید با کیسههای میوه و ذرت به خانه آمد.
بعد از شام، شهرزاد دیدیم و دورهم ذرت خوردیم.
آخر شب، لیلیا دوباره شروع کرده بود به جنبوجوش کردن. حس میکنم در نیمهشبی از همین روزها، دردم شروع میشود. دخترم شبها فعالتر است.
از شیاف گل مغربی، طبق دستور ماما و پزشکم، استفاده کردم. بابایی دخترش را مثل همیشه نوازش کرد و او دستوپا میزد.
گفتم: «حس میکنم هفتهی آینده وقتش باشه.»
از پشت، بابایی را بغل کردم. دستهایم دور گردنش حلقه بود و لیلیا، بین ما، مدام تکان میخورد. انگار که بخواهد کمر بابایی را ماساژ بدهد.
آخ که چقدر این بچه شیرین است!
همستر زیادهگو میگوید:
دیشب نتوانستی گزارش نیکت را تمام کنی. آنقدر نیاز به خواب داشتی که تا مدیتیشن را روشن کردی، چشمهایت رفت. مهم این است که ادامه میدهی؛ با وجود خستگیها.
ثبت روزهایی که داری از سر میگذرانی، یکی از قشنگترین آفرینشهای این روزهایت است. تو مینویسی، به امید روزی که دخترت همهی این نوشتهها را خواهد خواند.
⸻
🌿 نمرهی امروز
🚶🏻♀️ حرکت و ورزش: ۱۰
🌬️ مدیتیشن و تمرین تنفس: ۱۰
🤰🏻 مراقبتهای آمادگی زایمان: ۱۰
🥗 تغذیه و آب: ۸
✍🏻 نوشتن و ثبت زندگی: ۱۰
📖 خواندن و شنیدن: ۷
📱 تولید محتوا و آفرینش: ۰
💄 زیبایی و خودمراقبتی: ۱۰
❤️ روابط و محبت: ۱۰
😴 استراحت و خواب: ۱۰
امتیاز امروز: ۸۵ از ۱۰۰
https://t.me/zahraghasemi_channel
افشین عزیز
با مرور آزادنوشتههای پیشینم دچار احساسات دوگانهای میشوم. گاه حس میکنم پیشرفت کردهام و خشنود میشوم و گاه احساس درجا زدن اندوهگینم میکند. اما یک نکته همواره برایم برجسته است و مایهی خشنودی: مرور احوالم. اینکه احساسات گذراست -درک عمیقِ گذرا بودن احساسات که از مهمترین بینشها در آرامش روان است.
━━━━━━━━━━━━━━━━
ضمیمه کنم فهرستی از ارتکابات امروزم را:
روز با نوشتن و خاندن آغاز شد. پروژهی این روزهایم روایتهای خیلی کوتاه است. بعد رفتیم «بالو» یا همان بالا که یعنی باغ شیرازیها. برخی لحظههای شیرین را خوش دارم با قدری فاصله بنویسم، باید به کلمات فرصت دارد تا لباس پلوخوری بپوشند. سرِ شب سری به کتابفروشی «آبی» زدیم، دو سه تا کتاب خوب خریدم، از جمله «شرم احساسی است انقلابی» از فردریک گرو، اثری دیگری از نویسندهی کتاب محبوبم: «فلسفهی پیادهروی». نیمهشب حسابی غرق مطالعه شدم. گرو میگوید:
«شخصاً به کسانی میتوانم نزدیک شوم که خیل زود در آنها رد خفیفی از تردید، شرم و خجالت میبینم -گویی در این کمبودِ اطمینان از خود چیزی برای پیوند و دوستیِ استوار مییابم. به طور غریزی قادر به اعتماد به کسی نیستم که اقرار کند هیچگاه احساس شرم نکرده است.»
━━━━━━━━━━━━━━━━
ما آیندگانیم.
فهرست کارهای روزانهی “عروس هلندی” پیر و معلول خانهی شمارهی ۱۲/۱
_ صبح زود چهچهه سر دادن برای بیدار کردن زن و مرد.
_گوش و دماغ تیز کردن برای شنیدن صدای جلیزوپلیز روغن ماهیتابه و بوی تخممرغ درون آن.
_ خود رو به درودیوار قفس زدن واسه خوردن یه تیکه از این معجون. آخه چربی واسم بده.
_ جلو ظهر خوندن داستان طوطی و مرد بازرگان برا هزارمین بار. ولی آخه منکه به این کلکها نیاز ندارم هر بار میتونستم از در تراس بپرم و غزل خداحافظ قفس رو سر بدم ولی چه سود از این آزادی چند صباحه! کلی کلاغ رو هوا و کلی گربه رو زمین منتظرم هستن.
_ زنه انگار نویسندس همش تو اطاق خودش نشسته و هی مینویسه. دیدم که میگم پر که میزدم خودم رو به سردر اتاقش میرسوندم و ساعتها میدیدمش. فقط واسه کارای آشپزخونه و خوردن غذا و مهمونداری و نوهداری و پیادهروی تو پذیرایی پیداش میشه.
_مرده بازنشستهی فرهنگه. تو کل خونه میپلکه و کارها رو رتق و فتق میکنه. تلفن و آیفون رو جواب میده. وسط پذیرایی تلویزیون پارازیته میبینه بیشترش هم کنترل به دست خابه.
_دوساله که کارم شده تمرین کردن روزانهی اسمهای نوهها دلنیا و ماهلین. خیلی سخته ولی میارزه. وقتی واسه کاری صدا میزنم ناهید و یا هادی قند تو دلشون آب میشه.
_ امروزم تمرین کنم وقتی زنه سرم رو ماساژ میده رفتارم تهاجمی نباشه و آروم باشم. تازه دو روزه که خودم رو بهش تحمیل کردم که سر و گردنم رو ناز کنه دست خودش نیست میترسه. با وجودی که یه عمره با همیم دست بهم نزده خیلی بهم میرسه هان ولی ماساژ نه. تازه با یه دستکش سرم رو میماله. هم بهتر از هیچچیه.
_ظهر صدا زدن اسمشون تا بیارنم بیرون قفس کمی پیادهروی و ورزش کنم. پارسال سرما خوردم بردنم دامپزشکی کلی خرجم شد ولی چه فایده. خاستن عکس سینهمو بگیرن زدن بالمو شکستن لاکردارا! خوب شدم و از مرگ در رفتم ولی معلول شدم و نمیتونم مثل قبلنا کل خونه رو با پریدن سرک بکشم و هر جا دلم خاست مآوا بگیرم اینه که قفسگیر شدم.
_ عصر: خوندن قسمت آخر داستان داش آکُل. گوشتون رو بیارین نزدیک تا یه رازو بهتون بگم. یه کار هر روزهام اینه که تمرین چند کلمه کنم تا بعده هزار سال که زنه نیست منم مثل پرندهی داش آکُلِ صادق هدایت هی اون اسمو تکرار کنم و فیلم هندیش کنم. اون کلمه چی میتونه باشه؟ خیلی دم از مهربونی میزنه. الان پیداش کردم: محبت و خدا.
مگه نه اینه که زنه مثل هدایت نویسندهست؟ مگه نه اینه که باید جواب خوبیهاشو بدم. بدک نیست اینجوری ماندنیش کنم.
_ تمرین برای گفتن اون چند کلمه.
_ساعت ۵ عصر مثل هر روز همراه با زن حضور در کلاس نویسنده ساز استاد شاهین کلانتری. منکه غریزی از اسم استاد میترسم شاید هم زن با فامیل اون زاویه داره که هر روز مطیع پای کلاسشه حتا اگه سنگ از آسمون بباره.
_ آبتنی تو ظرف کوچیک.
_ تاب بازی روی چوبک قفس.
_شب: دونههامو هی پرت بدم بیرون قفس تا جارو برقی( زنم) رو بیارن واسه رُفتن دونهها.
نمیدونم از کِی و چرا عاشق سوراخ بالای جارو برقی شدم و “زنم” حسابش کردم. به دیدنش عادت کردم.
_ مثل همیشه حواسم باشه زنه باهام درددل نکنه آخه چند بار شنیدم که به همه میگه انقده با چیزای اطراف و شخصیاش اُنس میگیره که حتا باهاشون حرف میزنه. قبل از من “فلفلی” همنوع منو داشتن که بعده دو ساعت گفتگو باهاش دق کرده و مُرده.
#گزارشنیک
طبق معمول. قرولند های توی سرم بازمیدارد من را از زندگی کردن. آهنگ پسزمینه در طول روزم حس و حال یک فیلم سینمایی رو داره که قهرمان اعتیاد به هرچیز مضری رو داره، خودش رو به در و دیوار میزنه و دیوانهوار از این مبهوته که چرا هیچی سرجاش نیست توی زندگی فلاکتبارش.
دیروز (28 مهر پادگان شیفت بودم و نتونستم گزارش نیکم رو باهات به اشتراک بذارم) باز هم احساس این رو داشتم که حضور من یا عدم حضور من در گروه های حیوانهای انسانی عملا غیر ممکنه. همیشه این فکر هست تا زمانی که خلاف اون رو رقم میزنم و میبینم که شاید خیلی هم درست نبوده.
دیروز بالای برجک بازهم به خیلی چیزهای بیخود فکر کردم به اینکه چرا اون اتفاق خوبه نمیوفته؟ چرا همیشه احساس عدم تعلق داره خفم میکنه؟ بعد از خورد و خوراک مسموم ذهنم رفتم قرارگاه. کمی حرف زدیم، بیشتر بخاطر گرفتگی صدام که خیلی وقته دچارش هستم سعی میکنم بیشتر بشنوم و کمی گل یا پوچ بازی کردیم. بعدش یکی از فرماندههای قرارگاه به یکی از سربازا گفته بود: توی بیعرضه نمیتونی دو تا لامپ تو سطح پادگان بزنی (زدن به چه معناهایی که ترجمه نمیشود) و اینجارو برای من نورانیش کنی؟” این ایده بعد از گل یا پوچ تو ذهن یکی از سربازا رفته بود. بعدش بچه ها برای پست بعدی میخواستن برن بخوابن تا من به روزبه گفتم: واقعا میخوای بخوابی؟” روزبه گفت: چیکار داری مگه؟ و من نگاهش کردم! اونهم بدون لحظه ای درنگ فهمید منظورم چیه. روزبه و من به علی نگاه کردیم. علی راننده قرارگاهه و ماشین دست اونه. عللی گفت : “فکرشم نکنید! من با شما ***لا وارد این بازی نمیشم” و راست هم میگفت!
بیا عقب، عقب تر دیگه، نترس نمیخوره به دیوار!””
علی و روزبه تو ماشین نشستهبودند. من و آرمان داشتیم به علی فرمون میدادیم که بیاد عقب تا بتونیم روی سقف ماشین بریم و لامپ گردان اول رو بزنیم (معذورم از نام بردن و دادن اطلاعات بیشتر چون امکانش تقریبا صفر است فرماندههای بیسواد و بیاعصابمان بیایند در این محفل ادبی و پر از انسانهای فرهیخته. با تمام این تفاسیر بازهم نمیگویم.) اولین دشت با موفقیت صورت گرفت. کل پادگان رو دور زدیم تا ببینیم کجا سوسوی امیدی رو میبینیم. سوسوی دوم هم به چشممان خورد. دستشویی!
نامردی نکردیم و سوراخهای سقف ها که مزین به لامپ های پرنوری بودند را لخت کردیم. دومین دشت! من که نمیخواستم سرم بیکلاه بماند شرط گذاشتم که ماموریت سوم با من به شرط آنکه لامپ هایشان را ببرم برای بخش خودمان. (تشویقی شاید گرفتم؟ گمان نکنم!)
لامپ ها در جیبمان. مثل شکارچیهایی که سه گراز روسی را شکار کردهاند و حالا برای آبااجدادشان میخواهند آذوقه ببرند، ذوقزده بودیم. کی میتواسنت شب را به این زیبایی در پادگانی در برهوتی بیکران به اتمام برساند؟ قطعا ما.
فردا صبح شد. (یعنی امروز)
طبق معمول درگیر کارهای روزمره روزم شدم. خستهکننده است ولی بهتر از حمالی های دیگری است که درجاهای دیگر پادگان وجود دارد، پس با فکر کردن به آن خدارا شکر میکنم و کمی هم دارودسته نظام را فحشکش میکنم.
و بخش عجیب روز. حرامزادگانی شکمران وارد صحنه شدند. دوباره اتفاقات عجیببی دارد میوفتد. گزارهام اطلاعات محور نیست، صرفا در عجب ماندن از وضعیت عقلهای پوسیده کاگلیای است که نتوان آن را وصف کرد. مانور. مانور برای اینکه جلوی مردم بایستند. ایستادگی برای چه؟ مگر کار اشتباهی در حال انجام است؟ مگر مردم دروغ میگویند؟ مگر شما حرامزادگان به کار اشتباه خود اعتراف میکنید؟ مانور. مانور برای ایستادگی؟ یا مانور برای پافشاری بر عقاید پوسیده؟ برادر بزرگ آنها را آماده میکند. پیروی از او شکم ها را سیر میکند. نه تنها شکم های خودشان بلکه شکم های خانوادههایشان را. پدری دلسوز برای تامین آذوقه خانوادهاش دست به هرکاری میزند. دختر یا پسرش (اگر وجود داشته باشند.) او را دوست دارند، حتی وقتی جلوی همسایهشان میایستد!
باید بیشتر در پادگان میماندم و این سیرک را تماشا میکردم. اجیر شدگان میدویدند تا مانور را بهتر و واقعگرایانهتر اجرا کنند. صحنه تئاتری مضحک. نابازیگرانی که در دویدن هم مشکل دارند. سن هایشان از 15 سال بود تا 60 سال. حماقت سن نمیشناسد. یا شاید آنها من را احمق خطاب میکنند؟ جالب است.
ساعت 4 از پادگان زدم بیرون. ساعت 5 جلسه مشاوره داشتم. بعد از چندماه متوالیای که حس مکیردم دیگر به من کمکی نمیکند. باید زودتر خودم را به خانه میرساندم تا جلسه برقرار شود.
سلام آقای دکتر
– چطوری؟ خوشحالم میبینمت.
(گمان نکنم ولی میگویم) ممنونم از شما
– چرا سیاه پوشیدی؟
گفتم: نه کسی نمرده است، نگران نباشید و در ضمن هاشم هم زندهاست!
شوخیم کمی دیر به وضعیت اتصال دوطرفه رسید ولی رسید.
حرف زدیم و من از این روزهایم گفتم. سوال هایی از من پرسید برای اینکه ببیند در مرحله پیش یا پس هستم در گزاره رفتن.
وقتی همهچیز را مرور کردیم دیدم این نمود خود پسرفت است. چیزی تغییر نکرده بود و همهچیز را بخاطر سربازی در فریزر احساسات و تجربیاتم گذاشتهبودم و بهانه سربازی، بهانهایست بسی جذاب که همه آدمهارا میتواند ساکت کند.
در انتهای جلسه دکتر پیشنهادی داد و گفت: ادای آن کارهایی که دوست داری انجام بدهی را دربیار. خراب کن ولی ادایش را دربیار.
چه توصیه دمدستی خوبی!
کی میخواهی این بازی در گوشهکناری نگاه کردن دیگران را کنار بگذاری؟
بعد جلسه از خانه زدم بیرون. سعی کردم کمی ادا دربیارم. آرتیستیک رانندگی کنم و بهصورتی جنونآمیز صدای ضبط را زیاد کنم. پدرم زنگ زد و آرتیست درونم را کمی زدود. گفت ماشین را نیاز دارد و نیاز است برگردم خانه. میدانستم و زودتر پیشدستی هم کرده بودم و نزدیک خانه بودم ولی گفتم در حال حرکتم. کوچه بغل خانهمان بودم. کوچه کمی تنگ بود و هست و ماشین ها دولاین را پر کردهبودند، مجبور شدم دنده عقب بگیرم تا گوشه ماشین به در ماشین پپارک شده در آن یهذره جا را مماس به ضربه نکنم. سریع دنده عقب گرفتم و پاااف!
در چند لحظه دنیا آرتیستیک بودن خودش را به زهرمار تبدیل کرد! سکوت شد. آدمها تمام تمرکزشان بر گند بزرگ من بود. کثافت بزند بر این سربازی که کل ذهن ادم را دربرمیگیرد!!!!!
پیاده شدم، هنوز نمیدانم چقدر خسارت وارد شده ولی کارت ملیم گرو ماند و با عجله به خانه برگشتم. اگر مسئله مالی و ماشین پدرم نبود، شاید امروز را میتوانستم روز تحقق یکی از ارزوهایم بدانم: اینکه بدون دغدغه ماشین را مثل اسبی سرکش برانم و مثل گاو به ماشین های دییگر برخورد کنم.
برگشتم. تمام ذهنم درگیر بوده و است. دگیر همان خسارت وارده. به کسی چیزی نمیگویم و میخواهم خودم این گند را جمع کنم حتی اگر کل حقوق یکماهم را در حلقوم ان موتور بریزم.
بعد از نوشتن صفحات صبحگاهی، نشستم به یادگیری یک مهارت و شغل جدید. امیدوارم بتوانم شغل دومم را بسازم. برای خودم گسترش کارم و راهاندازی سایتم را خیال کردم. آقای کلانتری، برای من بسیار انگیزهبخش هستند.
به تمرین خودواژه فکر کردم. و تمرینم را فرستادم.
قبل کلاس یک کمی ورزش کردم. غذای مادربزرگم را دادم. وارد کلاس و وبینار شدم. استاد از دست نویسنده گفتند و تکرارآموزی. الهه جان هم از انواع پرسش گفتند.
خوشحال میشم، به کانالم سر بزنید.
https://t.me/armaghannevesht
قبل از هر چیز بگذار بگویم نامهات به دستم رسید. ممنونم که جواب نامهام را دادی. امروز جایت خالی حسابی ورزش کردم؛ هم تنورزی و هم پیادهروی. با خودم میگفتم چون دیشب تا دیروقت بیدار بودم و با هم حرف میزدیم، شاید صبح خواب بمانم؛ اما نهتنها خواب نماندم، بلکه ساعت شش صبح، سرحال و قبراق از خواب بیدار شدم. راست میگویند که خواب، خواب میآورد اما ظاهرن گاهی بیداری هم بیداری میآورد! خلاصه که صبحم را پرانرژی شروع کردم.
برای خودم صبحانه آماده کردم، قهوهای زدم به بدن و بعد نشستم پای آزادنویسی. نمیدانی نوشتن بلافاصله بعد از بیدار شدن چه کیفی دارد! انگار هنوز سروکلهی فکرهای مزاحم پیدا نشده و ذهن، بیدغدغه و بیدعوت، درهایش را به روی کلمات باز میکند. دلت میخواهد ساعتها بنویسی و بنویسی و ببینی این کلمات از کجا سر درمیآورند و تو را به کجا میبرند.
من هم نوشتم و نوشتم تا بالاخره دل از کاغذ کندم و نشستم به خواندن فصل هفتم «مادران و دختران». گفتم این یکی را هم بخوانم و تیکش را در مغزم بزنم تا با خیال راحت بروم سراغ ورزش.
خلاصه که دومین تیک از تیکهای نویسندهسازم را هم زدم: پیادهروی و آزادنویسی.
از پارک که برگشتم، شروع کردم به خواندن دوبارهی «جریده فریده». مدتی بود دلم میخواست سراغش بروم و دوباره بخوانمش. این هم فرصتی شد برای زدن تیک انگشت تکرارآموزی! البته چند کلمهای را هم از دل کتاب بیرون کشیدم و در فایل کلمات قاجاری ثبت کردم شبیه کفویت، وداد، دارالامانی. پس تیک کلمهبرداری هم با موفقیت زده شد.
حالا فقط آخرین انگشت نویسندهسازم مانده: نوشتن گزارش نیک.
چه خوب است آدم برای کارهایش نشانهای بگذارد؛ تیکی بزند، خطی بکشد یا حتا در دلش بگوید: «آفرین! این یکی هم انجام شد.» انگار با هر تیک کوچک، قدمی به آن آدمی که دوست داریم باشیم نزدیکتر میشویم.
حالا هم که دارم گزارشم را خطاب به تو مینویسم، حسوحال خوبی دارم. خیلی خوب است آدم کسی را داشته باشد که گزارش کارهای نیک و نانیکش را برایش بنویسد؛ کسی که بداند قرار نیست همیشه از موفقیتهای بزرگ و اتفاقهای عجیبوغریب بگوید، بلکه گاهی همین کارهای کوچک روزمره هم ارزش نوشتن دارند. کسی که بدانی نوشتههایت را با جانودل میخواند و لازم نیست برایش از خودت آدم دیگری بسازی.
حالا باید گزارش را در سایت بگذارم و بروم آراویرا کنم برای مهمانی امشب که در منزل مادرشوهرجان دعوت هستیم. بعضی مهمانیها را هم آدم مجبور است برود، میدانی که!
فعلن بروم که به باقی کارهایم برسم. باقی ماجراها بماند برای نامهی بعدی.
دو ماه «گزارش نیک». شیرین است. خوشحالم برایش. ممنون از «استاد کلانتری» عزیز.
امروز اما خیلی نیک نبود. بد هم نبود. بیتفاوت بود. انگار من و جمعه، کاری با هم نداشتیم. او راه خودش را رفت، منم راه خودم را.
آزادنویسی کردم.
«جنگ آخرالزمان» خواندم و برخلاف تصورم، اتفاقاتی افتاد و شخصیتی که فکرش را نمیکردم، در جنگ کشته شد.
دوباره آزادنویسی کردم.
به «خودواژه» نرسیدم ولی فایلش را گوش کردم.
ورزش نکردم.
نگامیدم.
با دوستانم وقت نکشتم.
نمیدانم چه کردم که هیچ نکردم. عجیب است.
باری، روز منفعلی بود.
البته پس از ثبت «گزارش نیک»، مینویسم.
شب کانال را بهشب میکنم.
فردا باید بهتر باشم.
چیزی که برایم جالب است:
نوشتن ربطی به وضعیتم ندارد. در بدترین و بهترین حال، نوشتن را ادامه میدهم. نیازیست که بخواهم نیز، نمیتوانم کنارش بگذارم.
کانال تلگرامم:
https://t.me/saaye_zaad
نمرهی امروز: ۶ از ۱۰
گزارش نیک
بعد از سه ماه که از این فضا دور بودم ، از اول مهر با نویسندهساز دارم سعی میکنم دوباره به این جمع برگردم. روزایی رو گذروندم که نگاه کردن بهشون قلبم رو به درد میاره. در دورههایی از زندگیم افسردگی رو تجربه کرده بودم اما این یکی خیلی فرق داشت. به معنای واقعی از زندگی ساقط شدم، جوری که تقریبن تمام روز و شبام رو تو رختخواب بودم، نمیتونستم پاشم، توان زندگی کردن رو نداشتم. حتا نمیتونستم غذا بخورم، انگار توانایی جویدن و بلعیدن رو هم از دست داده بودم. تنها چیزهایی که برای بقا میخوردم آب بود و چای و گاهی سوپ بسیار رقیق که میشد راحت قورت داد. میخواستم با قرصهای ویتامین کمبود غذا رو جبران کنم اما حتا نمیتونستم قرصها رو قورت بدم، میذاشتم تو دهنم، آب میخوردم روش ولی نمیتونستم قورت بدم، مجبور میشدم از دهنم در بیارم و بندازم دور.
دلم میخواست به زندگی برگردم، دوست داشتم قدمی بردارم، اما نمیتونستم. تواناییش در وجودم نبود.
تلاش میکردم بنویسم، فکر میکردم نوشتنه خیلی کمکم میکنه، اولش قلم و کاغذ رو برمیداشتم و خط خطی میکردم با خشم و انزجار فراوون، انقدر خط میکشیدم تا کاغذ پاره میشد، بعد کمکم شروع میکردم به آزادنویسی تا کمی افکارم روی کاغذ بیاد و ذهن شلوغم آروم بشه.
مینوشتم و گریه میکردم. میخوابیدم و گریه میکردم، از خواب بیدار میشدم و گریه میکردم.
وقتی از خواب بیدار میشدم، میگفتم: وای خدایا چرا؟ چرا بیدار شدم؟ حالا باید چی کار کنم؟ از زندگی میترسیدم. وقتی صبح میشد وحشت زده بودم و تپش قلب شدید میگرفتم، انگار بدنم منقبض میشد، نمیدونستم حالا باید چی کار کنم.
منی که روزی صفحهای تو اینستا داشتم و هر روز صبح به زندگی سلام میدادم، مخصوصن شنبهها رو با جملهی «هپی شنبهی دلانگیزم» شروع میکردم.
تا جایی که تعدادی از همراهانم برای این پیام صبحم تگم میکردن و مینوشتن به قول بهار: هپی شنبه، یا سلام زندگی.
اما حالا از زندگی گریزون بودم.
خانواده و دوستام میومدن و میرفتن و هر کی به نوبهی خودش تلاش میکرد کمکم کنه، اما نمیشد که نمیشد.
تا یه روز یکی از دوستام یه فیلمی رو نشونم داد که یکهو پرت شدم یه جای آشنا.
۱۹ دی بعد از کشته شدن سورنامون، همهمون درهم شکسته بودیم. وقتی بعد از مراسم برگشتم تهران، دوستام میخواستن تنها نباشم، نذاشتن خونه بمونم. یک هفتهای رو همه با هم خونهی یکی از دوستام موندیم که کنار هم باشیم. صبح اول بهمن بود و روز تولدم، بچهها برام کیک گرفته بودن و اومده بودن بالا سرم و شروع کردن به خوندن شعر تولد، وقتی چشم باز کردم، با اون صورت بیحال و لبای بیرنگ و موهای ژولیده، میگفتم: عه! امروز تولدمه! آخی! مرسی بچهها. تولدم مبارک و میخندیدم.
همینجور داشتم به این فیلم نگاه میکردم و میگفتم: این منم واقعن! من اینجوری میخندیدم! صدای خندههای من اینجوری بود!
یعنی ممکنه من دوباره بتونم بخندم؟منی که الان حتا نای حرف زدن ندارم.
با مشاور وقت گرفتم اما هرچی تلاش کردم نتونستم باهاش حرف بزنم، یه جملهای رو شروع میکردم بگم ولی نمیتونستم تمومش کنم. مشاورم خیلی تلاش میکرد ازم حرف بکشه اما نمیشد. من نمیتونستم حرف بزنم. ناتوان بودم از گفتن یک جملهی کامل. میخواستم که به خودم کمک کنم، میدیدم که اطرافیانم چه رنجی میکشن ولی در توانم نبود کاری کنم.
شروع کردم به برداشتن قدمهای کوچیک، پیادهروی از دم در خونه تا سر کوچه، بیشتر نمیتونستم. هر چند روز چند قدم بیشترش میکردم. یه روز تا مغازهی اونور خیابون رفتم و خرید کردم.
مدام نوشتم؛ حتا اگه روزایی فقط خط خطی کردن و پاره کردن کاغذ بود ولی کاغذ و خودکار رو دستم میگرفتم.
یه روز از پنجره صدای یه پرنده رو شنیدم، یه صدای قشنگ و دوست داشتنی، اشکام سرازیر شد، از اینکه این صدا رو شنیدم؛ با خودم گفتم تو این سه ماه پرندهها کجا بودن؟ چرا صداشونو نمیشنیدم؟ چه صدای قشنگی داشت. همینجور هر روز یه چیز کوچیک پیدا کردم که قشنگیای دنیا رو ببینم.
یه روزی تو صفحهی اینستاگرامم، چالش صد روز خوشحالی گذاشته بودم، که هر روز یه چیز خیلی کوچیک که باعث حال خوبمون میشه رو بنویسیم. دوباره برای خودم شروعش کردم، اینبار تنها انجامش دادم و برای خودم تو دفترم نوشتم.
این روزا به لطف نوشتن خیلی بهترم. نوشتن به زندگی وصلم کرد. وبینارهای نویسندهساز جایزهای بود که به خودم دادم. قرار گرفتن تو این جمع ارزشمندی که حتمن آقای کلانتری با زحمت فراوان طی این سالها ساخته، برای من مثل چراغ راه بود. دوباره به جریان زندگی وصلم کرد. منی که اصلن نمیدونستم بهاری که قبلن بودم چه جوری زندگی میکرده، راه اتصال به زندگی رو پیدا کردم.
تو یکی از آزادنویسیهای چند روز پیش وبینار، رفتم جایی در میانهی کودکیهام. کنار پدر و مادر و برادرهام. اون موقع هنوز یک خانواده بودیم، هنوزم هستیم اما دیگه هر کدوممون جدا جدا زندگی میکنیم و مامان و بابا هم تنهان. مادرجونم اون موقع پیش ما بود، هنوز دنیا رو ترک نکرده بود و مهرش تو خونهمون جاری بود.
یاد روزایی افتادم که از مدرسه میومدیم و مشقامونو تند تند مینوشتیم تا بعدازظهر با دخترعمو و پسرعموم بازی کنیم.
برای دومین بار تو کل زندگیم دلم برای کودکیم تنگ شد. هیچوقت انقدر بهش عمیق نمیشدم که احساس دلتنگی کنم.
ممنونم استاد، به لطف آزادنویسیهای وبینار این حس قشنگ رو تجربه کردم.
حالا هم بعد از چهار ماه دارم تو صفحهی گزارش نیک مینویسم و این اومدن و اینجا نوشتن یکی دیگه از کارهای نیکیه که دارم برای خودم میکنم؛ اونم به لطف بستریه که آقای کلانتری فراهم کردن.
امروز در آزاد نویسیِ هزار کلمه به خودم فکر کردم از خصوصیات از کمبودها از نقطه قوتها و ضعفهایم نوشتم. نتیجه؟ آدمی هستم که زود قانع و دیر دلسرد میشود. کم حرف میزند. زیاد گوش میدهد. زود رنج نیست. زود میبخشد و فراموش میکند. و اینکه اینها خوبند یا بد؟
داستان «غروب مسی» از رضا جولایی را خواندم. داستانی که فرامنطقی و خیالی است اما میتواند منطقی و واقعی هم باشد. داستان چرخهی گرگهای آدمنما. آنها به آدمها حمله و شکارشان میکنند. در صورت نفله شدن، شکارچیان خود را به گرگی مثل خود گرسنه و وحشی تبدیل میکنند.
داستان «روشنای یلداشبان» از کیهان خانجانی را هم برای چندمین بار خواندم هر بار که میخوانم دوباره مثل اولین بار و شاید بیشتر لذت میبرم و یاد میگیرم.
من زیاد مینویسم
من زیاد مینویسم. مادرم میگوید: فقط کافی است یک موضوع بیفتد دستِ آرام. میگوید: «آخجون فکرکردن. حالا مگر ولش میکند؟» خب داشتم میگفتم: من زیاد مینویسم. به همان دلیلی که مادرم فرمودند: «آخجون فکرکردن.» برخی از یادداشتهایم که تا به امروز به سیزدههزار کلمه رسیده است را منتشر نمیکنم. آن یادداشتها را به عنوانِ استراتژیست مینویسم. از جنگ و سیاهچالهها و تحلیل و در کنارش هم حتا داستانکهایی مینویسم که در آنها به زبانی تلخ، حرف میزنم. پنج بخش است این یادداشتها. فرم خیلی عجیبی دارد. همین فرم را عاشقم. فایل دیگری هم دارم که به عنوان همان دختری مینویسم که دوستم میگفت: «تو با تحلیلگر شدنت به صنعتِ مُدلینگ خیانت کردی.» اما، این دختر فقط زیبا نیست، فقط هم تحلیلگر نیست، آرامْ کارهای هُنری زیادی را دوست دارد. در فایلهایی که هزاران اسم دارند به عنوان دختری مینویسم که میرقصد و کیکِ بادام درختی میپَزد و نقاشی سبک جدید را از فردا شروع میکند و با موسیقی زندگی میکند. فایل روزنویسیهایم تا به حال صدها اسم داشتند. اسم فایل روزنویسیهایم دو ماه پیش «روسری دانتل» بود. تا چند هفتهی پیش اسمش را گذاشته بودم: «کلاهِ هنری آرام» حالا هم اسمش را گذاشتم: خُردهحرفهای 365 روز.
گزارش نیک که مینویسم، باران میگیرد
امروز باز تصمیم گرفتم گزارش نیک منتشر کنم و باران گرفت. خدایا من آدم بیجنبهای هستم، نه؟ خیلی میدانم و نمیخواهم بگویم. شاید هم اینْ «نمیخواهم» هزاران دلیل دارد و دیگران نمیدانند. اما امروز دلم خواست یک گروه بسازم، تا دیگران کنارم بخوانند و بنویسند. وبینارِ آنلاین. از سخنرانی خیلی خوشم نمیآید، اما خواندن و نوشتنِ گروهی و گفتوگو که خیلی انرژی نمیخواهد. فضای دوستانه را بیشتر میپسندم. میدانم، به قدری تأثیرگذارم که تا به حال چند مشاور و روانشناس بهم گفتند: «اتلافِ انرژی میکنی، تو باید رهبرِ فکری باشی. تو آنقدر تأثیرگذاری که حتا اتاق مشاوره را هم تغییر میدهی.» به زودی با دوستم، «شیما» قرار است گروهِ حضوریِ «کتاب» بسازیم. اما گروه آنلاین دوستانه هم جالب میشود. برای ورودیِ خواندن و نوشتن به سبکِ آرام، اشتراک ماهانه میگیرم. کنار من خواندن و نوشتن، هزینه دارد. من هم مسئولیتم بیشتر میشود و باید پاسخگوی دوستانم باشم.
من در روزنویسیهایم چندین بخش دارم:
از شخصیتم:
امروز آنقدر خندیدم که دلدرد گرفتم. به جملههای «خودواژه»ی خودم خندیدم. من شاید با یک تیترِ شاعرانهای که نوشتم، چند بار گریه کنم. گاهی هم با نوشتهی امروزم چند بار بخندم. میدانم، لایههای شخصیتی زیادی که دارم، باعثِ سوءتفاهم میشود. اما در گفتوگوی دوستانه سعی میکنم لایههای شخصیتی را توضیح دهم. گاهی در یک نوشتهی کوتاه، شخصیت میسازم. گاهی شخصیت را با ویژگی ظاهری خودم ترکیب میکنم. اما در گفتوگوهای دوستانه، سعی میکنم با یک بعد از شخصیتم دوستی برقرار کنم. خیلی سخت است، اما همیشه تلاشم را میکنم.
جملهی ناب امروز:
از کتاب داستایفسکی در ده راویت از رنه ولک: اما در عمل دغدغۀ همیشگیاش عشق و ازدواج بود و اینکه مؤلفۀ جسمانی در عشق را با دلسوزی غیرطبیعی و تحریفشده جایگزین کند. با این نگاه، دیگر عجیب نیست که داستایفسکی در شیاطین مینویسد: «در هر صدقهای چیزی تباهکننده هست.» از نگاه مسیحی کاتولیک، چنین صدقهای دروغین است و در نوعی انحراف انسانی و معنوی ریشه دارد، تا جایی که فضیلت طبیعی در آن به رذیلتی ماورایی تبدیل میشود. در مقابل میشکین، راگوژین قرار دارد که صادقانه میگوید که تمام کارها و اعمالش دلیل جسمانی دارند: «من هیچ حس ترحمی نسبت به او ندارم.»
از شعر:
امروز هم قرار نبود نوشتههایم را منتشر کنم، اما «شعری که پنجرهی خانهی آدمهای ساکت را میشکند» زیادی لطیف و شاعرانه است. گاهی دوست ندارم احساساتم را منتشر کنم، چون آن تجربهها را دردآور زیستم. مانند این تیتری که نوشتم: «بیتو کنار رودخانهی زرجوب، گریستن» این فقط یک تیتر نیست، داستانی حداقل دههزار کلمهای است. یک شخصیت هم دارد به نامِ عمو تاکسی. این رودخانه و این احساس، کنار یک کافهی سبزرنگ است. شاید از این کافه عکس بگیرم، بزودی. این داستان را چندبار نوشتم ولی آنقدر بارِ احساسی دارد که هربار ناقص میماند، اما از چند روز پیش، با این تیتر، چندبار گریه کردم و بعد داستان را برای چندمین بار نوشتم. فقط یک تیتر شاعرانه باعث شد تا داستانی که در ذهنم دارم را بنویسم. معجزهی شعر همین است. این «تو» در این داستان هیچ شخص خاصی نیست، اما همیشه تویی وجود دارد، بدون آنکه خاص باشد. این توی خاصی که وجود ندارد خودش چندین داستان است.
ایدهی داستانی امروز:
فکر کن نویسندهای روی همهی شخصیتهای دختری که میشناسد اسم مردانه بگذارد. بعد فکر کند هر کدام از اینها اگر مرد بودند چه اتفاقی میافتاد و چهطور زندگی میکردند. شوهر خوبی میشدند یا زندگی روی هوا بود؟
خلافِ سنگین امروزم:
سه حبه قند خوردم.
چه کنم که قند کوچولوی سفید با چایِ زعفرانی میچسبد.
از نقاشی:
قلموهای رنگروغن را شُستم. با نفت شُستم. اما به خودم یادآوری کردم که حتمن دستکش یکبار مصرف بپوش، حتا تماس کوچک و کوتاه هم پوست دستت را آسیب میزند.
امروز من گل را دعوا کرد. بیاجازه چرا زرد کرد برگ؟
امروز کُتِ بابا تنم زار کرد. من خوش کودکی کرد.
امروز من دعا کرد مگس کرونا کرد. تا خفه مردن شود من خنده کرد.
امروز صورت من جوش شد. من جوشآلو بود.
امروز باران بود.
من قورباغهات را قورت خواندن. کتاب خوب بودن. من امروز تنبل شد قورباغهام را نخوردن. اما فردا قورباغهی گنده حتما خوردن.
دیروز ببعی تولد شد. اما مریض بودن شد. اسمش قوی کرد تا مردن نکردن. اما قوی نشد. امروز مردن کرد. من گریه نکرد اما قوی گناه کرد.
امروز پیادهروی بودن. زانوی راست فریاد کردن. بیادب، دهن را بستن. اعتراض نشو. پیادهروی رسم بزرگان شدن.
امروز کاغذ سیاه کرد. من کرد. نوشتن کرد.
امروز من سه لیوان چای خورد. من خون پوست و گوشت و چای شد.
من انار خورد. گلپر داشت. من شمردن نکرد اما زیاد دانه بود، سرخ و شیرین داشت.
امروز من خودواژه بودن شد. وبینار خنده کرد.
امروز فیلم شد. دختر روز عروسیِ پسر شد. من نفهمید دختر عروسی خراب کرد یا پسر پشیمان شد. من زمانی این نوشت که فیلم تمام نشد. بعدا گفت بلا سرشان چه شد.
گزارشنیکم همین شد. شلختپلخت، نمک شد.
شنیدم که یکبار در حلهای
سخن گفت عابدی با کلهای
که من فرّ فرماندهی داشتم
بسر بر کلاه مهی داشتم
سپهرم مدد کرد و نصرت وفاق
گرفتم ببازوی دولت عراق
طمع کرده بودم که کرمان خورم
که ناگه بخوردند کرمان سرم
بکن پنبه غفلت از گوش هوش
که از مردگان پندت آید بگوش
بعد از ناهار، من و دخترم اتم و مولکول و عنصر و ترکیب شدیم. فردا امتحان علوم دارد. مفهومی یاد نگرفته بود؛ معلم فقط روخوانی کرده بود و نکتههای مهم را گفته بود. عصر آسمان ابری شد. وبینار نویسندهساز شرکت کردم. شبی خواستم به حساب کسی پول واریز کنم؛ شماره حساب را جدا نفرستاده بود، با اسم فامیل فرستاده بود. خیلی آتشیمزاج میشوم توی این موقعیت.
گزارش نیک .
جمعه /اول مهر / چهارصدوپنج.
امشب گزارش نیک را بعد از وبینار اغازیدم به پیشنهاد استاد کلانتری برای اینکه هم هوایی عوض کرده باشم و هم فکری نوع درونم غلیان کند برای پیاده روی به سمت پارک نزدیک منزل رفتم .
بعد از مقداری پیاده روی فکری به سرم زد که چگونه و چرا نشود که با پاهایم به روی سنگ فرش پیاده رو بنویسم و گویی کفش هاو پاهایم قلمی نباشد که به روی سنگ فرش که ان هم کاغذی بی خط باشد بنویسم و انچه در ذهن دارم را بر کاغذ بی خط سنگ فرشی بنویسم سوژه ام هم مردمانی باشند که کنارم میگذرند و با هر پیچ و خم پارک ادمی جدیدی ببینم با سرگذشتی تازه که از کنارم میگذرد , مگر زندگی همینگونه نیست که هر کسی زندگی دارد و هر زندگی سرگذشتی است که سرش گذشته .
مثل سفر کردن که هر پیچ که پشت سر میگذاری مرگ لحضه ها ست و پیچ بعدی سرگذشتی تازه که قرار است به آن برسی یا آرزو داری برسی مگر نه اینکه هر روز که بر میخیزیم به امید تازه هاست آدم ها های تازه سرگذشت تازه و روزی تازه و روز قبل برایمان مرده و گذشته خواه چه تلخ و خواه شیرین .
هنگام پیاده روی با خودم فکر کردم چطور میشود آدمی نو تازه ای شد , نو شدن یعنی فکر تازه , آدم های تازه , کاری تازه و یا چه چیزی در زندگی میشود که نو شود من که دنبال تازه همه شاید دنبال تازه شدن هستند . الان من هر روز با وبینار با آدم های تازه و افکاری نو آشنا میشوم از همه قشر و همه سنی که سعی دارم از آنها چیزی بیاموزم که باعث شود درونم را تعقیر دهد , واقعا این جمله هر روز در ذهنم میگذرد که همنشین تو از تو باید به بود تا تو را پندی و نصیحتی و علمی آموزد و کجا از این جمع بهتر که همگی در پی بهتر اندشیدن و نیک گفتن همه سعی دارند از هم بیاموزند که چطور میشود انسان بهتری بود و شد .
خاطرات سفری در دههی هفتاد به یادم آمد که در یادداشت روزانه نوشتم آن زمان میدانستم آدمها از نظر روحی و شخصیتی با هم فرق دارند اما نمیدانستم شعور هم درجه دارد و فکر میکردم همه از شعور برخودارند و این وجه تمایز انسان و حیوان است اما مگر میشود آدم شعورش کم باشد یا نداشته باشد که در آن سالهای جوانی فهمیدم. و از آن تاریخ به بعد شعور سنجم بکار افتاد و تا آدم بیشعوری میدیدم به او سلام میکردم و از دستش خلاص می شدم و به فرمودهی کتابالله قالو سلاما که اشاره به آدمیست که نفهم است. نمرهی امروز را نه میدهم و مهمانهایم همین الان رفتند و من با فراق مینویسم. اما خستهام تا خواستم وبینار را گوش کنم در نیم ساعت اول سر رسیدند و مجبور به ترک وبینار شدم امیدوارم صوتش را در کانال استاد بگذارند. یادداشتی از سفر نامه در کانال تلگرام فردا منتشر میکنم. 👇
https://t.me/notetoday1
امروز با خون بیدار شدم. روی ملافه، یک لکه. بدنم در خاب نوشته بود. دستم را رویش گذاشتم. خشک بود. پریود که میرسد، اول خون است بعد درد، یا شاید همزمان. دیشب باید میدانستم. قبل از پریود همیشه عطش. همیشه خشکیِ دهان. نفخ، شکم مثل زنی پا به ماه. سنگین.
سه تا قهوه. اولی داغ، خوردم. دومی سرد شد، ولی خوردم. سومی را ساعت دوازده گذاشتم. میدانم برایم خوب نیست، پس سریع خوردم که پشیمان نشوم. قرص هم خوردم. اثر نکرد. نکند من آنقدر قرص خوردهام که دیگر اثر ندارد.
سه ظرف غذا برای طول هفته. شستنِ ملافه. لکه رفت. بوی مایع لباسشویی توی خانه پیچید. پنجره را باز کردم، سرد شد. سینوزیت. بستم. بو ماند. سردرد ماند. پشت چشمم، انگشتی که از داخل به کاسهی چشم فشار میآورد.
نوشتم. از سردرد نوشتم. از پریود. از خودِ نوشتن. از کلید. تایپ کردم. نوشتم و پاک کردم و دوباره نوشتم. کلمهای که سرِ جایش نباشد، مثل ریگِ کفِ کفش پا را میزند. باید بتکانمش.
کارگاه واژهورزی بود، با استاد کلانتری. به وزن واژهها فکر کردم. به اینکه چه چیزی واژه را فاخر میکند. واژه همان است. گاهی میتراشد، گاهی دست میکشد روی سر. فرقش فقط در جای ایستادن است. به سردوزامیها فکر کردم، که واژه را بیپرده میخاهند. میگویند «کون» همانقدر حق دارد که «چشم». و فکر کردم خون روی ملافه مینویسد، بینام. اسم نویسنده را نمیبریم. و من امروز با آب و پودر اثرش را هم پاک کردم. ملافه ماند، لکه نه.
رونویسی کردم از کانال تردیدار. از حالوهوای جوانی. واژه برداشتم. واژهبازی کردم و واژه قاپیدم. جیبهایم واژهخیزند. تنها چیزی که امروز از بدنم نشت نکرد، همینهاست. واژه را قُر زدم.
آشوری میگفت واژه ابزار رهایی است. امروز هیچ واژهای مرا آزاد نکرد. بدنم با خودش حرف زد، گفتمان نکرد. و تنها کلمهاش خون بود، ناغافل.
میخاهم خاطرات فلانالسلطنه را بخانم. نمیدانم چرا. شاید چون نیاز دارم کسی از زمانی دیگر حرف بزند، از دردهایی بگوید که از زمانهی من نیستند. یا شاید فقط قصد دارم بخانم و نفهمم و بعد بخابم. برگههای پرینت شده را باز میکنم.
پینوشت: زمان زیادی برای تمرین ندارم. معمولاً در همین «گزارش نیک» یا هر متنی که منتشر میکنم، شخصیتپردازی میکنم. لزوماً همهی متن از شخصیت واقعی من نمیآید. گاهی همان شخصیت خیالی است که کارهایم را انجام میدهد.
عمهجان سلام
شادمانم که پس از دوسال، دوباره میزبان شما هستم.
از ساعت ۱:۳۰ بامداد که به همراه دختر و داماد و نوهها تشریف آوردید، گل از گل پدرم شکفته.
حدود ساعت ۸ بیدار شدم و صفحهی صبحگاهی را نوشتم، به دلیلِ بیجایی، امکان تمرینِ یوگا را نداشتم. فراهمکردن شرایط اسکانِ پنج مهمان در یک خانهی ۸۰ متری کمی پیچیده بود، اما خوب شما همدمِ امامرضا هستید و نفستان، بویِ آقا را دارد.
کمی هملت خاندم ولی باید بساط صبحانه را میچیدم. بابا صبحِ زود خامه و نانبربری خرید تا به همراه مربایِ به، نوشجان کنید.
در عرضِ پنج دقیقه از روی این شعر حافظ رونویسی کردم،
واعظان کاین جلوه در محراب و منبر میکنند.
چون به خلوت میروند آن کار دیگر میکنند.
ولی باید به کمک مادر میرفتم تا ناهار را آماده کنیم.
بعدازظهر با مطالعهی هملت و مرغابیِ وحشی پیش رفت. سر و صدایِ خانه، اجازهی مطالعهی شبهول و خسروخوبان را نداد، خطِ سیرِ داستان را از دستم در میرفت و راوی را گم میکردم اما در نمایشنامه واضح بود که گوینده کيست.
عصر که برای دید و بازدید تشریف بردید، به تمیزکاری پرداختم و به یاریِ مادر شتافتم تا کتلتها را سرخ کند. بیفزایم که در کارگاه خودواژه شرکت کردم و پشتبندش نویسندهساز.
سپس دوش گرفتم و بیست و پنج دقیقه آزادنویسی کردم. متنی برای کانالم، سطرآورد، شکل گرفت با نام سطرهای صدادار، اما مجال تمامکردنش را نیافتم وقتی تشریف آوردید.
پس از شام و جمع و جور کردنِ ریخت و پاشهایش، در دورهمیِ شبانه، رخدادک و گزارش نیک را نوشتم.
در پایان، خداراشکر که آمدید عمهجان، چون مطمئن شدم که نوشتن، از من انسانی بهتر ساخته. اگر سالِ گذشته در همین روز بود، بابایِ بیچارهام باید چشمغرههایم را تحمل میکرد و بارِ اخم و تخمهایم را به دوش میکشید. دریافتم که ادراکِ موسیقی تنها به دستگرفتنِ ساز نیست و یوگا فقط به رویِ مترفتن نیست.
خوش تشریف آوردید عمهجان.
📝 #گزارش_نیک ۱۶۴
باید همه تلاشم رو بکنم تا جای خالی سلوچ رو امشب به اتمام برسونم داداشم امروز دو ساعت کلاس جبرانی آنلاین کانون زبان داشت. هانا امروز تومد خونمون ملیکا و مادرش هم دقایقی بودند. با هانا بازی تامی تامی اسکلت، چام چام، قایم موشک و… کردم و عسر بعد ناهار که ماکارانی بود با ماشین رفتیم همراه داداشم و مامانم و هانا صحرا و کاپی رو خم لمس کردیم شنیدم لاسی هم( سگ) بارداره بعد صحرا با هانا مغازه خوراکی فروشی رفتیم هانا تا بعد شام هم موند و بعدش رفت با پدرش کباب خوردیم البته از قضا زنبور عسلی نیشش زد. مریم باقری
@Maryamwriter_2
دومین گزارش نیک من
تاریخ اول آبانماه ۱۴۰۵
بیداری ۲۰: ۵
بخش زیادی از روز من در ارتباط با رییس است(من مادرم را بیشتر با این عنوان صدا میکنم) که از صبح باید به همهی امور وی رسیدگی کنم.
عموما لیست کارهای روزانهام را از شب قبل آماده میکنم و روز بعد هر کاری را که انجام میدهم تیک می زنم حتی بیداریم را.
۳ صفحه واژه هر روزه را مینویسم
ناهار را آماده میکنم
ان(n) روز است که اتاق ها را جارو نکردهام ولی چندان حوصلهای هم با توجه به حجم کارهای روز جمعه ندارم و آن را به روز دیگری حواله میکنم.
ده دقیقهای، اسکیسی از چهرهای انجام میدهم که در آیندهی نه چندان دور قرار است در تابلوی رنگِ روغن استفاده شود.
سری هم به کانالهای خبری میزنم و خبرها را دنبال میکنم.
گروه یادگیری زبان فرانسه( l’ essor ) که با دوستم انسیه دارم را باز میکنم من که هیج،ایشان هم کاری نگذاشتهاند شاید تا آخر شب گزارشی بفرستند.
ساعت ۱۴ از بریدهی کتابهایی که خواندهام و اشعار شاعران در اپلیکیشن بله استوری میگذارم امروز جمعه است و نوبت شعر و شعر امروز از قیصر امینپور است.
فصل پنج نبرد من نوشتهی هیتلر را میخوانم. سلوک هم که دیروز به پایان رسید و خسرو خوبان رضا دانشور را ساعت ۹ شب می خوانم و تا راوی این حکایت پیش میبرم.
ساعت ۱۶ دوره خودواژه با استاد شاهین کلانتری دارم. لذتِ بینهایتی از حضور در دورههای ایشان و نوآوریهایی که استاد در هر جلسه دارند میبرم.
امروز ۴ قسمت سریالThis is us را دیدم
خواستم ولی نشد بنویسم.
به قول بازیگر دایی جان ناپلیون دروغ چرا،چندتا کلاس رفتم ،بد جور خورد توپرم ،از شبکه عصبی مغز دستور آمد این کار مال تونیست ،وسواسم عودکرد.هرخط مرا دیوانه میکند .به قول مادرم میگوید درددلم را ببرم توچاه بکنم .من چاه پیدا نکردم
امشب براي اولين بار ميخواهم «گزارش نیک» بنويسم و مثل هر باري كه ميخواستم بنويسم، براي نوشتنش يا تنبل بودم يا مي ترسيدم، براي همين به خودم جرات دادم تا در مورد ترس نوشتن و ارسال براي يك صفحه ي پرمخاطب «گزارش نیک» چیزکی بنویسم.
از ديروز شروع به خواندن كتاب تذكرالاوليا كردم تا امروز كه جسته گريخته ميخواندمش بايد خدمتتان عرض كنم كه از هر ۳۰ جمله فقط يك جملهي آن را ميفهميدم ولي نميدانم چرا از خواندنش كيف ميکردم و باز هم نمیفهمیدم.
عصری که در وبینار ، صاحب وبینار در پاسخ به سوال فریده خانم فرمودند برای خوب نوشتن باید زیاد خواند و بعد هم تاکید داشتن به نوشتن «گزارش نیک»، بنابراین علرغم اینکه کتابی را که میخوانم را متوجه نمیشویم و در نوشتن هم هیچگونه خلاقیتی نمیداریم و گاه در وبینار شرکت میکنیم و دست به قلم نمیشویم و تقریبا تمامی کتابهایی که استاد ذکر میکنیند را تا کنون نخواندیم و باز اصرار میدارم به نوشتن، یا از اعتماد به نفس بالایم میباشید و یا دارم پشتکار داشتن را در مینوردیم و روحم از آن بیخبر است.
هر چه که هست حسش شبیه به راه افتادن یک بچه ی یک ساله است. هم کند است و هم سخت و هم افتان و خیزان دارد.
بعد از وبینار نویسنده ساز تصمیم گرفتم برم پیاده روی. برنامه هر روزم نبوده حتی قبلا که ورزش میکردم توی خونه، پیاده روی هم دوست داشتم امتحان کنم و بیارمش توی روتینم ولی بارها رهاش کردم.
بافت زرشکی و شلوارمشکیمو پوشیدم بدون برداشتن چیزای اضافه حتی گوشی موبایلم زدم بیرون،البته تنها نبودم وزهِ بازیگوشم بنی، طبیعتا همراهم بود؛ یعنی ادا واطوارش دیدنیه پسرخوب،مرد حسابی،آتیش پاره؛ آروم بگیر، بزارقلاده تو ببندم اینقدر وول نخور. به هرحال رفتیم بیرون و تصمیم گرفتم از یه مسیرمتفاوت برم وخب به هرحال مسیرهای متفاوت همیشه بی خطر نیستن؛چشمتون روزِ بد نبینه چند قدمی که توی مسیر جدید پا گذاشتم صدای پارس چند تا سگ که خیلی هم خوف برانگیز بود باعث شد خَرترس بشم؛ صدا بیشترمیشد انگار که چندتایی بودن و بوی این وزهِ کوچولو منو شنیده بودن . فقط صورت یکیشونو دیدم با اینکه اغلب اوقات از دیدن سگ های بزرگ نمیترسم اینبارخودمو برای اینکه با 6 تا پا فرار کنم آماده کرده بودم. خداروشکر به خیرگذشتبرگشتم و پیش خودم فکر کردم صحنه جالبی که میتونم با همین گزارش نیکم رو شروع کنم.
تصمیم دارم گزارش نیک رو همون عصرها بعد پیاده روی بنویسم وزودترهم شروع کنم؛تا خستگی مانع استمرارم نشه.
امروزآزادنویسی رو با سوال پرسیدن شروع کردم یعنی یه جمله مینوشتم وخودم جواب میدادم وباعث میشد بیشترفکرکنم وسوال بعدی هم از دلِ سوال قبلی شکل میگرفت ودر نهایت من یه موضوعی که چندماهه دارم روش کار میکنمو بهترمتوجه شدم.
بیدار شدم و نوشتم، روزگفتار گفتاریدم، رفتم با آری و الی صبحانه، بگو چی دیدم؟ خانوادهای مشتی، با نوه و ننه و دده، که البته برای آنها مامی و ددی بود آمده بودند صبحانه. گفتم به آری که نمیشود ما هم آملتساسجمان را (املت سوسیس نه) را ببریم با آنها بخوریم؟ خیلی فضای خوبی بود. البته به خاطرشان جایمان را عوض کردند و میزمان را کوچک، اما چون عذرخاهی کردند لقمه را گرفتم و گذاشتم توی دهنم و گفتم به هِل، به کرکهای نازک تنم که زیر نور مهتاب میدرخشیدند (پشم نه).
گفتند چه خبر؟
نقاشیهایم را نشان دادم و گفتم مینویسم و میخانم و کار و اینها. الی که ارشد بیوفیزیک تهران قبول شده است و آری هم توی رشت ترم آخر رادیولوژی را میگذراند.
بعد هم رفتیم پارک فادر (پدر نه) که کنار مادِر بود. گفتم خیلی دلم میخاهد کار هنجارشکنانه انجام بدهم. بچهها سکوت کردند. ماندند چه بگویند. ادامه دادم، پیس نیقیشی میکیشیم، مینیویسیم، کیتیب میخینیم. الهه گفت نکشیمون هنجارشکن، به جامعهی بشری رحم کن. هیچی دیگر، خودم میگویم، خودم زیر سوال میبرم، خودم هار هار میخندم.
ولی صبحانهی خوبی بود.
توی بازار هم دو تا لباس خریدم که قیمتشان کمی خوب بود. یکیشان پرو نداشت و تنگ بود، ولی ندا و الهه (این یکی نصیرو است) شاهدند که تنگ خوبی بود.
بعد هم خودواژه. واژه شبیه واژن نیست؟ واژ دارند. از نظر لغوی طول میکنم.
بعد هم نویسندهساز. پیادهروی و سایر مخلفات.
بعد هم با بچز نوشتیم و نقاشی.
با کیمیا و میمیا، حرف زدیم از تحرک و ورزش. اینکه جلسهی امروز با نویسندهساز هماهنگی داشت جالب بود.
بعد هم لباسهایم را پوشیدم و آهنگ و ذوق و رقص. لباسهایم بیشتر این شکلی مستهلک میشوند.
الان هم نمیخاهم بخابم که فردا نشود. زیبا نیست؟
«پخش آهنگ غم دنیا رو بیخیال، غصهی فردا رو بیخیال»
چقد حلزون امشب فرق کرده
کلی ارتقاء داره نسبت به قبل
چقد همه چی عالیه براش انگار
برعکس اینروزام
چرا من یه جوری کد نویسی شدمکه هر وقت چیزی حالم رو بدمیکنهاز ترسی موهوم رنج میبرم ترسی که نمیذاره حال بدم رو بازگو کنم؟
امروز هیچ کار فرهنگی ادبی نویسندهگی نکردم
هیچی نخوندم
امروز یه روز سگی و فشله
ده بار استرسم به اوج رسید گویی همون لحظه قلبم بایسته
میترسم
از بیماری
از تنهایی
از بیپولی
آهان
کمکم داره درست میشه
نالهدان من بالاخره باز شد
دارم فکر میکنم
دارم شکایت میکنم
بابا من امروز اونقد بدحالم
که نتونستم برم پیادهروی
نتونستم بنویسم
ببین اصلن هیچکاری نکردم
برای کانال هیچ فکری نکردم
با دوستام هیچ بحثی راجع به نشریهی آذرماه زیبا
آخرین ماه پاییز نداشتم
حتا نویسندهساز نبودم و گوش نکردم
من امروز داغون بودم
خیلی وقتا اینطوری بودم اما
میترسیدم اعتراف کنم
بعد یهو جنخونمون بفهمه کهچه اوضاع خرابیه
بیاد زمام امور رو از دستم بگیره من اصلن همیشه ترسیدم از چیزایی که حقمنبوده براش بترسم
بازم نوشتهمو که میخونم
واژههای یه بیدر د رو میبینم
از برکت سانسور
جمعهی من گذشت.
خدافظ
در ضمن خودتونوحنامالی نکنین
دیوونه میشین.
سال واژه: پذیرش
از کار و غذارسانی گربه ها بگذریم و برسیم به وبینار نویسنده ساز. دقایق اول نبودم اما تا انتهای وبینار حضور داشتم. یک روز نباشد، دلتنگ می شوم. حضور خودخواسته مگر اینقدر دلچسب می شود؟ لذت بردم هر چند کوتاه.
خرید مایحتاج خانه را سرچ کردم، سه مرتبه پیک اسنپ با وسیله هایی متفاوت آمد و کار من را راحت کرد.
برای فردا به اجبار تن به آشپزی دادم. آشپزی هم گریز از مشغله های روز است هم بسیار وقت گیر. برای دو وعده ی محل کار، دست به دامان کدو سبز و سبزیجات شدم.
نتیجه ی کار مطلوب شد، دو برش کوکوی کدو به همراه قارچ تفت داده شده برای فردا. پس فردا نیز تکرار فردا است.
فصلی جدید از اثر انتظار را خواندم. به راحتی خوانده نمی شود، لااقل برای من نیاز به تأمل دارد.
در شب های آتی، مطالب مهم کتاب را اینجا به اشتراک خواهم گذاشت.
تا گزارش نیکی دیگر، روزگارتان نیک.
خودم میان جمع مهمانی و دلم جای دیگر« نوشتن گزارش نیک» است.
امروز بعد از یک ربع نوشتن به محض بیداری با دوستم در مورد سریالی که دیده بودیم صحبت کردیم. و من معتقد بودم نویسنده یکی از سکانسها را از روی بیحوصلگی و بی فکری اینطور نوشته بود وگرنه هزار جور راه دیگر و نوشتن خلاقانه برای سکانس بود.
و دوستم هم با اینکه چیزی از نوشتن نمیداند تأیید کرد.
حالا به ارزش بارها بازنویسی و فکر کردن از زاویههای مختلف پی میبرم واقعا.
یک یادداشت در تلگرام هوا کردم و برای آمدن به خانهی دخترعمهام پیشنهاد دادم پیاده بیاییم و از هوای خنک پاییزی به وقت شام لذت ببریم.
به امروز میتوانم از ده نمره یازده هم بدهم.
خوابت که سبک شده باشد و تکه تکه، رؤیا هم میبینی، همین شد خواب دیدم برای کار پایاننامهام رفتم بیمارستان روانپزشکی و میخواهم مصاحبه کنم ولی یک دفعه شد دستشویی و WC. صبحم فکر کردم جامعهی پایاننامهام که ربطی به بیمارستان روانپزشکی ندارد. بیمارستان روانپزشکی به کارم مربوط است و به عنوان مربی به آنجا خواهم رفت. این یکی از خوابهایم بود. خواب و رؤیا کم نبود، نشان سبکتر شدن خوابم و به یاد ماندن رؤیاها.
کم خوابی شب را جبران کردم و دیر از خواب پا شدم. موهایم هفت رنگ شده بود مامان جان یکرنگشان کرد. کمی درس خواندم. برای روزگفتار، رفتم سراغ کتاب «خوب گوش نمیدهی؟» تصمیم دارم در روزگفتارها این کتاب را مرور کنم. ناسلامتی یا سلامتی سالواژهام شده گوش دادن. عصر دوباره خواب و از دست دادن جلسه دوم کارگاه خودواژه و وبینار نویسندهساز.
جلسه بازخورد کارگاه «رنج من، گنج من». الهه چقدر وسیع میبیند مسائل را. در این کارگاه کلی الگو برای گفتوگو با خودم یافتم. دیگر نباید توی پرسش از خودم کم بیاورم. برای اینکه درمانگر درست و حسابی بشوم حتی وقت گل نی،باز لازم دارم خوب بپرسم.
داستان «چکمهها» را از چخوف خواندم.
حالا دارم پادکست وبینار نویسندهساز را گوش میدهم. کتاب «لذت خواندن در عصر حواسپرتی» را دانلود کردم. الهه علیزاده میگوید: «اگر احساس رنج دارید و فکر میکنید رنجها دارند ما را میخورند از بدنمان سؤال کنیم.» در جواب رفت سراغ کتاب «هنرِ پرسشگری» و انواع پرسش بر اساس پاسخ.
از امروز قصد دارم وبلاگم را هم با همین گزارش نیکها به روز کنم و آن را از خاک خوردن نجات دهم.
فردا باید پیگیر زمان دفاع پروپزالم باشم دعایم کنید.
🍀جمعه ۱۴۰۵/۸/۱
سَر صبحی دلم از جای دیگری پُر بود، سر صفحهی سفید کاغذ خالیاش کردم. کاغذ هم بیهیچ اعتراضی پذیرای دل پُردردم شد و همهی دلنگرانیها و روانپریشیهایم را به جان خرید. دل سبک شد و حالم بهتر. این لطف کاغذ را هیچگاه فراموش نمیکنم.
هفتهای که گذشت هفتهای کتابمحور بود. کتابها خریدم. کتابها خواندم. با کتابهای درخشانی آشنا شدم. پرسهها زدم در کتابفروشی. ساعتها در کتابخانه بودم. بسی لولیدم لای قفسههای کتاب. سبد مطالعهام را گسترانیدم.
بعد از صبحانه به خواندن مشغول شدم:
✨از کتاب تا میتوانی بنویس آموختم:
✍️تمرینِ نوشتن، تمرینِ نوشتن، تمرینِ نوشتن
«نوشتن مانند دویدن است. هرچه بیشتر بدوید، بهتر میدوید.»
از موضوعاتی که ناگاه به ذهنم میآید فهرستی تهیه کنم. این فهرست میتواند جملهای باشد که شنیدهام یا لحظهای از خاطرهای و…
ویرایشگر یا سانسورکنندهی درون را نادیده بگیرم.
✨از کتاب هنر دقیقخواندن آموختم:
بهگاهِ خواندن، نباید ذهنیتی برداشتگرایانه داشته باشم. باید با ذهن اندیشمند، بخوانم.
ذهن برداشتگرا تابع تداعیهاست. تفکرش انسجام و نظم ندارد. نقادانه نمیخواند. در نتیجه از آنچه میخواند چیزی نمیآموزد.
اما ذهن اندیشمند درپی معناست. هدفمند و منسجم است. نقادانه میاندیشد. پذیرای نگرشهای تازه است. در نتیجه از آنچه میخواند چیزها میآموزد.
✨کتاب نویسندهساز را نظرانداز خواندم:
با نویسندگانی که باید نثرشان را شناخت و مترجمانی که باید ترجمههایشان را جدی گرفت آشنا شدم.
✨در گنجور چرخیدم و از دیوان کلیم کاشانی خواندم. و رباعیاتی هم از خیام.
بعدازظهر یکیدوساعتی در پارک پیادهروی کردم.
استاد در وبینار نویسندهساز تعبیر جذابی بهکار برد: پیادهروی یعنی آزادنویسی با پاها.
اغلب به هنگام پیادهروی گفتوگویی درونم شکل میگیرد. به واکاوی خود میپردازم. ایدههایی به ذهنم خطور میکند و همان لحظه پروبالشان میدهم.
بعد از پیادهروی خمیر آمادهی بیسکویت را که دیروز در یخچال گذاشته بودم قالب زدم و به فِر از قبل داغشده سپردم. نیمساعت بعد یک سینی بیسکویت خوشمزهی نارگیلی تحویل گرفتم😊
در وبینار ، استاد دست نویسندهساز را نشانمان داد و تأکید کرد بر تکرارآموزی با سخن از جستار چرا ادبیات.
خانم الهه علیزادهی خوشبیان از پرسشگری گفت و طرح پرسشهای ساده از خودمان با پاسخهای روشن.
رنگ مورد علاقهی من چیست؟
من رنگ صورتی را دوست دارم🩷
From زهرا قاسمیزادگان on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شاهین کلانتری on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فهیمه سعادت on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عسل فاطمی on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From Nahid M on گزارش نیک ۱۶۳: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی فرخی on گزارش نیک ۱۶۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مهشـید خوشآموز on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرزو بابایی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پیام هماورد on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی فرخی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پیام هماورد on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمدی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بهار فلاحی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ربابه رضائی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آرام قنبری on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم ابراهیمی قندک on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه فاتحی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مسعود مستوفی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سیمین مهرابی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بیتا پرهام on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نعیمه صدقیان on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم باقری on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From معصومه پاسدار on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهره عسگری on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سمانه عقیلی on گزارش نیک ۱۶۲: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From پانته آ قبادی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From عادل صالحی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فرشته برگی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شکوه طایفی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شهلا رنجبر on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حدیقه شعبانلو on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا آزادی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زینب قهرمانی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From کبری مرآتی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟