انگاری فرشتهی مرگ افتاده است پی حلزون و حلزون اما دم نمیدهد به تله.
نکند آخرهای گزارش نیک است؟
نه. شورش میکنیم.
دل پیش آنایم است. روزهای سختی را میگذراند و من شرم دارم که کنارش نیستم.
۱۰۰۰ کلمه تایپ کردم.
تمرین واژهسازی کردم و چنگی نزد به دل.
کارگاه خودواژه خوش میگذرد هر بار.
طرحکی زدم در حد نوپا بودن خودم. نودست بهتر نیست؟
پارک رفتم سنگ صبور به بغل. فقط ۳ خط خواندم و دیگر نتوانستم. صداها بسیار بود و من هم که حساس به صدا.
خانه که آمدم سنگ صبور این ماهم را خواندم. هر ماه شوکهام میکند و هر بار هیجانزدهتر میشوم.
بولدوزر خانهی روبهرویی را گودبرداری میکند.
صبح که بیدار شدم فهمیدم اویی را که زخم کاریام زده بخشیدهام. نه. کارش را هیچگاه یادم نمیرود تا حواسم باشد که دیگر هیچگاه به او اعتماد نکنم.
معنی بخشیدن پس چیست؟
قلبم سبک شده است و دیگر حرص نمیخورم، نمیگریَم و مدام چرا چرا نمیکنم اما به چه کار او میآید بخشیدن من؟ وقتی قرار نیست مثل قبل باشم؟ بخشیدن است اسمش؟
شاید اگر نمیبخشیدم حتی مراودات عادی هم حذف میشد. شاید. نمیدانم.
سخت است.
پیچیده است.
خیلی چیزها هستند که پیچیدهاند.
اما بخشیدنم اگر اسمش بخشیدن باشد فرایندی کوتاه نبود. حسابی نوشتم و گریستم و فحش دادم توی نوشتن و گریستم و سوال کردم و گریستم و حرف زدم و گریستم و نشستم گوشهای و فکر و فکر و فکر و گریستم،
تا امروز…
اگر واقعا بخشیده باشم اگر.
نمیدانم چرا روز تعطیل هم زودتر از زنگ ساعتم بیدار میشوم. امروز جمعه است. ساعت را برای هفت و بیست دقیقه تنظیم کردهام ولی یک ساعت زودتر بیدار میشوم. یادم میآید شب قبل گزارشم را ثبت نکردهام. به گربهام غذا میدهم و میروم روی کاناپه مینشینم و شروع میکنم به نوشتن. زمان از دستم سُر میخورد و صدای زنگ ساعت را میشنوم. قرار است برویم خارجِ تهران هوایی تازه کنیم. همسرم را بیدار میکنم و میگویم؛ من میرم بنزین بزنم تا تو از جات بلند شی. پمپ بنزین شلوغ است. دیشب هم شلوغ بود. برمیگردم خانه و میگویم؛ با اسنپ بریم. اسنپ میگیریم و میرویم خانه برادر همسرم و با او و همسرش میرویم فشم. قرار بود برای صبحانه بریم لواسان ولی منوی رستورانها را که میبینیم دود از سرمان بلند میشود. تصمیم میگیریم برویم پیکنیک. سر از فشم درمیآوریم. کنار رودخانه صبحانه میخوریم و دو سه ساعتی استراحت میکنیم و به صدای دلنواز رودخانه گوش میدهیم. هوا خنک است. اینجا با همین فاصله کم از تهران پاییز بیشتر خودش را نشان میدهد. ظهر برمیگردیم و در ترافیک لعنتی اتوبان صدر گیر میکنیم. یک ساعتی طول میکشد تا به خانه برسیم. ساعت چهار عصر کارگاه واژه برگزار میشود بعد از آن هم وبینار نویسندهساز. بعد از اینها مینشینیم و قسمت سوم سریال جدیدمان را میبنیم. وسط سریال آشپزی میکنم تا فردا ناهار داشته باشیم. ساعت میدود و نمیفهمم چطور روز تمام میشود. فقط میدانم فردا را دوست ندارم. شنبهها روز خوبی نیستند.
امروز صبح در حالی از خواب بیدار شدم که دیشب تا دیروقت مادام بوواری خواندم و تمام شد. صد صفحه آخر را دیروز خواندم. سرنوشت دختر مادام از همه رقتانگیزتر بود. بعد از تلخیها و جذابیتهای رمان مادام بوواری، دوباره به سمت دن کیشوت میروم که باز چند فصل آن را بخوانم و شاد شوم.
طویله را باز کردم. بوی بد پهن گاو به مشامم نرسید. گاوها غذایشان را نخورده، رها کرده بودند. با وجود بوی بد اما طویله آنقدر هاهم بهم ریخته نبود. عجیب هم نیست بههرحال، اتاقم آنقدرها هم کثیف نیست! صرفا بمبی ترکیده وسایل ها را پخش و پلا کرده است.
گوشیم را برداشتم و غرق آن شدم. برای صبح جمعه برنامه کسل کنندهای است درست است؟ سعی کردم خودم را مجاب کنم به موثر واقع شدن ولی هیچ میلی به چیزی نداشتم پس زمان را کشتم. اتاقم همانند طویلهِ ذهنم مشوش است امروز. نیاز دارد تمیز شود ولی کی حالش را دارد؟ جالب است اگر داخل پادگان بودم قطعا اتاقم را (محیط کاری را) تمیز میکردم و این خودآزاری و آسیبززندگی به خود برایم عجیب است. بنظرم اعتیاد های متنوع بخاطر این است که زمان را میخواهی هدر بدهی و زودتر خودت را به لبه پرتگاه برسانی تا خودت را با مخ به سطح زمین بکوبانی.
بعد از آن کمی فایل های دیجیتالی لپتاپم را مرور و مرتب کردم ولی اتاقم را؟ خیر.
مادر امروز خانه نبود و همین باعث شد که زیاد حتی بیرون از اتاقم هم نروم. روز سردیست هرچند هوا خوب است و الان که در حال نگارش هستم و تقریبا ساعت 8 است، صرفا کمی باران زده و این صدای باران را دوست دارم.
کتاب رابرت گرین را ادامه دادم. درمورد اهمیت گروه حرف میزند و اینکه همانقدر که گروه میتواند به تو کمک کند برای پیشرفت همانقدر هم میتواند / تو را پایین بکشاند / و داستان مدرسه یژن را تعریف میکند که چطور دو دوست شیفته ادبیات به دلایل سیاسی و سرکار آمدن حزب کمونیست چین در آن زمان، رفته رفته دوستیشان از بین رفت و رنگ و بوی خیانت سیاسی به آن گرفت. این بخش درصدد اینه که بگه گروه همونقدر تاثیر منفی هم میتونه روی ما داشته باشه. پس با دقت گروهت رو انتخاب کن.
وقتی حرف از گروه میشود، پاشنه آشیلم از استخوان رابط بین پا و ساق پایم میزند بیرون! همیشه ابراز کردن خود برایم سخت بوده و مهر و موم شدن توسط سانسور را در حضورم مشاهده میکردم و در تلاشم کمترش کنم. برای همین پیدا کردن گروهی عزیز (مانند تو که در حال خوانش متن هستی) بسیار برایم کمک کنندست. میدانم که حضور مجازی به مانند حضور حضوری! مثمر ثمر نیست ولی این آش بهاز کلهپاچه چشم و کلهگوسفند با جاش.
بعد از آن تمرین تنفسی خود را انجام دادم. به تازگی کتابی درمورد جیگونگ دارم میخوانم که در روزهای آتی قطعا بیشتر فاز کونگفو و یوگی مرا خواهی دید چون معتقدم نصف حقیقت دنیا در شرق و چین و ژاپن نهفته است و باید به آن سر دنیا روزی سفر کنم. هرچه زودتر بهتر تا دلار بیشتر از این زیاد نشده است! در چیکونگ ایده بر این است که همهچیز بر پایه انرژی شکل میگیرد. حتی در متون چینی آمده است که انسان با هوا و غذا (برنج ذکر شده در متون باستانی) انرژِ خود را افزون میکند.
امروز ایدهای که در طول هفته به سرم زده بود را میخواهم اجرا کنم و آن این است که در طول هفته مثل دوران مدرسه برای خودم ایام هفته را به چندبخش تقسیم کنم و به جای اینکه در طی روزها فقط یک کتاب را بخوانم، دو الی سه کتاب با موضوعات متنوع را در برنامه هفتهام بگنجانم. فعلا لیست فعلی این هفته من از این قرار است:
– قوانین طبیعت انسانها / رابرت گرین/
– هزارپیشه / چارلز بوکوفسکی/
– اسمش رو هنر نزار! / آستین کلیان/
میخوام ببینم که این تست و آزمایش روی من چه جوابی میده و هفته آینده همین موقع نتیجه رو با تو هم درمیون میذارم.
الان هم میخواهم یک قسمت از سریال میراث (انگلیسی بنویسم کاملا بهم میریزه این لاکردار!) را ببینم تا بلاخره این جنگ پدر پسری و خانوادگی خانواده روی ببینم به کجا میرسد. میراث از اول سریالی بود کند ولی پایان فصل اول ورق را مثلچی برگرداند و الان فصل سوم را دارم تماشا میکنم.
بعد از آن میخواهم کمی بوکوفسکی بخوانم (هزارپیشه) و ادبیات فحشکشانش را که خیلی متاسفانه داستانمحور نیست را ادامه دهم و بعد بخوابم. (شاید بوکوفسکی خواندن راه خوبی برای اتمام روز نیست درست است؟) و صبح بلند شم و به روتین ورزشی/ غذایی/ پادگانی! خودم برسم.
جمله قصار امروز از این قرار است:
چگونه است که به کسانی که دوستشان داریم آسیب میزنیم، با اینکه میدانیم پشیمانی به دنبال خواهد داشت؟ تمام وجود ما چیزی جز نبردی علیه نیروهای تاریک درون خودمان نیست. زندگی کردن یعنی جنگیدن با قلب و روح. نوشتن یعنی خود را در جایگاه قاضی نشاندن.
—هنریک ایبسن
گزارش میگ میگ
واقعن آبان شد. آبان شد.
امروز روز جمعه بود. از صبح تا عصر درگیر خواندن منابع کارگاه رنج من گنج من الهه علیزاده بودم و انجام تمریناتش.
یک و نیم ساعت افسانه را دیدم. دیدنش همیشه خوب است. خوب خوبم میکند. با اینکه این دفعه خودش مریض احوال بود.
از ساعت هفت تا نه و نیم هم بازخورد کارگاه الهه علیزاده بودم.
بعدش هم روزنویسی سایت و یادداشت کانال را نوشتم.
– دو تا از تمرینهای سمپوزیوم را انجام دادم اما ویراستاریشان هنوز مانده. البته دو تمرین انجامنشدهٔ دیگر هم دارم.
– از فرصت استفاده کردم و تمرینهای سمپوزیوم را گنجاندم در آزادنویسی و بالاخره شد ۱۰۰۰ کلمه.
– «به زبان مادری گریه میکنیم» این سوال را برایم پیش آورد: آیا واقعا فرو بلعیدن فریاد مرا به نویسندگی کشاند؟
– آنقدر سرگرمیام کم شده که چسبیدهام به تماشای رئالیتی شو.
1. سالواژه: استمرار
2. سرزدن به کانال بچهها. واقعن متنهاشون پر بار بود. دم همشون گرم.
3. شرکت در وبینار نویسندهساز که در مورد پنج انگشت نویسندهساز بود. در آخر هم الههعلیزاده عزیز اومد مطلب جالبی در مورد سوالات بینظام و بدنمند کردند.
4. پیادهروی و دویدن به مدت بیست دقیقه به دور باغچه.
– با خاله که حرف میزدم خاطرهای برایم تداعی شد که هر بار به ذهنم میآید مرا به خنده میاندازد؛ مامان که به خانه برنگشت خاله گفت: «نمیدونم چرا دعاهام مستجاب نشد، برای فلانی که دعا کردم مرخص شد از بیمارستان.» و پس از چند ثانیه مکثْ خیلی خونسرد ادامه داد: «البته چند ساله که روی تخته، با سرم بهش غذا میدن، نه حرف میزنه نه حرفها رو میفهمه.»
خاله جان مطمئنی که او را نفرین نکردی به جای دعا؟ جالب اینجاست که خودش هیچ ایرادی در این موضوع نمیدید، دعایش در حدی که قرار بوده کار کند کار کرده بود. به نظرش همین که مرخص شده کفایت میکرده. آنها هم اگر سلامتی مدنظرشان بوده باید میگفتند، به هر حال هر دعایی کارکردی دارد. خدا را شکر که خاله جان آنقدرها هم مستجابالدعوه نیست وگرنه با این دعاهای نصفه و نیمه معلوم نیست چه بلایی سر باقی خانواده میآمد.
– نه به چند سال استخر نرفتن و نه به هر هفته رفتن، کاش یک نفر مرا خاموش کند. توی استخر بنرهای بزرگی برای تبلیغات نصب است که اغلب با هوشمصنوعی ساخته شدهاند. یکیشان که تبلیغ ماساژ بود نوشته بود: «تو بدنت رو رها کن… مابقیهاش با ما!» چشم، ما شل میکنیم تا تو با همین ادبیات ما را باردار کنی، ببینیم خیالت راحت میشود.
– هشت ساعت بیوقفه سرپا بودم و کار میکردم. هر چه زده بودم پرید، استخر از هفت چاکرایم بیرون زد. الان راضی به همان ماساژ «مابقیه» هم هستم.
– ساعاتی که هنوز میتوانی قهوه پشت قهوه بنوشی بهترین ساعات روزند.
– صبح هم که رفتیم پیش عزیز قلبم.
– جایزهی تمشک طلایی هم که همیشه به خاله جان تعلق میگیرد برای پافشاری بر بدترین عقاید و اصرار به بدترین اقدامات. اغلب بعد از صحبت با او نیاز به مدیتیشن دارم.
– دخترِ آن یکی خاله هم زنگ زد و طولانی صحبت کرد که محور صحبتهایش اغلب این یکی خاله است.
– وقتی رفت همه فهمیدند که تمام دغدغههای خانواده و فامیل را او داشته مدیریت میکرده و حالا همه چیز بدجوری در هم تنیده شده است.
– شارژر لپتاپ را زدم به گوشی و یک ربع بعد فهمیدم. الحمدلله که اوضاع از هر نظر خوب پیش میرود.
– پروردگارا، شگفت آنکه این همه شگفتی شما را یادمان نمیآورند. ما را ببخش اگر در میان شتابزدگیها از شگفتیها غافل میشویم و حتی به قدر یک لبخندزدن به آنها نظر نمیاندازیم که اگر میانداختیم حتمن حضور و اثر شما را در جهان درک میکردیم.
هیچکس اینجا نیست. تا چند روز، تنها ساکنین خانه، من و مادربزرگم هستیم. این اولین اتفاق صبح بود. مسئولیت خانه با من بود، پس صبحانهی مادربزرگ را دادم و طبق معمول، درس خواندم تا ظهر. غذا داشتیم از دیشب. کمی آزاد نوشتم و رفتم سراغ ناهار. وسطش یادم آمد باز یادم رفته تمرینجا بروم، بعد یادترَم آمد که جمعهها تمرینجا ندارد. پس دوباره درس خواندم تا عصر. عصر را کتاب خواندم و بشور و بساب و فلان. دوباره درس تا شب. برای اولینبار آب گازدار خوردم و چنان خوشم آمد که احتمالاً گندش را دربیاورم در روزهای آتی. گشتی به موسیقی کلاسیک زدم، چند پاره موسیقی درست و حسابی برداشتم. گزارشهای اخیر استاد را هم خواندم. داشتم فکر میکردم که چقدر خوب است آدم توی سفر هم به چارچوبی که در روزمرهاش دارد وفادار بماند. اصلا استاد واقعاً استاد است. معلم باید طوری باشد که وقتی نگاهی به سرتاپای زندگیاش میکنی، چهار قلم چیز خوب از او بیاموزی. واگرنه که معلمها چه فرقی با سخنرانهای انگیزشی و آموزش موفقیت در ۲۴ ساعت و فلان دارند؟ یا حتی نامزدهای انتخاباتی. تماماً شعار. آدم وقتی استاد میشود، باید این قضیه در درونش ساخته و پرداخته شده باشد. مثلا شما اگر سری به گزارشهای استاد بزنید، از کثرت کارهایی که در همان ۲۴ ساعتِ مفنگی ما میکند لیزر نالازم میشوی. خب پذیرایی مغز من از کسی که این مدل روزگاری دارد به مراتب بیشتر از آدمیست که سرش با تهش پنالتی میزند اما برای من و امثال من میرود روی منبر. همه را گفتم که بگویم هروقت میخواهم بزنم به در بطلان، سری به جهان شاهین کلانتری میزنم و احیا میشوم، مثل همین چند دقیقهی پیش از گزارش نوشتن. حالا هم نشستهام روی کاناپه و دارم در آب گازدار چقدر و بد بدن جدید را باز میکنم -درش را گل گرفته بودند راحتتر باز میشد- و همزمان حرفهای مادربزرگم را میشنوم که به کسی پشت خط میگوید، درد شانهاش – به تاندونش فشار آمده- میزند به گلویش و همین روزهاست که -دور از جان- خفه شود. انگار دارد به علم ارتوپدی و حتی کل پزشکی، میگوید زکی. آب گازدارم که باز شود، شعرک امروزم را مینویسم و میخوابم. راستی، آبان شد و آمدنش مبارکم باشد.
— بی جنبوجوش
امروز روز پر جنب و جوشی نبود.
به اندازهی کافی خوابیدم.
صبح خیلی زود رخدادک نوشتم چون جملات رهایم نمیکردند و دوباره خوابیدم و ساعت نُه بیدار شدم.
سبزیهایی که دیشب روی نمگیر پهنشان کرده بودم را جمع کردم و در دستگاه ریختم تا خُردشان کند. بعد بستهبندی کردم و داخل فریزر نشاندمشان.
حمام رفتم و شامپو بدن جدیدی را که خریده بودیم امتحان کردم، خوشبو بود.
خواستم به شامپوی سر هم ناخنکی بزنم اما پلمپ بود و برای باز شدن چاقو لازم داشت که کلا بیخیالش شدم. دستی به سر و روی خانه نکشیدم. چه کاریست مدام نوازشگری خانه؟
با دوستم لیلی حرف زدم.
خواستم فیلم ببینم ولی به خاطر اذیت و آزار سیاه پوستان در فیلم، دلم نکشید، پس ادامه ندادم.
یک اپیزود از خسرو و شیرین گوش دادم. آن دو کم بودند حالا باربد ونکیسا هم اضافه شدند و با دستگاههای موسیقی جای شیرین و خسرو اِشوه میریزند و دلبری میکنند.
امروز نهار و شام با همسر جان بود. نهار تخممرغ ربی با غوره خوردیم که برای من به اندازهی کباب دلنشین است.
شام هم مرغ سوخاری. راستش اولین بارم بود که مزهاش را میچشیدم چون خیلی آدم فست فودخوری نیستم و علاقهای هم به تجربه کردن دوبارهاش ندارم.
مادر همسرم بعد از ظهر آمد و قرار است چند روزی مهمان ما باشد چون عمل آب مروارید دارد.
پس برای سرگرمی دو قسمت از سریال کَنکل را در فیلیمو دیدیم. چون مهمان داریم، نمیتوانیم فیلم خارجی ببینیم و استرس صحنههای خاک بر سری را هم داشته باشیم.
سریال را دوست نداشتم پر از مکالمات آب دوغ خیاری است با آرایش های اغراق آمیز زنان که برای من چیز جالبی ندارد.
مادرم تماس گرفت و روی پیست خالی مغزم کمی ویراژ داد و دور دور کرد. من هم فقط به بازی ناآگاهانهاش با مغزم نگاه میکردم و میگفتم چشم. دلم برایش تنگ است. او رو به پیر شدن میرود و از من دور است و تنها.
ظرفها را شستم. حتی حالِ نوشتن گزارش را هم نداشتم. اما به زور خودم را به کلمات رساندم.
کمی بلغور گندم و نخود خیس دادم تا فردا برای مادر همسرم آش ماسووا درست کنم، امیدوارم خوب شود. حتی عالی.
حالا هم خواستم کمی در خدمت شما باشم.
1. بعد مدتها سوار مترو شدم.
2. دخترخاله را بردم کتابفروشیهای شهر.
3. من میان کتابهای قیمت قدیم و دست دوم چرخیدم و او میان دفترهای طراحی.
4. حسابی از خجالت جیبمان درآمدیم.
5. کافهای نزدیک یافتیم که تم هریپاتر داشت.
6. فرد ویزلی، دامبلدور و دراکو مالفوی سفارش دادیم. اسم بستنی و سیبزمینی سرخکرده در منو بودند. هنوز هم خندهام میگیرد بهش فکر میکنم.
7. تختهنرد بازی کردیم و عکس گرفتیم با شنل مخصوص. دوباره نوجوان شده بودم انگار.
8. باز هم کتابفروشی. شب یک شب دو را یافتم. خوشحال از موفقیت امروزم برگشتم.
9. از پیادهروی زیاد احساس میکردم پاهایم تاول زده.
10. یکی دو قسمت سریال دیدم و بعد برنامهی کلاس فردا را نوشتم.
11. در انتها نوشتم از امروزم و از دل آن، گزارش نیک را.
امروز کمی دیرتر بیدار شدم. البته فکر کنم از نظرِ دستور زبان، “دیرتر” اشتباه است. دیرتر از چه چیز؟ چون جایگزینی ندارم همین را به کار میبرم. کمی توی لبتاپ نوشتم و دخترم آمد و من را فرستاد پیِ کارم. بقیهی صفحات صبحگاهی را توی دفترم نوشتم، یعنی ترکیبی شروع کردم. بنا داشتم فیلم “پترسون” را ببینم اما فرصت نشد. کمی از کتاب تاملات فیلسوف از شوپنهاور را خواندم. که همان چند صفحه روشنای خوبی به ذهنم داد. در بخش مطالعه میگوید کسی که بیش از حد مطالعه میکند در واقع دارد مغزش را از خطهای بیشمار انباشته میکند یعنی اطلاعات بدون پردازش روی هم تلنبار میشوند بدون اینکه چیزی به او بیفزایند. مطالعهی موثر زمانی اتفاق میافتد که خواننده پس از یک مطالعهی کوتاه، خود به اندیشهورزی بپردازد و مطلب را کالبدشکافی کند و با فکر خود تطبیق دهد. از نظر او این مدل مطالعه موثر خواهد بود.
تا بعد
سالواژهام: ریلگذاری
خوابم و صفحات صبحگاهی را نوشتم.
قرار بود برویم بیرون و زود برگردیم. رفتیم، ولی ظهر برگشتیم. سریع ناهار درست کردم.
ظرفها را شستم.
خانه را مرتب کردم.
داستانکی در کانالم گذاشتم.
در کارگاه «خودواژه» شرکت کردم.
در وبینار نویسندهساز شرکت کردم.
در درسها به دخترم کمک کردم.
کمی زبان اسپانیایی خواندم.
نشانی کانال من:
https://t.me/bargmoments
بله، امروز هم ۹ و نیم بیدار شدم. یعنی بدون این که بخواهم بدنم گیر کرده روی این ساعت.
فردا واقعاً باید زود بروم دانشگاه ها. ۹ و نیم واقعاً دیر است.
ولی خیلی بهتر از دیروز کار کردم. سریع نشستم پای کار و یک سره خواندم از صبح تا شب.
جلسهی آخر کارگاهی که دانشگاه میروم را دوره کردم. قشنگ با صبر و حوصله همهاش را خواندم و وسطش هر چه نمیدانستم گشتم و یاد گرفتم. میخواهم جلسه به جلسه جلو بروم با کارگاه و عقب نمانم. چون مهارتی است که خیلی در کارم نیازش دارم و خیلی هم جذاب است.
تازه وقتی چند ساعت روی یک چیز کار میکنی میشوی و بیشتر کیف میدهد.
بابا، امیدوارم تا الان از خاندن روزگذشتهای من خسته نشده باشی. اگر هم شدی، خستهنباشی. امروز خیلی جمعه بود.
میدانی چرا؟ میگویمت، زیرا:
صبح که تا ساعت ۱۱ خابیدم. من قبلن انقدر نمیخابیدم که، یادت هست؟
امروز بخش عمدهاش به دیدن فیلم گذشت. سریال «Zero Day» را پشت هم دیدم. الان فهمیدی چرا سعی میکنم سریال نبینم؟ چون میدانم کرمم که به قلابش گیر کند، تمام است.
پدر چشمم را درآوردم. شانس آوردم مینیسریال بود. کلن شش قسمت بود. موضوعش خیلی تازه نبود، همان فعالیتها و پروژههای مخفی دولت آمریکا و … اما هم «رابرت دنیرو» در نقش رئیسجمهور پیشین ایالتمتحده خوب بازی کرده بود و هم پیرنگ داستان جالب بود، شخصیتها یکییکی وارد داستان میشدند و کمکم چیزی شبیه به یک زنجیره را شکل میدادند. دو چیزش برایم جالبتر بود؛ یا بهتر است بگویم سه چیز:
یکی اینکه ماجرا روی حل یک معما میگذشت و من از ماجراهای معمایی و آنهایی که باید مشکلی را حلکنند یا رازی را کشف، خوشم میآید. یعنی از همان «Problem Solving» در داستان یک فیلم خوشم میآید و وقتی بیشتر لذت میبرم که منِ بیننده را هم درگیر این حل معما کند. البته در این فیلم بیننده خیلی درگیر نمیشد و درواقع شبیه کسی بود که پشت شیشهی اتاق بازجویی، بازجویی و صحبتهای مضنونین احتمالی را میدید. اما خب این از هیجانش چیز زیادی کم نمیکرد.
مورد دوم، دفترچههای روزنویسی. و نشاندادن اهمیت یادداشتبرداری مسائل سادهی روزمره بود. در جایی، با استفاده از مرور یک خاطره، کاراکتر توانست کارش را جلو بیاندازد و آن را حل کند.
و هم در مورد دفترچهای که در طول فیلم همراه کاراکتر بود و جز افکار پریشان و ابهامش اطلاعات دقیقی نمیداد. کاراکتر در آن ابهام گیر کرده بود و نوشتهی تازهای به صفحات آن اضافه نمیکرد. اما بارها و بارها به آن برمیگشت.
و مورد سوم، پایان فیلم. درست عین پایان خودِ داستان فیلم، حقیقت را نشان داد. اینکه حقیقت شاید دوستداشتنی نباشد و نتواند همه را راضی کند. اما حقیقت تا وقتی حقیقت است که واقعی باشد.
ساختن داستان و تحریف واقعیت، دیگر حقیقت نیست. ایستادن پای انتخابی که فکر میکنیم درست است ممکن است هزینههای گزاف و گرانی هم داشته باشد. اما باید دید انتخاب ما چیست؛ و هر انتخابی، داستان زندگی ما و جهان اطرافمان را دستخوش تغییر تازهای میکند.
پووف بابا حوصلهات که سر نرفت؟ شبیه فراستی که نشدم یکوقت خدایی نکرده.
غیر از فیلم دیدن، جلسهی دوم کلاس «خودواژه» و بعدش نویسندهساز را هم شرکت نومودم.
امروز خیلی جمعه بود.
بابا سنگینم خیلی. چهکنم؟
ساعتهای یازده بود که با صدای هشدار گوشی من بیدار شدیم. یک ساعت بعدی را پتوپیچ در جایمان ماندیم.
دور سفرهی صبحانه، در مورد عروسی دیشب حرف زدیم. حرف زدم، شب قبل چقدر حرف زده بودم. در تاریکی اتاق ندا، بالش را بغل کرده بودم و حرف میزدم. با ندا حرف میزدیم. در مورد خودمان و سهنقطه…
بعد صبحانه، ندا کتاب «برادرم جادوگر است» را نشان داد و گفت یکساعته خونده میشه. گرفتمش، پخشول کف اتاق ندا، شروع کردم به خواندن. یک ساعت، کمتر یا بیشتر، تمامش کردم.
شلهزردهای زینب را خوردیم و من به راحتی خانهی ندا فکر کردم. استثنا ندارد، خانهی ندا همه راحتاند. مثل در خانهی ما که همیشه باز است. خواهرهای هنرمند، دوستداشتنی، گرم، دلسوز و پرمهر و پر انرژی.
ساعت سه بود که از خانهی ندا دل کندم و بیرون زدم. در طول مسیر به «تمایل شدیدم به خودافشایی در مورد سید، از کجا آمده است؟» فکر کردم.
در خانه، بعد از تمیزکاری و نظافت، راه افتادم به سمت حرم. در صحن اصلی، روبهروی گنبد، در کنج یک دیوار، یک جای خالی بود؛ یک جای خالی به قدر من، انگار برای من نگه داشته بودند. یک گوشهی دنج، سرم را تکیه دادم به دیوار و زل زدم به گنبد
و مردمی که از روبهرویم رد میشدند، به اشکهای دختر جوانی که زل زده بود به گنبد نگاه میکردند.
کانال من https://t.me/meslenafas
سلام شهابسنگ
دیشب تا ساعت پنج بیدار بودم. داشتم با محبوب صحبت میکردم. عروسی سیدمان بود. زهرا. تعریفش را برایت کردهام نه میدانی دیگر. سید وحشی خندانمان. کلی خوش گذشت عروسی. حمید را بعد از نزدیک به یکسال دیدم. بهش میگویم شوهر نکردی؟ راستی تو که خیلی وقت است شوهر کردهای. دخترش کلی بزرگ شده بود. با حمید کلی حرف زدم. وقت برگشت هم با حمید برگشتیم با اسنپ. میگویم امروز درست دو سال میشود از آخرین روز طب ایران. میگوید چرا رفتی ندا؟ کی بهت گفت بری. یادته کل سالن ساکت بود ما میخندیدم؟
یادم بود شهابسنگ. یادم همیشه هست. مگر میشود یادم برود. دلتنگ میشوم. خیلی روزها دلم برای حمید و آن صحبتهای تمام نشدنیمان تنگ میشود. برای داستانهایی که میساختم برایش. برای هرباری که وارد میشدم و میگفت خاب جدید چی دیدی؟ باورم نمیشود که دو سال گذشته. چه زود و دیر گذشت. واقعن دو سال گذشت. حس میکنم انگار همین چند وقت پیش بود که با حمید رفته بودیم ته سالن دور از چشم محتشمی تا با هم حرف بزنیم و مزاحمی نباشد. ولی چقدر هم دور است انگاری سالهای سال گذشته است. چرا اینطوری است شهابسنگ؟ چرا زمان دور و دیر و زود میگذرد؟ دلم تنگ بود برای حمید. برای خاطرات و خندههای یواشکیمان که کل سالن را پر میکرد. میگوید برگرد ندا بگو هنوز یه تعدادی از داستانهایم مانده تا تعریف کنم. حمید را که میبینم چقدر وراج میشوم و میگویم و میگویم. اما فرصت کم بود برای حرف زدن. خیلی کم. دلم حمید را میخاهد و صحبت با او را.
سیدمان هم عروس شد. عروس قشنگ ما. وقتی که فیلمش را گذاشته بود داشتم به این فکر میکردم کی برسد روزی که بشینیم فیلم عروسی محبوب را ببینیم. بشینیم برای فرشته را ببینیم. وای ذوقیده شدم آن لحظه.
تا صبح با محبوب صحبت کردیم. سردرد داشتیم و صحبت کردیم. چشمهایم را بسته بودم و صحبت کردم. محبوب خابش میبرد باز هم صحبت میکردم و بیدارش میکردم. دوستهایم که پیش من باشند از دست من و حرفهای من خاب نخاهند داشت.
نزدیک ظهر بیدار شدیم. بعد صبحانه. محبوب برایم کتابهای شهریار مندنیپور را یافت. پی دی افش را.
نویسندهساز را بودم و استاد از بازخانی گفت و از چرا ادبیات. خاندمش. همانطور که استاد میگوید باید هی بخانی هی بخانی و هی بخانی. یه جمله هم گفت نمیدانم از کی که «خواندن یعنی بازخوانی». بعله درست است. باید بارها و بارها بخانی تا واقعن خانده باشی.
با بچهها نوشتیم. با برشته و الا. آزادنویسی کردیم.
داستان «شامِ سرو و آتش» از شرق بنفشه را خاندم. شهریار مندنی پور. لذت داشت خاندنش. غرق کرده بود من را در آن دیوانگی شخصیت داستان. سرما را حس میکردم و سیخ شدن موهایم را با ترس و تصور این آدم توی واقعیت. و چقدر زیادند.
امروز من اینطوری گذشت. تو هم برایم بگو امروزت چطور گذشت؟ این روزهایت چطور میگذرد؟
گزارش پنجاه و هفت
سال واژه: تبدیل
خب امروز، به نظرم در کل روز بدی نبود. انرژیام در طول روز بسیار نوسان داشت.
شبهول خواندم.
رزیدنت ایول بازی کردم. بازی امروز به اوج هیجان خودش رسیده بود. من به عنوان گریس باید انتخاب میکردم الپیس را نابود کنم یا نه. استرسم به خاطر این بود که مشخصا این تصمیم روی زندگی لیون تاثیر بزرگی داشت. اسپویل نمیکنم که هر کس خودش تصمیم بگیرد.
موهایم بعد از حمام فرفری شدند. کم پیش میآید که اینطوری فرهای مرتب داشته باشد. به هرحال موهایم زیست جداگانهای از من دارد. هر وقت بخواهد صاف میشود. اگر هم سرحال باشد موج میاندازد.
امروز هم رژیمم را درست رعایت نکردم.
کاش میشد باز ادامه دهم. باید صحبت و قول و قرارم را با خودم تازه کنم.
کارگاه خودواژهی امروز عالی بود. به واژههای دوستداشتنیمان جان دادیم و آنها را به تماشا گذاشتیم. بعد از کلاس هم که انگیزهام بالا گرفته بود شروع به کلمهبرداری از خوراک جدیدمان کردم تا برای تمرین بعدی آماده شوم.
خبر نیک اینکه امشب به پیادهروی رفتم. بیشتر از پیادهروی دلم گربه میخواست. فرض کن در چندصدمتری ما گربهها آن بیرون وول میخورند و تو بنشینی خانه در حسرت نوازش کردن آنها خودت به میومیو کردن بیوفتی. خلاصه پنج گربه دیدم. اولی صورت چاق و صدای نازکی داشت و برای مدتی دنبالم راه افتاد. بعد اعضای یک خانواده را دیدم. سه قلو بودند. قلهای همسان. از نظر طرح و رنگ کاملا شبیه هم بودند و در تاریکی برای هم کمین میکردند. یکی دیگر هم بود که به نظر عاقل میآمد. سیاه بود با سبیلهای سفید و پشمهای سفیدتر زیر سینهاش که نرم به نظر میرسیدند.
تا الان که ساعت ۱۹ است همین بوده.
در ادامه یا نویسندهساز را ادامه میدهم یا ادامهی سریالم را میبینم. شاید هم هر دو.
چرا از رخدادک نوشتن فرار میکنم؟ چندروزیست که داخل برنامهی روزانهام به آن اشاره میکنم اما دریغ از عمل.
میخواهم شکرگذاری کنم بابت تکههای امروز:
خدایا شکرت که خانه گرم است.
خدایا شکرت که میتوانم به پیادهروی بروم.
خدایا شکرت که امروز گربههایی دیدم و لمس کردم.
خدایا بابت روشنایی ماه، این گوی خاکیِ درخشان شکرت.
بابت هوش، انگیزه و خانواده و خواب شکرت.
آپدیت ۲۲
رزیدنت ایول تمام شد. خیلی زودتر از چیزی که فکر میکردم. کاش طولانیتر بود. اما پایانش برای من دوستداشتنی بود. حس میکنم حداقل در بازی درست انتخاب کردم.
چند روز بود فکرم پیش یکی از دوستانم بود که کرمانشاه زندگی میکنند. دنبال فرصتی بودم که زنگی بزنم و حالی بپرسم که یکباره و پر قدرت، سرو کلهی این ویروس موذی که نمیدانم کروناست یا آنفولانزا، پیدا شد.روز اول، پسرم تب کرد و بعد به ترتیب من و برادرش مبتلا شدیم.و درگیر دارو و درمان و باقی قضایا شدم.
هنوز در فکر دوست و همکلاسی قدیمم بودم و از ذهنم بیرون نمیرفت تا اینکه امروز انگار مویش رو آتش زده باشن خودش زنگ زد.تلفنش از آن تلفنهایی بود که نور امیدی را در دلم روشن نگه میدارد. امید به اینکه هنوز هم دلها حرف همدیگر را میفهمند.
دو روز از گزارش نیک دور بودم.
این روزها حال و روز خوبی ندارم.قاب فکرم شکسته و هزار تکه شده.
جملات کتاب را میخونم ما هیچی نمیفهمم.
چرندیات ذهنم را مینویسم اما موقع نوشتن هم حواسم جمع نیست که چی مینویسم.
کاش این روزای پراسترس سریعتر بگذره.
امروز نسبت به روزهای قبل بهتر بودم.
صبح با خانم و آقای مسنی آشنا شدم که قراره مستاجر ما بشن. به قدری خوش برخورد ساکت و متین بودند که یاد خالهم و شوهرخالم افتادم.
اونها هم همینطورند. مظلوم و مطیع و مهربان.
با هر شرایطی خودشون رو وفق میدن.
حال و هوای پردیس مثل همه پاییزهای گذشته بود. سرد و بیروح. انگار شهر مردههاست.
جلسهی دوم کارگاه خود واژه شور و شوق واژهبافی رو به جونم انداخت. نزدیک صد کلمه ساختم. اما هیچ کدومشون رو دوست نداشتم. گذاشتم یکم خیس بخورن. شاید از توش تمرین این هفته بیرون بیاد.
بعد از وبینار نویسنده ساز رفتم پیادهروی.
هوای خنک و دیدن دوستان قدیمی وسوسهم کرد
از پیادهروی تنهایی منصرف بشم. اما یاد توصیههای استاد شاهین افتادم. عذرخواهی کردم و نیم ساعت بدون گوشی و همپا و غرزدن راه رفتم.
الان هم پیدیاف کتاب دستور فارسی مرگ را دانلود کردم خدا کنه روی گوشی خوابم نبره.
سلام به آرزوجان نیکنویس، خوشحالم که گزارش نیک بعدی را در قالب نامه برای تو مینویسم که نیک اندیشی.
با محدثه رفیق عزیزم همزمان کار میکنیم او به کارهای خودش میرسد و من به کارهای خودم که شامل شکرگزاری، آزادنویسی و روزنویسی و تمرین نویسندگی میشود. قسمت اول صبح این چنین پیش میرود.
صبحانه زیتون را میدهم و بعد از آن صبحانهای به بدن میزنم، مینشینم به خواندن شکوفههای عناب کلمههایش را یادداشت میکنم: عفن، ماکول، نکول، گارسه، مغاک.
مطالعه ادامه دارد تا آنجا که تیک فصل بعد مادران و دختران میخورد.
به بقیه کارهایم میرسم. نهج البلاغه میخوانم، نهج البلاغه هدیه است که خودم برای خود تهیه کردم پارسال وقتی که حالم اصلاً خوش نبود خریدمش و بعد از مدتی آهسته آهسته شروع به خواندنش کردم. هر روز قسمتی را میخوانم حالا نامهها تمام شدند و مانده خطبهها و حکمتها که هر کدام را روزی یک تا چند فراز ادامه میدهم. دریایی است ژرف.
وبینار را شرکت میکنم استاد در مورد کتاب چرا ادبیات؟ صحبت میکند و بعد از پیادهروی که نوعی آزادنویسی است اما با پاها و بعد از خود آزادنویسی و همینطور کلمه برداری و ضرورت نگاشتن گزارش نیک. نت باعث شد تصویر را با کیفیت نداشته باشم و از جایی به کل قطع شد و هر بار در قطع شدن نت وبینار به دیدن فوتبال میروم استقلال بازی دارد با چادر ملو اردکان. بازی یکیک مساوی میشود و همچنان تنها تیم بدون باخت لیگ استقلال است.
متنم را مینویسم و ویرایش میکنم که برود و چراغ ساعت ۸ را در انتشار روشن کند.
از غزل ۱۵۲ که امشب حضرت حافظ نصیبم کرد چند بیت برایت بگویم:
در ازل پرتو حسنت ز تجلی دم زد
عشق پیدا شد و آتش به همه عالم زد
عقل میخواست کز آن شعله چراغ افروزد
برق غیرت بدرخشید و جهان برهم زد
مدعی خواست که آید به تماشاگه راز
دست غیب آمد و بر سینه نامحرم زد
دیگران قرعه قسمت همه بر عیش زدند
دل غمدیده ما بود که هم بر غم زد
میروم برای ادامه خلوت و ختم شب را با کمی خواندن و فکر کردن بر میچینم.
– جمعه بود. از این جمعههایی که دلت میگیرد. از خودت. از دلت.
– دلت از دلت گزفتن عجیب است؟
– عجیب چه؟ چرا عجیب باشد؟ راستش وقتی اینگونه میشوم منتظرم تا خودم را آدم کنم.
– آدم؟ مگر نیستی؟
– نه اینکه نباشم. درست و حسابی نیستم. نصفهونیمهکاره. دلم شور میزند. دلواپسم. معلوم نیست چه میخواهم و چه میکنم. یعنی معلومستها اما نه معلومم نیست.
– شاید چون صبح جمعهای تنها بودی؟
- نه. تنهایی که بد نیست. برای من که کلی نوشتن دارم و خواندن. هرچه تنهاتر بهتر. اما راستش اینست که دنیا شبیه اژدههای آدمخوار شده است. ترسناک. غیرمنتظره. تاریک و ناملموس.
– تا دنیا دنیا بوده است، این اژدها هم بوده است. تو تازه چشم وا کردهای. خاصیت دنیا همینست. اگر غیر این باشد باید تعجب کرد.
– دنیا کار خودش را میکند و من هم.
– چه کردی؟
– نشستم به خواندن گزارشهای نیک.
به ساختن دوبارهی هزارمدل واژهی مرکب. بیمحابا و بیسانسور. قبلترها خودم را از خودم هم سانسور میکردم. الانها جراتمندترم. سهتا از واژهها را انتخاب کردم برای خودواژه. کارگاه عجیبوغریبی است. واژهها اینجا دیوانهترند. پرواز میکنند. گاهی میان من شناورند. گاهی میرقصند و محالم نمیکنند. گاهی جیغ میزنند و از سروکولم بالا میروند. بعضیهاشان روی زبانم میلولند و تا روی کاغذ تفشان نکنم دست برنمیدارند از وولخوردنشان. بعضیهاشان هیچجوره با من نمیسازند. نمینشینند و قاطی نمیشوند. گوشهگیرند و تنها. خلاصه واژهها کم ندارند از دنیای آدمها چیزی. هرچه بیشتر دم خورشان شوی بیشتر با تو میجوشند و کنارت میمانند.
کتاب «شکارچی کرم ابریشم» هم جالب است. کارگاهی که هوس کرده است رمان بنویسد. اعتماد بهنفسش قابل تحسین است. به گمانم ازش درس بگیرم.
در وبینار دوباره استاد، کتاب «چرا ادبیات» را توصیه میکند. میگوید از آن کتابهاییست که نباید کنار گذاشته شود. هر از چند گاهی باید سراغش را گرفت و ضرورت ادبیات را متذکر شد.
و بعد کارگاه «رنج من، گنج من».
– چه بود؟
همان رفاقت بود بین رنجها. کشف گنجها. دوستداشتن رنجها اگر نبود، همزبانی بود. همدلی بود. دیدن بود. حتی من میگویم نوازش بود. رنجی که در خم کوچهای دنج و بنبست مانده طفلک و پر نمیزد، قدم برنمیدارد و خستگی تمامش را تکیده، رها انداخته است، دیده میشود. در این کارگاه شاید بنبستها را توان گشودن نبود اما پریدنها و گامیدنها را جاری زندگی میکرد و مثل نوشیدن آب میمانست که عطش را میگیرد و جانی دوباره میدهد.
جمعهای که ساعت شیش بیدار بشی شنبهست.
صبحانه با نون سنگک و املت پدرپز. بعد رفتیم خرید و خسته شدیم و اینا. ناهار و بعدم یکی دو ساعت خیاری خوابیدیم.
برای یه موسسه رزومه ارسال کردم و فردا زنگ میزنن احتمالاً. والا حقیقتا یکم مضطربم.
عصر و شیرینیِ پر خامه و چای و فیلم… بنازم.
الآن تاریخ رو دیدم و یاعلی. تقریبا هشت ماه از هیجدهسالگی گذشته. و چقدر پوچ.
فردا میخوام برم آرایشگاه موهامو صفا بدم.
صآدقیِ بزرگ برای صآدقیِ چوچیخ نامه نوشت.
نامههای هدایت به شهیدنورایی.
یاهو.
سلام
خانم ریحانه صادقی عزیز
از خواندن گزاش نیک شما بسیار لذت بردم. از «خیاری خوابیدن» خیلی خوشم آمد. قشنگ بود. من می گویم صاف و طاقباز می خوابیم اما خیاری خوابیدن است که حق مطلب را ادا می کند. «هشت ماه از هیجده سالگیم هم گذشته» هم توجه ام را جلب کرد. خیلی وقت است که دیگر اینگونه عمرم را حساب نمیکنم. راستی یک زمان چقدر سر روزها و سالهایی که از سنم می گذشت حساس بودم.
در هر امیدوارم هر کجا که هستید شاد و سلامت باشید.
امروز گفتم گزارش نیک ننویسم. یه روز که اشکال نداره.
اما عذاب وجدانی مخوف احاطه ام کرد.
اومدم بنویسم، مامان نشست کنارم و شروع کرد عکس پروفایل های آدم ها رو نشونم دادن. بعدش پرسید : « داری به کی پیام میدی؟ گفتم گزارش نیک ». گفت ها؟
یا عالمه صحبت کرد که با لبخند و تکون دادن سر تأیید اش کردم. یهو گفت :« درمورد ماهان هم بنویس».
ماهان نی نی پسرخاله بابامه. وای من بچه میبینم غش میکنم. حالا بچه ها خوش خنده ام باشن که دیگه هیچی. خیلی باهاش وقت گذروندم بوی نی نی می داد. واقعا دلم می خواست قورت اش بدم.
امروز کار خاصی نکردم. حتی گزارش نیک رو هم خیلی ساده دارم می نویسم. بدون رعایت کردن دقیق نیم فاصله.
نیم فاصله بزنه به کمرم؟
خب
یکمی درس خوندم برعکس دیروز. اما همچنان کتاب نخوندم.
وبینار رو چند دقیقه ای دیر رسیدم. استاد دست نویسنده ساز رو برامون مرور کرد و بعدش الی اومد و برامون از پرسشگری و ادامه مبحث دفعه پیش صحبت کرد.
بعدش. بعدش چی کار کردم؟
آها خوابیدم و شام خوردم.
مامان هنوز نشسته کنارم و اصرار داره که این عکسا با هوش مصنوعی درست نشده.
یکم دیگه باید درس بخونم و بعدش هم احتمالا سیلو میبینم و بعدترشم احتمالا کتاب میخونم.
امشب دلتنگم.
همه چیز در آخرین آدمی خلاصه میشود که در تنگنای شب به یاد میآورید؛ قلب شما آنجاست.
چارلز بوکوفسکی
_تمرین نوشتن از تنهایی، عاشقی، باهم بودن و جدایی.
_نگاه هوسآلود به سنگی بر گوری که در اتاق انتظار نشسته.
_برگشت افتخارآمیز دایی جان ناپلئون به جایگاهش. دلتنگی برای اتفاقات باغ، عشقوعاشقی راوی و توهم دایی.
_خاندن نقدهایی از کتاب.
تیکهای از نقد هوش مصنوعی:
دایی جان به جای درک واقعی مفاهیم سیاسی، آنها را در قالب داستانهای توطئهآمیز و کلیشهای (انگلیسیها در همه جا هستند!) میبیند. این نشاندهنده سطح آگاهی یا درک اشتباه تودهها از مسائل بزرگ جهانی است.
_خاندن شعری از کیمیا سعیدی.
_نکهت بودن کلمهی روز.
صبا تو نکهت آن زلف مشکبو داری
به یادگار بمانی که بوی او داری
_تلاش برای سهسطری گفتم و گفتی و چه شد:
گفتم چتر
گفتی سطر
دست ابر قلم شد
امروز حالم خیلی بهتر بود. انگار این چند روز استراحت واقعاً به بدنم ساخته بود. بعد از بیدار شدن، دیگر خبری از آن بیحالی سابق نبود.
یک غسل تعمید هم گرفتم! تا بعد از هر بیماری سنگین، با شستوشوی آخرین ذرههای بیماری از تنم، دوباره پاک و منزه شوم. (از این اصطلاحهای مندرآوردی خودم لذت میبرم.)
با سلیقه و همراه با ضرب پا و بشکن، لوبیاپلو پختم و با ماست و نعناع نوش جان کردم. پختن غذا با موسیقی میتواند بهترین سرگرمی دنیا باشد.
بعد آماده شدم و کمی چهرهام را به سرخاب آراستم تا به صورتی که مدتها زردنبو شده بود، روحی تازه و نشاطی دوباره ببخشم. («زردنبو» را از نوشتههای احمد محمود یاد گرفتهام.)
بعد راه افتادم به سمت کوچهها و خیابانهای تهران.
آنقدر از دیدن دخترهای زیبا و پسرهای خوشپوش ایرانشهر به وجد آمده بودم که انگار روی ابرها قدم میزدم. برای خودم میان درختان و گربههای پارک هنرمندان چرخ خوردم و بعد، کنار بازارچهای رنگارنگ، چای هل و دارچین و قطاب گردویی سفارش دادم.
مزهاش بهشتی بود. چای آنقدر عطر و طعم داشت که میتوانست مستت کند؛ از همان ابرسماورها برایت چای میریختند که در عروسیهای ترکمنها برپا میکنند و بخارشان تا آسمانها بالا میرود.
در مسیر برگشت، زیر لب برای خودم آواز میخواندم. روحم انگار از قفس آزاد شده بود؛ شنگول و رها، بیخیال و سرخوش، برای خودش میچرخید.
آنقدر انرژی داشتم که وقتی به خوابگاه برگشتم، دوباره بساط هایده را راه انداختم و با دیگ و عدس و پیاز راهی آشپزخانه شدم تا عدسی بار بگذارم.
حالا هم کتاب تازهای را که خریدهام ورق میزنم و هر از گاهی سرم را از پشت آن بیرون میآورم و با شور و ذوق برای بچهها تعریف میکنم که چه خواندهام.
اصلاً هم امروز به روی خودم نیاوردم که دنیا در چه حالی است و خطونشانها چه قمر در عقربی به پا کردهاند.
بهتر! گاهی وقتها آدم باید خودش را به نفهمی بزند تا کمی زندگی کند؛ از همان زندگیهایی که بوی هل و دارچین میدهند و مزهی گلپر دارند.
تلویزیون یا روی شبکهی خبر است یا کارتون. چند دقیقهای پای فیلمهای مورد علاقهشان مینشینند ولی بعد از آن شروع میکنند به جفتکاندازی. اینجا هم که هیچ فامیلی نیست که بگویم رفت و آمدی هست و حالوهوایشان عوض میشود. حالا چه میماند؟ همین پارک و بستنی قیفی و نانهای خوشمزهاش. تازه خودمم حال و هوایم عوض میشود و عادت کردم بعدازظهرها بروم ولگردی. البته خاهرم اسمش را کسچرخ گذاشته. این اسم هم قشنگ است. توی هر دوتا یک فراغ بال است که دوست دارم و سالها نداشتم.
ظهر شده و دودلم که بچهها را ببرم پارک یا استراحت کنم. جملههای بالا را به خودم میگویم و خبر میدهم لباس بپوشند. عین خر ذوق میکنند. رفتیم پارک و در راستهی عشقآباد قدم زدیم. هیچ عجلهای برای برگشتن نداشتم و به بچهها حسابی فرصت بازی دادم. از همه مهمتر خیلی کم گوشی را چک کردم. بچهها سرسرهبازی میکردند و آنها را تماشا میکردم. آفتاب را میدیدم که پشت ابر میرفت و چطور فضای پارک سرد و کمنور میشد. دوباره دستهای هرزهام خاست برود سمت گوشی. نگذاشتم. به آسمان نگاه کردم. بادی وزید و کلی برگ زرد روی زمین ریخت و چندتایی روی کالسکه افتاد. به آدمهایی که روی نیمکتها بودند نگاه کردم. یکی با نوزاد آمده بود. پیرمردی نوهاش را آورده بود و مردی با بچهاش پشت درخت، قایمموشک بازی میکرد. هر جا قایم میشد لباس قرمز و شکم گندهاش او را لو میداد.
به خانه برگشتم. هنوز حواسم به رفتارها و افکارم بود. خیلی کم. ولی بود. این برایم پیشرفت است. چند باری تا همین الان که مینویسم، افکاری به سرم زد که مرا اذیت کرد. حتا خیلیهاشان به آدم تجاوز میکنند. ناخاسته میآیند و توجه و وقتت را میگیرند. و من کمی توانستم جلوی این متجاوزین بیناموس را بگیرم.
هنوز نشانهای ندیدم. فقط میدانم که بهترین تصمیمهایم وقتی بوده که در آرامترین لحظات زندگیام بودم. سالاد درست میکردم. حلوا با شیرهی انگور میپختم یا مدیتیشن میکردم.
آقای صادق هدایت عزیز
نمیدانم شما هنوز هم اینگونهاید یا نه. گاهی به نقطهای خیره میمانم و آنقدر نگاهم را از آن برنمیدارم که نقطه، در خودش فرو میرود. دیوار، از جایی به بعد، دیگر دیوار نیست و چیزی از پشت آن به من نگاه میکند. چیزی که نمیدانم چیست، اما از همان لحظهی اول، حس میکنم سالهاست میشناسمش.
شاید شما این را بهتر از من بدانید. شما که در «بوف کور»، سایه را از صاحبش جدا کردید و بعد، انگار دیگر هیچکدام نتوانستند بیآن دیگری زندگی کنند. شما که چشمهای آن زن را گذاشتید در جایی میان واقعیت و وهم، میان چیزی که اتفاق افتاده بود و چیزی که راوی اصرار داشت اتفاق افتاده باشد. نمیدانم، آقای هدایت، آیا آن چشمها را دیده بودید یا آنقدر به ندیدن خیره شده بودید که ناگهان دو چشم، از تاریکی بیرون آمدند؟
گاهی فکر میکنم خیال، برخلاف آنچه میگویند، جای فرار نیست. خیال، راهیست که آدم را به همانجایی برمیگرداند که از آن گریخته. در هزارتویش قدم میزنی، از دری بیرون میروی و از دری دیگر به همان اتاق میرسی. پنجره را باز میکنی و بیرون، اتاق دیگریست. با همان دیوارها، همان لکهی روی دیوار که هر بار شکل تازهای به خودش میگیرد. شاید تمام تفاوت آدمها در این باشد که بعضی، وقتی به این اتاق میرسند، در را میبندند و بعضی شروع میکنند به نوشتن.
شما نوشتید.
و حالا من، سالها بعد، نشستهام و نمیدانم دارم به شما نامه مینویسم یا به مردی که در بوف کور، پشت پنجرهای نشسته بود و سایهاش را روی دیوار تماشا میکرد. گاهی این دو از هم جدا نمیشوند. شما را از میان کلمههایتان بیرون میکشم و ناگهان میبینم که آن مرد هم از همانجا بیرون آمده، روی صندلی روبهروی من نشسته. چیزی نمیگوید. شاید اگر دهان باز کند، صدای خودم را بشنوم.
آقای هدایت عزیز، روزهایی هست که هیچچیز به واژه درنمیآید. نه اندوه، نه شادی، نه حتی آن ملال کشدار. کتابها را ورق میزنم. فیلمها از برابر چشمم میگذرند. موسیقی در اتاق میپیچد. جهانِ دیگران را میبینم. جهانهایی که ساختهاند، رنگ زدهاند، کلمهکلمه از خودشان بیرون آوردهاند. اما درونِ من، چیزی تکان نمیخورد. یا شاید تکان میخورد و من صدایش را نمیشنوم.
در چنین روزهایی، عمیق میشوم در دنیا. امروز به «بوف کور» فکر کردم. به آن نقاشیِ روی قلمدان، به زن اثیری، به پیرمرد خنزرپنزری، به آن تکرار هولناکِ چهرهها و موقعیتها. به این احتمال که آدم، تمام عمرش را میان صورتهای گوناگون یک کابوس زندگی کند. هر بار خیال میکند چیزی را برای نخستین بار دیده، اما بعد، در گوشهای از تصویر، نشانی پیدا میشود که میگوید: «اینجا قبلن بودهای. این راه را رفتهای. این چشمها را دیدهای. حتی اگر یادت نیاید، چیزی در تو به یاد میآورد.»
شاید برای همین است که گاهی مینشینم و میگذارم خیالم از من جدا شود و واژههای پراکندهی ذهنم روی صفحه جمع شوند. نمیدانم چه کسی آنها را کنار هم میگذارد. من؟ یا آن دیگری که گاهی در سکوتِ ذهنم، از پشت شانهام به صفحه نگاه میکند؟ جملهای مینویسم و بعد جملهای دیگر.
نوشتم و بعد رفتم در جهانِ نقاشی. از میانِ رنگها دخترکانی بیرون آمدند. یکیشان نشسته بود و به من نگاه میکرد. برای لحظهای فکر کردم همان زن اثیریست. نه خودِ او، بلکه چیزی از او، چیزی که از قلمدانِ شما گریخته و پس از این همه سال، راهش را به صفحهی من پیدا کرده بود. با طنابی رویان دور تنش.
روی صفحهای از کتاب بوف کور، لکهای از رنگ تیره نقش بسته بود. مدتی نگاهش کردم. دست نزدم. کتاب را بستم و فیلم دیدم. موسیقیِ بیکلام شنیدم. در جهان ساختهی دیگران گشتم.
آقای هدایت عزیز، وقتی صفحه را بستم، به سایهام روی دیوار نگاه کردم. سایه تکان نخورد. من دستم را بالا بردم، او هم بالا برد. همهچیز طبیعی بود. بااینحال، پیش از آنکه چراغ را خاموش کنم، لحظهای احساس کردم سایه زودتر از من دستش را پایین آورده. شاید خسته بود. شاید هم دیگر دلش نمیخاست مرا تقلید کند.
نمیدانم، آقای هدایت. فقط میدانم گاهی آنچه درون ماست، راهی به بیرون پیدا میکند. شده با کلمه، با رنگ یا شکلهای دیگر. گاهی هم چیزی از بیرون وارد میشود و چنان در ما جا میگیرد که سالها بعد، وقتی میخاهیم از آن بنویسیم، خیال میکنیم از خودمان بوده است، غافل از اینکه عاریه گرفتهایم. هنوز بوف کور کنار دستم باز مانده. کلمههایش کمی جابهجا میشوند. یا شاید چشمهای من دیگر همان چشمهای صبح نیستند.
میخاستم این نامه را تمام کنم، اما حالا نمیدانم خطابش به شماست یا به آن مردی که در اتاقش نشسته و به سایهی روی دیوار نگاه میکند. اگر روزی این نامه به دستتان رسید، لطفن به لکهی رنگ روی میز دست نزنید. ممکن است از نقاشیِ من آمده باشد. شاید هم از قلمدانِ شما.
و من هنوز نمیدانم کدام احتمال، ترسناکتر است.
دوستدارِ همیشگی شما🌱
From سحر فرهادی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From شبنم نیکو on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا باوفا on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From علی فرخی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فائزه اعظمی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا حبیبی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سامان مفیدی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم کاشانکی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ستایش آریان on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ساره شوندی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From بهاره سعیدی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From حمید شاد on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لاله حقیقت on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From فاطمه محمودپور on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ملیحه ناصحی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From غزاله فائق on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From محبوبه نیری on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ندا احمدی :): on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From آتنا پورعظیم on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From داوری on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From لادن ملازاده on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مریم گل مکانی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زکیه سپهرنیا on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ریحانه صـآدقی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From هاله کاشانی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From زهرا سلیمانی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From نرجس عظیمی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From یاسمن on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From مینا طالبی on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From سمیرا نشانیفر on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟
From ثمانه چیتگرها on گزارش نیک ۱۶۴: امروز چه کارهای مفیدی انجام دادید؟